| Komisyon Adı | : | BAYINDIRLIK, İMAR, ULAŞTIRMA VE TURİZM KOMİSYONU |
| Konu | : | Bursa Milletvekili Efkan Ala, Bursa Milletvekili Hakan Çavuşoğlu ve 46 Milletvekilinin, Uludağ Alanı Hakkında Kanun Teklifi (2/4750) |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 6 |
| Tarih | : | 09 .12.2022 |
MÜRSEL ALBAN (Muğla) - Sayın Başkan, değerli Komisyon üyeleri, kıymetli milletvekillerimiz; bu kanun teklifi Bursa ve Uludağ çevresini ilgilendiriyor gibi görünse de aslında ülkenin tamamında uygulanmak istenen bir zihniyeti temsil etmektedir. Biz Muğla ili olarak bu zihniyeti çok iyi biliyoruz ve tanıyoruz...
BAŞKAN TAHİR AKYÜREK - Mürsel Bey her zamanki gibi çok ağır başladı yani.
MÜRSEL ALBAN (Muğla) - Bu, talan ve yağma zihniyetidir. Muğla yirmi yıldır bu zihniyetle savaşıyor, mücadele ediyor. Muğla halkı bunları çok iyi tanıyor, çünkü biz bunları çok yaşıyoruz Sayın Başkan.
BAKİ ŞİMŞEK (Mersin) - Bodrum'da, Muğla'da yaşanmaz olmuş artık; otuz yıldır siz idare ediyorsunuz.
MÜRSEL ALBAN (Muğla) - Ne yapalım Baki Bey? Bak, konuşurken sürekli laf atarım sana.
NEVZAT CEYLAN (Ankara) - Bütün belediyeler sizde. Bu yağma eğer varsa sizdedir.
MÜRSEL ALBAN (Muğla) - Şimdi onu da anlatayım size.
BAŞKAN TAHİR AKYÜREK - Buyurun, buyurun.
MÜRSEL ALBAN (Muğla) - Keşke belediyelere verseler de belediyelerin yetkisinde kalsa.
Yirmi yıldır Muğla'nın doğasını, yeşilini, mavisini rant olarak görenler koruma alanlarını değiştiriyorlar, sit dereceleriyle oynuyorlar, "ÇED gerekli değildir." kararları veriyorlar, sürekli yasa değişiklikleriyle yağma ve talanın önünü açıyorlar. İşte burası tam da. Şu an hâlihazırda koruma altında bulunan yıllardır Millî Park statüsüyle belli şekilde sorunsuz bir şekilde ilerleyen bir yer için neden yeni bir uygulama yapıyorsunuz? Uludağ'da bir sorun yok, çevre katliamı yok, betona gömülmüş aşırı bir yapılaşma yok, peki, sorun olmayan bir yerde neden yasa çıkarma ihtiyacı duydunuz? Vatandaşın bunca ekonomik derdi varken mutfaklar yangın yeri, enflasyonla mücadele edeceğiniz yerde Uludağ'la neden uğraşıyorsunuz? Kanun teklifini hazırlayan milletvekilleri Uludağ Alan Başkanlığı kurulması gerekçesini... Uludağ alanında hâlihazırda doğal sit alanları, Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi, Millî Park gibi birçok farklı koruma statüsüne ilişkin farklı mercilerle tanınmış idari yetkililer bulunmaktadır. Farklı kurumlara ait planlama ve uygulama yetkisi tek bir kurum adı altında toparlanmaktadır. Kısacası "Yağma ve talan yapılmasını engelleyen çok sayıda kurum vardı, biz bunları kaldırıyoruz yani bize engel olacakları saf dışı ettik, tek kurumla işi bitirdik." demeye getiriyorsunuz. Maalesef Komisyona yine bir rant ve talan yasası teklifi daha geldi. 27'nci Dönem boyunca bu Komisyonda yine üzülerek söylüyorum, birçok rant yasası çıktı. Turizm Teşvik Kanunları adıyla orman alanlarından kıyılara kadar turizm bölgeleri ranta, yapılaşmaya açıldı. Turizm Tanıtım Ajansı kuruldu. Toplanan paraların nereye harcandığının hesabı verilemiyor. Alan başkanlıkları kurulmaya başladı; Millî Parklarımız, eşsiz turizm noktalarımız yağmaya açılıyor. Bu Komisyon 27'nci Dönemde çıkarılan rant yasalarının geçtiği bir istasyondan ibaret kalmıştır.
Tutanaklara ve tarihe not düşmek adına söylüyorum, bizim muhalefet partileri olarak bu yasaların hiçbirinde onayımız olmadı. Bu kanun teklifi, talana, yağmaya yol açan bir düzenlemedir. Derhâl Komisyondaki görüşmelerine son verilip teklif geri çekilmelidir.
Muğla Milletvekili olarak Bursalı tüm yurttaşlarımıza buradan sevgilerimi yolluyorum. Talan ve yağmaya karşı dayanışma içinde olalım. Doğamızın, ormanlarımızın, suyumuzun, toprağımızın yok edilmesine karşı birlikte mücadele edelim.
Sayın Başkan, tam da "Hani ne oldu, Muğla iktidarı sizde?" denildi ya, "Belediyeler sizde..." Şimdi, Bursa'nın belediyesi de sizde. Şimdi, ne gerek vardı böyle bir şeye, bu kanun teklifine? Bakın, bu kanun teklifinde buraların tamamı imara açılıyor yani parselleniyor. Yani Muğla'da, Akdeniz'de denizi parselledi Turizm Bakanı, Turizmi Teşvik Kanunu'yla her tarafı turizm alanı ilan etti; şimdi, yaz turizminden elde ettiği gelirler yetmiyormuş gibi kış turizmine dönüp Bursa'yı, Uludağ'ı hedef aldı. Buradaki otellere, her 8 metrekarelik odalara...
İLYAS ŞEKER (Kocaeli) - Niye rahatsız oluyorsunuz ki?
MÜRSEL ALBAN (Muğla) - Şimdi oraya geliyorum İlyas ağabey. İlyas ağabey, tam da oraya geliyorum. 8 metrekarelik, 6 metrekarelik odalarıyla oteller varsa eğer bu şu demektir: Bu kanunla, bu Alan Yönetimiyle, ya, bu komisyonlarla buraya çok büyük oteller yapılacak. Yani "ÇED Gerekli" raporu bile, "ÇED Gereklidir." izni bile sorulmayacak. Tam da burada şu devreye giriyor: Turizm Bakanı nerede bir alanı turizm alanı ilan ederse orada Turizm Bakanına ait şirketler var işte. Bu Alan Yönetimi, bu komisyon kim tarafından denetleniyor, bu kanun teklifinde neden yok? Bu komisyonun girdileri var, gelirleri var; kim denetliyor, merak ediyorum. Neden bir Danışma Kurulu konulmuş, bir denetleme kurulu konulmamış? Bu hangi denetime tabi, özel denetime mi tabi, Sayıştaya mı tabi? Hangi denetime tabi? Neden bu kanun teklifinde yeri yoktur?
Değerli arkadaşlar, merak ediyorum, Uludağ geldi, sırada neresi var? Manyas mı var bunun devamında? Salda mı var? Marmaris Millî Parkı, göz önünde, getirdiniz, işte, orada şu an "ÇED Gerekli Değil" raporu verdirerek şu an orada "Sinpaş" adı altında olan firma, tam denize, Millî Parkların göbeğine otel dikmiş ve Millî Parklardan geçişi şirketin korumasına vermişsiniz. Bu Alan Yönetimini alan komisyon neler yapacak gerçekten? Bunu merak ediyoruz. Bu komisyonun oluşacağı kurul üyeleri tarif edilmiş ama komisyonun yönetim şekli nasıl ortaya konulmamış. İlyas ağabey, biz turizm gelirine, turizme karşı değiliz ama Bursa'nın kalbine Bursa'nın akciğerlerine, Uludağ'a, Millî Parklara, orada yaşayan doğadaki canlılara yani otundan paçalı baykuşuna, paçalı baykuşundan doğa sporu yapan tüm halkımıza bunlar engellenecek ve buraya giriş çıkış artık büyük ranta dönüşecek. Buradaki değerlendirmenizi doğru yapmanız lazım.
Bursa, sadece Uludağ'dan ibaret değildir. Bakın, Uludağ da Bursa'yla değil, dünya markası bir yerdir. Bu güzelliğe de şu ana kadar el değmedi, korunmasından kaynaklanmaktadır. Eğer ki orayı betona, süit odalara, büyük otellere, çok katlı otellere, boğarlarsa -boğacakları da kesin, net ortada- o zaman, işte, Uludağ'ın kalbine, doğanın, bizim akciğerlerimizin kalbine hançeri sizlerin oylarıyla hep birlikte saplamış olacaksınız. Ben endişe ediyorum. "Şu anda kar yok." diyor teklif sahibi. E, kar yok. Neden yok kar, neden? Sizlerin, sizin iktidarınızın doğayı, çevreyi enerjiye, madene, birçok sahaya açmasından kaynaklanan iklim değişikliği olayı ortaya çıktı. Onun için bunlara çok dikkat etmeniz lazım. İşte, Uludağ da bunlardan biri olacak, kar yağmayacak, kar makineleri kuracaksınız. Gidin, bakın, Erciyes'e kurdunuz, Erzurum Palandöken'e kurdunuz. Sizin yüzünüzden, bu davranışlarınızla, vermiş olduğunuz raporlarla Tanrı'm artık kar da yağdırmıyor bakın. Biraz elinizi doğadan çekin, vicdanınıza koyun. İlyas Ağabey burada.
BAŞKAN TAHİR AKYÜREK - Yahu, Amerika'ya, Avrupa'ya, Rusya'ya, Çin'e...
MÜRSEL ALBAN (Muğla) - Oraya da... Orada da aynıları var, oradakilerin...
Şimdi, toparlayacağım.
Turizm Bakanına verdiğiniz turizm alanı ilan etme yetkisiyle tek elden Orman Bakanı devre dışı kaldı, Çevre Bakanı devre dışı kaldı, Cumhurbaşkanı devre dışı kaldı, Tarım Bakanı devre dışı kaldı, sadece Turizm Bakanıyla şu an Muğla'nın ormanları, koyları otellere açıldı, turizm yapılıyor. Peki, turizm yapılırken Bakanın devralmış olduğu bir Hilton Oteli vardı -ISR şirketinde- onu da şu an yıktı, tamamını. O ISR şirketi orayı doğaya uygun yapmıştı, bakın doğaya uygun ama şu an Turizm Bakanı kendi şirketiyle orayı aldı ve tamamen doğanın ağacını, bitki örtüsünü, tamamını kazıdı, götürdü, birinci derece arkeolojik sit alanının üzerine depoladı, ne o alana birisi girebiliyor ne de otel alanına birisi girebiliyor bakın.
Ben Komisyon üyelerini davet ediyorum, gelin, gidelim, sizlerin oylarıyla vermiş olduğunuz bu yetkilerin nasıl bir kötü elle kullanıldığını birlikte denetleyelim, gelin, gidelim. Bu, bugün Muğla'da yaşanıyorsa yarın Uludağ'da yaşanacak. Uludağ'daki çevreyi, doğayı hiçbirimizin bozmaya hakkı yoktur. Gelin, biz Uludağ'ı koruyalım, Uludağ'ı koruyalım ki bu düzgün elle, doğru yetkilerle yönetilsin.
Ben söyledikçe dava açılıyor genelde, konuştukça dava açılıyor. Ne kadar açılırsa açılsın susmayacağım, onun da bilinmesi lazım.
Bu kanundaki... Bakın, kanun teklifinin 3'üncü maddesi var, arkadaşlar hepinizin dikkatini çekmesini istiyorum. 3'üncü madde zaten her şeyi işliyor. 3'üncü maddenin gerekçesi 8 satır, maddenin tamamı 3 sayfa. Ya, gerekçesini siz bile açıklayamamışsınız. Nasıl bir gerekçe yazdınız? Nasıl gerekçe 8 satır da madde metni 3 sayfa oluyor? Bari gerekçe 3 sayfa olsaydı, madde metni 8 satır olsaydı. Deseydik ki: "Çalışmışlar, düzenlemişler."
BAŞKAN TAHİR AKYÜREK - Toparlayalım.
MÜRSEL ALBAN (Muğla) - Peki, toparlayalım.
BAŞKAN TAHİR AKYÜREK - Yeni davalara sebebiyet vermeden...
MÜRSEL ALBAN (Muğla) - İstediği kadar dava açsınlar.
Ben şunu söyleyeyim: Turizm Tanıtım Ajansı var arkadaşlar, yine bizim Komisyonun oylarıyla geçti, biz reddettik, siz "evet" verdiniz. Turizm Tanıtım Ajansı... Sayın Başkan, siz Komisyon Başkanısınız, Bakan Yardımcısı da burada. Geçen yıl bütçeden önce Turizm Tanıtım Ajansının geliri, gideri, bütçesi için bizlere sunum yapıldı. Ya, bir iki kelime söyledik diye yani bir açık vardı, bulduk diye bunu bu sene neden getirmediler, merak ediyorum.
KÜLTÜR VE TURİZM BAKAN YARDIMCISI NADİR ALPASLAN - Sayın Başkan, ben buna bir cevap verebilir miyim?
BAŞKAN TAHİR AKYÜREK - Cevap versin mi?
MÜRSEL ALBAN (Muğla) - Yok, ben bitireyim, versin.
Bunu Sayıştay denetleyemiyor, Komisyona gelmiyor, "Meclise sunuldu." deniyor, Meclisin hangi birimine sunuldu merak ediyorum. İktidarı yöneten, merkezî hükûmet sistemini yöneten çıkıp şunu söyledi: "TL dolara çevrilmesin." denildi değil mi mesela. Merak ediyorum, devleti yöneten iktidar böyle bir karar almışken Turizm Tanıtım Ajansının Türk liraları neden dolara ve euroya çevrildi dedim? Ya, bunu dedim diye, bu sene Turizm Tanıtım Ajansının geliri, gideri neden Komisyona gelmedi, gerçekten merak ediyorum. İşte, yarın, bu Komisyonun -bugün kurulacak veya işte, Mecliste geçip kanunlaşacak olan Uludağ Alan yönetimindeki Komisyonun- neler yapabileceğinin bir örneğini biz Turizm Tanıtım Ajansında yaşadık. Ajans, kimlere tanıtım ilanı verdi, reklamı verdi, ne kadar tuttu? Ya bunları sorduk diye gelmemezlik niye oldu Sayın Başkan, siz de bu Komisyonun bir üyesisiniz.
BAŞKAN TAHİR AKYÜREK - Soralım.
MÜRSEL ALBAN (Muğla) - Şu var, yarın, bu Komisyonu kim denetleyecek? Tekrar soruyorum teklif sahibine. "Bakanlık denetleyecek." diyorsanız, böyle bir komisyon kurmaya girişmeyin.
BAŞKAN TAHİR AKYÜREK - Mürsel Bey, soralım.
MÜRSEL ALBAN (Muğla) - Bakanlık denetlemesin. Bence bir denetleme maddesi ekleyin "Şu kişiler veya kurumlar tarafından, Sayıştay tarafında denetlenebilir." deyin. O zaman bu komisyonun geliri, gideri şeffaf bir şekilde denetlenebilir olmuş olsun Başkanım.
Şunu söylemişti büyük ozan Âşık Mahzuni Şerif: "Parsel parsel eylediler dünyayı/Bir dikili taştan gayrı nem kaldı" Siz, Uludağ'ı parsel parsel eylemeyin, bizim orada bir dikili taşımız kalsın.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.