ALİ HAYDAR HAKVERDİ (Ankara) - Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Kıymetli Komisyon üyelerim, kıymetli Bakan Yardımcısı misafirlerimiz, kıymetli ombudsman arkadaşlarım; hepinizi ben de saygıyla selamlıyorum.

Şimdi yaklaşık üç yıldır Kamu Denetçiliği Kurumuyla birlikte mesai yapıyoruz, gerçekten birlikte çalışıyoruz ve çok verimli de çalışmalar yapıyoruz. Alt Komisyon olarak bir Karma Komisyon kurduk ve Karma Komisyonumuzun Başkanını da oy birliğiyle seçtik ve birlikte gerçekten çok verimli görüşmeler yaptık. Şöyle bir itirazımız oldu bizim uyan ve uymayan kurumlar konusunda. Biz niye buradayız? Mesela biz Kamu Denetçiliğini kuruluşundan beri destekliyoruz, bir muhalefet partisi olarak da destekliyoruz çünkü Kamu Denetçiliği Kurumu idare ile vatandaşlar arasında yargıya başvurmadan bir uzlaşı yolu ve bu yolun kullanılması çok kıymetli. Hem ekonomik açıdan kıymetli hem de devletin kurumlarının buna uyma oranının yüksekliği açısından da çok kıymetli. O yüzden biz muhalefet olarak da hele hele bu mevcut başkanlık sistemi içerisinde bir başvuru mekanizmasının ve Meclisin kendisini desteklediği, Meclisin seçtiği bir başvuru mekanizmasının desteklenmesini, kararlarına uyulmasını biz de arzuluyoruz. Ama şöyle itirazlarımız var Kamu Denetçiliği Kurumuna dair: Kuruluş ve seçiliş aşamasında sadece iktidar partisinin işaret ettiği kişilerin seçilmesine itirazımız var. Kurumun daha güçlendirilebilmesi için bir uzlaşıyla seçim, bir genel kapsayıcı bir destekle seçilmesi hem Kurumun saygınlığını arttıracaktır hem de Kurumun kararlarına karşı idarelerin uyum oranını da artıracaktır; bu yönde eleştirilerimiz var. Şimdi uyuma dair gelince, şimdi mesela Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Kredi ve Yurtlar Kurumu ve Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne uyum oranının yüksekliği üzerinden ödül verdik. Aslında ödül mekanizmasına da hani beraber karar verdik. Neden? Çünkü Kamu Denetçiliği Kurumunun arkasında Meclis var ve kararlarının arkasında duruyor. Kurumların uymasının sağlanması da Meclisin bir muhafazası, arkasında durması, onu desteklemesi bizim açımızdan kıymetli ama şimdi burada ödül vermede şöyle bir sıkıntı yaşadık Başkanım. Şimdi Sağlık Hizmetlerine verdik kabul ama Sağlık Hizmetlerinden başvuru şöyle; çok sayıda aynı konuda başvuru oldu ve sayısal çokluk ve bir uyma kararıyla Sağlık Hizmetlerini diğer kurumların önüne geçirdi. Ya da Kredi ve Yurtlar Kurumu... Mesela Kredi ve Yurtlara bizim eleştirilerimiz var; siyasal da eleştirilerimiz var, teknik de eleştirilerimiz var, bu dönem öğrencilerimiz dışarılarda kaldı. Biz isteriz ki cemaat, vakıf yurtları değil, devletimize emanet olsun bütün öğrenciler; o yüzden Kredi ve Yurtlar Kurumu çok güçlü olsun, hiçbir öğrenci açıkta kalmasın; biz bunu canıgönülden isteriz. Merdiven altı yurtlarda, Kredi ve Yurtlar Kurumuna bağlı olmayan, devlet denetiminin dışında vaka ve cemaat yurtlarının bu ülkede olmamasını, çocuklarımızın orada eziyet görmemesini, kötü koşullarda yaşamamasını isteriz. Bizim devletimiz güçlü; Kredi ve Yurtlar Kurumuna bu yüzden destek olmayı, daha çok bütçe ayrılmasını ve hiçbir öğrencinin açıkta kalmamasını isteriz. Ama burada mesela Kredi ve Yurtlar Kurumuna nereden ödül veriyoruz? Şimdi 30 yaş üstü kredi başvurusu yapanları kabul etmemiş, Kamu Denetçiliği Kurumu güzel bir karar almış, Kurum buna uymuş ama bu karar 70-80 civarında olunca başvuruların çoğuna uyulmuş oldu; bundan ödül aldı. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne de gelince -hani ben aynı zamanda cezaevi komisyonundayım, sürekli cezaevi ziyaretleri yapıyoruz, Hükümlü ve Tutuklu Hakları Komisyonundayım- burada da pandemi döneminde sevkler kapanmıştı. Birçok mahkûm sevk konusunda organize olmuş, başvurmuş; Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün cevabı da "Süreç içinde değerlendireceğiz." şeklinde bir cevaptı; aslında sonuç alamadık işin esasında. Neden? Pandemi vardı, başka bir husus var. Sevklerde ciddi kriterler var yani disiplin cezası almamış olmak vesaire. Bu kriterlere uyuyorsa mahkûm, suçun nevine göre bir de sevk yapılıyor. Aslında sevklerde de olumlu sonuç alamadık ama idarenin böyle süreç içerisinde "uygulayacağız" cevabı uyumlu sayıldı, buradan bir ödülü hak etti. Oysaki uyan belki başka kurumlar var; 10 tanesinin 9'una uymuş, 8'ine uymuş ama sayısal çoğunluk, başvuru ve bu sonuç bu ödüllere sebep oldu. Bundan dolayı da Alt Komisyonda bizim şerhimiz oldu. Şerh olarak dedik ki: Yani tamam verelim ama ödüllendirmede daha adil, daha kapsayıcı davranarak bir sonuca gidelim. Mesela uymayanlar kimlerdi? İşte, Emniyet Genel Müdürlüğü, Gelir İdaresi Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, onlar da genelde "Yasal zorunluluk sebebiyle uyamadıklarını, yasanın kendilerini bağladığını, o yüzden uymadıklarını." söylediler, "Yasa elverseydi uyardık." dediler. Bu yüzden de bir daha söz almamak için söylüyorum, şerhimizi yazdık, sunacağız. Mesela sonuçta bu Kurumun kararlarına uyulmama sebebiyle bir yasal zorunluluk gösteren kurumların da önünü açmak adına buranın da takipçi olması lazım, bunun yasal zeminlerinin de hazırlanması, gerekli yasa tekliflerinin de verilmesi lazım. Buna da el atmak ve devamlılığını sağlamak lazım. Hani ödüle, size verilen ödüle bu sebeple biz muhalefet şerhi koyduk yani bu başarıdan veya başarısızlıktan değil, bu ödüllendirme yönteminde daha adaletli, daha hakkaniyetli davranılması yani 100 kişi başvurdu, 100'ü de tamam, aynı karar, o zaman uyum oranı yüksek; öyle olmamalı diye düşündüğümüzden yani kurumların işlerliği, uyumu veya uyumsuzluğuna dair bir şerh değil bu, ödül yöntemine ilişkin bir şerhimiz var bu konuda. Bunu sizlerle paylaşmak istedim. Onun dışında elbette ki siyasal eleştirilerimiz olur ama bunu buraya dâhil etmeyeceğiz. Biz şerhimizi de Komisyonumuza sunuyoruz. Muhalefetimiz, bazı konularda, hani bahsettiğim konularda Alt Komisyonda da bunlar tutanaklara geçti. Onlarla beraber bu şerhimizi de size sunuyoruz Sayın Başkanım.