BAHA ÜNLÜ (Osmaniye) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 41 sıra sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin 37'nci maddesi üzerine Cumhuriyet Halk Partisi adına söz almış bulunmaktayım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Gelişmiş ülkelerin kalkınma süreçleri incelendiğinde madencilik sektörünün büyük rol oynadığı görülmektedir. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler kalkınmalarını maden zenginliklerine dayandırdıkları hâlde ülkemizde madencilik, bulunması gereken yerde değildir. Mevcut yasal düzenlemeler ve çıkarılmak istenen yeni kanunla da madencilik sektöründe bir atılım yapmak mümkün değildir.

Değerli milletvekilleri, bu teklifte 27'nci maddede ölçü aletlerinin kullanımı düzenlenmektedir. Elektrik Mühendisleri Odasına göre bu madde sonucu milyonlarca sayaç bedelleri abonelerce karşılanmak üzere değiştirilmek zorunda kalacaktır. Hâlihazırda süren veya sonuçlanmış olan sayaç değiştirme ve sayaç bedellerine dair mahkeme kararları da boşa çıkacaktır. Dağıtım şirketlerinin hiçbir bedel talep etmeden yapmaları gereken işlemin abonelerin üzerine yıkılması ve bunun için doksan gün süre verilmesi de uygun değildir. Ön ödemeli doğal gaz sayaçlarının bu karar gereği değiştirileceği de dikkatten kaçmamalıdır. Ayrıca sayaçların yerlerinde ölçüm yapılarak doğruluk testi yapabilecekken sağlam sayaçların sökülmesi, takılması, değiştirilmesi gibi ekonomik külfet getirici yaklaşımlar ülke ekonomisine zarar verici nitelikte israftır arkadaşlar. Sayaçların yerinde ölçümünün yapılması ve ölçüm sonucuna göre değişimin yapılması hükmü getirilmelidir. Ölçümün aboneye yük getirmeyecek şekilde yaptırılması da uygun olacaktır.

Değerli milletvekilleri, bugün Kurulda görüşülen kanun teklifiyle ilgili olarak ne Soma Komisyonu Raporu'ndan ne Sayıştay raporlarından ne de Cumhuriyet Halk Partisi olarak 2018 yılında yayımladığımız seçim bildirgemizden faydalanılmıştır. Sayıştayın 2017 yılına ait ilgili kurum raporuna göre maden sahalarında redevans artışı kaçak usullü madenciliği büyütmekte, işçi sağlığı ve güvenliğini daha riskli hâle getirmektedir. Soma Komisyon Raporu'nda da kamunun işlettiği madenlerde redevans uygulamasının kaldırılması, sahaların parçalara ayrılmaması ve havza madenciliğinin uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Oysa bu teklifte redevans ön plana çıkmakta, maden sahaları daha fazla sahaya parçalanmakta; rezerv kayıplarının ve iş kazalarının artacağı, üretimin azalacağı bir ortamın temelleri atılmaktadır.

Teklifin bazı maddelerini ve gerekçelerini anlamak mümkün değildir arkadaşlar. Örneğin teklifin 4'üncü maddesiyle, Maden Kanunu'nun 1'inci maddesine "madenlerin" ifadesinin ardından "milli menfaatlere uygun olarak" ibaresi eklenmiştir. Şimdi sizlere sormak istiyorum arkadaşlar: Burada "Değişiklik sonrası, eski madenler millî menfaatlere uygun olmayacak." denmek mi istenmiştir?

Madencilik faaliyetlerinin çevre politikalarına uygun, akılcı ve ekonomik kurallara göre ve iş güvenliği, işçi sağlığı esasları çerçevesinde yürütülmesi, bilimsel ve teknik bilginin kullanımıyla mümkündür. Bu durum, sektörde bilim ve teknolojiyi kullanan teknik personel gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Bu hususun kanun teklifinde yer alması engellenmiştir. Buradan da anlaşılacağı gibi, Genel Kurula getirilen kanun teklifinin yetkin olmayan, bilgi ve tecrübesi eksik kişiler tarafından hazırlandığı ya da sermayeyi temsil eden belli örgütlerin menfaatleri doğrultusunda hazırlandığı açıkça görülmektedir.

Değerli arkadaşlar, son on altı yılda Maden Kanunu 14 kez değişikliğe uğramıştır. Bu, uygulanan devlet politikalarının ne kadar yanlış olduğunu ve iktidarın bu konuda yetersiz ve bilgisiz olduğunu göstermektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen Sayın Ünlü.

BAHA ÜNLÜ (Devamla) - Bu durum, millî değerlerimizin peşkeş çekilmesini, yandaş firmaların maden alanındaki rant uğruna ekosistemi yok etmesini ölümle sonuçlanan iş kazalarını, devlet kaynaklarının verimsiz kullanılmasını ve zarar edilmesini ortaya çıkarmıştır.

Teşekkürlerimle sözlerime son veriyor ve yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)