GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu: 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 1'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle
Yasama Yılı:3
Birleşim:29
Tarih:10.12.2019

CHP GRUBU ADINA ÇETİN OSMAN BUDAK (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Turizm Bakanımız burada. Turizm sektörü Türkiye'de 1970'li yıllarda yol almaya başlamış, 1980'li yıllarda yapılaşmaya devam etmiş, aşağı yukarı kırk senelik bir geçmişi olan ve yüz akımız olan bir sektör. Neden yüz akımız? Çünkü orada emekçiler var, orada yatırımcılar var ve özellikle de inci gibi olan sahillerimizde ortaya çıkmış yatırımlar var. O yüzden ben onlara, başta gece müdüründen komisine kadar emekçilere candan, yürekten teşekkür ediyorum çünkü bu yıl bir rekor kırdılar. O yüzden onları kutlamak görevimiz.

Ama dönüyoruz, Sayın Bakan da buradayken -her zaman yakalayamıyoruz- birkaç şey soracağım. Birincisi, geçen seneye göre bütçe öyle bir seviyeden bugün 537 milyon düşürülmüş yani yüzde 10. Hiçbir açıklama duymadık sizden. Eğer bütçe böyle düşürülmemiş olsaydı bugüne göre 1 milyar daha -eski parayla 1 katrilyon- fazla olacaktı, sektörün en büyük ihtiyacı tanıtım, tanıtımda kullanılacaktı.

Peki, dün Sayın Fuat Oktay buradan turizmle ilgili şunu söyledi, dedi ki: "Bizim cari açığı kapatmaktaki en önemli, en değerli sektör turizmdir. Bu yıl 29 milyar dolar gelir bekliyoruz, önümüzdeki sene de 34,3 milyar dolar gelir bekliyoruz." Yani bu yıldan önümüzdeki yıla yüzde 20 daha artıracaklar, hedef bu. Tutturulur mu? Hep beraber göreceğiz ama ben şunu söyleyeyim: Bunun tutturulması mümkün olmayan birtakım gelişmeler yaşandı turizm sektöründe.

Birincisi, sektörle istişare edilmeden "Tanıtım Ajansı" adı altında bir fon getirildi. Bir tarafta özel hukuk, öbür tarafta da kamu hukuku var. Özel hukuka göre topluyorsunuz ve harcıyorsunuz, kamu hukukuna göre de denetliyorsunuz. Peki, bu elde edilen geliri kim denetliyor? Özel denetim kurumları denetliyor.

Bu yetmedi -eylül ayında çıktı sanıyorum- üç ay sonra tekrar, bütçe görüşmeleri esnasında yüzde 2 konaklama vergisi getirildi. Bunlar aslında KDV benzeri vergilerdir. Konaklama vergisi dünyada -Sayın Bakan gayet iyi bilir- yerel yönetimlere verilir, en azından yarısı yerel yönetimlere verilir ama burada böyle bir şey yok. Hazinenin açıklarını kapatmak üzere çok gelişmiş, iyi noktalara gelmiş bir sektörü paçasından tutup aşağı çekiyorsunuz. Yazıktır, hem de bir sektör mensubu olan Bakanla bunu yapıyorsunuz. Yani sektörün geliştirilmesi gerekirken köstek olmak, hele şu kriz döneminde, finansal kriz döneminde hangi akla hizmettir, onu bilmiyorum.

BEKİR KUVVET ERİM (Aydın) - Biraz kazılardan bahsedelim, kazılardan.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Bakın, buraya gelir anlatırsınız, cevap veririz onlara, hiç merak etmeyin.

BAŞKAN - Sayın Budak, siz Genel Kurula hitap edin.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Satışa çıkan tesis sayısı son aylarda 1.750'ye ulaşmış. Benim bulabildiğim bu. Yani sektörden de bir uzaklaşma var. O sektörden uzaklaşmaları, aslında, daha aktif hâlde, çoğalmaya doğru yöneltmeniz ve Anadolu'ya bütün turizm sektörünü yaymanız gerekiyor.

Daha hızlı gitmek gerekirse, sektörün girdi maliyetleri yine olmaz seviyelere çıkmış. Buralarda destek beklerken sektöre tekrar köstek olunuyor. Burada turizm çalışanlarının durumu var. Eğer konaklama sektöründe siz personel yüklerini kaldırırsanız, sektöre de "Bir koşulla, ancak bunu yapıp çıkarmayın." derseniz kalifiye elemanını altı ay çalıştırıp altı ay çıkarmak zorunda kalmaz.

Şimdi, Sayın Bakana bir soru daha soracağım. Geçen hafta Resort Kongresi'nde Sayın Bakanı izledim, bundan on-on beş gün önce, Antalya'da olan bir kongreydi. Türkiye'nin ve dünyanın her yerinden turizmciler gelmişti. Protokol konuşmaları yapıldı, daha sonra Sayın Bakan bir saatlik bir sunum yaptı. Bir, turizm bütçesi düşürülüyor; iki, sektöre inanılmaz bir yük getirildiğini orada tabloyla gösterdi Sayın Bakan ve bir saatten fazla orada sunum yaptı. Bütün sektör oradayken, dünyadan da gelmiş olanlar varken sunumunu bitirdikten sonra da salondan ayrıldı. Sektörü dinlemezseniz sektöre çözüm ürütemezsiniz. (CHP sıralarından alkışlar)

Bir başka soru daha Sayın Bakana: TÜRSAB seçimleri geçen hafta yapıldı.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN ¬- Sayın Budak, bir dakika ekliyorum, lütfen toparlayın.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Teşekkür ediyorum.

TÜRSAB seçimleri geçtiğimiz hafta yapıldı. Bir önceki başkan tekrar seçildi ve aynı yönetim tabii ki devam etti. Şöyle bir iddia var Sayın Bakan, bugün basında da yer aldı, bunu açıklamanızı rica ediyoruz: TÜRSAB seçimlerinden önce karşı grupla sizin makamınızda görüşme yaptığınız söylendi. Eğer bu doğruysa demokratik seçimlerde bakan gücünün kullanıldığını ispatlamış olurum, eğer doğru değilse de burada ben sizden özür dilerim.

Seçimlerden sonra bir başka konu daha var: Seçimler bitti ve arkasından şu anda TÜRSAB'da 3 müfettişinizin olduğu ve müfettişlerin denetim yaptığı söyleniyor. Tabii ki denetleteceksiniz, tabii ki kurumlar denetlenmek üzere yapılanmışlardır, daha düzgün iş yapabilmesi için denetlenmelidir ama seçimin hemen arkasından 3 denetçinin gönderilmesi şaibelidir. Ayrıca yine şu anki Başkanın, TÜRSAB Başkanının kendi özel işletmelerine de Maliye müfettişleri gönderdiğiniz söyleniyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN: - Selamlayalım Sayın Budak, rica ediyorum.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Bu iddialar doğru mudur Sayın Bakan? Bu iddialar doğruysa felaket. O zaman bu sektörde, kendiniz aslında sektörü gayet iyi bilen birisisiniz hem tur operatörlüğü şirketiniz var hem konaklama şirketleriniz var, otelleriniz var fakat sektörün karşısında aynı zamanda da onlarla rekabet ediyorsunuz. Bu haklı bir rekabet olabilir mi? Böyle bir rekabetin tek taraflı bir rekabet olmadığını kim iddia edebilir? Aynı zamanda da elinizdeki devlet gücüyle kurumları eğer baskı altına alırsanız orada özgürlükten bahsedemezsiniz. Turizm, demokrasi ister; turizm, özgürlük ister. İnsanlar dünyadan bu ülkeye geleceklerse demokrasi ararlar, özgürlük ararlar.

BAŞKAN - Selamlayalım Sayın Budak.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - O yüzden bunları burada ifade ettim. Dinlediğiniz için teşekkür ederim, hepinize saygılar sunarım. (CHP sıralarından alkışlar)