MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Siirt) - Teşekkür ediyorum, sağ olun Başkan.

Bakanları dinledik, bir de gerçek hayata dönelim, acaba anlattıkları gerçek hayatta nasıl cereyan ediyor. Çalışma Bakanı sendikalaşmanın iyiliğinden, güzelliğinden, hoşluğundan söz etti; yalnız, sendikasızlık Türkiye'de yüzde 86. Sendikalaşmak işten atılmayı gerektiriyor ve sendikalaşmak için ya devletin ya iktidarın istediği sendikada üye olacaksınız ya da önünüzde o kadar büyük badireler var ki engeller var ki imkânsız. Mesela pandemide işten atılmalar yasaklanmıştı ama kod 29'dan binlerce insan işten atıldı.

Bu ülkede nasıl bir iş dünyası var? Patronlar için ucuz emek cenneti yarattınız, işçilere de cehennem dayatılıyor. Kuralsız ve güvencesiz çalışma kural hâline geldi bu ülkede. İşçilerin kaderleri patronların iki dudağı arasında ve şu anda bu durum aynen devam ediyor. Fabrika ve şantiyeleri çalışma kamplarına çevirdiler aslında, hakkını arayan işçilerin önüne barikatlar kuruluyor, birazdan birkaç örnek vereceğim. İşçi cinayetlerinde Türkiye, dünya 3'üncüsü, Avrupa'da 1'inci sırada. Evet, nüfusun yüzde 60'ı asgari ücretli ve o seviyede güvencesiz işlerde çalışıyor. Asgari ücret açlık sınırının altında. Bir daha söyleyeyim: Asgari ücret açlık sınırının altında şu anda. Düşündükleri zamla -demin Sayın Bakanı dinledim- açlık sınırını anca yakalıyorlar, zamlarla bunlar her geçen gün hızla eriyor. Biz Halkların Demokratik Partisi olarak asgari ücretin en az 12.500 lira olmasını öneriyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurunuz efendim.

MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Siirt) - Bir ailede 2 kişi çalışırsa -eşler- en azından yoksulluk sınırını yakalasınlar diye bu rakamı önerdiğimizi de söyleyelim.

OECD ülkelerinde kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 64, Türkiye'de yüzde 30'lardan yukarı bir türlü çıkamıyor, yirmi yıldır aynı tabloda yaşıyoruz. Sayın Bakana soruyorum: OECD ülkelerindeki kadınların istihdam oranını ne zaman yakalayacağız?

Yine, İstanbul'da Soho House Otel'de DEV-TURİZM-İŞ sendikası yetki aldığı hâlde şirket yetkiyi tanımadı, işçiler greve çıktı, işçilere sahip çıkacak mısınız? Bunu Sayın Bakana soruyorum.

Asgari ücretle ilgili Sayın Bakan epeyce söz kurdu yani bu asgari ücretin diğer ücretleri pozitif etkilediği iddiası maalesef doğru değil, bunu siz de biliyorsunuz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurunuz efendim.

MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Siirt) - Buradaki mesele asgari ücretin genel ortalama ücret hâline gelmesidir. Bugün asgari ücret yüzde 70 artırıldığında en düşük emekli maaşı da aynı oranda ya da benzer oranda artmıyor, memur maaşı ve özel sektörde çalışan diğer emekçilerin maaşları da benzer şekilde artmıyor yani iyi niyetli olduğunuzu söylemek isterdim ama maalesef sözleriniz iyi niyeti değil art niyeti çağrıştırıyor. Asgari ücrete teslim edilmiş bir emek alanı övgüsü yaptınız yani bunun farkındayız.

İşsizlik Fonu'nun başka alanlarda kullanılmadığını, kullandırtmayacağınızı söylediniz. Bu sözünüzü samimi kabul ediyoruz, etmek istiyoruz ama bu rakamları kime verdiniz, nerelere harcandı? "Buhar olmasına izin vermem." diyorsunuz ama bunun denetimi gerekiyor, şeffaf olması gerekiyor: Bu konuda da bir açıklama istiyoruz Sayın Bakan.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurunuz Sayın Başkan.

MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Siirt) - Yani daha çokça sorumuz var ama özetlersem: EYT konusunda milyonlarca insan sizi bekliyordu bu akşam, âdeta ipe un serdiniz ve "Yaş şartı yok." demediniz, herkes yaş şartını merak ediyor ve diğer ayrıntıları; o konuda bir açıklama yapmadınız.

Bir de sendikalaşma konusunda, İçişleri Bakanıyla görüşmenizi mutlaka öneririm çünkü sendikaların yaptıkları bütün etkinlikler polis coplarıyla, şiddetle bastırılıyor. Sadece bir tanesini örnek vereyim -çok örnek var- toplu iş sözleşmesine yönelik Sayıştay kararını Meclis önünde protesto etmek isteyen TÜM BEL SEN üyelerine polis müdahale etti; buna ilişkin çok sayıda örnek verebilirim.

Şimdi, Turizm Bakanına gelecek olursak "Turizm gelirleri arttı." dediniz, uzun uzun anlattınız. Doğru, turizm gelirleri arttı da halkımız köyüne gidemiyor, parası yok; köye gidemiyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurunuz Sayın Beştaş.

ÖZLEM ZENGİN (Tokat) - Daha ne kadar süre vereceksiniz Başkanım?

MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Siirt) - Yalan mı söylüyorum?

İSMET YILMAZ (Sivas) - Yok, öyle söylemedi. "Meral Hanım ne kadar konuşacak?" dedi.

ÖZLEM ZENGİN (Tokat) - "Daha ne kadar süre vereceğiz?" dedim.

MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Siirt) - Şunu söyleyeyim: Bir kültürel kırım var, bu konuda tek söz etmediniz. Yörüklerin köylerine taş ocağı yapıyorsunuz, Toros Dağları'nda bir kültür kırımı yaşanıyor. Romanlar müzikleriyle, diğer kültürleriyle sistematik bir ayrımcılığa maruz kalıyor. Alevilerin Bakanlığa bağlanmasını kabul etmiyoruz; Alevilik bir inançtır ve cemevleri bir ibadethanedir. Buna ilişkin tepkileri zaten yakından biliyorsunuz.

Assos Antik Kenti'ndeki inşaat faaliyetleri eminim Aristo'nun kemiklerini sızlatıyordur. Bunun dışında, Hasankeyf, Ayder Yaylası, Gümüşlük'ü talan ettiniz. 25 bin antik kent var, 2.500 tanesi az çok kazılıyor, diğerlerinde define avcıları geziyor ve telef ediyorlar.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Başkan, tamamlayınız lütfen.

ÖZLEM ZENGİN (Tokat) - Sayın Başkanım, biraz ek süre sınırımızın olması gerekir herhâlde, değil mi?

MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Siirt) - Dara Antik Kenti'ni bile imara açmak istiyorsunuz.

Konser yasaklarından sadece 2 örnek: MKM'nin gecesini yasakladınız; İlkay Akkaya'dan Mohsen Namjoo'ya kadar onlarca konser yasakladınız, tekine değinmediniz. Bir kültür kırımı yaşanıyor.

Festivallerden söz ettiniz, hakikaten canım yandı. Diyarbakır'da Kürtlerin ve diğer halkların bütün mekânlarını yerle bir ettiniz. Kürt kültür kurumlarını kapattınız, Kürtçe konserleri yasakladınız; şimdi kalktınız, "Kürtçe sanatçı çağırdık, gelmedi." diyorsunuz. Kimse sizin suçunuza ortak olmaz, bunu böyle bilin.

Ayasofya'da da mesele ibadet meselesi hiç değil, böylesine önemli bir yapının korunması meselesi. Koruma tedbirleri almadan ibadete açtınız, siyasi şov yapmak adına yapının geri dönülmez bir şekilde tarihe gömülmesine göz yumdunuz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Siirt) - Bitiriyorum Başkan, çok özür diliyorum.

BAŞKAN - 8'inci dakika Sayın Beştaş.

ÖZLEM ZENGİN (Tokat) - Başkanım, on dakika süre vermiş oluyorsunuz yani gerçekten bilemiyorum.

MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Siirt) - Bakana da beş dakika vermiştiniz, hatırlatırım.

BAŞKAN - Buyurunuz efendim.

MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Siirt) - Bir de bu Diyarbakır Cezaevi, bizim için çok büyük değeri olan büyük bir yara; kültür merkezi yapacaksınız. Orası işkence merkezidir ya, bir yüzleşme mekânıdır. Katlettiğiniz kültürün, kırdığınız kültürün nesini sereceksiniz ya? Ben bir ay önce Sur'a gittim, iliklerime kadar acı hissetim ya, koca Sur'u talan ettiniz. İşte bunları anlatmanızı beklerdik ve buna cevap bekliyoruz.

Teşekkür ediyorum. (HDP sıralarından alkışlar)