MEHMET ATMACA (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. İlgili kanun teklifinin 21'inci maddesi üzerine söz almış bulunmaktayım.

21'inci madde, inşaatlarda dökülen betonun kalitesinin tespitiyle ilgili bazı düzenlemeler getiriyor. Tabii, beton üretimi ve beton kalitesinin tutturulması konusu ciddi bir konudur. Dolayısıyla, zaten bu konuyla ilgili çok sayıda düzenleme ve standart vardır ancak burada itirazımız olan bir konu var, o da şudur: Beton döküldükten sonra alınan ıslak numunede istenen standart sağlanamamışsa eğer, karot alınması şartı var. Bu zaten bugüne kadar da uygulanagelen bir yöntemdi ancak karot numunesi sonucunda eğer beton kalitesi standartları sağlamıyor ise bununla ilgili bazı ceza ve yaptırımlar öngörülüyor. Bugüne kadar ceza yoktu, şimdi ceza ilave edilmiş oldu. Bu anlamda doğru sayılabilecek bir düzenleme ancak burada bir sorun var, sorun şu: Bu karot numunesini alacak ve raporu düzenleyecek firmayı müteahhit tespit ediyor. Hâlbuki inşaatın tamamını kontrol eden yapı denetim firmasının tespiti müteahhidin yetkisine verilmiyor. Çevre, Şehircilik Bakanlığının oluşturduğu bir sistemden atama usulüyle atanmasına rağmen laboratuvarın tespiti konusunda müteahhitlere tercih verilmesi bir kısım usulsüzlüklere kapı açar. Özellikle beton üreticisi firmaların büyük firmalar olması ve firma sicilini kötü, olumsuz etkileyeceği için bu firmaların istedikleri sonucu verecek laboratuvar firmasıyla anlaşma ihtimalleri çok yüksektir. Biz, bu manada hem Komisyonda hem genel görüşmede bu maddede laboratuvar firmalarının yapı denetim firmaları gibi sistem tarafından atanmasını arzu etmiştik ama maalesef bu sistem aynen devam ediyor. Bu neyi getirecek? Beton standardını sağlamama ihtimali olan betonlarda ilgili firmaya istediği sonucu verecek bir laboratuvar firmasını bulup istediği raporu alma hakkı sağlanmış olacak. Evet, bu iş çok ciddi bir iştir çünkü betonun istenen standardı sağlamaması durumunda ya o betonun kırılması ya da o yapının güçlendirilmesi gibi çok ciddi maliyetleri olan bir sonucu var. Bu sonuçlar dikkate alındığında öngörülen cezaların caydırıcı olmayacağı da açıktır. Velev ki standart tutmadı ve beton üreticisine 500 bin lira ceza verilecek ama dökülen betonun güçlendirilmesi ya da onarım bedeli ya da kırılması belki milyonlarca bedele mal olacak. O yüzden, bu cezaların da iş hacmine göre bir orantıyla belirlenmesi gerekirdi. O yüzden, bedel hesabı yapacak olan müteahhit bunun bedelini, cezasını ödemeye razı kalarak bir çözümsüzlüğe sonuç verebilir.

Yine, laboratuvar firmalarına zemin numunelerini yerinden almak gibi bir mecburiyet öngörülüyor. Bu, bazı kırsal bölgelerde laboratuvar firmalarına ciddi maliyetler ve zahmetler ortaya koyuyor ve ek personel bulundurma gereği ortaya çıkaracak. Bu yüzden bunun da çok uygulanabilir olduğunu söylemek mümkün değil ki deney fiyatları da bakanlık tarafından belirleniyor. Bu numune alınacak mesafeye bağlı olarak bu ücretlerin değerlendirilebiliyor olması gerekir. Maalesef, burada da böyle bir uyumsuzluk var. O yüzden, bu maddenin biz eksik olduğunu düşünüyoruz.

Kurulacak yapı denetim, zemin ve temel etüdü firmalarının da içinde jeofizik, jeoloji ve inşaat mühendisi bulundurması şartı getiriliyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, devam edin.

MEHMET ATMACA (Devamla) - Maalesef bu firmaların şu an piyasada çekmekte oldukları sıkıntılardan bihabersiniz çünkü bu firmalarda şu an bir tek mühendis çalıştığı hâlde yaptığı işlerle firmanın devamını sağlayacak geliri elde edemiyorken bu kadar personeli bulundurma mecburiyetiyle nasıl ayakta kalacağı konusu da ayrı bir soru işareti. Aslında bu konu çok fazla teknik bir konu, burada tartışılması da çok anlamlı değil ama parsel bazında jeofizik, jeoloji ve jeoteknik rapor istenmesinin de bilimsel bir tabanı yoktur. Jeolojik ve jeofizik raporlar daha büyük alan alanlar için yapılması gereken raporlardır. "Jeoteknik" dediğimiz projelendirmeye esas veri veren raporun sadece ve sadece jeoteknik rapor olması gerekir, o da çok farklı bir alandır ama burada hepsi birbirine karıştırılmış durumda. O yüzden bu maddeye "ret" oyu veriyoruz.

Teşekkür ederim. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)