LALE KARABIYIK (Bursa) - Teşekkürler Sayın Başkanım.

Sayın Komisyon üyeleri, değerli milletvekilleri; öncelikle Gençlik ve Spor Bakanlığı bütçesinin hayırlı olması dileklerimle başlamak istiyorum.

Tabii, gençliğin ruh hâlinin geleceğin Türkiyesinin şekillenmesi açısından son derece önemli olduğunu biliyoruz. Eğer gelecekte iyi bir şekillenme istiyorsak bugün gençleri mutlu görmemiz lazım. Bugün, yine, dünyada gençlerinin sayısı yüksek olan ülkeler bunu güçlü yönleri olarak tanımlıyorlar ve bu, son derece önemli. İşte bu nedenle millî eğitim sisteminde olsun, Gençlik ve Spor Bakanlığında olsun, bütün çocukların ve gençlerin eğitiminde, yetiştirilmesinde, yapılan her şeyde öncelikle gençlerin maksimum yararı öncelenmeli ama kesinlikle ideolojik olarak gelecek nesilleri şekillendirme hedefi olmamalı çünkü biz burada kaybediyoruz. Ben konuşmama öncelikle bu konuyla başlamak istedim.

Şimdi, gençler mutlu değil dedik. Yani TÜİK'in yaptığı açıklamalar var, yaptığı çalışmalar var. Biliyoruz ki burada gençlerin yarısından çoğu "mutlu olmadığını" ifade etmiş. Burada hani rakamlara çok girmeyeceğim ama yüzde 56,7'si gibi önemli bir rakam. Peki, niye mutsuz diye baktığınızda, tabii, kendi sorunları, ailesinin sorunları ve ülkesinin sorunlarıyla bir genç mutsuz olacak.

Mesela, on sekiz yılda hiçbir genç eğitimini başladığı bir eğitim sistemiyle bitiremedi. O kadar çok değişiklik oldu ki bu, onun üstünde stres yarattı ve bu en üst kademelere kadar gitti. Yine, üniversiteyi farklı bir ilde kazanan gençler yurt sorunuyla karşı karşıya kaldı ya da üniversiteyi bitiren gençlerimiz daha üniversite öğrencisi iken iş bulma ümitlerini günden güne kaybederek gitti ki buradaki sorunlar ekonominin yönetimsel sorunları, bir plansızlık, belki istihdam politikalarının olmayışı veya yetersizliği. Bu ayrı bir yere dayandırılır ama sonuç böyle.

Yine, birçok neden var gençlerin mutsuzluğu için. Mesela, hak, hukuk, adalet sisteminde hayal kırıklıkları var gençlerin. Yine, bakın, 2017 yılında Uluslararası Gençlik Vakfında 30 ülkenin katılımıyla yapılan çalışmalarda Küresel Gençlik Refah Endeksi'ne göre de en çok stresi Türk gençlerinin yaşadığı ifade ediliyor yani üç yılda da bu durum değişmemiş, son veriler de aynı.

Takdir edersiniz ki değerli vekiller, ailesinin ekonomik yetersizlikleri de gençleri mutsuz etmeye yeterli. Şu anda, krizde gelir kaybına uğrayan, kriz öncesinden başlayan ama krizde de ayrıca bir gelir kaybına uğrayan ailelerin çocuklarına eğitim vermesi, onlara harçlık vermesi, eğitim masraflarını karşılaması çok güç hâle geldi. Ve takdir edersiniz ki işte, o kısa çalışma ödeneği, ücretsiz izin aylığı alan ailelerin çocuklarında şu anda burs son derece daha vahim bir ihtiyaç. Yani özellikle şunu belirtmek isterim ki ekonomik krizin yansımalarından etkilenen ailelerin ve öğrencilerin burs ihtiyacı için 2021 yılında farklı bir şey yapılmamış. 2021 yılında bütçeye burslardaki bu iyileştirmenin yansımadığını görüyorum, yeterli değil, öncelikle bunun altını çizmek isterim.

Evet, resmî yurtlar 700 binin üzerinde, özel yurt 417 bin ama örgün sistemdeki öğrenci 3 milyon 797 bin.

Şimdi, evet, yurtlar artıyor, son dönemde daha da artıyor ama Sayın Bakan, bu yetersiz. Yani burada doğru planlamayla... Mesela biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak sürekli söyledik: "TOKİ'lere bu konuda sorumluluk verilmeli, TOKİ'ler yapmalı." Daha çok yurt, daha çok yurt... Yani doğru bir planlamayla kaynaklar doğru yere aktarılabilmeli. Yurtlar yetersiz olunca ne oluyor? Çünkü şu anda devlet yurtları...

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Sayın Karabıyık, süreniz dolmuştur, toparlarsanız memnun olurum.

LALE KARABIYIK (Bursa) - Bir, iki dakika daha alayım.

Yurtlar yetersiz olduğunda bu öğrenciler tarikatların, cemaatlerin eline geçiyor Sayın Bakan. Onlar burs da veriyor, onlar ucuz yer de ve hatta parasız yer de veriyor ama bizim bunlara ne kadar güveneceğimizi takdir edersiniz daha öncede FETÖ örneğinde gördüğümüz gibi. Bu nedenle yurt sayının artması gerekiyor.

Diğer taraftan beyin göçü son derece önemli. Beyin göçünün önüne geçecek, gençlerin başka bir ülkeye hevesini ortadan kaldıracak bir çalışma yapmak lazım; gençlerin iş bulamadığı için ya da yaşam koşulları açısından diğer ülkelere hayranlıkla bakmaması, bu ülkeden kaçmaması lazım. O ideallerini Türkiye'de gerçekleştirebilecek ortamlara ihtiyaç var.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Sayın Karabıyık, teşekkür ediyoruz.

LALE KARABIYIK (Bursa) - İki, üç dakika verebilir misiniz lütfen?

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Çok kısa lütfen.

LALE KARABIYIK (Bursa) - Spora hiç giremedim ama...

Şunu da söyleyeyim: 2004'te üniversite mezunu işsiz genç 97 binken şu anda 1 milyon 300 bin işsiz gencimiz var, bu da önemli.

Sporla ilgili bir iki şey söyleyeceğim, şu anda Cumhuriyet Halk Partisi Spor Komisyonundan aldığım bilgilerle ve onlar ifade etmemi istediği için söylemek istiyorum: Bakanlık on sekiz yıldır özellikle gençler, engelliler ve her yaştan spor yapmak isteyen insanımızın yerine tesise daha fazla yatırım yapıyor. Evet, tesis yatırımı tabii ki olacak ama içinde sporcu, teknik insanı ve spor ekibiyle birlikte düşünülmesi ve yatırımların buna göre planlanması gerektiğini mutlaka ifade etmek isterim. Yine, amatör spor kulüplerinin desteklenmesi gerekli.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Sayın Vekilim, gerçekten çok uzadı, lütfen.

LALE KARABIYIK (Bursa) - Bir dakika daha alayım, tamamlıyorum.

Bir de son dönemde yapılan, birkaç ay önce gelen ama hâlen de yankıları devam eden federasyon başkanının görev süresinin beş yıla çıkarılmış olması... Yani bu yıl seçim yapılmayacak ve bir seçim ertelemesi söz konusu. Bu, camiada bir sıkıntı yaratmış, onun da altını çizmek isterim. Söylemek istediklerimin hepsine giremedim ama bir de şunu söyleyeyim...

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Grubunuzdan diğer arkadaşlar mutlaka değinirler.

LALE KARABIYIK (Bursa) - Son cümleyi kullanayım, bitireyim.

KYK burslarında 2016'da yüzde 21'lik iyi bir artış yapılmış ama onların ardından enflasyona yenik düşülmüş. Şu anda enflasyonun çok gerisinde, hatta eğer Merkez Bankası hesabına göre bakılırsa 550 değil 664 lira olması gereken bir KYK bursu olması lazım minimumda. Bu bursların miktarının iyi bir şekilde artırılması gereklidir, onu da söyleyeyim.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Evet, üyelerimizin süresine ulaştı.

Lütfen, rica ediyorum, hiç bu şeyi yaşamadık şu ana kadar.

LALE KARABIYIK (Bursa) - Teşekkür ediyorum, tamam.