YENİ YOL GRUBU ADINA MEHMET EMİN EKMEN (Mersin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; âdeta günümüzün şehir hayatının görünmez kahramanları olan motokuryelerin sorunlarının konuşulmasına dair bu önergeyi destekliyoruz ve bu sorunların ciddi bir şekilde ele alınıp, konuşulup, az sonra ifade edeceğimiz belli başlıklar altında çözüm önerilerinin hayata geçirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Aslında motokuryeler her gün hepimizin, ailemizin bir şekilde hayatına dokunan insanlar; ya bir sıcak yemek servisiyle ya eczaneden gelen bir ilaçla veyahut da kargodan beklediğimiz bir evrak veyahut da siparişle bir motokurye... Hatta artık su siparişleri de çoğunlukla şehirlerin içilebilir su sorunları çoğaldıkça kuryeler üzerinden geliyor ve bütün bunlar bir şekilde kapımıza motokuryeler aracılığıyla geliyor. Motokuryelere de baktığımızda, aslında bu meslek grubunun son yıllarda bir miktar özgür, bir miktar performansa dayalı gelir getirmesi, bir miktar da tüketim alışkanlıklarının değişmesi nedeniyle çok sayıda değişik üniversiteden mezun ettiğimiz ama onlara uygun istihdam imkânı sağlayamadığımız gençler tarafından tercih edilen bir iş olduğunu görüyoruz. Ancak bu güvencesiz çalışma hayatının çok ciddi sorunları var ve bunlar hem restoranlar ve benzeri sipariş dağıtan firmalar, gerek bir ucunda kargo, bir ucunda restoran olan servis sağlayıcı firmalar, diğer tarafta devlet kuruluşları ve bir yönüyle de sıradan vatandaşlar ile bu mesleği icra edenler arasında şu anda böyle bir örtülü mutabakat hâli var ama hafif bir deştiğimizde çok ciddi sorunlarla karşılaşıyoruz. Çok sayıda kurye sadece güvencesizlikle değil kendi motorunu, yakıtını, bakımını, ekipmanını kendisi karşılamak suretiyle, başka bir sosyal güvenceye sahip olmamakla ve hızı ve servis tekrarı azaldığında geliri de azaldığı için hastalığa, kazaya ve daha birçok riske rağmen âdeta zaman zaman kendi canını da riske atarak bu işleri yürütebilmektedir. Platform şirketler ve restoranlar açısından ise tek kriter siparişin zamanında müşteriye ulaşabilmesidir. Ne kuryenin sağlık durumu ne yeterince dinlenerek ve ara vererek bu işi yapıp yapmadığı ne de kuryenin kendi ekipmanlarıyla kendi iş güvencesini sağlayıp sağlamadığı bu platform şirketlerinin ve restoranlarının gündeminde değildir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

MEHMET EMİN EKMEN (Devamla) - Bir kurye açısından iş güvenliğine uygun bir ekipman temini dahi maalesef birçoğunun ithal girdi olması ve yüksek fiyatları nedeniyle âdeta tek başına bir iş kurmak gibi ciddi maliyetler getirmektedir. Devlet ilk adımda kuryelerin güvenliğini ilgilendiren bu ekipmanlarla ilgili birtakım ithalat vergilerini, vesair vergileri düzenlemeli ve insan güvenliğini merkeze alan bir anlayışla buna erişimi kolaylaştırmalıdır.

Bir diğer problem de bazen kuryelerden ama bazen diğer şoförlerden de kaynaklanan trafikteki karşılıklı saygı ve güven ikliminin zedeleniyor olmasıdır. Şüphesiz bu konuda da trafik kanunlarında birtakım düzenlemelere ihtiyaç vardır.

Daha birçok konu burada anlatılabilir. Şu veriyi vermek istiyorum: 2024'te en az 65, 2025'te en az 44 kuryenin bizzat kendisinin öldüğünü kayıtlar bize söylüyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MEHMET EMİN EKMEN (Devamla) - Bu nedenle, insan güvenliğini ve aynı zamanda hizmet sektörünün kalitesini ilgilendiren bu konuda genel bir araştırmanın faydalı olacağına inanıyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)