| Konu: | Oturum Başkanı TBMM Başkan Vekili Haydar Akar'ın, 364 sıra sayılı Kanun Teklifi'nin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle Komisyona iade edilip edilmemesiyle ilgili tutumu hakkında usul görüşmesi münasebetiyle |
| Yasama Yılı: | 6 |
| Birleşim: | 17 |
| Tarih: | 08.11.2022 |
MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Siirt) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; evet, kamuoyunda Alevilerin yoğun bir tepki gösterdiği ve kabul etmeyeceklerini ilan ettikleri kanun teklifinin görüşmelerine başlanacak birazdan.
Bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde binlerce insanın, bütün Alevi kurumlarının yer aldığı bir protestoda, maalesef, kolluk büyük bir saldırıda bulundu ve şu anda 2 arkadaşımız hastanede tedavi görüyor. Bunu da buradan kabul edilemez bulduğumuzu, demokratik protesto hakkının Alevi yurttaşlara çok görüldüğünü, bunun bile çok görüldüğünü ifade etmek istiyorum ve bu saldırıyı kınıyorum.
Diğeri, bu yasa birçok yönüyle Anayasa'ya aykırı başta 2'nci madde -diğer bütün maddeleri saymayacağım süre kısıtlı olduğu için- ve 10'uncu madde olmak üzere. Bir kere, toplumun önemli bir nüfusunu oluşturan Alevi yurttaşların inançlarını tanımıyor, Alevileri "Alevi" olarak kabul etmiyor. Din ve vicdan özgürlüğü, Anayasa önünde eşitlik özgürlüğü, Türkiye Cumhuriyeti devletinin laik, demokratik bir hukuk devleti olduğu ilkeleri tamamen yok sayılıyor. Alevileri bir kültür topluluğu, bir turizm topluluğu gibi tanımlıyor. Cemevlerini ibadethane olarak kabul etmiyor, zorunlu din derslerine dair hiçbir şey söylemiyor.
Bir kere, bu ülkede artık Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları tanınmıyor, uygulanmıyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi hem cemevlerine ilişkin hem zorunlu din derslerine ilişkin Türkiye'yi mahkûm etti, ihlal kararları verdi ve bu ihlal kararlarına rağmen bugün milyonlarca Alevi yurttaşın, Alevi toplumunun inancına saygı duyulmuyor. Bu yasa teklifinde yer alan -hangi maddeler- 8, 14, 15, 16, 17 ve 22'nci maddelerde de Alevi toplumuna, Alevi yurttaşlarına büyük bir haksızlık var, hakaret var.
MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) - Anayasa'ya aykırılık kısmı hangi maddeler?
MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Devamla) - Neden? Çünkü onların sanki taleplerinin işte "Cemevlerini inşa edin, boyayın; işte, bize para verin, işte, maaş verin, elektrik faturasını ödeyin." gibi talepler olduğunu neredeyse ifade eden bir teklifle karşı karşıyayız. Alevi toplumu, diğer bütün inançlar gibi kendi inançlarını özgürce yaşamak istiyor, ibadet haklarını kullanmak istiyor. İnsanlar nasıl camiye gidip ibadet ediyorlarsa Alevi yurttaşlar da cemevlerine gidip ibadetlerini yapıyorlar. Siz isteseniz de istemeseniz de, kabul etseniz de etmeseniz de, tanısanız da tanımasanız da cemevleri milyonlarca Alevi yurttaş için ibadethanedir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Devamla) - Tamamlıyorum Başkanım.
BAŞKAN - Tamamlayalım lütfen.
MERAL DANIŞ BEŞTAŞ (Devamla) - Alevilik sorunu bugünün sorunu değil, yüzyıllardır bu sorun var. Osmanlı Dönemi'nden başlayarak... O tarihî arka plana girmeyeyim. Ama Adalet ve Kalkınma Partisi bütün meselelerde olduğu gibi, burada da Alevilerin bu kadar yıllık mücadelelerini, direnişlerini, taleplerini görünmez kılmaya çalışıyor. Bu yasa teklifiyle aslında Alevilere "Sizi bir inanç olarak tanımıyoruz, sizi tanımıyoruz ve sizin taleplerinizi de kabul etmiyoruz." diyor ama buna karşın hem Türkiye'de hem dünyanın her yerinde Alevi yurttaşlar bu mücadeleyi devam ettirecek ve inançlarını da istedikleri gibi yaşayacaklar. Ama bu teklif, Anayasa'da "kanun önünde eşitlik" prensibi olmak üzere kesinlikle -2 ve 10 başta olmak üzere- din ve vicdan özgürlüğüne aykırıdır. (HDP sıralarından alkışlar)