| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/2633) |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 3 |
| Tarih | : | 25 .02.2020 |
LALE KARABIYIK (Bursa) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Şimdi, çok uzun süre değil, sanırım Temmuz 2019'da, bildiğiniz gibi, yabancı ülkelerde çalışan Türk vatandaşlarının bir emeklilik hayali vardı ve onlarla ilgili çok apar topar bir şey getirdiniz ve onlar da hemen emekli olma gayreti içerisine girdiler. Oysa ne olabilirdi? Onlar günleri geldiği zaman emekli olacaklardı, bu arada da primsiz çalıştırabilirdiniz ama o tarihte böyle bir şey yaptık, tamam. Dedik ki: "Sineğin yağını çıkartmak istiyorsunuz. Paraya ihtiyaç var." Tamam, ama şimdi tekrar gelinen noktada çok çelişkili bir durum ortaya çıkmış oldu. Bir kere, burada birtakım çelişkiler var. Şimdi, döviz bazında dolar mı, euro mu? Bu, herhâlde her ikisini de kapsıyor, o, bir kere, hiç belli değil. Önceki uygulamada 735 lira katılımcıya verilmekteydi. Diğer taraftan, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları Türkiye'de uygulanan BES sistemine dâhil olduğunda üst bir limit belirlenip bunun üzerinden mi yüzde 10 katkı olacağı çok anlaşılmıyor, net değil. Türkiye'de emeklilik sistemi var; hani, buna emeklilik sistemi değildir demek istemiyorum ama bunu biraz daha tasarruf sistemi olarak görmekte fayda var demek istiyorum.
Yine, Cumhurbaşkanına verilen bu yetki Anayasa'ya ne kadar uygundur? Anayasa'ya aykırı gibi görüyorum.
Diğer taraftan, şimdi, Meclise sunulan yeni düzenlemede "yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarına ve Mavi Kart'lılara bireysel emeklilik sistemine (BES) katılmaları ve yüzde 10 katkı" diyorsunuz; bir bakıyoruz, bunun limitinin olmadığı gibi, bu, uzun vadeli bir çalışma yani bu yüzde 10, daha sonra, döviz yükseldiğinde nasıl bir yükümlülük altına sokacak devleti? Daha sonra, biliyorsunuz, bir sistem vardı "süper emeklilik"ti galiba ismi, değil mi? O süper emekliliğe dönerse bunun içinden nasıl çıkılacak? Onu da düşünmek lazım.
Yine, bu tasarruflar devlet tarafından çarçur edilirse bu sorumluluk nasıl yerine getirilecek? Bunun da emekliliğe dönmesi konusunda ne yapılacak?
Yine, şu an ifade ettiğiniz şey 45 yaş altı. Şu an burada yaş belirtilmemiş yani uygulamamızda 45 yaş altı ama şimdi, burada hangi yaş grubunda geçerli olacak? Onun bir netliğinin ortaya çıkması lazım.
Yine, brüt ücretin yüzde 25'i şu anda veriliyor, açıklayacağım tekrar. Şimdi "yüzde 10" diyorsunuz, bu neyin? Hani, ne getirirse, ne kadar miktar getirirse onun yüzde 10'u mu yoksa yine asgari ücretin yüzde 10'u mu? Hani, onun biraz daha netlik kazanması gerekiyor diye düşünüyorum.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
LALE KARABIYIK (Bursa) - Tamamlayacağım Sayın Başkan.
BAŞKAN LÜTFİ ELVAN - Buyurun.
LALE KARABIYIK (Bursa) - Şunu hatırlatmak isterim: Temmuzdan önceki borçlanma tutarlarına baktığımızda -yani emeklilikleri için söylüyorum- 3600 günle emekli oluyordu, 5000 günle emekli olabiliyordu; şimdi 3600 günle, 5000 günle emekli olamıyor, 7200 gün ve 9000 gün ve bildiğimiz gibi de BAĞ-KUR'a geçti, emekliliklerinden bahsediyorum ve o zaman yaklaşık 9000 günde 282.510 liradan -bu kadar yatırdıktan sonra- alacağı maaş 2.700 liraydı, şimdi 397 bin yatırıyor aynı süre için ve 1.000 lira-1.500 lira arası bir maaş alıyor. Şimdi, tabii, orada bir hak kayıpları oldu bu kişilerin. Onlara o zaman "Paraya ihtiyaç vardı." dediniz, şimdi de diyorsunuz ki: "Hadi size bireysel emeklilik sağlıyoruz, yine döviz olarak getirin."
Şunu da hatırlatmak isterim: Yıllar önce yani 2008'e kadar zaten döviz bazlı günlük 3,5 dolar getiriyordu, bunu sonradan siz TL'ye çevirdiniz, TL bazında olsun dediniz; şimdi yeniden döviz getirmesini istiyorsunuz yani bu ne yaman bir çelişki?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
LALE KARABIYIK (Bursa) - Tamamlayayım.
BAŞKAN LÜTFİ ELVAN - Buyurun.
LALE KARABIYIK (Bursa) - Bireysel tasarrufun da adını "emeklilik" olarak koymak, tabii, kulağa biraz hoş geliyor ama ben hâlâ bunun bir tasarruf olduğu görüşündeyim, bunu da yine saklamayacağım, söyleyeceğim. Daha sonra sorularda diğer şeyleri söyleyeyim. Ama nedir bu yüzde 10'u esas almaktaki maksadınız?