| Komisyon Adı | : | (10 / 1428, 2953, 3030, 3049, 3330, 3757, 4665, 4850, 5742, 5743, 5980, 5981, 5982, 5983, 5984, 5985, 5986, 5987, 5988, 5989, 5990, 5991, 5992, 5993, 5994, 5995, 5996, 5997, 5998, 5999) Esas Numaralı Meclis Araştırma Komisyonu |
| Konu | : | Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) Başkan Yardımcısı Yılmaz Bölükbaşı'nın, Kurum olarak yaşlıların yaşadıkları sorunlar ve alınması gereken tedbirlere ilişkin yaptıkları çalışmalar ve önerileri hakkında sunumu |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 5 |
| Tarih | : | 29 .06.2022 |
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Sunumunuz için teşekkür ediyorum.
Ben şunu anlamaya çalışıyorum: Siz -yaşlı haklarıyla ilgili- Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kurumsunuz; Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu. Buradaki göreviniz öneri getirmek mi yoksa çözüm bulmak mı? Hani bir kamu kurumu olduğunuz için soruyorum. Hani sivil toplum örgütü olursunuz, evet, öneri getirirsiniz, baş tacı ama gördüğüm kadarıyla sunumunuzda, birtakım öneriler getiriyorsunuz, dünya örneklerini sunuyorsunuz ve buna dair "Şu yapılmalı, bu yapılmalı." gibi birtakım önerileriniz var. Peki, kamu kurumu olarak -hani siz bir sivil toplum örgütü değilsiniz- normalde çözüm önerisi getirmeniz gerekir diye düşünüyorum açıkçası ya da buna dair yasal prosedürlerin yerine getirilmesine ilişkin çalışmaları yapıp Mecliste bunu zorlamanız gerekiyor diye düşünüyorum. Öncelikle eleştiri veya öneri olarak bunu şey yapın lütfen.
Şimdi, burada mesela "Çekirdek ailelerin yaşlıları dışlayan yapısı kök değerlerimizle uyumlu değildir." "Saha çalışmaları artırılmalıdır." diye cümleler var. Yani onun için söylemeye çalıştım, genel olarak önermeler var sunumunuzda. "Çocukları, akraba ve komşuları olmak üzere tüm toplum sorumludur, bu konuda yatay sorumluluğa önem verilmelidir." gibi önermeleriniz var. Bundan dolayı söylüyorum.
Bir de dünya örneklerini vermişsiniz, önemli. Soruma geçeceğim. Dünya örneklerinde -mesela sosyal haklar konusunda işte- diyorsunuz ki: "Almanya'da yaşlıların hastalık ve bakımı, sigorta katkı payları devlet tarafından ödeniyor." Yine "İspanya'da sağlık hizmetleri temel olarak her yaşta insana eşit olarak veriliyor, ilaçlar ücretsiz."
Ben sahada karşılaştığım şeyi söylemek istiyorum burada. Yaşlı insanlarda ve emeklilerde sağlık konusunda en çok karşılaştığımız sorun katkı payları vermiş olmaları, devlet tarafından işte ekipmanlara, o kullandıkları yürüteç ve benzeri gibi ekipmanlara ekstra para talep edilmesi. Ayrıca, şu anda, mesela hasta bezi sağlanmıyor, yakınlarımız var hani hasta bezi kullanması gereken, düşkün. Bu tarz destekler verilmiyor. Buna dair sizin Dernek olarak yaptığınız bir çalışma var mı?
Ve tabii en önemli insan haklarından biri barınma ve beslenme hakkı. Buna ilişkin, mesela 1.084 lira yaşlılık geliri var şu anda. Asgari ücretin 4.253 TL olduğu, açlık sınırının 6 bin liraları aştığı, yoksulluk sınırının da 19 bin TL olduğu bir süreçte İnsan Hakları Kurumu olarak -en önemli barınma hakkı yani tabii ki kültürel değerlerimiz, tabii ki yaşlılarımıza saygı ama- ağırlığı daha çok bunun üzerine vermişsiniz gibi. En önemli insan haklarından biri budur. 2 milyon yaşlı nüfus var ülkemizde ve bunların yüzde 60'ı kadın ve iki ayda 1 bu kadınlara 650 TL ödeniyor. Gerçekten güne vurduğunuz zaman, çocuğunuza harçlık olarak vermeyeceğiniz bir ücretten, bir para ödemekten bahsediyoruz. Sosyal devlet olmanın gereği ve en önemli insan haklarından biri bu ücretlerin insanca yaşayabilecek düzeye getirilmesi bence. Buna dair ne tür bir çalışmanız var? Öyle bir çalışmanız var mı? Bunu öğrenmek istiyorum.
Bir de "Gerontoloji bölümü daha çok açılmalı." falan dediniz. Geçen hafta bir sunum yapıldı. Yanlış mı hatırlıyorum, 200'e yakın gerontoloji mezunu olduğu..
BAŞKAN EROL KAYA - 100.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - 100'e yakın...
...ve bunların çoğunun da çalışma alanı bulamadıklarına dair bir saptama yapıldı burada, bence bu da çok önemli yani önemli olan mezun etmek değil, onları istihdam edecek alanların yaratılması diye düşünüyorum. Buna dair ne yapılıyor?
Bir de ne tür insan hakları ihlalleriyle karşılaşıyorsunuz? Buna dair bir çalışmanız var mı?
Teşekkür ediyorum.