| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi (1/278 ) ile 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi (1/277) ve Sayıştay tezkereleri a)Hazine ve Maliye Bakanlığı b)Gelir İdaresi Başkanlığı c)Kamu İhale Kurumu ç)Özelleştirme İdaresi Başkanlığı d)Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu e)Türkiye İstatistik Kurumu f)Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu g)Hazine Müsteşarlığı ğ)Sermaye Piyasası Kurulu h)Yatırımcı Tazmin Merkezi ı)Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 3 |
| Tarih | : | 27 .11.2019 |
LALE KARABIYIK (Bursa) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Sayın Bakan, bu yıl yine muhteşem bir bütçe açığıyla karşı karşıyayız ve neye rağmen? Hani Merkez Bankasının kârı zamanından önce aktarılmasına rağmen. Yine yedek akçelere el konulmasına rağmen ve bu kadar da borçlanmaya rağmen gerçekten büyük bir bütçe açığı. Merkezî yönetim toplam borç stoku 1,2 trilyonun üzerine yaklaştı diye biliyorum ve bir önceki döneme göre yüzde 35, TL bazında artmış, dolar bazında baktığınızda yüzde 108 artış gösteriyor. Açıkların finansmanı için artık iki finans modeli temel olarak kullanılıyor; biri borçlanma, diğeri vergilere yeni vergiler ilave etme.
Şimdi vergisel düzenlemelere baktığımızda bunlar toplumun tüm kesimlerini ilgilendiren kararlar Sayın Bakan, ekonomi üzerinde büyük etkileri var tabii ki. Vergi sisteminin değişen üretim ve ticaret şartlarını uydurmak, uyumlu olmasını sağlamak önemli burada, asla bozucu etkilerinin olmaması gerekiyor. Ancak ne zaman bütçe açığı hasıl olsa bürokratlara yeniden "Bir yerlerden vergi bulun, getirin, bir vergi paketi getirin." talimatıyla yaklaşılıyor. Bu son derece, son yıllarda gözümüze çarpan yanlış bir uygulama.
Sayın Bakan, diğer taraftan, dolaylı vergilerin bu kadar atmış olması, artık ağırlığı -OECD ortalamalarıyla falan kıyaslamak istemiyorum- bu toplumun üzerinde bir pranga olarak -zaten kötüye giden ekonomide- gerçekten daha kötüye götürecek bir etki olarak hasıl oldu.
Vergide bir politika maalesef yok. Yani bütçede de bir politika yok, vergide de bir politika yok, bir hedef yok. Yani şöyle ifade edeyim bu söylemek istediğim konuyu: Mesela bir hedefi olsaydı şu olabilirdi, gelir adaletsizliğini ortadan kaldırmak gibi bir hedef olabilirdi ya da toplanmayan vergilerle ilgili bir çalışma yapılabilirdi, kayıt dışılığı kayıt altına alma konusunda bir hedef olabilirdi ama böyle bir amaç yok. Yani aslında bütçenin de amacı yok burada, onun da bir hedefi yok diye düşünüyorum. Genel olarak ihtiyaçları karşılama bütçesi olarak hazırlanıyor. Yani bir iş bütçesi, bir sorun çözme bütçesi asla değil ama bir transfer bütçesi midir? Evet. Bu anlamda baktığınızda vergi paketleri de getirilen teklifler de bu anlamda devam ediyor.
Diğer taraftan, bakıyorum, cari açıktaki azalma veya bazen cari fazla olarak da karşımıza çıkabiliyor. Bununla övünülen bir yapı var. Yani hepimiz biliyoruz Sayın Bakan, burada herkes az çok iktisat dersi aldı ya da işte hesapları kitapları biliyoruz. Yani ihracat durmuşken, azalmışken, yatırım malları ithalatı azaldığı için küçülme, durgunluk olduğu için cari açıktaki azalmayı biz başarı olarak ve bu kadar istihdam eksikliği, bu kadar işsizlik oranı yüksekken nasıl alkışlayabiliriz, nasıl düşünebiliriz? Yani ben bu söylemi asla kabul edemiyorum. Bunu çok yanlış olarak görüyorum. Aslında çok söylenecek şey var ama...
Diğer taraftan, bütçenin açıklarına yük getiren hani hep "Köprüye, yola karşısınız." diyorsunuz ya hani "Biz onların finansman modeline karşıyız." diyoruz. Benim hesapladığım kadarıyla 18,9 milyar sadece 2020 bütçesine bir yük var. Hani bunun 10 küsuru şehir hastanelerinden diğer kısmı da köprülerden, bir önceki senenin de 2 katı kadar, bunlar yük.
Yine SGK'nin açıkları çok yüksek.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN LÜTFİ ELVAN - Sayın Karabıyık, lütfen tamamlayınız.
LALE KARABIYIK (Bursa) - Peki.
SGK'nin açıkları için bütçeden yollanan, Hazineden aktarılan paylar gerçekten çok yüksek ve bütün bunların sonrasında -söyleyeceğim çok şey var ama zamanım daraldığı için bu kadar ifade edebileceğim- bütün yük vatandaşın üstüne biniyor. Vergilerle bir adaletsizlik var, ekonomide bir adaletsizlik var ve amaç istihdam yaratmak, işsizliğe çare olmak falan değil, sadece günü kurtarmak ve yamamak.
Teşekkür ederim Sayın Başkan.