İYİ PARTİ GRUBU ADINA ŞENOL SUNAT (Manisa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Gazi Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Bugün Türkiye'de tarım çok yönlü bir krizle karşı karşıyadır. Orta Doğu'da tırmanan gerilim, İran-İsrail çatışmaları petrolü, gübreyi, lojistiği, dolayısıyla doğrudan tarımı etkilemektedir. Hürmüz Boğazı'nda oluşan riskler, yükselen navlun ve sigorta maliyetleri küresel petrol ve gübre arzını daraltmakta, fiyatları hızlı yukarı çıkarmaktadır. Artan maliyetler ise çiftçinin omuzlarına büyük bir yük olarak binmektedir. Tarım Bakanı gübre krizi için ne diyor sayın milletvekilleri? Tedarik sorunsuzmuş, stoklar yeterliymiş, üretimde sorun yokmuş. Madem her şey yolunda Sayın Bakan, o hâlde cevap verin: Parasını verdiği hâlde çiftçi neden gübre alamıyor? Gübrede yüzde 90 oranında dışa bağımlı Türkiye neden gübre krizine hazırlıklı değil? Güvenli tedarik planınız nedir, nerede? ulusal gübre rezerviniz nerede Sayın Bakan? Kriz göz göre göre geldiği hâlde neden önlem almadınız? Bugün Türkiye'de gübre krizi konuşuluyorsa, gıda enflasyonundan endişe ediliyorsa sorumlusu bu ülkeyi yönetenlerdir, sizin beceriksiz tarım politikalarınızdır sayın milletvekilleri. Çiftçi toprağından kopuyor, üretici üretmekten vazgeçiyor, tarlalar boşalıyor, köyler sessizleşiyor; bu bir tesadüf değil, asla tesadüf değil, iktidarın yanlış tercihlerinin, ithalatı önceleyen politikaların sonucudur. Oysa gübre gibi stratejik bir ürün "Nasıl olsa ithal ederim." anlayışıyla yönetilemez. Bakın, gübrede Çin ve Rusya ihracatı kısıtladı, ülkemiz parasıyla bile gübre alamayacak; bir çaresizlikle baş başa mı kalıyor? Sayın milletvekilleri, bu sürecin çok kritik bir boyutu var. Kamu eliyle piyasaya yön veren yapılar Tarım Kredi Kooperatifleri ve GÜBRETAŞ var; bu kurumlar çiftçiyi koruyor mu, yoksa yandaşlara kâr elde etmek için mi varlar? Yıllık 1,5 milyon ton üretim kapasitesiyle Türkiye'nin azotlu gübre ihtiyacının büyük bölümünü karşılayabilecek bir fabrika olan -İran'da- Razi Petrokimyaya ortak olduk, güzel, güzel de onu bile uzun yıllardır verimli işletemediniz. Türk çiftçisine ucuz gübre sağlayamadınız ama birilerine büyük rantlar sağladınız; bu konuyu daha önce de gündeme getirmiştim, o yüzden daha fazla üzerinde durmayacağım ama siz Türk çiftçisinin üretmesini ve büyümesini istemediniz, istemiyorsunuz.

Tarım küçülüyor, suçlu don; gübre krizi çıkıyor, suçlu savaş; gıda fiyatları artıyor, suçlu iklim değişikliği. Peki, iktidar neyin sorumlusu? Herkes suçlu, bir tek ülkeyi yönetenler suçsuz. Bahaneleri siz üretiyorsunuz, bedelini milletimiz ödüyor; böyle bir şey olamaz. Sayın milletvekilleri, dünya ne yapıyor biliyor musunuz? Çiftçisini koruyor. İspanya, İtalya, ABD, Almanya çiftçisine mazotta vergi indirimi yapıyor, gübrede doğrudan destek veriyor, elektrikte KDV'yi düşürüyor, sulama maliyetlerini azaltıyor; Tarım Bakanımız ise sadece "Gübrede arz var." demekle yetiniyor, bu şekilde ne tarıma destek verebilirsiniz ne enflasyonla mücadele edebilirsiniz. Tarımı ayağa kaldırmadan ekonomik bağımsızlığı kuramazsınız, çiftçiyi korumadan milletin refahını sağlayamazsınız. O yüzden çağrımızdır: Çiftçinin satın alma gücü derhâl artırılmalıdır. 2026 yılı destekleme gecikmeden ödenmelidir. Gübre ve mazot desteği mutlaka sağlanmalıdır. Tarımda acil tedbirler devreye alınmalıdır.

Bu gerekçelerle verdiğimiz Meclis araştırma önergemize desteklerinizi bekliyor, Gazi Meclisi saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)