CHP GRUBU ADINA KAYIHAN PALA (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bütçe konuşmalarına başlarken Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz şöyle söyledi, hatırlayacaksınız: "Sağlık turizmi gelirleri 1,3 milyardan 3 milyar dolar seviyesine çıkmıştır. Tek başına bu gösterge bile sağlıkta nereden nereye geldiğimizi göstermektedir." Açık söyleyeyim, ben şaşkınlıkla dinledim bunu. Buradan çıkardığım şöyle bir şey var Sayın Bakan, lütfen Sayın Yılmaz'a söyleyin: Sayın Yılmaz sağlıkta performans göstergelerini bilmiyor. Ben şimdi bir tanesini size söyleyeceğim ama ikincisi, sağlık alanını gelir getirici bir alan olarak ortaya koymak asla kabul edilemeyecek bir şey. (CHP sıralarından alkışlar) Bunu Sağlık Bakanlığının lisanslar için bir açık arttırma ihalesi düzenlemesi uygulamasında da görüyoruz. Bakın, sağlık haktır. Eğer siz sağlığı hak olmaktan çıkarıp ticari bir meta biçimine dönüştürecek olursanız, o, kimse için hak olmaz; yalnızca zenginin, parası olanın parası yettiği kadar satın alabildiği bir ürüne dönüşür ki bu, kesinlikle bizim kabul edeceğimiz bir şey değil. Üstelik böyle yaparak ne sağlıkta eşitsizlikleri azaltabilirsiniz ne de erken ölümleri engelleyebilirsiniz.

Bir tane gösterge söyleyeyim size, dünyada sağlık sistemleri için en önde gelen gösterge, bebek ölüm hızı; erken ölümleri önleme kapasitesini gösterir Sağlık Bakanlığının. Türkiye'de maalesef bebek ölüm hızı ve çocuk ölüm hızı Avrupa Birliği üyeleri ve aday ülkeler içerisinde en yüksektir ve son on yılda bir plato çizmektedir. Avrupa Birliği ortalamasının 3 katından daha fazla bebek ölüyor bu ülkede ve yalnızca bu bebek ölüm hızının yüksekliği değil, aynı zamanda Türkiye'de bölgeler arasında ve iller arasında da büyük bir eşitsizlik var. (CHP sıralarından alkışlar) Birkaç örnek vereyim: Örneğin, Doğu Karadeniz'de her bin bebekten 5,8'i ölürken Güneydoğu Anadolu'da bu binde 13,6; Artvin'de bir yıl içerisinde bin bebekten 3,7'si ölürken Gaziantep'te binde 16,7. (CHP sıralarından alkışlar) Bu kadar büyük eşitsizlik, bu kadar çarpıcı bir kavram varken "Bir tek gösterge bile sağlıkta nereden nereye geldiğimizi gösteriyor." diyorsanız, hiç kusura bakmayın, sağlık alanına bakışınız sorunlu demektir. Sağlık sistemi yurt dışından gelen hastalardan özel sektöre milyar dolar kazandırmayı değil, Gaziantep'te, Şanlıurfa'da, Muş'ta bebeklerin ölmesini engelleyen bir sistem olmalıdır. (CHP ve DEM PARTİ sıralarından alkışlar) Bunu asla göz ardı etmeyin.

Birkaç performans daha söyleyeyim, bütçede ayrıntılı konuştuk, Sayın Sağlık Bakanı da oradaydı: Mesela, kaçınılabilir nedenlere bağlı ölüm hızı Türkiye'de çok yüksek. Tütün kullananların oranı artıyor, üstelik tütün endüstrisi Türkiye içerisinde oldukça etkisi yüksek bir endüstri olarak sınıflandırılıyor. Şeker hastalığının görülme sıklığı son on yılda 2 katına çıkmış. Yüksek tansiyon hastalarının yalnızca üçte 1'inin tansiyonu kontrol altında ve buna karşın gereksiz MR, gereksiz tomografi çekiminde dünyada neredeyse 1'inciyiz. Neden? Çünkü sermayeye para kazandırıyor. Bu sermayeye para kazandırma meselesinden biraz kendimizi çekip bunun hak olması meselesine odaklanmamız gerekir. (CHP sıralarından alkışlar)

Sayın Yılmaz, bir şey daha söyledi, dedi ki: "Pandemi döneminde sağlık sistemimiz tüm dünyaya rüştünü ispatlamıştır." Açıkçası çok şaşırarak izledim.

Sayın Bakan, siz yoktunuz ama bir önceki Bakan varken Plan ve Bütçede aslında Türkiye'nin maalesef ki maalesef pandemide hiç iyi performans gösteremediğini kanıtlarıyla ortaya koymuştuk. Bir tek rakam vereyim size, devletin resmî rakamı, TÜİK diyor ki: "2020, 2021, 2022'de, bu üç yıl içerisinde Türkiye'de fazladan 309 bin kişi öldü." Sağlık Bakanlığı diyor ki: "Covid'den 102 bin kişi öldü." Soruyorum size: Eğer Covid'den 102 bin kişi öldüyse bu 309 bin kişi neden öldü? (CHP sıralarından alkışlar) Bilimsel literatüre bakın lütfen. Buradan hiçbir şekilde doğru düzgün, iyi bir başarı öyküsü çıkmaz.

ÜMMÜGÜLŞEN ÖZTÜRK (İstanbul) - Başka ölüm nedeni yok mu? Doktorsunuz, başka ölüm nedenlerini yok mu sayıyorsunuz?

KAYIHAN PALA (Devamla) - İstiyorsanız özel bir oturum yapın, ayrıntılarıyla konuşalım.

Sayın milletvekilleri, bütçe yetersiz, dağıtım tercihleri yanlış. 2002'de bütçenin yüzde 30'u hastanelere ayrılırken şimdi yüzde 58'i... Bu kadar hastanelere kaynak aktararak yalnızca sermayeye kaynak sağlarsınız, halkın sağlık hakkını sağlama konusunda hiçbir şey yapamazsınız. (CHP sıralarından alkışlar) Üstelik şehir hastaneleri de bütçeyi rehin almış durumdadır. Her gün için 373 milyon lira şehir hastanesine kaynak aktarıyorsunuz.

Bu bütçe, toplumun sağlık hakkı için olumlu bir bütçe değildir. Bu nedenle biz bu bütçeye "hayır" oyu vereceğiz.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP, DEM PARTİ, İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından "Bravo" sesleri, alkışlar)