SAĞLIK, AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER KOMİSYONU BAŞKAN VEKİLİ ORHAN ATEŞ (Bayburt) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Bu kanun teklifimizle sosyal yardım ve hizmetlerin daha etkin, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması hedeflenmektedir. Dezavantajlı grupların yaşam kalitesini yükseltmek ve sosyal hizmetlerin ulaşılabilirliğini artırmak üzere yapılan bu düzenlemeler günümüzün değişen ihtiyaçlarına uygun bir sosyal hizmet anlayışının hayata geçirilmesinde önemli katkılar sağlayacaktır. Darülacezeye yapılan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak bağışları ile diğer bağış ve yardımların teşvik edilmesi kurumun mali sürdürülebilirliği açısından önem arz etmektedir. Bu teklifle, söz konusu bağış ve yardımların Gelir Vergisi Kanunu'nda istisna kapsamına alınması yönünde önemli bir düzenleme yapılmaktadır.

Toplumumuzun geleceği olan çocuklarımızın yetiştirilmesinde doğumdan sonraki ilk aylarda anne-çocuk birlikteliğinin sağlanması büyük önem arz etmektedir. Bu teklifle çocukların gelişiminin en kritik dönemlerinde daha uzun süre anne bakımından faydalanabilmelerini sağlamak adına değişiklik yapılmakta; kadın memura doğum sonrası verilen sekiz haftalık doğum süresi on altı haftaya çıkarılarak ayrıca nüfus politikasının da desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Yine, sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memurların isteği hâlinde doğumdan önceki izin süresinden doğum sonrasına aktarabileceği süre artırılmakta; böylece doğum sonrası daha fazla emzirme süresiyle çocuğun bakımının sağlanabilmesi amaçlanmaktadır.

Koruyucu aile, çeşitli nedenlerle öz aile yanında bakımı geçici olarak sağlanamayan çocukların eğitimi, bakımı ve yetiştirilmesi sorumluğunu devletle paylaşmaktadır. Bu teklifle koruyucu aileler için öngörülen izin düzenlemesiyle devlet memurlarının koruyucu aile olması teşvike koyucu aile olması teşvik edilmekte; koruyucu aile sayısının artırılmasıyla daha fazla çocuğun aile yanında bakımının sağlanması, koruyucu aileliğin çocuk koruma mekanizmasındaki yerinin güçlendirilmesi ve koruyucu aile ile çocuğun birbirine alışma sürecinin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda maddede yapılan değişiklikle koruyucu aile olan memurlara on gün izin hakkı tanınmaktadır.

Yine bu teklifle, sosyal ve ekonomik destek hizmeti yasal güvenceye kavuşturulmakta, özellikle devlet memurlarından devlet korumasından reşit olarak ayrılan veya sosyal ve ekonomik destek yardımı alırken reşit olan gençlerin örgün yüksek eğitime devam etmeleri kaydıyla 25 yaşını tamamlayana kadar desteklenmesi sağlanarak eğitim hayatlarında oluşabilecek ekonomik boşluğun önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Yalnız sorulara cevap vermiyor Başkanım; metinden okuyor, onu biliyoruz.

HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Yok, metin içinde cevapları var.

SAĞILIK, AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER KOMİSYONU BAŞKAN VEKİLİ ORHAN ATEŞ (Bayburt) - Müsaade edin, cevap vereceğim.

Teklifin en önemli maddelerinden biri olan 21'inci maddede İnternet Oyunlarında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'a "oyun" "oyun sağlayıcı" ve "oyun dağıtıcı" tanımları eklenerek dijital oyun platformlarının hukuki statüsü ve dijital oyun üreticileri ile bu oyunları son kullanıcıya ulaştıranlar arasında ayırım netleştirilmektedir. Bu düzenlemeyle yaş derecelendirilmesi, temsilci belirleme ve ebeveyn kontrolü araçları sağlama gibi yükümlülükler teknik ve idari kabiliyete göre doğru muhataplara yönlendirilmesi, böylece idari yaptırımların muhataplarının tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi amaçlanmaktadır.

Çocukların dijital dünyadaki güvenliğini sağlamak amacıyla sosyal ağ sağlayıcılara 15 yaş altı çocuk kayıtlarını engelleyerek etkin bir yaş doğrulama sistemi kurma ve ebeveyn kontrol araçları sunma zorunluluğu getirilmektedir. Düzenleme kapsamında 15 yaş üstü çocuklar için yetişkinlerden ayrışmış, güvenli hizmet sunumu ve acil durumlarda zararlı içeriklere bir saat içinde müdahale edilmesi öngörülmektedir. Bu kritik yükümlülüklere aykırılık hâlinde küresel ölçekte platformlar için caydırıcılığı arttırmak amacıyla bir önceki yılki küresel cirolarının yüzde 3'ü kadar idari para cezası ve kademeli bant daraltma yaptırımı uygulanması hükme bağlanmıştır. Dijital oyun sektörlerindeki şiddet, müstehcenlik ve bağımlılık gibi risklere karşı çocukların korunması amacıyla günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcılarına Türkiye'de temsilci belirleme ve oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirme yükümlülükleri getirilmektedir. Düzenlemeyle ebeveynlere çocukların dijital alışkanlıkları ve harcamaları yönetebilecekleri etkin kontrol mekanizmaları sunulması hedeflenmektedir. Hukuki muhataplar tesis edilerek kullanıcı mağduriyetinin giderilmesi ve denetleme iş birliği sağlanması amaçlanmaktadır. Dijital ortamda sunulan sosyal ağ ve oyun hizmetlerinin yaygınlaşması, bu hizmetlerin yalnızca bireysel kullanım alanı olmaktan çıkararak toplumsal yapı, aile düzeni, çocukların gelişimi, kamu sağlığı ve kamu düzeni üzerinde doğrudan ve dolaylı etkiler doğurduğunu göstermiştir. Hizmetlerin tasarımı, içerik yayılımının mekanizması ve kullanıcı etkileşim modelleri, hukuka aykırı içeriklerin yayılması, temel hak ve özgürlüklerin ihlal ve özellikle çocuk bakımından zararlı sonuçlar doğurabilecek riskler barındırmaktadır. Bu teklifle Türkiye'ye yönelik sunulan ve sunulması planlanan hizmetler bakımından sosyal ağ sağlayıcıları ve oyun dağıtıcılığı Anayasa'yla güvence altına alınan temel hakların ve aile ve çocukların kamu düzeninin ve kamu sağlayıcının korunmasıyla hukuka aykırı içeriklerin yayılmasına elverişlilik açısından risk değerlendirmesi yapma ve bu değerlendirmeyi kuruma bildirme yükümlülüğü getirmektedir.

Yine, teklifin Komisyon çalışmaları aşamasında bazı maddelerin Anayasa'ya aykırılık, alt komisyon oluşturulması ve Dijital Mecralar Komisyonuna sevk edilmesiyle ilgili muhalefet milletvekillerimiz tarafından verilen önergeler oy çokluğuyla reddedilmiştir. Bu konuda Sayın Selçuk Özdağ Milletvekilimize de bilgi verdik, bilgilendik, kendilerine de teşekkür ediyorum.

Ülkemizde 2002 yılında 63 olan resmî huzurevi sayımız şu anda 176'ya ulaşmıştır. Şu anda, 4.952 olan bu hizmetten yararlanan vatandaş sayımız 15 bine yaklaşmıştır. Diğer kamu kuruluşlarımıza da 16 adet huzur evimiz mevcuttur, 1.100'e yakın da buradan vatandaşımız hizmet almaktadır. Bakanlığımıza yöneltilen sorular Bakanlığımız bürokratları tarafından sayın vekillerimize yazılı olarak bildirilecektir. Raporlu ve izinli olarak geçici maddeyle verilen ilave sekiz haftalık izni etkilememektedir. Mevcut yasadaki sürelere göre analık izni doğmuş ancak doğumun üzerinde yirmi dört hafta geçmemiş tüm çalışan anneler talepleri hâlinde sekiz haftalık ilave analık izni kullanabilecektir.

Tüm vekillerimize teşekkür ediyorum.