ORHAN SARIBAL (Bursa) - 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 8/A maddesinde değişiklik. Maddedeki değişiklikle "Yeter gelirli tarımsal arazilerin ekonomik bütünlüğe sahip olmayan kısımları Bakanlığın izniyle satılabilir." ibaresi metinden çıkarılmaktadır.

Madde gerekçesi "Yeter gelirli tarım arazilerinin ekonomik bütünlüğe sahip kısımlarının da parsel bazında satılabilmesi sağlanmaktadır." şeklinde olup bu konuda açık bir düzenleme yapılmadığı için, ekonomik bütünlüğe sahip olan arazilerin mi yoksa olmayan arazilerin mi satışa konu olacağı ya da olmayacağı konusunda ciddi bir belirsizlik mevcuttur. Bu düzenleme, aynı maddede yer alan "Tarımsal araziler bu Kanuna ekli (1) sayılı listede belirlenen yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerinin altında ifraz edilemez, bölünemez." hükmüyle çelişmektedir. Maddenin son paragrafında yer alan "Bilimsel gelişmeler ve günün koşullarına göre bu Kanuna ekli (1) sayılı listede Cumhurbaşkanı kararı ile değişiklik yapılabilir." ibaresindeki "günün koşulları"nın belirlenmesi son derece muğlak ve çok belirsiz bir ifadedir.

Kanun maddesiyle belirlenen yeter gelirli tarım arazi büyüklüğü ilçe bazlıdır, oysaki tarım arazilerinin yeterlilik, üretim kabiliyeti tek bir parsel içinde bile farklılıklar arz edebilmektedir. Arazi sınıflandırılması ve yeter gelirli tarım arazi büyüklüklerinin belirlenebilmesi için, toprak özelliklerinin bilimsel ve modern sistemlere göre ve yetkili kurum ve uzman kişilerce belirlenmesi gerekmektedir. Değişiklik yapma kararı, arazi sınıflandırmasını yapan kurum ve uzman kişilerce uygun görüldüğü takdirde verilmelidir. Bu tür bilimsel ihtiyaçlara göre yeter gelirli arazi büyüklüğünün yöresel odaklı çok sayıda değiştirilmesi olasılığı göz önüne alındığından, bu konuda karar vericinin Bakanlık makamında kalması yeterli olacaktır.

Uygulamadan örnek vermek gerekirse: Bir ilçe için yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğünün 55 dekar, bir çiftçinin yirmişer dekarlık üç parça arazisi olduğu ortamda; çiftçi bir parselini borç, ihtiyaç ve bu nedenlerle satmak istediğinde geriye kalan parsel miktarı yeter gelirli arazi miktarının altına düştüğü için tüm arazisini satmak zorunda kalmakta ve çiftçiliği bırakmaya zorlanmaktadır. Çiftçiler böyle zorluklarla bir parseli başkasına, iki parseli de başka güvendiği birine satmaktadır. Bu bağlamda düzenleme yeniden değerlendirilmeli, üreticilerin, büyük parselleri bölünerek yeterli ekonomik alan bırakıp gerisini satma yoluna gitmesi önlenmelidir. Bu kapsamda maddede değişiklik yapılacak ise buraya "amacı dışında kullanılmaması şartıyla" veya "tarımsal amaçlı kullanım şartıyla" gibi ibareler eklenmesi önerilmektedir. Maddeyle ilgili genel önergemiz bu yöndedir.