MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Değerli Genel Müdür Yardımcım, tüm DSİ bürokratları; hoş geldiniz. Gerçekten ben de İller Bankasında görev yapmış ve sizin, Devlet Su İşlerinin hazırlamış olduğu hidrolojik, hidrojeolojik havza bazlı yeşil raporlardan içme suyu amaçlı etütlerde çok yararlanmış bir jeoloji mühendisi olarak sanki akrabalarımı görmüş gibi oldum, önce onu ifade etmek isterim.

DSİ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI OĞUZ KASAP - Sağ olun.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Değerli çalışmalarınız için ben de yürekten kutluyorum. Devlet Su İşleri de gerçekten -az önce de ifade ettim- MTA gibi Karayolları gibi göz bebeğimiz kuruluşlardan biri. Emeğinize, yüreğinize sağlık, gerçekten bu ülke için çok değerli, önemli çalışmalar yapıyorsunuz.

Şimdi, ülkemizde sulama, enerji, içme suyu ve taşkın önleme amaçlı yapılan baraj ve hidroelektrik santrallerinin deprem performansını ve meydana gelen depremlerde gelişen baraj hasarlarını ölçen, izleyen, derleyen ve yorumlayan bir sistem mevcut mudur; ki olduğunu ifade ettiniz.

DSİ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI OĞUZ KASAP - Tabii.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Bu, HES'ler için de geçerli mi? Yani, o sismograflar, ivmeölçerler sadece barajlarda mı kullanılıyor, HES'lerde de bu ölçüm cihazları var mı? Bunu merak ettim, hani deprem anında onların nasıl davranacağına ilişkin bir sistem var mı?

DSİ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI OĞUZ KASAP - Hemen cevabını vereyim.

Tabii, HES'lerde de aynı, benzer ölçüm cihazları yer alıyor ve kabullerini yaparken de, HES'lerin kabulünü yaparken de bu cihazların yerinde ve çalışır olduklarını kontrol ediyoruz.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Teşekkür ederim.

Bu, tabii santrallerin, hem barajların hem de hidroelektrik santrallerinin yer seçim süreçlerinde jeolojik, jeoteknik etütler mutlaka yapılıyordur. Diri fay parametreleri hangi ölçüde burada değerlendiriliyor? Bir sonraki sorularımla bağlantılı olarak bunu söyleyeceğim: Ülkemizde bazı barajların diri fay üzerine inşa edildiği belirtilmekte. Diri fay hatları üzerinde hiç olmadığını ifade ettiniz ama örneğin, Elâzığ Palu ilçesinde bir barajımızın DAFZ üzerinde yani Doğu Anadolu fay zonu kuşağı üzerine oturtulduğuna ilişkin görüşler bulunuyor, buna ilişkin bilgi vermeniz mümkün müdür? Bunu sormak isterim.

Bir de, tabii, deprem esnasında aynı zamanda heyelan riskiyle de karşı karşıya barajlar. Karakaya Barajı çevresinde büyük ölçekli heyelanların oluştuğuna ilişkin bilgiler basında yine yer aldı. Buna ilişkin bir çalışmanız var mıdır, ne aşamada, onu öğrenmek isteriz, deprem sonrası oluşan heyelanlarla ilgili. Ulusal ve uluslararası literatürde barajların depremi tetiklediğine dair birtakım yayınlar var. Bunlar son yıllarda baraj-deprem arasındaki ilişkide sık sık gündeme gelmekte. Genel Müdürlüğünüz bu konuda araştırma yapıyor mu, aslı astarı var mıdır böyle bir şeyin?

DSİ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI OĞUZ KASAP - Pardon anlayamadım, tekrar...

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Uluslararası literatürde barajların su tutmasının depremleri tetiklediğine ilişkin birtakım yayınlar mevcut. Yani Devlet Su İşleri olarak, depremi barajların tetiklediğine ilişkin bir çalışmanız var mı ya da araştırmanız var mı, bunu merak ettim.

Bir de bununla ilgili kısmı bitirdikten sonra, taşkınla ilgili de bir iki soru sormak isterim. "Q100" ve "Q1000" dediniz, burada yüz yıllık yağış ve bin yıllık yağışı mı kastettiniz?

DSİ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI OĞUZ KASAP - Hayır, Q100 dediğimiz yüz yıl içerisinde gelebilecek maksimum debi.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Q, debi; bin yılda maksimum gelebilecek debi.

DSİ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI OĞUZ KASAP - Bin yıl içerisinde gelebilecek maksimum debi.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Q, debi de acaba bir "yağış" lafı geçti arada, o yüz yıllık yağış mı?

Peki, sayısal anlamda şunu öğrenmek isterim: Örneğin Giresun taşkınını da çok yeni yaşadığımız için... Geriye dönük maksimum kaç yıl bakabiliyoruz yağış ve akış rejimine? Buna dair sayısal veri elimizde...

DSİ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI OĞUZ KASAP - Her dere için Q100 ve Q1000'leri verebiliriz, onda bir sıkıntı yok.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Geriye dönük sayısal veri var mı elimizde, hani kaç yıl önceki yağışların...

DSİ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI OĞUZ KASAP - Tabii, yüz yıl önce öyle bir ölçüm sayısı olmayacağına göre onu korelasyonlarla buluyoruz, hesap yöntemleriyle buluyoruz.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Tabii, sayısal ölçüm olmadığı için.

DSİ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI OĞUZ KASAP - Ama bundan önceki yerleştirilmiş ölçüm cihazlarına göre bir korelasyonla buluyoruz hatta o ölçüm cihazını dikkate alarak yan havzayı da tahmin ediyoruz.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Bir şey daha soracağım: Geçen yıl Adana'da aşırı yağışlar sonrasında derelerin Devlet Su İşleri tarafından yeterince teressübatının temizlenmemesinden dolayı geriye bastığı ve sel baskınları olduğu ifade edildi. O konuda DSİ'nin de ödenek sıkıntısı olduğuna ilişkin söylemler oldu. Bununla ilgili de bilgi verirseniz memnun olurum.

Teşekkür ederim.

DSİ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI OĞUZ KASAP - Son sorunuzdan başlayayım o zaman Sayın Vekilim. Adana'daki taşkında su basan alanlar zaten bizim taşkın alanları. Yani taşkın alanları olarak belirlediğimiz yerler vatandaşlar tarafından kullanılıyordu, zaten her taşkında da maalesef böyle sonuçları görüyoruz.

Diri faylar üzerinde herhangi bir barajımız yok, en yakın 6 kilometre olan bir baraj var. Biz bu hesapları yaparken mevcut diri faylara olan mesafeleri de dikkate alıyoruz ve bunları da baraj hesaplarının içerisine dâhil ediyoruz.

Elâzığ tarafında aslında Kiğı Barajı'nda bir heyelan var, onu mu demek istediniz bilmiyorum.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Karakaya Barajı'nın çevresinde...

DSİ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI OĞUZ KASAP - Karakaya'da... Biraz önce de sunumumda gösterdiğim gibi, zaten bizim bütün tesislerimizle ilgili yani binalarla ilgili, üst yapılarla ilgili bütün tesislerle ilgili bölgelerimizde muayene komisyonları var. Bu komisyonlar vasıtasıyla her tesise yılda 1 kere gidilir, bakılır, eğer herhangi bir husus görülürse, riskli bir husus görülürse bu rapor edilerek o tesis için ödenek istenir. Yani yapılabiliyorsa idare imkânında, yapılamıyorsa ihale yöntemiyle yapılır ama Karakaya'yla ilgili zaten inşaat aşamasındaki başka hususlar var ama heyelanla ilgili herhangi bir şey gelmedi.

Kiğı Barajı'nda bir heyelan var o da baraj sahasında veyahut da gövdede falan değil, oradaki şalt sahasının üzerindeki bir toprak hareketi, o ayrı bir olay tabii.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Teşekkür ederim.