| Konu: | İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle |
| Yasama Yılı: | 4 |
| Birleşim: | 91 |
| Tarih: | 06.05.2026 |
YENİ YOL GRUBU ADINA MUSTAFA KAYA (İstanbul) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; İYİ Partinin araştırma önergesi üzerinde grubumuz adına söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle sizleri saygıyla selamlıyorum.
"Esnaf kimdir?" sorusunun cevabını önce tam olarak bulmamız gerekir. Esnaf, sıradan, basit, sokak aralarında, mahalle aralarında ticari faaliyet gösteren birisi midir yoksa esnaf, aynı zamanda, o mahallenin, o sokağın, o caddenin sigortası mıdır? Esnaf, aynı zamanda, sigortanın yanında bir güven iklimini oluşturan, toplumda, mahalle kültüründe önemli bir figürdür. Çocuğunuzu bir yere bırakacaksınız, önce esnafa bilgi veriyorsunuz, anahtarınızı, evinizin anahtarını güvenilir birisine veriyorsunuz, esnafı bu noktada tercih ediyorsunuz ama esnafımız son zamanlarda oldukça zor durumda. Neden? Esnafımızın zor durumda olmasının temel gerekçesi; bir kere, vergi ve prim yükünden dolayı esnafımız adım atamıyor, esnafımız artık ticari faaliyetlerini tam manasıyla yapamıyor, esnafımız ertesi güne nasıl uyanacağının farkında değil. BAĞ-KUR adaletsizliği var; bir esnaf 9000 günde emekli olabiliyorken sigortalı, SSK'li 7000 günde emekli oluyor; bu adaletsizlik de yıllardan beri çözüm bekliyor ama bir türlü bu çözüm tarafınızdan uygulanmıyor.
Artan maliyetler var, enflasyon baskısı var. Enflasyon baskısı, vergi ve prim yükümlülükleri, kira, enerji, akaryakıt, işçilik; zaten binbir türlü maliyet var. Aslında, hani "el arı" denilen bir şey var ya, esnaf ayakta kalmaya çalışıyor, sadece, yıllardan beri sürdürdüğü "Acaba bir fırsat bulur da ayağa kalkabilir miyim?" mücadelesiyle gününü geçirmeye çalışıyor.
Esnafın aynı zamanda farklı sorunları var. Nedir? Zincir marketler problemi var, AVM problemi var, haksız rekabet problemi var. Ben İstanbul 2'nci bölge milletvekiliyim, 2'nci bölgede Mecidiyeköy'e kendinizi konumlandırdığınızda, 2 kilometrelik çapta 10-12 tane AVM var ve maalesef, AVM'lerin tehdidi altında, zincir marketlerin tehdidi altında bu esnaf ayakta kalma mücadelesi veriyor. Ara eleman problemi var, mesleki eğitim ve nitelikli eleman sorunu var; esnaf kendisinden sonra gelecek nesillere kendi bilgi birikimini aktaramıyor. Aynı zamanda ekonomik belirsizlik var, güvensizlik var; esnaf öngörülemez bir adımla, maalesef, kendi geleceğini tayin etmekten bağımsız bir şekilde ancak gününü kurtarmakla yetiniyor. Esnafa destekler yetersiz yani hibeler, destekler yetersiz kalıyor. Aynı zamanda, kapsayıcı, adil ve sürdürülebilir bir performanstan da maalesef yoksun hâle gelmiş durumda esnafımız.
Son olarak şunu ifade etmek istiyorum: Ahilik kültürü, bildiğiniz gibi, Anadolu'nun çok önemli bir kültürüdür.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun lütfen.
MUSTAFA KAYA (Devamla) - Ahilik kültürü, aynı zamanda esnafın kendisinden sonra gelen nesle doğru bilgiyi, doğru tecrübeyi aktarma birikimidir ve Ahilik kültürünün de gün geçtikçe zayıfladığını görüyoruz. Şunu söylememiz gerekir: E-haciz koymak, mal varlıklarına tedbir uygulamak zaten zor durumda olan insanları, esnafları köşeye sıkıştırmaktır. Devletin görevi esnafı cezalandırmak olmamalıdır; ona nefes aldıracak, işini sürdürebileceği şartları oluşturacak adımları atmaktır ve devlet esnafı korursa orta sınıfı korur. Şu anda zengin ve fakir arasında iki ayrıma sıkıştırılmış durumdayız. Esnafı desteklemek toplumu desteklemektir, esnafı desteklemek orta sınıfı desteklemektir.
Biz bu vesileyle, İYİ Partinin vermiş olduğu bu araştırma önergesini çok değerli buluyoruz. Grup olarak destekleyeceğimizi ifade ediyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)