DEM PARTİ GRUBU ADINA KAMURAN TANHAN (Mardin) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, ben de cezaevlerinde ceza infaz kurumlarının işkencelerine, zulmüne maruz kalanlar başta olmak üzere tüm tutsak arkadaşlarımı saygıyla selamlıyorum.

Sözlerime başlamadan önce de bir yurttaş olarak bizleri üzen bir örnek ve tespitle başlamak istiyorum. Başta OECD olmak üzere dünyada belli başlı kuruluşların dünya genelinde farklı konularda yaptıkları araştırmalarda Türkiye'nin olumsuzluk listelerinde ilk sırada yer alırken olumlu listelerinde son sıralarda yer alması hepimizi üzen bir durumdur. Bu yüzden, hukuksuzluğu bir dayanak olarak kullanan iktidarın, siyaseti de bir futbol müsabakası ve o müsabakanın holigan taraftarları üzerinden kurgulanmış bir yarışa dönüştürdüğü bir siyaset iklimine tanıklık ediyoruz bu bütçe görüşmelerinde. Ülkenin ihtiyacı, bir yarış değil hukuk, barış ve demokratik bir zeminde yaşamaktır.

Sevgili halkımız, Türkiye'de vergi sistemi uzun süredir yapısal bir kriz içerisindedir. Tercihli vergi politikaları nedeniyle vergi yükünün en ağır kısmı yoksul ve emekçi kesimlerin omuzlarına bindirilmiştir. Sermaye sahiplerinin gelirleri beyan usulüyle vergilendirilirken emekçilerin maaşları daha ceplerine girmeden kaynağında kesilmektedir. Anayasal ilke olan mali güce göre vergilendirme ilkesi fiilen işlemez hâle gelmiştir. Vergi sistemi, adaleti sağlamak yerine gelir eşitsizliğini büyüten bir mekanizmaya dönüşmüş bir durumdadır. Bu adaletsizlik, özellikle gelir vergisi dilimlerinin yapısında açıkça ortaya çıkmaktadır. Düşük ücret geliri elde edenlerin tabi olduğu birinci vergi dilimi dar tutularak bu kesimin yıl içerisinde hızla artan oranlı vergiye tabi tutulmasına sebep olunmaktadır. Bu durum, çalışanlar üzerindeki vergi yükünü artırmakta ve emekçileri her yıl gizli vergi zamlarıyla karşı karşıya bırakmaktadır. Sonuç olarak, Türkiye'deki vergi sistemi düşük gelirliyi korumamakla beraber, yüksek gelir elde edenleri koruyacak şekilde düzenlenmiştir.

Değerli emekçiler, bu bütçede sizin taleplerinize göre bir durum yok, bir tercihi yok. Dolayısıyla hep sermayenin talepleri korunacaktır. Yüksek enflasyon ortamında bu durum emekçilerin mağduriyetini daha da artırmaktadır. Temmuz ayında ücretlilere enflasyon kaybını telafi etmek için zam yapılmışken gelir vergisi dilimleri aynı bırakılmıştır. Bu nedenle, brüt aylık üzerinden hesaplanan gelir vergisi nedeniyle bordrolu çalışanlar ağustos ayında bir üst vergi dilimine girmiş ve beklentilerinden daha düşük bir maaş almak zorunda bırakılmıştır. Tespitlere göre 2025 yılının ilk dokuz ayında işçilerin vergilerinden -gelir vergisi ve doğrudan damga vergisi olarak alınan- kaynaklı toplam ücret erimesi 540 milyar TL'yi bulmuştur. Gelir vergisi dilimleri yıllardır yeniden değerleme oranının altında yapılmaktadır veya hiç artırılmamaktadır. Yapılan hesaplamalar bu çarpıklığı gözler önüne sermektedir. 2000 yılında 2.500 TL olan ilk vergi dilimi yeniden değerleme oranı kuruşu kuruşuna uygulanmış olsaydı 2024 yılında 288 bin olacaktı, 2025 yılında da 415 bin TL olacaktı, 2026 yılında ise yaklaşık 500 bin TL'nin üzerinde olması gerekiyordu. Ancak 2025 yılı ilk dilim vergisi 158 bin TL olarak belirlenmiştir ve bu tercih, emeklilerin, emekçilerin Hükûmet eliyle sömürüldüğünü açıkça göstermektedir. Gelir vergisi dilimlerinin yeniden düzenlenmesi için gerek Plan ve Bütçede gerek Genel Kurulda yaptığımız talepler ve kanun teklifleri hep iktidar eliyle reddedilmiştir.

Vergi sisteminde bir diğer büyük sorun da dolaylı vergilerin ağırlığıdır. Toplam vergi gelirinin içindeki dolaylı vergiler yüzde 70'lere tekabül etmektedir. Gelir düzeyine bakılmaksızın herkesin ödediği bu vergiler düşük gelirli kesimin yaşamını daha da zorlaştırmaktadır. Yine, DİSK-AR'ın hesaplamalarına göre şirketlere vergi afları, muafiyetler ve istisnalar sağlanırken emekçiler, maaşlarından kesilen vergilerle kamunun yükünü taşımaya devam etmektedir.

DEM PARTİ olarak vergi adaletini sağlamak için aşağıdaki temel adımların atılmasını talep ediyoruz:

Gelir vergisi tarifesi dilimlerinde asgari ücret artışından az olmamak kaydıyla yeniden değerleme oranları artırılmalıdır.

Asgari ücret istisnası vergiden indirim yerine matrahtan indirim yoluyla uygulanmalıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

KAMURAN TANHAN (Devamla) - Asgari ücret gelirleri üzerinden alınan damga vergileri kaldırılmalıdır.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)