MURAT BAKAN (İzmir) - Ahmet ve Mehmet arkadaşlarımız, teşekkür ederiz sunumunuzdan dolayı.

Şimdi, burada siz de başından beri bu Komisyonda bizimle berabersiniz öyle değil mi? Yani tüm süreci takip ettiniz, tüm sunumları bizimle beraber izlediniz. Yani olayın vahametini burada bu Komisyon üyeleri ve buradaki raportör arkadaşlar yani kamu kurumundan gelen raportör arkadaşlar farkındayız hepimiz, hep beraber. Bu iş solcu-sağcı, liberal-muhafazakâr, Müslüman-Hristiyan hiçbir şey dinlemiyor, bir tane vatanımız var, bir ülkemiz var ve bu ülke eğer gerekli tedbirleri almazsak bu iklim krizinden en çok etkilenecek ülkelerden birisi dünyada, bulunduğumuz coğrafya sebebiyle. Dolayısıyla, bütün bu bilgilere vâkıf olduğumuza göre hep beraber bununla ilgili güçlü adımlar atacak, cesaretli adımlar atacak önerilerde bulunmamız lazım. Burada sizin öneriniz üniteler konulması belli derslere, yetmez. Bakın, çocukların önümüzdeki süreçte... Yani bizden sonra onlar yönetecek bu ülkeyi, bu makamlarda daire başkanı olacak, sizin bulunduğunuz yerde, bizim bulunduğumuz yerde milletvekili olacak. Bu çocukların hangi aile ortamında yetişiyorsa yetişsin buraya bir iklim bilinciyle, çevre bilinciyle gelebiliyor olması lazım. O yüzden, bununla ilgili ayrı bir ders konulması lazım arkadaşlar. Yani Türkiye'nin iklim kriziyle ilgili alacağı önlemler noktasında ve çocuklarda bu bilincin oluşması noktasında, özellikle ilköğretimden başlayarak müfredata ayrı bir ders konulması lazım ancak o şekilde çocukları bilinçlendirebiliriz.

Bakın, dünyanın çeşitli ülkelerinde çocuklar, bu konuyla ilgili bilgiyi alan çocuklar eylem yapıyorlar. "Greta Thunberg" diye -siz de biliyorsunuz, duydunuz- İskandinav ülkelerinden birinden bir kızımız var mesela, okula gitmiyor iklimle ilgili değişikliğe dikkat çekebilmek için. Birleşmiş Milletlere gidiyor, konuşmalar yapıyor. Çünkü çocuklar da kendi geleceklerini yaşayabilecekleri bir gezegen olsun istiyorlar. O yüzden, müfredata ders olarak girmesi lazım.

Bir de burada genelde siz ilgili kurum, kuruluş olarak Tarım ve Orman Bakanlığını yazmışsınız, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olacak bu. Çünkü biliyorsunuz iklim müzakerelerini Türkiye adına Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yürütüyor. Dolayısıyla, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı...

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Ona Çevre ve Şehircilik Bakanlığını da ilave edelim ama Tarım Bakanlığı da kalsın.

MURAT BAKAN (İzmir) - Eğitimle ilgili...

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Eğitimle ilgili meteoroloji falan var, okullara eğitim veriyor, onu yazalım ki...

MURAT BAKAN (İzmir) - Hayır, onu da yazsın ama bakın burada hiçbir yerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yok. Hâlbuki iklimle ilgili müfredata katkıda bulunacak kurum, bu bilgiye vâkıf kurum tüm koordinasyonu bakanlıklarla, yani Enerji Bakanlığıyla, Tarım Bakanlığıyla da, Sanayi Teknoloji Bakanlığıyla da yürüten kurum Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olduğu için.

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Onu da ilave edelim, tamam.

MURAT BAKAN (İzmir) - Yani tüm şeylerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığının olması lazım.

Üçüncü bir konu; biz diyoruz ki: Türkiye'de binaların yeşil bina olması lazım. Kendi suyunu işte yağmur suyunu depolayabilmesi lazım, bunu gri su olarak kullanabiliyor olması lazım. Kendi enerjisini üretebilen, özellikle güneş enerjisinden üretebilen çünkü bunu depolama sistemleri de oluştu binalar olsun istiyoruz. Millî Eğitim Bakanlığının da okulları bu şekilde planlaması lazım.

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Yeşil bina olsun.

MURAT BAKAN (İzmir) - Yeşil bina, yani gri suyu kullanabilen, depolayabilen aynı zamanda üzerine yapacağı güneş enerjisi panelleriyle kendi enerjisini de üretebilen, kullanabilen binalar yapabiliyor olması lazım. Buna bugün bütçemiz yetmeyebilir ama bir şey hayal etmezsek başaramayız. Biz, İklim Krizi Komisyonu olarak, bu Komisyon olarak Türkiye'ye, tüm devlet kurumlarına bunu önermeliyiz ki bir vadede insanlar bizim hayal ettiğimiz şeyi gerçekleştirebilsinler. Dolayısıyla, bunun da raporda yer alması gerektiğini düşünüyorum arkadaşlar.

Tekrar teşekkür ederiz emeklilerimiz için, bundan sonra da çalışmaya devam edeceksiniz. Yani bu bakış açısıyla, bu ülkenin, hepimizin ortak sorunu, başka gidecek bir gezegenimiz de yok, belki de tüm kainatta, milyarlarca galaksi içinde bu mavi gezegen dışında yaşam olan bir yer yok. O yüzden, bu gezegeni, bu vatanı, bu toprakları korumamız lazım, o bilinçle hazırlamanız gerektiğini hepinize ayrıca son konuşmam olarak söylüyorum.