KOMİSYON KONUŞMASI

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcımız, değerli milletvekillerimiz, değerli bürokratlar, değerli Meclis personelimiz, değerli basın mensupları; 2021 yılının bütçesi bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonumuzdan geçmiş bulunmaktadır.

Bütçeler hem yasama organı açısından hem de yürütme organı açısından hatta yargı organı açısından önemli metinlerdir. Bir kere yürütmek demek, idare etmek demek -yürütmek deyince yanlış anlaşılıyor, onun için toparlayayım- yönetmek demek harcama yapmak demektir. Bu temel bir kuraldır. Harcama yapma kabiliyeti olmayanın ülkeyi yönetme kabiliyeti olmaz. İdare ise harcama yapacağı parayı Meclisin verdiği izin çerçevesinde elde eder. Çünkü Meclis gelecek bir yılla ilgili olarak idarenin vergileri tahsil etmesine yetki verir, harcamaları yapmasına da izin verir, harcama sınırlarını belirler ve böylece yönetim ülkeyi idare edecek maddi imkâna kavuşmuş olur. Her ne kadar Ziya Paşa yönetimin kolay olduğunu, devleti idare etmenin kolay olduğunu söylemişse de o meşhur beyti aslında Ziya Paşa'ya yakıştıramadığım bir beyittir. Filozofça Terkibibent'te, Terciibent'te çok güzel sözleri, deyişleri vardır ama "Asiyabı devleti bir har da olsa çevirir." diye işi çok basite almıştır, indirgemiştir. Neyzen Tevfik de buna nazire yakarak daha da basitleştirmiştir, daha karmaşık hâle getirmiştir ama buna katılmak mümkün değil, gerçekten devlet işi zordur. Yetkilerden daha fazla kamusal unvanlar kişilerin sorumluluklarını hatırlatır. Onun için ben Cumhurbaşkanı dediğimde, Cumhurbaşkanı Yardımcısı denildiğinde, Bakan denildiğinde onun yetkilerini, altındaki arabayı veya etrafındaki korumaları hatırlamam, sorumluluklarını hatırlarım yani kamusal unvanların tamamı aslında yetkilerden önce o yetkileri kullananların sorumluluğunu tanımlar. İşte bu sorumluluk gereğidir ki harcayacakları paraları ve tahsil edecekleri paraların iznini Meclisten almaktadırlar. Onun için; Hükûmetimiz için tüm bakanlıklarımız için, harcama birimlerimiz için bu bütçe hayırlı olsun diyorum. Ama yasama organı açısından da önemlidir, bir kere yasama organını ortaya çıkaran temel olay bütçedir yani bir taraftan halktan vergi toplama işi, bir taraftan devletin yapacağı harcamaların halkın vekilleri tarafından belirlenmesi inancı yüzyıllardır zaman zaman toplumsal ayaklanmalara, devletlerle halkın karşı karşıya gelmesi sonrasında prensiplere bağlanarak bugüne ulaşmıştır. Bu süreç aynı zamanda demokrasiyi doğurmuştur, bu süreç aynı zamanda parlamentoları doğurmuştur ve bugün geldiğimiz devlet anlayışı bütçe ayağıyla bağlantılı, yöneten ve yönetilen arasındaki ilişkilerin olgunlaştırdığı bir yapıdır. Onun için eskiden Mecliste bütçeler daha uzun konuşulurdu. 61 Anayasası'nda üç ay bütçe Mecliste kalırdı, daha rahat bir tempoda tartışılırdı ve herkes meramını "Sözümü kestin." demeden rahatça anlatabilirdi ama 82 Anayasası'yla yetmiş beş güne düşmüştür fakat son zamanlarda da bu yetmiş beş gün Anayasa'da bulunmakla birlikte fiilen kısaltılmıştır, aralara boşluklar girmektedir. Ama her şeye rağmen bütçe, yasama organını var kılan, yasama organının iki temel fonksiyonunu, yani yasama yetkisini ve idareyi denetim yetkisini bir arada barındıran bir ana metindir. "Biz bu asli görevimizi Plan ve Bütçe Komisyonunda hakkıyla yerine getirdik." diyebiliriz. Zaman zaman çekişmeler, tartışmalar olmuştur, özellikle Sayın Çelebi bana çok laf atmıştır ama neyse hakkımı helal ediyorum sana Sayın Çelebi.

EKREM ÇELEBİ (Ağrı) - Biz de helal ediyoruz.

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Ama önemli bir metin tartışılırken elbette zaman zaman gerginlikler olabilir ama bu gerginlikler hiçbir zaman birbirimizi kırma vesilesi olmamalıdır diye düşünüyorum.

Tabii, Genel Kurulda da görüşülecek ancak ondan sonra yasalaşacaktır bu metin.

Ben her şeyden önce bu bütçe çalışmamızın verimli olmasını, bereketli olmasını, önümüzdeki yılı aydınlatmasını diliyorum, idareye de, Meclisimize de bu mesaisi için teşekkür ediyorum, hayırlı olsun diyorum.

Aynı zamanda Meclis personelimiz, basın mensuplarımız çok emek sarf ettiler, uzun mesailer harcadılar onlara da teşekkürlerimizi iletiyorum. Daha güzel Meclis tartışmalarında yine beraber olmak umudu içerisinde...

BÜLENT KUŞOĞLU (Ankara) - Sayıştaya...

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Evet, katılan tüm bürokrasiye, tüm bürokratlarımıza diye ifade etmiştim başlarken. Elbette Cumhurbaşkanlığımıza...

BÜLENT KUŞOĞLU (Ankara) - Sayıştay...

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Sayıştay görevlilerimiz sürekli izlediler, Maliye Bakanlığı temsilcileri sürekli izlediler tüm Bakanlıkların bütçelerini burada tartışırken, hepsine teşekkür ediyoruz ve ülkemizin önü aydınlık olsun diyorum.

Saygılarımı, sevgilerimi sunuyorum.