İYİ PARTİ GRUBU ADINA METİN ERGUN (Muğla) - Sayın Başkan, muhterem milletvekilleri; hepinizi saygılarımla selamlıyorum.

Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail'in 28 Şubattan bu yana gerçekleştirdikleri İran'a yönelik saldırılar bölgemizdeki barış ve istikrarı olumsuz etkilemiştir. Bu çatışma, hava sahalarının kapanmasına, uçuş iptallerine ve seyahat uyarılarına yol açmıştır. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması küresel ticarette büyük bir şok yaratmıştır, petrol ve gübre fiyatları hızla yükselmiştir. Bu gelişmeler enerji ve gıda arz güvenliğini tehdit etmeye başlamış durumdadır. Birçok sektörü aynı zamanda etkileyerek ekonomiler üzerinde ciddi baskı oluşturmaya başlamıştır bu savaş. Bölgemizde yaşanan bu krizden en çok etkilenen alanlardan biri de turizmdir. Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi verilerine göre Orta Doğu turizminde uluslararası ziyaretçi harcamalarında günlük yaklaşık 600 milyon dolarlık kayıp yaşandığı hesaplanmaktadır.

Muhterem milletvekilleri, bu savaşın Türkiye'nin turizm sektörü için de ciddi riskler doğuracağı gözlemlenmektedir. Malumdur ki ülkemiz Orta Doğu ve Doğu Akdeniz'in en önemli turizm destinasyonlarından biridir. Türk turizmi zaten zor bir dönemden geçmekte idi; yüksek enflasyon, kur kaynaklı pahalı ülke algısı ve artan maliyetler sektörü baskılamaya başlamış idi. Savaşla birlikte ortaya çıkan gelişmelerle ise durum daha da kötüleşme riski taşımaktadır. Öncelikle ifade etmek gerekirse İran'dan gelen turist akışı ciddi şekilde azalmıştır hâlbuki 2025 yılında yani bir yıl önce İran'dan Türkiye'ye yaklaşık 3,3 milyon turist gelmiş idi. Nevruz dönemi rezervasyonları da büyük ölçüde iptal edilmiştir. Eğer savaş şiddetli bir şekilde devam edecek olursa doğu illerimiz bundan son derece olumsuz etkilenecektir. Uluslararası kuruluşlara göre Orta Doğu'ya yönelik ziyaretçi sayısında yıl sonuna kadar yüzde 11 ile 27 arasında düşüş beklenmektedir. Bu düşüş 23 ila 38 milyon ziyaretçi kaybı ve 36 ila 56 milyar dolarlık harcama azalması anlamına gelecektir. Avrupalı turistler "bekle, gör" yaklaşımı içindedir, bir kısmı ise Doğu Akdeniz yerine İtalya ve İspanya'yı tercih etme eğilimine girmişlerdir.

Memleketim Muğla'nın turizm beldeleri olan Bodrum, Marmaris ve Fethiye gibi merkezlerde erken rezervasyon iptalleri yaşanmaya başlamıştır. Nitekim Marmaris Ticaret Odası Başkanımız Sayın Mutlu Ayhan da turizm sektöründeki bu olumsuz duruma dikkat çekmiş, nisan ve mayıs aylarında da turizmdeki savaş kaynaklı sıkıntının devam edeceği yönündeki endişeleri kamuoyuyla paylaşmıştır; birçok oda da aynı şekilde endişelerini paylaşmış durumdadır.

Muhterem milletvekilleri, bilindiği gibi, turizm sektörünün Türkiye ekonomisindeki payı yaklaşık yüzde 10 civarındadır. Savaş kaynaklı gelişmeler nedeniyle, Kültür ve Turizm Bakanlığının 2026 için koyduğu hedef olan 68 milyar dolara ulaşmak zor gibi görünmektedir. Zira savaşın uzaması hâlinde Akdeniz ve Ege sahillerindeki turizm pazarında en az yüzde 30 daralma beklenmektedir. Bu daralma otelcilik, restoran, yat turizmi ve taşımacılık gibi alanları doğrudan etkileyecektir; aynı zamanda, istihdam kaybına ve yatırımların ertelenmesine yol açabilecektir ancak doğru adımlar atılırsa bu, Türkiye için avantaja da dönebilir. Alınacak proaktif tedbirler, uygulanacak etkin diplomasi ve bölgesel iş birlikleri bu süreçte son derece faydalı olacaktır diye düşünüyoruz.

İşte tüm bu endişelerden dolayı, turizm sektörünün karşı karşıya olduğu risklerin tüm boyutlarıyla araştırılması ve erken önlemler alınması için bir araştırma komisyonu kurulması büyük önem taşımaktadır. Bundan dolayı, bu duygu ve düşüncelerle sözlerime son veriyorum ve önergemize desteklerinizi bekliyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)