DEM PARTİ GRUBU ADINA OSMAN CENGİZ ÇANDAR (Diyarbakır) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; düşünce ve ifade özgürlüğü bir demokrasinin temelidir. Eğer bunlar yoksa o ülkede demokrasi de yoktur. Her dört yılda, beş yılda bir seçim de yapsanız fark etmez; düşünce ve ifade özgürlüğü yoksa o ülkede demokrasi yoktur. Düşünce ve ifade özgürlüğü ancak basın özgürlüğüyle anlam taşır. Basın özgürlüğü yoksa o ülkede düşünce ve ifade özgürlüğünün varlığı tartışma konusudur.

Türkiye'de yıllardır dillere pelesenk olan bir slogan var "Gazetecilik suç değildir." Bu slogan ikide bir tekrarlanıyorsa bu, Türkiye'de gazetecilere suçlu muamelesi yapılmasından ve bunun giderek yaygınlaşmasından ötürüdür. Gazetecilere suçlu muamelesi yapılması Türkiye'de basın özgürlüğünün yok edilmesinden kaynaklanıyor. Nitekim saygın bir uluslararası gazetecilik kuruluşu olan Sınır Tanımayan Gazetecilerin 2025 Yılı Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Türkiye basın özgürlüğü açısından gazetecilik yapmanın tehlikeli kabul edildiği çok vahim ülkeler kategorisindedir ve 180 ülke içinde 159'uncu sıradadır. Tekrar ediyorum, Türkiye basın özgürlüğü açısından gazetecilik yapmanın tehlikeli kabul edildiği çok vahim ülkeler arasında sayılmakta ve 180 ülke arasında 159'uncu sıradadır. Bu bir kocaman ayıp tablosudur arkadaşlar. Burada özellikle iktidar partisi mensupları çeşitli alanlarda her gün bin bir rakam vererek ülkenin ne kadar ileri gittiğini anlatmak için dil döküyor. Bu kadar döktüğünüz diller işte bu ayıbı örtemez.

Basın özgürlüğü ve gazeteciliğe ilişkin rakam mı istiyorsunuz? Türkiye Gazeteciler Sendikası tarafından hazırlanan 2024-2025 Yılı Türkiye Basın Özgürlüğü Raporu'na göre, son bir yılda gazeteciler hakkında 313 soruşturma açılmış, 123 gözaltı işlemi uygulanmış ve açılan davaların sayısı 212; 311 gazeteci yargılanmış ve an itibarıyla 15 gazeteci ve medya çalışanı tutuklu bulunmaktadır; bu da ayıplı bir tablodur arkadaşlar. Alın, son örnek: Bayram demeden önce gözaltına alınan, sonra tutuklanan İsmail Arı cezaevinden yazdı; cezaevinden yazdığı mektubunda "Ben neden tutuklandım? Hangi haberleri yapmam istenmedi? Haberlerim bayramda tutuklanacak kadar kimleri rahatsız etti? Beni kimler susturmak istedi?" diyor ve sonuna da ekliyor "Gazetecilik suç değildir." diye.

İsmail Arı'nın tutuklanması büyük infial yaratmışken son örneklerden bir başkası, 20 Şubatta tutuklanan Deutsche Welle Muhabiri Alican Uludağ mahkemesindeki ifadesinde aynen şöyle diyor: "On sekiz yıldır gazetecilik yapıyorum, 'Cumhurbaşkanını eleştirdik.' diye cezaevine atılacaksak neden arkanızda 'Adalet mülkün temelidir.' yazıyor? Neden Anayasa var? Suç işlendiği iddiasıyla ilgisi yoktur bu soruşturmanın. 'Ankara'da yeni Bakanımız rahat etsin, basın toplantılarında soru sorma ihtimali var; tutuklayalım, susturalım.' diye gözaltına alındım ve tutuklandım; bunu bilin, bunu söylüyorum."

Gazetecilere muamele coğrafyaya göre de değişiyor. İşte, 17 Ocakta Cizre'de tutuklanan Nedim Oruç; bakın, şu manzaraya bakın, zırhlı araçlar. Ne o? Bir gazeteciyi gözaltına alıyorsunuz, Cizre'de ama bu ve sebep? Örgüt propagandası yapmaktan. Eğer Türkiye'nin batısında gazetecilik yapıyorsanız dezenformasyon yasasının -kanıt sunmaya gerek duymadan- 217'nci ve 218'inci maddelerine, o muğlak maddelerine dayanarak tutuklanıyorsunuz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

OSMAN CENGİZ ÇANDAR (Devamla) - Tamamlıyorum Sayın Başkan.

BAŞKAN - Buyurun, devam edin.

OSMAN CENGİZ ÇANDAR (Devamla) - Eğer güneydoğuda gazetecilik yapıyorsanız örgüt propagandası yapmaktan tutuklanıyorsunuz. Hangi örgüt? Mayıs 2025'te lağvedilmiş olan örgüt ama o örgütün propagandasını yapmaktan ocak ayında tutuklanıyorsunuz güneydoğuda gazetecilik yapıyorsanız.

Şimdi, dün bu konuda -aynı konu da sayılır- bir önerge verildi ve her zaman olduğu gibi reddedildi. Oylama sırasında bu sıralar dolacak, şimdi boş gözüküyor; muhtemelen de reddedilecek. Ben diyorum ki hadi bir seferlik bir sürpriz yapın, Türkiye Büyük Millet Meclisinin denetim görevini engellemeyin ve bu önerimizi kabul edin arkadaşlar.

Genel Kurula saygılar sunuyorum. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)