FEHMİ KÜPÇÜ (Bolu) - Kıymetli Dilekçe Komisyonu ve İnsan Hakları Komisyonumuzun değerli başkanları, kıymetli Karma Komisyonumuzun değerli üyeleri, kıymetli milletvekiller; başta Başdenetçimiz olmak üzere kıymetli denetçilerimiz, yasama uzmanı arkadaşlarımız, kıymetli basın; ben öncelikle heyetinizi baki muhabbetle selamlıyorum.

Kıymetli başkanlarım söyledi, tabii öncellikle insanlığa musallat olan bu pandemi süreciyle ilgili, Covid-19'la ilgili insanlık büyük bir imtihandan geçiyor. Hamdolsun biz her zaman övündüğümüz, bunu siyasi ayrım yapmaksızın söylüyorum, ali olan devletimiz vesilesiyle, güzel olan insan keyfiyetimiz vesilesiyle, hem yardımlaşma hem imkânların hazır olması vesilesiyle elhamdülillah biz muadil ülkelere göre daha rahat bir şekilde süreci yönetiyoruz. Rahmetirahman'ına kavuşan bir sürü hastamız var öncelikle onlara rahmet diliyorum, hastalarımıza acil şifalar diliyorum. Kıymetli başkanlarım söyledi, yine ülkemizdeki sınırlarımızı korumak muradıyla Pençe-Kartal ve Pençe-Kaplan Harekâtları var. Yine Allah devletimize, milletimize, Mehmetçik'imize, askerimize, bu millete halel getirmesin diyoruz.

Kıymetli başkanlarımız söyledi, pandemi süreci dolayısıyla biraz alt komisyon toplantımız gecikti ama Meclis açılır açılmaz Başkanımızın da talimatıyla hemen 2'nci toplantımızı yaparak nihayetlendirdik. Ben usul ekonomisi açısından Kıymetli Başkanım, sağ olsun yasama uzmanı arkadaşlar uzun bir sunum hazırlamış ama ben mealen birkaç şey söyleyeyim. İnşallah komisyon üyesi arkadaşlar da bu anlamda katkı verip nihayetlendiririz.

Malumunuz 12 Eylül 2010 referandumuyla Anayasaya dercedilen Kamu Denetçiliği müessesesi aslında bizim devlet hıfzılamızda, geleneğimizde dünden bugüne kadar var olan bir sistem. Dünyada iyi örnekler özellikle, İsveç, İsveç Kralı bunu bizim milletimizden tabiri caizse almış. Aslında bizim kültürümüzde hep var olan bu sistemi yine milletimizin iradesiyle, Meclisimizin güçlü iradesiyle 2010 yılında Anayasa'mızın 74'üncü maddesine dercettik. 2013 yılında da uygulaması vücut buldu diğer kanunlarla beraber. 2013 yılından bugüne kadar baktığımızda ilk başta yüzde 20 civarında olan uyum oranları hamdolsun bugün itibarıyla, 2019 yılı geçen yıl itibarıyla yüzde 75 rakamına ulaştı ki -burada kıymetli başkanlarım hukukçu, ben de hukukçuyum, hukukçu olan milletvekili arkadaşlarımız var, Ali Haydar var özellikle gözüme çarpan- hak arama müessesesinin ne kadar kıymetli olduğunu hepimiz biliyoruz. Derdimiz, muradımız yine söylediğimiz gibi siyasi ayrım gözetmeksizin bir an önce hak arama müessesesinde, tabiri caizse devletin masariften kurtulması, hızlı, ekonomik bir müracaatla ama bütün bunların dışında insan keyfiyeti anlamında kısa, kestirmeden Kamu Denetçiliği makamıyla hak arama müessesesi tecelli etmiş oluyor. Bu anlamda, demokrasimizin güçlendirilmesi anlamında gerçekten çok verimli oldu. Biz bu konuda özverili davranan başta Baş Kamu Denetçimiz olmak üzere Kurumdaki arkadaşlarımıza, başkanlarımıza teşekkür ediyoruz.

Bu sene yeni bir uygulama yapalım istedik. Şüphesiz marifet iltifata tabidir. Kıymetli Başkanım da söyledi. Bu sene bu kararlara uyum gösteren, yüksek oranda uyum gösteren idarelerimizi buraya çağırdık, takdir ve taltifte bulunduk milletin iradesini temsil eden Meclis ve Meclisimizin komisyonları olarak. Ben bunun anlamlı olduğunu düşünüyorum.

Bu sene, yine 2013'ten bugüne kadarki uygulamalarda bilgi, belge anlamında Kamu Denetçiliği makamımıza olumsuz cevap veren bir kurum olmadı ilk defa, hamdolsun. Bu da iradenin aslında bununla uyuştuğunu gösteriyor. Kısmen olumsuz kararlara imza atan idareler anlamında da biz özellikle burada hem yasama uzmanı arkadaşlarımızın hem özellikle kıymetli milletvekillerimizin, alt komisyon üyelerimizin katkısıyla idare hukuku anlamında, kamu denetçilerimiz marifetiyle, buna uymayan idarelerle ilgili, özellikle milletin iradesinin tecelli ettiği ve kıymet verdiğimiz bu makamla ilgili -tırnak içerisinde söylüyorum- olumsuz cevap verenleri bir daha burada görmek istemediğimizi mealen söyledik. Bazı taleplerimiz toplantı esnasında gerçekleşti. Burada hep aynı şeyi söylemeye çalışıyoruz. Belki Kamu Denetçiliği makamına müracaat edilen taleplerin bir kısmı hakkın kötüye kullanılması olabilir ama biz düsturumuzda, buradaki -yine siyasi ayrım yapmaksızın söylüyorum- tüm milletvekillerinin aslında ortak baktığı payda, milletimizin ortak baktığı payda Şeyh Edebali'nin nutku, buradaki insanların hepsine -tabiri caizse- yüklediği misyon. Dolayısıyla idaredeki hiçbir görevlinin, bir bakanlık yetkilisinin kendisine gelen müracaatla ilgili, dediğimiz gibi bir hakkın kötüye kullanılması dışında bir durum analizi yapması gerektiğini, idarenin işleyiş ve ruhuna uygun olarak böyle kafadan mevzuatçı bir yaklaşımla meseleleri reddetmemesi noktasında, Değerli Başkanım, biz özellikle idareyle ilgili meselelerde altını kalın kalemle Komisyon üyeleri ve denetçiler olarak çizdik. Biz bu meselelere ilişkin olumsuz dönüş olmaması gerektiğini, durum analizi yapılması gerektiğini, örneğin Sağlık Bakanlığının bu süreçteki başarısını hepimiz biliyoruz; gelen Sağlık Bakanlığı yetkilisi arkadaşımıza da bu anlamda milletimiz adına teşekkür ettik. Bir hanım kardeşimiz -zannedersem hemşireydi, Özlem Hanım'ın konusu- yer değiştirme noktasında Sağlık Bakanlığından talepte bulunmuş; çakılı kadro olması hasebiyle Sağlık Bakanlığı olumsuz cevap vermiş bu talebe. Buna mukabil olarak Kamu Denetçiliği makamına müracaat etmiş. Kamu Denetçiliği makamı tekrar Sağlık Bakanlığına bu konuya uyulması noktasında tavsiye kararını yazdıktan sonra yine Sağlık Bakanlığındaki ilgili kurum, birim, buna çok kestirmeden, hiçbir durum analizi yapmadan direkt işte yasaya uygun olmadığına ilişkin bir cevap vermiş. Biz kendisine şunu söyledik: Sağlık Bakanlığının başarılarını takdir ve taltif ediyoruz; milletimiz adına teşekkür ediyoruz ama hiç kimse kusura bakmasın, eğer bir idare, bir kurum devlet adına bir şey yapıyorsa o baba pozisyonundadır; oraya müracaat eden bir kardeşimizin can güvenliği nedeniyle böyle bir müracaatı var, mahkeme kararı daha neticelenmemişse bir durum analizi yapıp bir hakkın kötüye kullanılmaması olmamak kaydıyla -örneğin Uşak'ı istemiş- belki iki ay içerisinde, iki aylık, üç aylık geçici görevlendirilmeyle Uşak'a gönderilebilirdi. Yani şahsa münhasır bir değerlendirilme yapılması lazım. Bunu şunun için söylüyorum: Dediğimiz gibi burada bir sürü hukukçu milletvekilimiz var. Bize öğretilen öğretilerden bir tanesi işte Roma hukukunda Ren'in bir tarafındaki hukuk ile diğer tarafındaki hukuk farklı olur. Zaman zaman idarecilerimiz buna ilişkin o durum analizlerini yapmalı diye düşünüyoruz.

ÖSYM'yle ilgili bir talebimiz vardı.

BAŞKAN MİHRİMAH BELMA SATIR - Ben çok özür dilerim.

Bu kararın çok özel ve çok değerli bir karar olduğunu zabıtlara geçirmek istiyorum. Kadın hakları, kadının insan hakları, can güvenliği ve risk analizinin yapılarak böyle bir karar vermiş olduğunuz için çok tebrik ediyorum. Ayrıca Bakanlığı buna uyum sağladığı için de çok tebrik ediyorum. Özellikle kadın dernekleri, kadın hakları çalışan insanların da değerli arkadaşlarımızın da bu kararı örnek almaları ve bunu alanda methiyeyle paylaşmaları gerektiği kanaatindeyim, bunun için özel teşekkürümü bildirmek isterim.

FEHMİ KÜPÇÜ (Bolu) - Sağ olun Başkanım.

ÖSYM'yle ilgili bir talebimiz vardı, Kamu Denetçiliği makamı olarak yine buna olumsuz cevap verilmiş ya da verilmemişti. Özellikle buradaki Komisyon üyesi arkadaşlarıma ben teşekkür ediyorum, Karma Komisyonumuzun bu konudaki kararlı duruşu, millet iradesi anlamında. Çünkü şunu bir kere daha söylüyorum, buradaki Komisyon milletin Komisyonu, milletin iradesini temsil ediyor. Bize kanunla ilgili cevap vermeye çalışanlara hep aynı şeyi söyledik, anayasal bir kurumdan bahsediyoruz, bu, bir hak arama müessesesi, böyle çok keyfî, kanunla, mevzuatla, tüzükle falan buna cevap vermeyin, durum analizi yapın, anında biz çözüm istiyoruz. Olumsuz kararları da önümüzdeki seneden itibaren burada görmek istemiyoruz.

Başkanım 4 bin öğrenci 4 Mart günü itibarıyla, toplantı yaptığımız gün itibarıyla aidatla ilgili, üniversite harcıyla ilgili sisteme giriş yapmışlar, dekont almadıkları için ya da işlem teknik anlamda yarıda kaldığı için, mesela, o gün itibarıyla o çözüldü. Yine Milli Eğitim Bakanlığımız...

BAŞKAN MİHRİMAH BELMA SATIR - Bu da çok önemli bir konu... Kusura bakmayın, araya giriyorum.

FEHMİ KÜPÇÜ (Bolu) - Estağfurullah Başkanım, hayhay.

BAŞKAN MİHRİMAH BELMA SATIR - Belki, böyle söyleyince vekillerimiz muhakkak biliyorlardı ama bu da çok özel bir karar. Çünkü o sene sınava girmezse çocuk bir sonraki seneye kalıyor, performansı düşüyor, morali düşüyor, ailenin bütün programı bozuluyor ve sebep, yatırdığı makbuzun işleme girmemiş olması veya usuli bir hata olmuş olması. Burada da verdiğiniz karar...

Çünkü bize de tam o günlerden bir iki gün önce çok müracaat geldi, biz hemen alt komisyona gönderdik, sağ olsunlar talebi de uygun gördüler. Çok özel bir karardır, doğru bir karardır. Ben bunun için de teşekkür ediyorum.

Derde derman olan kararlardır. Yani bu kararlar alınıp sümen altında kalmıyor veya birileri için alınmıyor. Bu, hakikaten o gençler ve aileleri için çok özel bir karardır. YÖK de bu konuda güzel çalıştı, teşekkür ediyoruz.

FEHMİ KÜPÇÜ (Bolu) - Eyvallah. Başkanım ben şunu gördüm, yani, bunu samimiyetle söylüyorum, ben dokuz yıldır parlamentodayım, bir milletvekili arkadaşınız, kardeşiniz olarak. Denetim faaliyeti, yasama deyince hep aklımıza bu gelir. Bunun pratik olarak tecellisinin benim açımdan ve milletimiz açısından çok anlamlı olduğunu düşünüyorum, hak arama müessesesi anlamında.

BAŞKAN MİHRİMAH BELMA SATIR - Doğru. Yani, iftiharla alanda anlatacağımız kararlardır bunlar arkadaşlar. Belki bunun ilk kararını işte, Kamu Denetçiliği Kurumu verdi, bizim Alt Komisyonumuz takip etti, YÖK karar verdi ama bir parlamenter olarak, vatandaşın talebinin direkt çözüme ulaştığı önemli kararlardır, teşekkür ediyoruz.

FEHMİ KÜPÇÜ (Bolu) -

Başkanım, ben kararların diğer analizlerine girmeyeyim.

BAŞKAN MİHRİMAH BELMA SATIR - Ölçme ve Yerleştirmenin bir kararını söylediniz, Sağlık Bakanlığını söylediniz, BDDK'nin bir kararı var, ondan da bahsetmek ister misiniz? O da önemli.

FEHMİ KÜPÇÜ (Bolu) - Başkanım, o da vekâletnameyle ilgili, aslında noterlerle ilgili.

BAŞKAN MİHRİMAH BELMA SATIR - Evet, noterlerle ilgili bir karar.

FEHMİ KÜPÇÜ (Bolu) - Aslında

ona ilişkin, bazen o iptaller ya da hak kayıpları da zayi oluyor. Ona ilişkin vekâletnamedeki -işte süresiz vekâletname- hukuki formasyonunu biz anlattık. MASAK ve teknik altyapısı oluşturulup ona ilişkin bir bilgilendirme yapılacak.

BAŞKAN MİHRİMAH BELMA SATIR - Vatandaşın hiç dahli olmadan mağdur olduğu bir konuydu, bu da çözüldü, güzel bir karar oldu, evet.

FEHMİ KÜPÇÜ (Bolu) - Aynen öyle başkanım.

Başkanım, bir de Millî Eğitim Bakanlığının...

BAŞKAN MİHRİMAH BELMA SATIR - İLKSAN.

FEHMİ KÜPÇÜ (Bolu) - İLKSAN dışında, belediyelerle ilgili aslında, bu kamulaştırmayla ilgili.

BAŞKAN MİHRİMAH BELMA SATIR - Tamam, coğrafi sistem.

FEHMİ KÜPÇÜ (Bolu) - Coğrafi sistemle ilgili önemli bir kararı var.

Şimdi, burada da tartışıldı, zaman zaman bizlere seçim bölgelerimizden de geliyor. Millî Eğitim Bakanlığı bunun planlamasını yapıyor, geçmiş yıllarda Anayasa Mahkemesinin bu konuya ilişkin iptaliyle beraber kamulaştırma yetkisi ilgili yerel yönetimlerin uhdesinde kalıyor. İşte, mücavir alan dışında il özel idarelerinin, mücavir alan içerisinde ilgili belediyelerin; bunun imar kayıtlarına, İmar Yasası mucibince işlenmesi, ancak hiçbir işlem yapılmaması hak kayıplarına sebep oluyor.

Biz, orada şunu hatırlattık: Mülkiyet hakkı kutsal bir hak. Zaman zaman Anadolu'da davalarda muris muvazaasına ilişkin; anne babaların birbirleriyle, evlatlarıyla bile davalı olduğunu görüyoruz. "Yan tarafa dal geçti." diye menimüdahale ve kal davalarını açıyoruz ama iş kurumlar arasına geldiğinde birbirlerine pas veriyorlar.

Biz Millî Eğitim Bakanlığındaki yetkililerimize şunu söyledik: Siz en fazla bütçeyi ayırdığımız, önemli işlere imza atan, Türkiye'nin en gözde bakanlıklarından birisiniz. Türkiye'deki eğitimle ilgili ayrılan alanlar, ihtiyacımız, öğrenci sayısı, on yıllık, yirmi yıllık, otuz yıllık, elli yıllık bunun planlamaları yapılabilir, dolayısıyla hiç kimse vazifeden kaçmasın. Buna ilişkin siz de ilgili belediyelere, bizim on yıllık, yirmi yıllık okul planlarımız, işte bu coğrafi sistem noktasında... Buna ilişkin herkesle durumu vazife etme noktasında ahitleşildi, çözüm önerilerini bize de ulaştırmış oldular Kıymetli Başkanım.

Anladığım kadarıyla başka bir sürü teknik karar var ama onu ayrıntılı bir şekilde Komisyon üyelerimizin takdirlerine arz ettik Başkanım. Ben şimdilik kâfi diyeyim Başkanım, sizi de çok fazla zorlamayayım.

Tekraren teşekkür ediyorum. İnşallah bu çalışma hayırlara vesile olur diyorum. Kıymetli Başkanıma arz ediyorum.