YENİ YOL GRUBU ADINA MUSTAFA KAYA (İstanbul) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; bu ülkede bağımlılık artık birkaç kişinin kişisel sorunu, hikâyesi değildir; görmezden gelindikçe büyüyen, sessizce yayılan bir toplumsal çöküştür. Yakalama sayıları artıyor, operasyonlar yapılıyor, manşetler atılıyor ama aynı hızla kaybettiğimiz gençler için iyileştiren, onaran, yeniden ayağa kaldıran bir sistem kurulamıyor. İşte, bu yüzden bağımlılık bugün bir güvenlik başlığı değil, ülkenin geleceğini doğrudan ilgilendiren yapısal bir krizdir.

Uyuşturucu madde bağımlılığı, sanal kumar, yasa dışı bahis, dijital oyun bağımlılığı ve benzeri davranışsal bağımlılıklar bugün özellikle gençler arasında alarm verici bir yaygınlık göstermektedir. Son dönemde kamuoyunda geniş yankı uyandıran, art arda gerçekleştirilen uyuşturucu operasyonları bize çok net bir gerçeği göstermektedir. Bu mesele artık marjinal alanlarla sınırlı değildir. Gençlerin rol model olarak gördüğü, ekranlarda, sosyal medyada görünür olan isimlerin dahi bu tabloya dâhil edildiği bir noktadayız. Burasını önemsiyorum ve özellikle dikkatlerinize sunuyorum: Gençlere rol model sunamayan bir ülkede rol modelleri suç dosyalarında görüyoruz. Bu tablo, bağımlılığın artık bireysel tercihlerle açıklanamayacak kadar derinleştiğini, toplumsal dokuyu tehdit eden acil ve yapısal bir kriz hâline geldiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Bağımlılık bir sonuçtur değerli arkadaşlar, asıl sorgulanması gereken bu sonucu üreten düzendir. Resmî veriler ve uluslararası raporlar da bu tabloyu doğrulamaktadır. Türkiye, uyuşturucu maddeler açısından yalnızca bir transit ülke olmaktan çıkmış, iç tüketimin hızla arttığı bir hedef hâline gelmiştir. Özellikle sentetik maddelere ilişkin yakalama miktarları ve kullanım yaygınlığı son yıllarda giderek artmıştır. Ancak burada sormamız gereken çok temel bir soru vardır: Yakalama sayıları artarken tedavi ve rehabilitasyon kapasitemiz aynı ölçüde artmış mıdır? Bu sorunun cevabı maalesef, hayırdır.

2021-2023 döneminde metamfetamin başta olmak üzere uyuşturucu yakalama vakaları hızla yükselirken Türkiye'de yalnızca 32 ilde yataklı tedavi merkezi bulunmaktadır. Bağımlılık tedavi merkezi sayısı 136'dan sadece 138'e çıkabilmiş, toplam yatak kapasitesi ise 1.396'yla sınırlı kalmıştır. Bu tablo yakalanmalarla övünen bir yaklaşımın tedaviye erişim, rehabilitasyon ve toplumsal entegrasyon boyutunda ciddi bir karşılığı olmadığını göstermektedir. Yatak kapasitesi yetersizdir, uzman personel dağılımı dengesizdir, bölgesel erişim son derece sınırlıdır. Yakalamalar rekor kırıyor ancak tedavi kapasitesi maalesef yerinde saymaya devam ediyor. Üstelik yürütülen önleyici politikalara ilişkin kamuoyuyla paylaşılan düzenli, şeffaf etki analizleri de bulunmamaktadır.

Değerli milletvekilleri, uyuşturucuyla mücadele ederken sanal kumar veya yasa dışı bahis başta olmak üzere, davranışsal bağımlılıkları görmezden gelmemiz mümkün değildir. Dijital platformlar üzerinden denetimsiz, kolay erişilebilir ve çoğu zaman fiilen cezasız kalan bu alanlar gençleri çok erken yaşta bağımlılık döngüsüne sürüklemektedir. Bugün bağımlılık yalnızca sokakta değil, ekranın içinde cep telefonunun tam ortasındadır. Biz YENİ YOL Grubu olarak, bu tabloyu ilk kez bugün gündeme getirmiyoruz. Bağımlılıklar ve bağlantılı suç yapılarıyla mücadele konusu uzun süredir ve ısrarla tarafımızca Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündemine taşınmaktadır. Bugüne kadar "sanal kumar ve yasa dışı bahis", "çeteleşme ve mafya ilişkileri" ile "uyuşturucuyla mücadele" başlıklarında 79 soru önergesi, 5 Meclis araştırması önergesi ve 2 kanun teklifi verdik. Arzı, suçu kullanıcıyı, tedaviyi, rehabilitasyonu defalarca konuştuk. Biz sorduk, iktidar sustu. Biz uyardık, yürütme görmezden geldi. Bu tablo ihmalin, gecikmenin ve duyarsızlığın bir sonucudur. Bu da bize şunu göstermektedir: Arzın yeterince kesilemediği, talebin azaltılamadığı, tedaviye erişimin sınırlı kaldığı ve rehabilitasyon sonrası sosyal destek mekanizmalarının kurulamadığı bir sistemde bağımlılıkla mücadele sürdürülebilir değildir. Sadece güvenlik ve ceza eksenli yaklaşımlar bu sorunu çözememektedir. İşte, bu nedenle diyoruz ki...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun tamamlayın.

MUSTAFA KAYA (Devamla) - Bağımlılıkla mücadele, önleme, erken müdahale, tedavi, rehabilitasyon ve toplumsal yeniden entegrasyonu birlikte ele alan bütüncül bir stratejiyle yürütülmelidir. Uyuşturucuyla davranışsal da bağımlılıkları birbirinden kopuk değil, aynı bütünün parçaları olarak değerlendiren, kurumsal sorumlulukları, netleştiren, kaynak kullanımı denetleyen ve hesap verilebilirliği esas alan bir ulusal stratejiye ihtiyaç vardır.

Sonuç olarak şunu ifade etmek istiyorum: Bu mesele ertelenemez, bu mesele parça parça çözülemez, bu mesele yalnızca güvenlik meselesi değildir. Gençliğini kaybeden toplum geleceğini kaybeder. Biz, bu Mecliste gençliğin kayboluşunu izleyen değil, onu koruyan, güçlendiren ve geleceğe taşıyan bir irade ortaya koymak zorundayız. Bu nedenle, verdiğimiz Meclis araştırma önergesinin desteklenmesini özellikle buradan omuzlarınıza bir sorumluluk olarak arz ediyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL, İYİ Parti ve CHP sıralarından alkışlar)