YENİ YOL GRUBU ADINA ELİF ESEN (İstanbul) - Sayın Başkan, kıymetli milletvekilleri; konuşmama başlamadan önce sorular da geldi "Ne işi varmış?" diye, bir basın toplantım vardı aynı zamana denk gelen, işimiz Mecliste olur ancak, Meclis kapsamında olur fakat yoklamada çoğunluk sağlanamayınca, yarım saatte mola olunca hallettik basın toplantımızı Değerli Başkanım, hassasiyetiniz için teşekkür ediyorum.

Şimdi, bugün kürsüde, yine çocuklarımızdan bahsedeceğiz İYİ Parti'nin vermiş olduğu bu önergeyle ama biraz daha alışık olduğumuzun dışında küçük çocuklardan bahsetmek istiyorum, dijital mecralar ve küçük çocuklar ilişkisi. Henüz okuma yazma bilmeyen, dili yeni kurmaya çalışan, dünyayı dokunarak ve gözlemleyerek öğrenen çocuklardan bahsedeceğim. Türkiye İstatistik Kurumunun 2024 yılında ilk kez bağımsız olarak yürüttüğü Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Araştırması bizi çarpıcı veriler sunuyor: 6-10 yaş grubundaki çocukların yüzde 53,5'u yani yarıdan fazlası sosyal medya kullanıyor. Yine bu çocukların bundan çok daha fazla oranlarla ellerinde cep telefonları ve bilgisayarlar, ekranlar var. Sosyal medyayla tanışma yaşları ise 6'ya inmiş durumda. Bakın, 6 yaşın sosyal medyayla ilişkisi var. Bu demek oluyor ki bir çocuk ilk harfi öğrenmeden sosyal medyayla, algoritma diliyle yüz yüze kalıyor, algoritma dilini öğreniyor. Peki, bu yaşlarda beyin ne yapıyor bu süreçte? 0-6 yaş dönemi dil gelişiminin, göz temasının, empati becerisinin, bağlanma kapasitesinin inşa edildiği kritik bir pencere. Bu dönemde çocuk dünyayı bir ekrandan değil, dokunarak, konuşarak, başkasının yüzüne bakarak öğrenir. Pasif ekran maruziyeti bu sürecin yerini aldığında ortaya çıkan tablo artık anekdot değil, dikkat dağınıklığı, dil gecikmesi, uyku bozuklukları ve sosyal beceri yetersizlikleri olarak kliniklere de yansıyan bir gerçeklik olarak karşımıza çıkar. Kliniklere yansır çünkü tedavi edilmesi gerekir.

Öte yandan, 6-12 yaş dürtü denetiminin henüz gelişmediği, ödül mekanizmalarının son derece kırılgan olduğu bir dönemdir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

ELİF ESEN (Devamla) - Teşekkür ederim.

Bu yaş için tasarlanmış platformlar ise tam da bu kırılganlığı hedef alırlar. Sonsuz kaydırma, anlık beğeni, sürekli bildirim. Bir çocuğun beyni bu sisteme karşı yetişkin bir beynin bile zor koyduğu sınırı kaldıramaz, koyamaz. Bebek ve okul öncesi çocuklarda ekran maruziyetinin bilişsel ve duygusal gelişime etkisi veri temelli biçimde mutlaka ortaya koyulmalıdır. 0-12 yaş çocuklar için ulusal ekran süresi kılavuzları belirlenmelidir. Ebeveyn dijital okuryazarlığı beceri odaklı millî çapta bir eğitim programına kavuşturulmalıdır. Dijital bağımlılık için klinik destek altyapısı oluşturulmalıdır. Platform algoritmaları çocuk hakları perspektifinde denetlenmeli ve çocuk dostu tasarım yasal bir standarda bağlanmalıdır.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)