CHP GRUBU ADINA ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tarımda sorunlar derinleşiyor. Üreticinin, çiftçinin ürettiği üründen para kazanamamasının yanında tüketicinin de pahalı ürün aldığı sorunlu bir süreç devam ediyor ama bunun yanında, bu işlerde çalışan mevsimlik tarım işçilerinin sorunları da ayrıca yürek sızlatıyor. Gidiyoruz tarlaya, orada çalışan işçilerin durumlarını görüyoruz, onların yaşadığı sorunları yerinde dinliyoruz. Özellikle, ülkemizde farklı iklim özellikleri nedeniyle tarımsal üretim açısından geniş bir potansiyel var, tarımsal üretim yıl boyu da devam ediyor, yıl boyu devam ettiği için de ilden ile göçlerle mevsimlik tarım işçileri yaşamlarını sürdürmeye çalışıyorlar. Yoksulluk içinde olan bu kesim farklı illere göç ederek oradan kazandıklarıyla karın tokluğuna çalışır durumdalar. Dikim, sulama, bakım, hasat dönemlerinde tarla ve bahçelerde çalışan bu kesimin sorunlarına yönelik Cumhurbaşkanlığı tarafından 2024 yılında bir genelge çıkarıldı, o günden sonra genelge yeni dönemde güncellendi. Orada yer alanların bir an önce gerçekleşmesi, valilerin bu konuda duyarlı davranması ve soruna çözüm üretilmesi gerekiyordu ama gidip gördüğümüz şu: Derme çatma, yaşam olanaklarını sınırlı kılan çadırlarda, temiz suya erişimden elektriğe, tuvaletinden diğer ihtiyaçlarını gidermeye kadar eksikliklerin devam ettiği bir süreç yaşanıyor. Özellikle, çocukların durumları da gördüğünüz zaman içiniz acıyor. Okullarından, eğitimlerinden uzaklaşmak zorunda kalan, yalın ayak, çamur çatlağın içinde aileleriyle birlikte yaşam mücadelesi veren, geleceğini orada arayan insanların evlatları olarak sıkıntılı bir süreç var. Mevsimlik tarım işçilerinin çalışma şartlarına, yaşam alanlarına yönelik çıkarılan genelgeler dahi uygulanmıyor. Ulaşımda yaşanan sorunlarla her yıl birden fazla tarım işçisinin iş cinayetlerinde vefat ettiklerine tanık oluyoruz. Kadın işçiler zor şartlarda, erkeklere göre daha düşük ücretlerle çalıştırılıyor. Tarım işçilerinin sağlık sorunları yeterince tarama gerçekleşmediği için artıyor. İş kazasından güvenceden yoksun olmalarına kadar devam eden süreçle ilgili yeterli önlemler alınmıyor. Eğitimle ilgili çocukların problemleri yanında kadınların, gençlerin güvencesiz çalışmalarını -sosyal devlet anlayışıyla- ortadan kaldırılacak yeni bir çalışmanın gerçekleşmesi bugüne kadar sağlanmadı. Değerli arkadaşlar, son sekiz yılda tarımda çalışan 841 bin kişi azaldı. 2017 yılında 5 milyon 401 bin kişi iken 2025 yılında 4 milyon 560 bin kişiye kadar gerileme var. Her veriye nüfus artışı üzerinden baktığımızda bu gerilemenin daha dikkat çekici olduğu sonucu ortaya çıkar. Son on yedi yılda tarım BAĞ-KUR'u yani zorunlu 4/B sigortalılar yarı yarıya azaldı. Tarımda kendi adına çalışan ve sosyal güvenlik kapsamında bulunan çiftçi sayısı son on yedi yılda önemli ölçüde eridi. Sigortalı sayısı 2009 yılında 1 milyon 14 bin 948 iken, 2026 yılında 562 bin 127'ye geriledi. Bu, resmî verilerde yer alıyor. 452 bin 821 kişi sistemden çıktı. Tarım sektöründe çalışan kişi sayısındaki bu önemli düşüş de gösteriyor ki tarımda yalnızca üretim aşamasında değil, üretim öncesindeki sorunlar ve üretim sonrasındaki sorunlar da çözüm bekliyor.

Değerli arkadaşlar, tarım, gıda millî güvenlik kadar önemli. Onun için de tarım alanında yaşanan tüm sorunları bir bütün olarak görmek lazım. Üretimindeki girdi maliyetinden, üretimde çalışan çiftçisinden, mevsimlik tarım işçisi ne kadar her kesimin sorunları geleceğimize yönelik, yarınlarda ne yaşayacağımıza yönelik önemli göstergeleri de içerdiği unutulmamalı.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

ÖMER FETHİ GÜRER (Devamla) - Bugün ülkemizde her ürün yetişebiliyor ama her yetişen ürününe rağmen ithalat bitmiyor. İthalatın var olmasının bir nedeni çiftçinin doğru zamanda doğru destek ve teşviklerden mahrum bırakılması. Ama mevsimlik tarım işçilerinin yaşadığı sorunlar da gelecekte o çocuklar büyüdüğünde, bu ülkenin bir ferdi olduğunda iyi hatırlayacakları anıları kapsamıyor ya da sağlık koşulları nedeniyle ortaya çıkan problemlerde yarınlarının ne olacağı da şüpheli. Onun için, mevsimlik tarım işçilerinin durumlarının ülke genelinde araştırılması; güvencesiz, sahipsiz bırakılan bu kesimin sorunlarını çözmeye yönelik Meclis tarafından düzenlemeler yapılmasını amaçlayan Meclis araştırmamızın desteklenmesi temenni ediyor, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)