| Konu: | 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2024 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 4'üncü Tur Görüşmeleri münasebetiyle |
| Yasama Yılı: | 4 |
| Birleşim: | 30 |
| Tarih: | 12.12.2025 |
CHP GRUBU ADINA NURHAYAT ALTACA KAYIŞOĞLU (Bursa) - Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Sayın Bakanlar; ben de grubumuz adına Devlet Tiyatroları, Devlet Opera ve Balesi bütçesi üzerine söz almış bulunuyorum.
Devlet Tiyatroları denince akıllara maalesef olumsuz bir şekilde atanmış Genel Müdür geliyor. Bu Genel Müdür atandığından beri meslektaşlarıyla, sanatçılarla sürekli çatışma hâlinde, sürekli olumsuz haberlerle kamuoyu gündeminde. Sanat camiasına, dünyasına yakışmıyor bu tutumlar. Örneğin ne oluyor? Repertuvarla ilgili eskiden sanat kurulları kararlar verirken Genel Müdürün inisiyatifine bırakılıyor. Dışarıdan rejisörlerle çalışılıyor ki bu kurumun çok değerli, artık ustalaşmış, tiyatro sanatçıları evlerinde otururken buralara kaynak aktarılıyor. Hacettepe Üniversitesinin devlet konservatuvarında 12 çok değerli öğretim görevlisinin işine son veriliyor ve bu şekilde tartışmalar sürüp gidiyor. Yazıktır diyorum, sanatı özgürleştirin çünkü özgür sanat olmadan medeni, demokratik bir ülke olmaz. (CHP sıralarından alkışlar)
Plan ve Bütçe Komisyonumuzun çok değerli sözcüsü Veli Ağbaba'ya sormak istiyorum, oranlara en iyi o hâkimdir diye düşünüyorum: Enflasyon oranı ya da işçilere, memurlara, emeklilere zam verilirken gerçekleştirilen oranlara göre sizce devlet tiyatrolarındaki biletlere yüzde kaç zam yapılmıştır Sayın Ağbaba?
VELİ AĞBABA (Malatya) - 30, 35 en fazla.
NURHAYAT ALTACA KAYIŞOĞLU (Devamla) - 35 en fazla. Yapılan zam ne kadar biliyor musunuz değerli milletvekilleri? Yüzde 300.
İSMET GÜNEŞHAN (Çanakkale) - Yok, bir yanlışlık vardır onda.
ALİ ŞAHİN (Gaziantep) - Veli Bey de bilmiyormuş demek ki.
NURHAYAT ALTACA KAYIŞOĞLU (Devamla) - 1'inci sınıf biletler 450, 2'nci sınıf 200. Dolayısıyla ön sıradaki koltuklar boş ve bu tiyatrolar sahnelenirken boş sıralara oynanıyor. Oysa sanat erişilebilir olmalı, sanat herkes için ulaşılabilir olmalı. Cumhuriyetin bu köklü kurumları, Atatürk'ün çok önemsediği bu kurumlar herkese ulaşsın diye bugünlere getirildi.
Kültür Yolu Festivali, evet, biraz önce de söylendi; 1,8 milyar lira para harcanıyor. Burada şeffaflık, ihale yöntemleri, hizmet alımları, sponsorluklarla ilgili sonunda sizden bir açıklama bekliyoruz Sayın Bakan. Orkestralarda, bakın, yirmi beş yıldır çalgı alınmıyor yani bir bütçeden bahsediyorum, diğer tarafta güzel sanatlardaki orkestralara yirmi beş yıldır çalgı alınmıyor. Evet, yeni sahneler açılıyor belki ama yeterli değil. Mesela, 3,5 milyonluk Bursa'da -kendi şehrimden örnek vereyim- 1 tane tiyatro sahnesi var, opera sahneleri yetersiz. Kaynakları buraya aktarmanızı ve kentin belleği olan, örneğin Ankara'daki Şinasi, Akün gibi sahnelere sahip çıkılmasını, korunmasını talep ediyoruz.
"Peki, tiyatro çalışanlarının, sanatçıların durumu nedir?" diye sorarsanız herkesten farklı değil; özlük hakları çok kötü durumda, yoksulluk sınırının altında yaşıyorlar. Hele Anadolu'nun birçok yerinde 4/B'yle çalıştırılan sanatçılar resmen sömürülüyor, resmen yoksulluğa mahkûm ediliyorlar ve teşvikler, Sayın Bakan, Genel Müdürünüz tarafından uygulamalarla haksız bir şekilde kesiliyor. Rol verilmiyor sanatçıya, "Sen rol almadın." denip teşvik verilmiyor. (CHP sıralarından alkışlar) Yapılan seyyanen zamlar teşviklere, ikramiyelere yansıtılmıyor. Disiplin hükümleriyle ilgili de kendi kanunlarına tabi olmaları gerekirken maalesef Anayasa Mahkemesinin kararına rağmen -aykırı bir şekilde- 657 sayılı Kanun'a göre disiplin cezaları uygulanıyor.
Sanatçılar yalnız bırakılıyor, sanat yalnız bırakılıyor. Bakın, Eda Saraç tutuklandığı gün biz milletvekili arkadaşlarımızla Çağlayan'daydık. Ben ve bir grup kadın milletvekili arkadaşımız Eda Saraç'ın yanına gittik. Kendi gözlerimizle Eda Saraç'ın kollarının mosmor olduğunu, ters kelepçeyle gözaltına alındığını, yerde sürüklendiğini, ayaklarının morluklar içinde kaldığını, üstünün başının toz toprak içinde olduğunu gördük. Bir sanatçıya yapılan bu işkence reva mıdır? Reva mıdır bir sanatçıya yapılan? (CHP sıralarından alkışlar) Sebebi neymiş? Hanımefendi tiyatro sanatçımız, tiyatroya yetişecek; Cumhurbaşkanının bir programı için barikat kurulmuş, bu barikata itiraz etmiş. Neymiş efendim? Cumhurbaşkanına hakaret etmiş itiraz ettiği için!
Cumhuriyet Halk Partisi iktidarında sanata, sanatçıya özgürlük getireceğiz, sadakat değil liyakat getireceğiz ve sanatı, kültürü herkes için erişilebilir kılacağız, yeniden konservatuarları ideolojik müdahalelerden kurtaracağız diyorum, saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)