GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu:
Yasama Yılı:4
Birleşim:76
Tarih:01.04.2026

CEVDET AKAY (Karabük) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Şimdi, ben bu kanun teklifine neden Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak karşı olduğumuzu ifade edeceğim, özetleyerek tabii ifade edeceğim. Her şeyden önce, Plan ve Bütçe Komisyonuna geldiğinde 14 kanunda değişiklik yapan 19 maddelik bu torba yasayı Genel Kurul görüşmelerine gelindiğinde bir kısım maddeleri geri çekilerek bugün görüşmeye devam ediyoruz. Tali komisyonlarda görüşülmeden geldi, görüşülmesi gerekirdi, uzman görüşlerinin alınması gerekirdi, sivil toplum kuruluşlarıyla, meslek örgütleriyle görüşme yapılıp onların görüşlerinin alınması gerekirdi, alınmadı; bunun için karşıyız. Etki analizi çok yetersiz, gerekli bilgiyi bize aktarmıyor; bunun için karşıyız. Meclis İçtüzüğü'nün 38'inci maddesine göre Anayasa'ya uygunluk incelemesi yapılmadığı için karşıyız. Bu kanun teklifinin 9'uncu, 10'uncu, 14'üncü maddeleri Anayasa’nın 2, 7, 87 ve 161'inci maddelerine karşı; bunun için karşıyız bu kanun teklifinin buradan onaylanmasına.

Şimdi, maddelerle ilgili, İşsizlik Sigortası Fonu'yla ilgili bir madde var. Burada devlet katkı payını yüzde 1'den yüzde 50 oranında arttırma veya yüzde 50 oranında azaltma şekliyle Cumhurbaşkanına yetki veriliyor. Şimdi azaltılacak gibi görünüyor çünkü etki analizinden baktığımızda 65 milyar TL'lik bir tasarruf bekleniyor çünkü 2026 yılında, devlet katkı payı ocaktaki rakam 10,6 olduğu için devlete 130 milyarlık bir yük bineceği ifade edilmiş yani yüzde 50 azaltırsanız, binde 5'e indirirseniz de 65 milyarlık tasarruf edeceksiniz gibi görünüyor.

Şimdi, işsizlik sigortası niçin var? İşsizler işsiz kaldığında onlara destek olmak için var. Bakın, işsizlik sigortasına 22,7 milyon müracaat olmuş başladığı tarihten bu yana, 12,1 milyon kişi yararlanmış; şartlar çok ağır, süre kısıtlı ve miktar da yeterli değil. Siz, içinde bulunduğumuz şu çatışma ortamında, İşsizlik Sigortası Fonu'nun gelirlerini daha da artırmak zorundasınız çünkü işsizlik sayısı artacak. (CHP sıralarından alkışlar) Nitekim oran yüzde 8,1'den 8,5'e çıktı; atıl işsizlik oranı yüzde 30. Buradan tekrar ikaz ediyoruz: Bu madde bu şekliyle buradan geçmemeli veya şu anda buradan geçecek olursa da bu indirim yetkisi mutlaka kullanılmamalı. Bunun için bu maddeye, bu kanun teklifine karşıyız.

Şimdi, yine, burada BOTAŞ'la ilgili bir durum söz konusu. BOTAŞ'ın vergi borçları siliniyor -biliyorsunuz- daha doğrusu, görevlendirme giderleriyle ilgili devletten olan alacaklarından mahsup ediliyor. Geçmişte 2021, 2022 ve 2024 Temmuzunda 3 kez bu işlem yapıldı, 430 milyar silindi. Şimdi, buradan baktığımız zaman, şimdi tekrar 500 milyara yakın bir vergi borcu görevlendirme giderleri alacaklarından mahsup edilecek; 2026'daki KDV 165 milyar olarak tahmin ediliyor. Bu kesinlikle hatalı bir uygulama, bu işlemin yapılmaması gerekiyor; bu işlem yapıldığında 35 milyarlık bir faiz yükünden kurtulacak BOTAŞ. BOTAŞ düşük bedelle doğal gazı tüketicilere verirken devlet hazine ödemeleri, görev giderleri, görev zararlarıyla ilgili ödemeleri zamanında yapmadığı için geçmişte muazzam faiz yükü var BOTAŞ'a yüklenen. Bundan kim sorumlu? Yine, doğal gaz kontratları zamanında yenilenmediği için, uzun vadeli olarak düzenlenmediği için, spot alımlar yapıldığı için çok ciddi kamu zararları var. Şimdi, hazine geç ödemiş, kamu zararları oluşmuş, müsebbip var siyasi ve bürokratlar; hesap veren yok. Kim verecek hesabı? İşte, bu madde bu şekil geçtiği için zaruretten, bunun hesabı verilmeden yasamaya, Meclise bu kanun teklifinin geçmesine karşıyız.

230 adet gayrimenkul satılıyor. 230 adet gayrimenkulden 35-45 milyar arasında gelir elde edilmesi hedefleniyor. Bunların değerlemesinde ayrı bir sorun var, çok kıymetli yerler, bunların kimlere satılacağıyla ilgili ayrı bir sorun var. Siz buradan bu kaynağı buluncaya kadar bir sürü kaynak var, ben bunları size ifade edebilirim.

Bakın, yine 17'nci madde, Kentsel Dönüşüm Başkanlığına borçlanma yetkisi veriyorsunuz. 595 milyarlık ek borçlanma limiti aldınız depremle ilgili, depremle ilgili harcamaların nerelere yapıldığı belli değil.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Akay, lütfen tamamlayın.

CEVDET AKAY (Devamla) - Kentsel Dönüşüm Başkanlığının borçlanma yetkisi alması doğru değil, vadeli alacaklarının dörtte 1'i kadar. Şu an için 24 milyar, 200 milyar vadeli alacağı olursa 50 milyara çıkacak. Bakın, israfı önlemeniz gerekiyor. Vergi harcamalarında çok ciddi tasarruf yapabilirsiniz. Ben kısaca bir çalışma yaptım; toplam 1 trilyon 144 milyarlık bir tasarruf. Bakın, bunun 274 milyarı faiz giderlerinden yüzde 10 tasarrufla, vergi harcamalarından tasarruf 390, KÖİ revizyonları 140 milyar, israftan tasarruf 70 milyar, kayıt dışında yüzde 5'lik azalış, 130 milyar; servet ve rant gelirlerinin vergilendirilmesiyle ilgili 140 milyar, 870 milyar. Yani siz kaynak bulayım derken dar gelirliden, ücretliden, işsiz kalanlardan değil, buralardan kaynağı sağlamalısınız diyor, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)