KOMİSYON KONUŞMASI

SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Biraz önce, Sayın Komisyon Başkanımız Gökan Zeybek de belirtti, ben de bu teklifle ilgili bir değerlendirmede bulunmak istiyorum. 11'inci maddeye gelmeden önce 8'inci madde geri çekilmişti, doğruydu. Teklifte, 8'inci maddede, şöyle denilmekteydi: "Deniz turizmi araçlarında çalışmalarına müsaade edilecek yabancı zabit ve kaptanların Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından yeterliklerinin tanındığına dair belge almaları zorunludur." Bu madde çekildi; doğru. Ancak 11'inci maddede de benzer cümleler var ve dikkat çekici cümleler var. Ben özellikle o 2 maddeyi de okumak istiyorum hem kayıtlara girmesi bakımından deniliyor ki: "Türk bayraklı yatlar, sahipleri veya sahiplerinden kiralayan işletenleri tarafından Bakanlıktan belge alınmak suretiyle gezi, spor ve eğlence amacıyla kullanılmak üzere Türk ve yabancı uyruklu kişilere kiraya verilebilir." Diğer bir maddede de "Bakanlıkça ülke turizmine ve tanıtımına katkı sağladığı değerlendirilen ve boyları otuz dokuz metrenin üzerinde olan -altını çizerek söylüyorum- yabancı bayraklı ticari yatların Türk karasularında faaliyet göstermelerine ve seyrine her yıl belirlenen sosyal ve teknik altyapı hizmetlerine katkı payı alınması suretiyle, aynı takvim yılını geçmeyecek şekilde geçici süreli olarak Bakanlıkça izin verilebilir."

Şimdi, özellikle şunu belirtmek isterim: Bu, kapitülasyonların âdeta geri gelmesi demektir. Şöyle ki: Osmanlı tarafından işte, Avrupalılara bir lütuf olarak verilen ancak sonradan ülkemize uzun yıllar bela olan kapitülasyonların kaldırılması ancak 1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması'yla mümkün olabilmişti. Bunun mevzuata yansıması ise 1926 yılında çıkarılan 815 sayılı Kabotaj Kanunu'yla gerçekleşmiştir. Kabotaj Kanunu'yla karasularımızda, sahillerimizde, limanlarımızın içinde ve limanlarımızın arasında, nehirlerde ve göllerde kısaca devletimizin egemen olduğu her damla su üzerinde sadece Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının sahibi olduğu Türkiye Cumhuriyeti bayraklı gemilerin faaliyet göstermesine, bu gemilerde de yalnızca Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının görev yapmasına izin verilmiştir. Üstelik bu husus sadece gemilerle de sınırlı değildir. Yelkenli tekneler ve kürekle yürütülen sandallar dahi bu kanun kapsamındadır. Yapılmak istenen bu düzenleme ülkemizin tapu senedi olan ve Anayasa'nın 90'ncı maddesi uyarınca, kanun niteliğindeki Lozan Antlaşması'yla güvence altına alınan beş yüz yıllık kapitülasyonları fiilen sonlandıran Kabotaj Kanunu'na açıkça aykırıdır. Dolayısıyla bu düzenleme geri çekilmelidir diyorum.

Saygılar sunuyorum.