HDP GRUBU ADINA MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Siirt) - Sayın Başkan, değerli milletvekillerini ve hapishanelerde bizleri izleyen arkadaşlar başta olmak üzere, özellikle hasta mahpusları, haksız yere tutulanları sevgiyle saygıyla selamladığımı ifade etmek istiyorum.

Bu Genel Kurulda, herhâlde sayısını hiçbirimizin tespit edemeyeceği kadar hasta tutuklu ve hükümlülerin koşullarını, yaşadıkları eziyeti, tahliye edilmemeleri hâlinde ölüme gönderildiklerini; hatta, bunun kasten, olası kasıtla cinayet suçunu oluşturduğunu; bu yargılamalara kesinlikle -siyasi sebeplerle yapılanlar da dâhil- siyasi tutuklu ve hükümlülerle ilgili İnfaz Yasası'nda yer verilmemesinin hukukun temel ilkelerine, AİHS'e ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırılığını, dilimizde tüy bitti, anlattık ama dinleyen var mı? Yok. Bunun gereğini yerine getiren var mı? Yok. Her gün, her gün ama her gün hapishanelerden ihlal başvuruları alıyoruz.

Size sadece İnsan Hakları Derneği Genel Merkezinin bir raporunu söyleyeceğim: Nisan 2022 verilerine göre, Türkiye hapishanelerinde 651'i ağır 1.517 mahpus -yani diğerleri de hasta, 651'i ağır- var. Ve sadece şu notu düşüyorlar: "Bunlar bizim tespit edebildiklerimiz." diyorlar, çok daha fazla ağır mahpus olduğunu hepimiz biliyoruz. 2022 yılında cezaevlerinde 76 kişi yaşamını yitirdi, 76 kişi ve bunlardan 35'i hastalıkları nedeniyle öldüler yani milletvekillerinin tamamının bu rakamı beyinlerine işlemesini özellikle rica ediyorum. 35 insan, ağır hastalıktan dolayı tahliye edilmediği için, ATK rapor vermediği için, savcılar siyasi kararlarla onların tahliyesini engellediği için yaşamlarını yitirdiler.

Şimdi buna ne dersek diyelim bunların doğal ölüm olamayacağını, devletin gözetimi ve denetimi altında olan, en yüksek gözetimin olduğu cezaevlerinde insan ölümlerinin aslında Türk Ceza Kanunu'nda yerini bulan olası kasıtla insan öldürme, cinayet olduğunu biliyoruz ve bunun faili iktidardır. Evet, cinayet... "Devletler, iktidarlar normalde cinayet işlemezler." deriz ama göz göre göre ölüme gideceğini biliyor, rapor var ama tahliye etmiyor. Buna ilişkin çokça örnek var elimizde.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayalım lütfen.

MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Devamla) - Geçenlerde Adalet Bakanlığı bir genelge yayınladı, hasta mahpuslara ilişkin iyileştirmeler olacak, işte yeni düzenlemeler yapacağız diye çokça beklenti oluşturdu. Bu genelgeye göre -yani biz de değerlendirmelerimizi yapıyoruz- burada en önemli değişiklik şu: Cumhuriyet başsavcılıklarının resen işlem yapabileceği düzenleniyor, talep olmasa bile süreci başlatabilecekleri söyleniyor ve Adli Tıp Kurumunun artık yorumdan ziyade sadece sürekli hastalık, sakatlık ve kocama hâlinin bulunup bulunmadığını tespit etmesi isteniyor, gerçi bu Adli Tıp Kurumu bunu da yapar mı emin değilim yani genelge bu soruna çözüm getirmiyor, çok küçücük bir iyileştirme olabilir ama köklü çözüm... İnfaz Yasası'nda bıraktığınız o katiller ve tecavüzcüler suç işlemeye devam ediyor ama Mehmet Emin Özkan hâlâ cezaevinde. (HDP sıralarından alkışlar)