ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; bağırırken düşünemezsiniz, düşünürken de bağıramazsınız, onun için hepimizin düşünmeye ihtiyacı vardır.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Çok teşekkür ediyoruz.

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Şimdi, Değerli Başkanım, bir kere, insanların yaptığı işe duyacakları saygı kendi kişiliklerine duyduğu saygının bir parçasıdır. Eğer yasama organı üyeleri, milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı bu kurumun yetkilerine, konumuna uygun bir yönetim tarzı göstermezse, bir tarz, stil geliştirmezse bu kendine duyduğu saygıyı da zedeler. Onun için, mutlak surette yasama organının ne olduğunu ortaya çıkarmak, koymak, yasama organının olması gerektiği konumu korumak milletvekillerinin ve bu arada Sayın Meclis Başkanının görevidir. Ben de samimi olarak şunu söyleyeyim: Gerçekten, bu konuda gerekli hassasiyet gösterilmiyor, bu Mecliste gerekli hassasiyet gösterilmiyor, "Hâlâ yasama organı üyesiyim, ben, bağlı olduğum partinin mensubu olmaktan öte, birinci planda yasama organı üyesiyim." diyebilmek lazım. Anayasa da öyle diyor zaten, hangi ilden seçilirsen seçil, bütün Türkiye'nin milletvekilisin diyor. Bu, aynı zamanda, partiler üstüsün de demektir. Bu hassasiyetle buranın onurunu kendi onurumuz olarak bilerek korumamız lazım yoksa sistemi biz çürütürüz. Bu sistemi çürütmemek için, Türkiye Cumhuriyeti kurumlarını dejenere etmemek için herkesten fazla bu kurumun yetkilerine ve geleneklerine sahip çıkmamız lazım.

Şunu açıkça söyleyeyim: Yasama organının hiçbir denetim fonksiyonu kalmamıştır, bunun da ötesinde talimatla bu Komisyon yürütmenin propagandası amacıyla kullanılmaktadır, denetim amacıyla kullanılmamaktadır; bütçe görüşmeleri de öyle. Bütçe görüşmeleri de bu Komisyonda yürütmenin propagandası amacıyla kullanılmaktadır ve denetim fonksiyonu mümkün olduğunca kamuoyuna yansıtılmamak için çaba harcanıyordur. Bu çabanın içerisinde de en büyük sorumluluğu ben Sayın Meclis Başkanımızda buluyorum.

Değerli arkadaşlar...

EKREM ÇELEBİ (Ağrı) - Bütçeler hükûmetlerin vizyonudur.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Değerli arkadaşlar, dinleyelim lütfen.

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Değerli arkadaşlar, hükûmetlerin vizyonu değildir, bütçeler Meclisin bütçesidir.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Değerli arkadaşlar, hatibi dinleyelim.

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Hükûmet önerir, kararı Meclis verir, kararı verecek yer burasıdır. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarihinde... (AK PARTİ sıralarından gürültüler)

Değerli arkadaşlar, arkadaşınız konuşacak, benden sonra o cevap verecek. Niye giriyorsunuz araya?

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Cemal Bey'e söz vereceğim daha sonra, görüşlerini ifade eder.

TBMM BAŞKANI MUSTAFA ŞENTOP - Sayın Başkan, ben de usul hakkında söz istiyorum.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Meclis Başkanımıza da söz vereceğim.

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Cevabını verecek Cemal Bey, orada hazır duruyor; biliyorum benden sonra konuşacağını, ışığı yanıyor.

SALİH CORA (Trabzon) - Cumhurbaşkanlığı sisteminden haberi yok. Cumhurbaşkanı seçilerek geliyor.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Değerli arkadaşlar...

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Cumhurbaşkanı seçilerek de gelse, bir padişah seçilerek de gelse yasama organının denetim yetkisi vardır. Bu mantığa ulaşmamış insan çağdaş devleti bilmiyor demektir arkadaşlar.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Değerli arkadaşlar, Meclis Başkanımız da Komisyon Başkanı olarak ben de cevaplarımızı vereceğiz; lütfen biraz sabırlı olalım, cevaplarımızı vereceğiz.

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Arkadaşlar, sizi temsilen konuşacak Cemal Bey; hepinizden de iyi hatiptir, ben biliyorum.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Abdüllatif Bey, rica ediyorum, tamamlarsanız...

SALİH CORA (Trabzon) - Bağırarak, bağırarak...

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Seni bastırmak için söylüyorum.

MEHMET BEKAROĞLU (İstanbul) - Bu ne ya! Bir sus ya! En küçük sensin, bir sus! Allah Allah!

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Meclis Başkanımız da Komisyon Başkanı olarak ben de sorulara cevap vereceğiz değerli arkadaşlar, biraz sabırlı olalım.

Buyurun Abdüllatif Bey, tamamlayın lütfen.

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Şimdi, değerli arkadaşlar, bu Parlamento bu Meclis Başkanı bu Meclisin onurunu koruyacak mı korumayacak mı, bunu tartışmalıyız. Bakın, bütçe dediğiniz şey... Bütçeye geliyorum...

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Abdüllatif Bey, söz isteyen...

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Müsaade et gözünü sevdiğim ya.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Tamam, ya, usulle ilgili... Gün boyu müzakere yapacağız. Burada usulle ilgili kısımla iktifa edebilirseniz memnun olurum.

Buyurun lütfen.

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Daha girmedim ki konuya.

Değerli arkadaşlar, bütçe, yürütmenin yetkilerini kısıtlamak için tarihî süreç içinde ortaya çıkmış bir kurumdur. Yürütmenin vergi toplama yetkisini sınırlamak için, yürütmenin harcama yapma yetkisini sınırlamak için "bütçe" dediğimiz, "bütçe hakkı" dediğimiz şey ortaya çıkmıştır ve halk temsilcileri yani milletvekilleri... Dünyada parlamentonun, meclislerin doğuş sebebi de bütçedir. Kamu harcamaları, kamu gelirleri konusunda hükûmeti, iktidarı sınırlandırmak için çıkmıştır.

Bu bütçe görüşmeleri vaktiyle altı ay sürerdi, 2000 öncesinde de Mecliste üç ay sürerdi. Ama gerek görülmemiş, süre gittikçe daralmıştır. Ama bu Meclisin geleneğinde de şu vardı: Bütçe görüşmelerinde her zaman milletvekillerinin konuşma süresi medyada -yani o dönemlerde TRT vardı- hükûmet adına konuşan bakanın konuşmasından daha uzun olurdu. Ya, ben 1960'lı yılları hatırlıyorum, radyodan dinlerdik; 1970'li, 1980'li yılları hatırlıyorum, televizyondan izlerdik. Komisyonda konuşan her bir milletvekilinin konuşması, o zaman tek bir televizyon olduğu hâlde özet olarak televizyonda yayınlanırdı. Şimdi milletvekillerinin konuşmasını yok say ve sadece ve sadece gelen bakanın konuşmalarını ver, böyle bir şey olmaz. Bir kere, milletvekillerinin eleştirisinin basına yansımasını engellemeye çalışan hükûmet kendisinden korkuyor demektir, kendisinin zaafları var demektir, kendisinin eksikleri var demektir, hukuk ihlalleri var demektir, basına yansıtmamak suretiyle kamuoyunda aleyhine eleştirel bir bakış tarzı gelişmesin diye çaba harcıyor demektir. Kendisinden emin bir hükûmet, kendisinden emin bir iktidar çok rahatlıkla "Yayınlansın kardeşim, bütün milletvekillerinin konuşması da yayınlansın." der, böyle bakar. Nitekim bu Meclisin tarihinde tüm milletvekillerinin konuşmasıyla birlikte Komisyonda yayınlanan tek bütçe benim Maliye Bakanlığım dönemindeki 1997 bütçesidir. Ne öncesinde ne sonrasında bunun tekrarı olmamıştır. Ama daha önceki dönemlerde de kısmen de olsa milletvekillerinin konuşmaları yansıyordu resmî olarak. O dönemde, 1996'nın sonlarında, 1997 bütçesi görüşüleceği zaman Komisyon Başkanımız Ertan Yülek'ti. Bana dedi ki: "Ya, muhalefet milletvekilleri, bütçenin Komisyonda baştan sona canlı yayınlanmasını istiyorlar. Ne yapalım?" Ben de "Sayın Başkan, çok faydalı olur. Bütçe önemlidir, Komisyondaki müzakereler Genel Kurul görüşmelerinden daha önemlidir çünkü bütçeye şekil veren yer burasıdır. Genel Kurul ödenek artıran, gelir azaltan tekliflerde bulunamaz ama bu yetkiye bu Komisyon sahiptir, demek ki bütçenin sahibi aslında bu Komisyondur. Ben fayda görüyorum. Bir görüşün, Meclis Başkanıyla birlikte değerlendirin, mümkünse benim sunumum ve o günkü eleştiriler televizyonda yayınlansın." dedim ve baştan sona... Belki on-on beş saat yayın olmuştur, ben bu on-on beş saat içerisinde belki bir buçuk saat konuşmuşumdur; geri kalan bütün süreyi özellikle de muhalefet milletvekilleri kullanmıştır. Hiçbir rahatsızlık da hissetmedim, çok da mutlu oldum, bütün milletvekilleri de çok mutlu oldular; yetkili oldukları için, Meclisin haysiyetini, onurunu koruyan bir tablo ortaya çıktığı için. Şimdi, siz neden endişe ediyorsunuz? Şu canlı yayınlardan niye endişe ediyorsunuz?

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Sayın Şener, tamamlayabilirseniz çok memnun olurum, başka söz talepleri de var.

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Onun için, bana kalırsa Meclis bunu daha önce denemiştir, Komisyon bunu daha önce denemiştir, faydasını görmüştür, bundan sonra yayınlanırsa da çok faydalı olur.

Arz ederim.