İSMAİL ATAKAN ÜNVER (Karaman) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri, Sayın Bakan, kıymetli bürokratlar; öncelikle herkesi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Bakan, her ne kadar 2002 yılını referans alarak rakamlarla bazı değerlendirmeler yapsanız da tarım ve hayvancılık konusu AKP iktidarının en başarısız olduğu konuların başında gelmektedir. İktidarınız tarımı dışa bağlı hâle getirmiş, neredeyse ithalini yapmadığımız tarımsal ürün bırakmamıştır.

Bu, bir başarıysa, evet, Türkiye gibi tarımda kendi kendine yetebilen bir ülkeyi ithal bağımlısı hâline getirmekte başarılısınız. Aslında, sizlerin burada yapmak istediğiniz şey, bir algı yaratıp günü geçiştirmek; maalesef ki bunu da başaramıyorsunuz. Çünkü gerçekler o kadar açık ki siz ne kadar allayıp pullasanız da kimseyi inandıramıyorsunuz. Herkes sofrasına gelen ekmeğin büyüklüğüne, kaynayan tencerenin içine bakıyor ve görüyor ki sofraya gelen ekmek her gün daha küçülüyor, tencerede kaynayan yemek çoluğun çocuğun karnını doyurmaya yetmiyor.

Siz "2003'ten bu tarafa toplam 500 milyar TL destek ödedik." diyorsunuz. Geçen yıl selefiniz bakan, bu rakamın 396 milyar TL olduğunu ifade etmişti. Arada 104 milyar TL'lik bir fark var.

Yine siz, sunumunuzda Ekim 2022 itibarıyla 32,8 milyar TL tarımsal destekleme ödemesi yapıldığını ifade ediyorsunuz. Bunu düşersek, aradaki fark 72 milyar TL civarında. O zaman soru şu: Bu 500 milyar TL rakamını nereden buldunuz? Sunumunuzda da belirttiğiniz gibi "Hesabımızı günümüz fiyatlarıyla yaptık." diyebilirsiniz. Öyleyse buyurun, dolar üzerinden başka bir hesap yapalım.

Tarım Kanunu'ndaki tarımsal desteklerin millî gelirin yüzde 1'inden az olamayacağı hükmü gereğince 2006'dan beri ödemediğiniz destekler toplamının 325 milyar TL olduğu hesaplanıyor. Peki, iktidarınız tarafından ödenmeyen bu desteklemelerin güncel fiyatlarla değeri ne? Dolar karşılığı 68-70 milyar dolar. Bugünün kuruyla da güncel karşılığı yaklaşık 1 trilyon 300 milyar TL'nin üzerinde. Bunun hesabını çiftçimize, üreticimize verebilir misiniz? Veremezsiniz. O nedenle seçime kalan bu kısa süre içerisinde AKP'nin ülkeye verebileceği bir şey kalmadığı gibi, tarım ve hayvancılığa verebileceği hiçbir şey de yoktur.

Bu değerlendirmelerden sonra bölgemle ilgili de bir şeyler söylemek isterim. Sayın Bakan, KOP projesi, Mavi Tünel projesi ne oldu? Proje ne zaman bitecek? Yirmi yıllık iktidarınızın sonunda Konya Ovası Projesi'yle ilgili hâlâ "cak cek" diyorsunuz ama net bir tarih veremiyorsunuz. Konya, Karapınar, Çumra, Karaman'ımızın ova köyleri projeden gelecek suyu bekliyor. Görüyorum ki bu işi iktidarınız bitiremeyecek.

Konya Ovası Projesi bünyesinde bugüne kadar bazı tesisler hizmete alınmış olmasına rağmen, 18'i baraj olmak üzere, halen 63 adet inşa hâlindeki tesis bütçe beklemektedir. Bunları bitirebilecek yeterli ödeneğiniz var mı Sayın Bakan?

Konya Ovası Mavi Regülatörü ve Apa-Hotamış İletim Kanalı'nın akıbeti yılan hikâyesine dönmüştür. Kanalda çökmeler ve tünel içerisinde göçmeler yaşanmaktadır. Başlarken 2017 yılında bitirilmesi planlanan projede bunun sebebinin obruklaşmadan kaynaklandığı bilgisi paylaşılmaktadır. Bu, nasıl planlamadır? Bu, nasıl iş yapma anlayışıdır? Bölgenin jeolojik yapısı bilinmeden mi projeler planlanmaktadır? Eğer böyleyse bu, iş bilmezlik değil de nedir? Yoksa bu, işin bitirilememesinin bahanesi midir?

Aynı şekilde, Afşar Barajı ile Bağbaşı Barajı'nı birbirlerine bağlayacak Hadimi Tüneli hâlen bitirilememiştir. 2017'de tünelin yapımını üstlenen firma, 2018'de konkordato ilan etmiş ve proje yürütümünü durdurmuştur. İş tesliminde Mart 2021'de tamamlanması planlanan inşaatta 2018'den bu tarafa neredeyse yaprak kıpırdamamıştır; bugün siz hâlâ "cek cak" diyorsunuz.

Yine, Karaman'da Ayrancı Baraj Gölü ve Karaman merkez Gödet Baraj Gölü'nde kapalı, basınçlı sistem sulamaya geçilmesi ve KOP'a dahil edilmesi konuşulan Karaman'ın Karadağ civarındaki köylerini kapsayacak Karadağ sulamasıyla ilgili de yirmi yıllık AKP iktidarı boyunca maalesef ki ciddi bir gelişme sağlanamamıştır.

Yine, Karaman da dahil olmak üzere Konya Ovası'nda binlerce ruhsatsız sulama kuyusu bulunmaktadır. Bu kuyular faaldir, yer altından su çekmektedir. Her türlü hizmeti de almaktadırlar. Ne var ki kullandıkları elektrik tarımsal elektrik değildir ve daha pahalı olan tarife kapsamındadır.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Son yarım dakikanız.

İSMAİL ATAKAN ÜNVER (Karaman) - Ayrıca, bu tür kuyulara sahip çiftçiler desteklemelerden de faydalanamamaktadır. Bakanlık bu kuyulara karşı ikiyüzlülüğü yani var ama yok gibi davranmayı bırakmalı, çiftçilerimizi rahatlatacak bir çözüm üretmelidir.

Ayrıca, Konya Ovası'nda, Karaman'da su kalmadı Sayın Bakan. Havza planlamasına ne zaman geçeceksiniz, tüm ova çölleştikten sonra mı?

Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.