TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2027 yılı bütçesinin görüşmelerine başlandı.

Komisyon, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş'un başkanlığında toplandı.

Komisyonda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bütçe, kesin hesap ve Sayıştay Raporu ele alınacak.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunumuna başladı.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, "2027 yılında kreşlerin kamu ve özel sektör eliyle yaygınlaştırılması için ilk defa bir teşvik paketini devreye alıyoruz. Daha fazla ailenin güvenilir ve nitelikli çocuk bakım hizmetinden yararlanması için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz." dedi.

Bakanlığa bağlı 2 bin 913 kuruluş, denetimdeki 2 bin 970 kuruluş ve 1003 Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfından oluşan güçlü bir teşkilatla hizmetleri 86 milyon vatandaşa ulaştırdıklarını belirten Göktaş, 2027 yılı bütçe teklifinin hayırlı olmasını diledi.

Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planıyla, yenilikçi aile politikalarını hayata geçirdiklerini ifade eden Göktaş, kurumlar arası işbirliğini güçlendirdiklerini söyledi.

Göktaş, 2026-2035 Aile ve Nüfus On Yılı kapsamında çalışan annelerin doğum iznini 24 haftaya, işçilerin babalık iznini ise 10 güne çıkararak memurlarla eşitlediklerini anımsatarak, şunları kaydetti:

"Yeni doğum yardımı sistemimizle, çocuk sahibi ailelerimize desteğimizi güçlendirdik. 1,4 milyon çocuk için 30,4 milyar lira ödeme gerçekleştirdik. Bu ödemelerin yüzde 90'ı, iki ve üzeri çocuk sahibi annelere sağladığımız düzenli desteklerdir ve çocuklar beş yaşını doldurana kadar devam ediyor. Aile ve Gençlik Fonu'yla, yeraltı kaynaklarımızı gençlerimizin geleceği için seferber ediyoruz. Bu yıl gelir şartını esneterek 18-25 yaş aralığındaki çiftlerimiz için 250 bin liraya, 26-29 yaş aralığındaki çiftlerimiz için 200 bin liraya çıkardık. Bu sene, bu yaş grubunda evlenen gençlerin yüzde 26'sı desteğimizden yararlandı. Genç çiftlerimize 2,1 milyar lirayı aşan hibe desteği sunarken, 25 bin 561 yavrumuzun doğum müjdesiyle mutluluklarını paylaştık. Kasım ayı itibarıyla, 249 bin 686 gencimize 24 milyar 83 milyon lira destek sağlayacağız. Maddi desteklerimizin yanı sıra, gençlerimize evlilik yolunda rehberlik ediyor, İŞKUR ve sosyal konut projelerinde öncelik sağlıyoruz."

Göktaş, aileleri tehdit eden her türlü bağımlılıkla mücadeleyi koruyucu, önleyici ve destekleyici hizmetlerle sürdürdüklerini vurgulayarak, bu kapsamda, Yeşilay işbirliğinde 2,5 milyon kişiye eğitim verildiğini dile getirdi.

Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) ile 199 bin 899 çocuğu ailesinin yanında desteklediklerini aktaran Göktaş, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Okul Destek Projemizle, SED alan 44 bin 410 çocuğumuzun akademik, kültürel, sanatsal ve sportif gelişimine katkı sağlıyoruz. Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde yürütülen Gönül Elçileri Projemizle koruyucu aile hizmetimizi son 25 yılda 22 kat artırdık. Bugün, 11 bin 72 çocuğumuz koruyucu ailelerimizin şefkatiyle büyüyor. UNICEF'in umut vadeden projeler arasında gösterdiği bu hizmet, sınırların ötesine taşındı. Geçici Koruyucu Aile Modelimizle acil korunma ihtiyacı olan çocuklarımızı kuruluşa yerleştirmeden, doğrudan aile ortamıyla buluşturuyoruz. Geçen yıl pilot olarak başlattığımız bu modeli, 81 ilimizde yaygınlaştırıyoruz. Diğer yandan bugüne kadar 21 bin 351 çocuğumuzu evlat edindirme hizmetimizle sevgi dolu ailelere kavuşturduk. Ebeveyn kaybı yaşayan 139 binden fazla çocuğumuzu ihtiyaç duyduğu hizmetlerle buluşturduk."

- "2027 yılında ise 9 çocuk evleri sitesini daha hizmete sunacağız"

Göktaş, ev tipi bakım modeline dönüştürülen 1381 kuruluşta 15 bin 174 çocuğa bakım ve koruma sağladıklarını belirterek, "Bu yıl sonuna kadar 16, 2027 yılında ise 9 çocuk evleri sitesini daha hizmete sunacağız." dedi.

Bu yıl Türkiye'de ilk kez düzenlenen "Çocuk Bienali"nde, çocukları ve ailelerini kitap ve sanatın zengin dünyasıyla buluşturduklarını dile getiren Göktaş, koruma altındaki 67 bin 136 gencin kamu kurumlarında istihdamını sağladıklarını, iş hayatına hazırlık sürecinde de 12 bin gence iş ve meslek danışmanlığı eğitimi verdiklerini söyledi.

Göktaş, ADEM ve SODAM'larda 697 kreş ve oyun odası açtıklarını ve Bakanlığın denetimindeki 2 bin 291 çocuk bakım kuruluşundan 76 bin 422 çocuğun yararlandığını belirterek, "Bu vesileyle buradan müjdesini de vermek isterim. 2027 yılında kreşlerin kamu ve özel sektör eliyle yaygınlaştırılması için ilk defa bir teşvik paketini devreye alıyoruz. Daha fazla ailenin güvenilir ve nitelikli çocuk bakım hizmetinden yararlanması için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz." ifadelerini kullandı.

"Çocuklar Güvende Programı" kapsamında okul ve aile ziyaretleriyle risk altındaki çocukları takip ettiklerini ve aileleriyle birlikte ihtiyaçlarına uygun hizmetlere yönlendirildiğini dile getiren Göktaş, "Bu yıl 15 bin 374 çocuğu takip ederek, risk altında olan 5 bin 134'ü için koruyucu önlemler aldık. Çocuklarımızı olumsuz etkileyebilecek yayınları takip ederek bugüne kadar 3 bin 306 zararlı içeriğe müdahale ettik." diye konuştu.

Engelli vatandaşların niteliklerine uygun kadrolarda görev almaları için bu yıl EKPSS ücretlerine yaklaşık 111 milyon lira ayırıldığı bilgisini veren Göktaş, kamuda çalışan engelli birey sayısını 15 kat artırdıklarını bildirdi.

Evde Bakım Yardımı kapsamında halihazırda 492 bin 572 aileye aylık 15 bin 755 lira destek sağladıklarını hatırlatan Göktaş, "Sadece bu yıl, evde bakım hizmeti kapsamında yaklaşık 66 milyar liralık ödeme gerçekleştirdik." dedi.

Yaşlı ve engelliler için 51 yeni merkez açarak hizmet ağını genişlettiklerini belirten Göktaş, şu ifadeleri kullandı:

"YADES ile 183 bin, Ulusal Vefa Programı ile 133 bin yaşlımızın temel ve kişisel bakım ihtiyaçlarını evlerinde karşılıyoruz. Kamu ve özel 496 huzurevinde 30 bin 272 büyüğümüze hizmet sunuyoruz. Bakanlığımıza bağlı huzurevlerinde kalanların yüzde 30'una ücretsiz bakım sağlıyoruz. 2026 yılında 6 huzurevimizi hizmete açtık. 2027 yılında ise 8 huzurevini daha hizmete açacağız. Bu yıl huzurevlerine kabul şartlarını, yaşlıların bakım ihtiyaçlarına göre yeniden belirledik."

- "Bakanlığımız bütçesinin yarısından fazlasını yani yüzde 51,9'u kadınlara ayırdı"

Göktaş, kurulmasına destek oldukları 1367 kadın kooperatifinin kapasitesini güçlendirmeye yönelik çalışmaların devam ettiğini aktararak, "Finansal Okuryazarlık Eğitimleri" ile 1,3 milyondan fazla kadına eğitim verdiklerini söyledi.

ALO 183, KADES, GAMER, elektronik kelepçe uygulamasıyla şiddet vakalarına anında müdahale edildiğini belirten Göktaş, 81 ilde faaliyet gösteren ŞÖNİM sayısını, bu sene 88'e çıkardıklarını, Adıyaman, Hatay, İstanbul ve Kocaeli'de 4 yeni kadın konukevi daha inşa etmek için çalışmaları sürdürdüklerini dile getirdi.

Göktaş, 10 yıl aradan sonra 18 bin 275 kadınla görüşerek Türkiye'de Kadına Yönelik Şiddet Araştırmasını tamamladıklarını ifade ederek, "Bugüne kadar olduğu gibi şiddetin her türüyle, amasız, fakatsız, tavizsiz mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz." dedi.

2027 bütçesinde kadınların güçlenmesine ayrılan kaynağın yüzde 73 artarak 11 milyar liraya yükseldiğine dikkati çeken Bakan Göktaş, "Evde bakım, SED, koruyucu aile, doğum yardımları, eşi vefat eden, engelli ve 65 yaş üstü kadınlara yönelik destekler, ADEM ve SODAM projeleri ile GSS primleri dahil, kadınlar için ayırdığımız toplam kaynak 351 milyar 570 milyon liradır. Bu rakamlarla, Bakanlığımız bütçesinin yarısından fazlasını yani yüzde 51,9'unu kadınlara ayırdığımızı özellikle ifade etmek isterim."

Göktaş, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunum yaptı.

Türkiye'nin her karış toprağında, şehitlerin fedakarlığı, gazilerin cesareti ve ailelerinin duaları olduğunu belirten Göktaş, bu sorumlulukla, Ağustos'ta yasalaşan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifiyle terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayanlara da gazilik ünvanı verildiğini söyledi.

Gazi ve şehit ailelerine sağlanan haklar ve desteklere ilişkin bilgi veren Göktaş, "Şehit Gazi Mobil Uygulamasıyla" Bakanlık hizmetlerinin daha erişilebilir kılındığını söyledi.

Bakan Göktaş, sözlerini şöyle sürdürdü:

"25 yaşını doldurmuş şehit ve gazi çocukları için tanıtım kartı uygulamasını başlattık. Ulusal Şehit Gazi Bilgi Sistemiyle hizmetlere erişimi daha da kolaylaştıracağız. 51 bin 545 kahraman gazimize Devlet Övünç Madalyası ve Milli Mücadele Madalyası takdim ettik. 4 bin 468 şehidimizin hatırasını şehirlerimizde yaşatıyoruz. Tüm bu çalışmalarımızın yanı sıra milletimizin aynı acılarla bir daha sınanmayacağı bir gelecek için çalışıyoruz.

Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 'Terörsüz Türkiye' hedefiyle, yarım asırlık terör meselesini çözmek ve kalıcı huzuru sağlamak için tarihi adımlar atıyoruz. Bu süreçte 28 farklı ilde bizzat katıldığım ve Türkiye'nin dört bir yanında düzenlediğimiz Birlik ve Vefa Buluşmalarında yüzlerce şehit ailesi ve gazimizle bir araya geldik. Her buluşmada bir kez daha gördük ki, şehitlerimizin hatırasına sahip çıkmanın en anlamlı yolu, ülkemizi birlik ve kardeşlik içinde geleceğe taşımaktır. Bu anlayışla, şehit ailelerimizin ve gazilerimizin yanında olmaya, onların emanetlerine sahip çıkmaya devam edeceğiz."

- "2026 yılında 182 projeyi hayata geçirdik"

Hiçbir vatandaşı geride bırakmayan sosyal devlet anlayışıyla hak temelli, adil, şeffaf ve sürdürülebilir bir sosyal yardım sistemiyle toplumsal dayanışmayı güçlendirdiklerini ifade eden Göktaş, ülkenin dört bir yanında faaliyet gösteren sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarıyla vatandaşlara ulaştıklarını bildirdi.

Sosyal yardımlardan yararlananların yüzde 83,2'sinin engellilik, yaşlılık ve hastalık nedeniyle çalışamayacak durumda olan kişilerden oluştuğunu vurgulayan Göktaş, Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemiyle başvurudan değerlendirmeye kadar tüm süreçlerin dijital ortamda yönetildiğini anlattı.

Çalışabilir durumda olup sosyal yardımlardan yararlanan vatandaşların İŞKUR ile güçlendirilen işbirliği kapsamında istihdama yönlendirildiğini aktaran Göktaş, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Özel sektörde istihdam edilen kişilerin sigorta primlerini 12 ay boyunca karşılıyoruz. 606 ADEM (Aile Destek Merkezi) ve 91 SODAM (Sosyal Dayanışma Merkezi) ile kadınların, kurs, eğitim ve üretim faaliyetleriyle yeteneklerini kazanca dönüştürmesini sağlıyoruz. Aşevi hizmetlerimizle 2026 yılında 90 binden fazla yaşlı, engelli ve hasta vatandaşımıza sıcak yemek ulaştırdık. ALO 144 ve 183 hatlarımızla, vatandaşlarımızın sosyal yardım ve sosyal hizmetlerimize 7 gün 24 saat ulaşmasını sağlıyoruz.

Sosyal hizmet ve yardımlarımızı toplumun her kesimine ulaştırmak için tüm paydaşlarımızla işbirliğimizi kararlılıkla sürdürüyoruz. Bu kapsamda 2026 yılında 182 projeyi hayata geçirdik. Merkez ve taşra teşkilatlarımızla düzenlediğimiz 5 bin 173 etkinlikte, 107 bin paydaş temsilcisiyle bir araya geldik. Başlattığımız İyilik Var hareketiyle, iyiliği ve gönüllülüğü bütün Türkiye'ye yayılan kalıcı bir dayanışma ağına dönüştürüyoruz. Bu hareketle, gönüllülüğü tek çatı altında toplayarak herkesin iyilik yapabileceği bir alan oluşturduk."

- Uluslararası çalışmalar

Demografik dönüşümden çocukların güvenliğine, yaşlıların refahından sosyal korumaya kadar pek çok meselenin uluslararası işbirliği ve dayanışmayı elzem kıldığını belirten Göktaş, Türkiye'nin sosyal politika alanındaki birikimiyle küresel gündeme yön veren öncü aktörlerden biri olduğunu söyledi.

Bakanlık olarak, tecrübelerini dünyayla paylaştıklarını, güçlü bir aile diplomasisi yürüttüklerini anlatan Göktaş, 2026'da 41 ülkeden bakanların ve uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcilerinin katılımıyla 97 görüşme gerçekleştirdiklerini bildirdi.

Türkiye'nin önerisi ile 2026-2035 dönemi, İslam İşbirliği Teşkilatında "Aile ve Nüfus On Yılı" ilan edildiğini hatırlatan Göktaş, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Nijerya'nın da 2026 yılını 'Aile Yılı' ilan ettiğini dile getirdi.

Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde, Aile ve Kadın Konseyinin kurulmasına öncülük ettiklerini aktaran Göktaş, şunları kaydetti:

"Konseyin 1. Yüksek Onur Kurulu ve Kurucu Bakanlar oturumunu gerçekleştirdik. Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası platformlarda kadınlara yönelik çalışmalarımızı görünür kılıyoruz. Bu yıl düzenlediğimiz ALLY for Future ve Küresel Kadın Zirvesiyle dünyanın dört bir yanından yüzlerce kadın lideri bir araya getirdik. 20'den fazla ülkeden üst düzey temsilcinin katıldığı programlarla çocukların dijital güvenliğini uluslararası gündemin öncelikli konularından biri kıldık. Türkiye olarak, uluslararası platformlarda, savaşın ve çatışmaların en ağır bedelini ödeyen Filistinli kadınların ve çocukların sesi olmaya devam ediyoruz. Müşavirliklerimiz ve ataşeliklerimiz aracılığıyla yurt dışındaki vatandaşlarımıza rehberlik ve danışmanlık sunuyoruz."

- "2027 yılı bütçe teklifimiz ise 677 milyar 303 milyon 514 bin liradır"

Sosyal hizmetlerin mevcut gücünü yeni nesil teknolojilerle desteklediklerini ifade eden Göktaş, hizmet kalitesinin her geçen gün daha ileri taşındığının altını çizdi.

Göreve geldikleri günden bu yana durmaksızın çalıştıklarını belirten Göktaş, gerçekleştirdiği il ziyaretlerinde vatandaşlarla bir araya geldiklerini söyledi.

Göktaş, Bakanlığının 2027 yılı bütçe verilerini sıralayarak, şu bilgileri verdi:

"Bu anlamda hazırladığımız 2027 yılı bütçemizin asıl değeri, sosyal devletin imkanlarını toplumun her kesimine ulaştırarak vatandaşlarımızın hayatına sağladığı katkıdır. 2025 yılı kesin hesabı kapsamında, 407 milyar 728 milyon liralık ödeneği kullandık. Bütçemizin etkin kullanımı ve bin 200'ü aşkın harcama birimimizde sağladığımız mali istikrar sayesinde Sayıştay denetiminde herhangi bir mali bulguya rastlanmamıştır. 2027 yılı bütçe teklifimiz ise 677 milyar 303 milyon 514 bin liradır.

Bu kaynağın personel giderlerine 107 milyar 980 milyon, sosyal güvenlik prim giderlerine 17 milyar 62 milyon, mal ve hizmet alım giderlerine 36 milyar 924 milyon, cari transferlere 505 milyar 270 milyon, sermaye giderlerine 10 milyar 65 milyon, sermaye transferlerine ise 1 milyon lira ayırıyoruz. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, aileyi güçlendiren, çocukları koruyan, kadınları destekleyen, engelli ve yaşlı bireylerin hayatını kolaylaştıran politikaları kararlılıkla sürdüreceğiz."

Yeni Parti Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, bakanlığın 2027 yılı bütçesinde kadınların güvenliğine, çocukların geleceğine, yaşlıların ve engellilerin bakımına yer olmadığını öne sürdü.

Kadınları güçlendirmek için bütçede ayrılan payın toplam bütçenin yüzde 1,4'ü olduğunu belirten Kaya, "Bu bütçe ile kadını nasıl güçlendireceksiniz? Kadını güçlendirmeden aileyi nasıl güçlendirebilirsiniz?" diye sordu.

Kadına yönelik şiddet olaylarına değinen Kaya, kadın cinayetlerini anımsatarak kadınların korunamadığını savundu.

Kadınların şiddet karşısında çaresiz kaldığını söyleyen Kaya, Adalet Bakanlığının verilerine göre 2021-2025 yılları arasında 69 bin tedbir kararının ihlal edildiği bilgisini aktardı.

Gençlere yönelik "evlenin" çağrılarını da eleştiren Kaya, "Gençlere 'evlenin, yuva kurun, çocuk yapın' demek kolay. Neyle evlenecekler, neyle hayatlarını idame ettirecekler? Karınlarını doyuramayan gençler neye güvenip çocuk yapacaklar?" sözlerini sarf etti.

Bakan Göktaş'ın kreşlerle ilgili sözlerini hatırlatarak, Bakanlığın daha önce "Komşu Anne" projesini duyurduğunu anımsatan Kaya, projenin akıbetini sordu. Kaya, "Geçen yıl Komşu Anne projesi gibi akıl dışı bir öneriyle övünüyordunuz. Ne oldu o projeniz? Daha önce çıkıp anlattığınız ve bu yıl da anlattığınız diğer projeleriniz gibi bu da mı pilot uygulama seviyesinde kalacak? Bunu da mı tamamlayamadınız?" ifadelerini kullandı.

Kaya'nın konuşmasının ardından AK Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş, Uşak Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Özkan Yalım'ı hatırlatarak, "O kadınların hakkını korumadınız, Özkan Yalım'ın hakkını korudunuz. Ben olsam sizin yerinizde, utandığımdan buraya gelip konuşmazdım." dedi.

Güneş'in sözleri üzerine bazı milletvekilleri arasında kısa süreli tartışma yaşandı.

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Halide Türkoğlu, Bakanlığın kreş politikasını eleştirdi.

"Her mahallede ücretsiz, nitelikli ve erişilebilir kamusal kreşler açılmalı" diyen Türkoğlu, kapatılan kreşlerin de yeniden hizmete sokulmasını istedi. İşverenin kreş giderlerine katkısının zorunlu hale getirilmesini isteyen Türkoğlu, çalışmayan ebeveynlerin çocukları için bu giderlerin devlet ve belediyeler tarafından karşılanmasını talep etti.

Yaşlı, hasta ve engelli bakım hizmetlerine değinen Türkoğlu, bakım merkezlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı. Türkoğlu, bakım hizmetlerinin özel sosyal sektöre devredilmek yerine kamusal güvenceye kavuşturulması gerektiğini ifade etti.

Kadınların barınma hakkının da bütçenin temel önceliklerinden biri olması gerektiğine dikkat çeken Türkoğlu, "Sosyal konut ve toplu konut projelerinde aile olma koşulu kaldırılmalı, evli olmayan ve tek başına yaşayan kadınlara barınma desteği sağlanmalı." diye konuştu.

- "Gençlerimiz insani şeyler istiyor"

CHP Ankara Milletvekili Semra Dinçer, şiddet mağduru bir kadının barınmaya, psikolojik desteğe, hukuki yardıma ve ekonomik bağımsızlığa ulaşmasının hayati önem taşıdığını söyledi.

Bakanlığa bağlı 151 olan kadın konukevi sayısının 2026'da 152'ye, 2027'de ise 153'e çıkarılmasının hedeflendiğini ifade eden Dinçer, bu rakamların yeterli olmadığını dile getirdi.

Elektronik kelepçe uygulamasını hatırlatan Dinçer, bu yıl şiddet uygulayan kaç erkeğe elektronik kelepçenin takıldığını sordu.

Evliliklerin azaldığını, boşanmaların arttığını ifade eden Dinçer, Bakanlığın kendi araştırmasına göre genç kuşakta evlenmeyi düşünmeyenlerin oranının yüzde 40'a yaklaştığını belirterek, bunun nedeninin araştırılıp araştırılmadığını sordu.

Çocukların kreş ihtiyacına dikkati çeken Dinçer, çocukların küçük yaşlarda kreşe gitmek zorunda kaldığını ifade etti. Dinçer, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ankara'da, İstanbul'da en ucuz kreşin yıllık ücreti asgari ücretin bir yıllık tutarından fazla. Ortalama kira asgari ücrete dayanmıştır. Bu ülkede çocuk yetiştirmek artık lüks olmuştur. Gençlerimiz çok insani şeyler istiyor, düzgün bir ev, ucuz ve sağlıklı gıdaya ulaşmak, belki bir araba, belki yılda da bir tatil. Lüks istemiyorlar, düzgün, öngörülebilir bir yaşam istiyorlar. Devletimizin de bunu sağlayacak gücü var. Gençlerimiz 'Ne yaparsam yapayım olmuyor, kazanamıyorum, yetemiyorum, biriktiremiyorum' diyor. Koca bir kuşak bugün hiçlik duygusu içinde. Gençlere layık gördüğünüz daracık evlerde hiç kimse 3 çocuk yetiştiremez. Gençlerin önündeki en büyük engel bugün ne yazık ki yoksulluk."

İYİ Parti Tekirdağ Milletvekili Selcan Taşcı, Türkiye'de doğurganlık hızında düşüş olduğunu söyledi.

Doğurganlık hızını artırmak için Bakanlığın yaptığı destekleri anımsatan Taşcı, "Aile desteği diye aslında ana parası geri ödenen bir kredi vermekle olmaz bu iş. Rüşvet gibi bir defaya mahsus çocuk doğurma desteğiyle de olmaz, zaten 2-3 aylık bez parasına tekabül ediyor. Sonra ne olacak? Cumhurbaşkanına yardımları yeniden değerleme oranını geçmemek üzere artırma yetkisi verilmişti. Buna rağmen, bugüne kadar herhangi bir artış söz konusu değil ama alım gücü eridi, bu meblağlar da artık o birkaç aylık bezi bile karşılamıyor." sözlerini sarf etti.

Bakanlığın bütçesinden sosyal yardımlara ayrılan paya dikkati çeken Taşcı, yoksulluğun yardımla biten bir şey olmadığını bunun sadece soruna merhem olduğunu, kalıcı çözüm için istihdam gerektiğini belirtti.

Şehit yakınları ve gazilere yönelik psikososyal destek hizmetlerinin 2025 yılı itibarıyla 148 bin 463 kişiye ulaştığını dile getiren Taşcı, Bakanlığın 2027-2029 döneminde 80 bin kişiye psikososyal destek hizmeti verilmesinin hedeflendiğini aktardı.

Taşcı, "Psikolojik desteğe en çok ihtiyaç duydukları dönemde, şehit ailelerinin, gazilerin psiko-sosyal destek ihtiyacı bir anda ortadan mı kalktı?" sözlerini sarf etti.

Gazilerin özlük haklarına da değinen Taşcı, gaziler arasındaki özlük hakları farkının giderilmesini istedi.

Yeni Yol Partisi Denizli Milletvekili Sema Silkin Ün, gençlere "evlenin" tavsiyesi vermenin yeterli olmadığını söyledi.

Evlenecek gençlere verilen faizsiz krediden 2025 yılında 6 bin 568 çiftin yararlandığını belirten Ün, 2027 yılı hedefinin 6 bin 601 olduğunu söyledi.

Ün, "İki yılda 33 çiftlik bir artış. Bu ülkede her yıl yarım milyondan fazla nikah kıyılıyor, biz 6 bin 600 çifte nikah kredisi vererek nüfus seferberliği yapmış olacağız. Üstelik 2026 planı 7 bin 235'ti, gerçekleşme tahmini 6 bin 439'da. Yani bu hedefin de gerisindeyiz ve gelecek yılın hedefini tutmayan bu rakama göre küçültmüş oluyoruz. Yani üzülerek ifade etmek gerekirse aileyle alakalı temennilerle var olan arasındaki hassasiyet arasında ciddi bir fark var." değerlendirmesinde bulundu.

- "Çok boyutlu bir politika perspektifine ihtiyaç bulunmakta"

MHP Adana Milletvekili Ayşe Sibel Ersoy, aile danışmanlığı hizmetlerinin sorunlar derinleşmeden riskleri tespit eden ve önleyici müdahaleyi esas alan bir modele dönüştürülmesinin önemine değindi.

Doğurganlık hızının 1,42 seviyesine gerilemesinin Türkiye'nin demografik yapısında uzun vadeli olumsuz sonuçlar doğurabilecek bir dönüşümü işaret ettiğini ifade eden Ersoy, şunları kaydetti:

"Bu eğilim, çalışma çağındaki nüfusu, sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesini, kuşaklararası ekonomik yük paylaşımını ve üretim kapasitesini doğrudan etkileyecektir. Dolayısıyla, demografik dönüşümü doğum sayılarındaki azalmaya indirgemeyen, ekonomik belirsizlikleri, genç kuşakların gelecek beklentilerini, aile kurma davranışlarını ve ebeveynliğin artan maliyetlerini birlikte ele alan çok boyutlu bir politika perspektifine ihtiyaç bulunmaktadır."

MHP Bursa Milletvekili Fevzi Zırhlıoğlu da aile kurumunun ekonomik ve sosyal gelişmelerin yol açtığı olumsuz etkilere karşı korunmasının, milli bütünlüğün ve toplumsal dayanışmanın pekiştirilmesi açısından hayati bir önem taşıdığını söyledi.

"Bireysel özgürlük kisvesi altında takdim edilmeye çalışılan ve Türk aile yapısını bozmayı hedefleyen, sözde cinsel tercihe dayalı sapkın ideolojik yapılanmalarla çok boyutlu bir mücadele ortaya konulması şarttır" diyen Zırhlıoğlu, sapkın akımların yeni nesil bir silah olduğunu söyledi.

Zırhlıoğlu, Bakanlığın bütçesinin aileyi yıkıcı unsurlara karşı korumak için kullanılması gerektiğini belirtti.

Sosyal yardım bütçesinin 587,1 milyar lira seviyesine ulaşmasını kıymetli bulduklarını ifade eden Zırhlıoğlu, "Hane halkı geliri asgari refah seviyesi eşiğinin altında olan ailelere yönelik destek programları daha da geliştirilmeli, muhtaç durumdaki ailelere asgari gelir desteği sağlanmalı." dedi.

AK Parti Denizli Milletvekili Nilgün Ök, İstanbul Sözleşmesi'nden çıkılmasıyla ilgili eleştirilerin geldiğini hatırlattı. Ök, "Sözleşmeden çıkılmış olabilir ama 6284 gibi güçlü bir kanun altyapımız var." dedi.

Birçok düzenlemeyi hayata geçirdiklerini hatırlatan Ök, "ŞÖNİM'lerimiz var, KADES'ler var, şiddet izleme merkezlerimiz var. ŞÖNİM'lerde nöbet usulüyle herkes var. Dolayısıyla bu konuda bize haksızlık yapıldığını düşünüyoruz." sözlerini sarf etti.

Türkiye'nin doğurganlık hızındaki düşüşe değinen Ök, 2100 yılına doğru Türkiye'nin nüfusunun 30 milyona gerileyeceğine yönelik bir öngörünün olduğunu söyledi. Bu kapsamda Aile ve Gençlik Fonu'nu nu devreye aldıklarını dile getiren Ök, "Gençlerimize evlenmeleri kaydıyla 250 bin liraya kadar bir destekte bulunuyoruz. Çok önemli." diye konuştu.

Doğum yardımlarına yönelik eleştirilere yanıt veren Ök, doğum yardımlarının daha önce düşük seviyede olduğunu, Meclis'ten çıkarılan düzenlemeyle yardımların artırıldığını ifade etti. Ök, "Yeterli mi, değil ama bütçe imkanları doğrultusunda desteklerimiz devam edecektir." dedi.

Kadın ve çocuk evlerine de değinen Ök, Bakanlığın kadın ve çocuk evlerinde büyük başarılara imza attığını dile getirdi.

Yeni Parti Osmaniye Milletvekili Asu Kaya'nın Bakan Göktaş'a "Görevinizi yapamıyorsunuz istifa edin" dediğini aktaran Ök, asıl görevini yapamayanın Kaya'nın kendisi olduğunu söyledi. Ök, şu ifadeleri kullandı:

"Özkan Yalım, o olayda yakalandığında siz ne yaptınız? Bir partinin kadın kolları başkanı olarak 'Biz onun arkasındayız' dediniz. Ağzınızı açıp bir şey diyemediniz destek çıktınız. Sonrasında Özkan Yalım'ın ne olduğu ortaya çıktı. Görele'de kıza cinsel istismarla ilgili bir kelime edebildiniz mi? Hayır yapmadın. İBB'deki kreşlerde tacize uğrayan çocuklarla ilgili 4 ayrı dava devam ediyor. Bununla ilgili bir şey diyebildiniz mi?"

Bu sözlerin ardından Yeni Parti Osmaniye Milletvekili Asu Kaya ile Ök arasında tartışma yaşandı.

Yeni Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, son bir ayda 20 kadının öldürüldüğünü söyleyerek, kadına yönelik şiddetle mücadelede başarı için herkesin birlikte hareket etmesi gerektiğine işaret etti.

Bakanlığın bütçesinin kısıtlı olduğunu ve önceki döneme göre azaldığını ifade eden Karabat, bu kapsamda elektrik tüketim desteğinin artırılmasını beklediklerini ancak rakamların tersini söylediğini belirtti.

Yoksulluğun arttığını söyleyen Karabat, "Hane başına aylık ortalama yardım için 2027 hedefleriniz 5 bin 900 lira. 2028 ve 2029'da ise 6 bin 900 liraya sabitlenmiş. Enflasyonun arttığı bir ortamda, bu sabitleme tercihi gözden geçirilmeli." diye konuştu.

"Sosyal yardımlar, enflasyona ve açlık sınırına endekslenmeli." diyen Karabat, yaşlı ve engelli aylıklarının ise asgari ücretle endeksli hale getirilmesini talep etti.

Karabat, her ilde kadın konukevi açılmasını da önerdi.

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya, "aileyi güçlendirme" meselesinin ağızlardan düşmediğini ancak kadının üzerindeki bakım yükünün alınmadığını söyleyerek, "Çocuğa kreş yok, nöro çeşitliliği olan öğrenciye okul yok, engelliye iş yok, engelliye bakana bakım yardımı yok, kamusal hizmetlere tek başına erişim imkanı yok, yaşlıya bakım imkanı yok. Bunca sorumluluk kadınların üstüne kalıyor. Sosyal devlet ilkesinin gereğinin yerine getirilmesi lazım, kadınların üzerindeki bu bakım yükünün alınması lazım." şeklinde konuştu.

Bütçeden sosyal yardımlara ayrılan ödeneğin 1 trilyon 341 milyar lira olduğunu belirten Kaya, 58 ayrı sosyal yardım programında hangi kaleme, ne kadar kaynak ayrıldığının açıkça ortaya konulmadığını, tüm yardım kalemlerinin şeffaf biçimde açıklanması gerektiğini dile getirdi.

CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçesinin 2027 yılında yüzde 70 artacağının öngüldüğünü ancak bunun gerçekleşmediğini söyledi.

Karaca, "2027 bütçe teklifinde toplumsal ihtiyaçlara, sosyal hizmetlere dönük bütçe payınız sadece yüzde 2,5 artmış. Bu bağlamda bütçenizdeki varlık ne kadar olacak? Sosyal politikalara ayırdığınız rakamlar ne olacak? Elektrik yardımında bile 950 hanenin elektrik desteğini kesiyorsunuz bu yardımlarda." diye konuştu.

Kadın cinayetlerinin devam ettiğini anlatan Karaca, "Önleyici, koruyucu, etkin yargılama yapılmadan, bütüncül politikalar hayata geçirilmeden kadınları ne şiddetten koruyabiliyorsunuz ne de kadınların yaşam hakkını savunabiliyorsunuz." sözlerini sarf etti.

- "Yeni evlenecek çiftlere en az 3 yıl kira desteği verilmeli"

MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, Türkiye'nin nüfus artış hızının belirgin şekilde yavaşladığını, nüfusun yaşlandığını kaydetti.

Partisinin, nüfus artış hızının düşmesini milli beka sorunu olarak gördüğünü vurgulayan Kalaycı, evlenmek ve çocuk sahibi olmak isteyenlerin önündeki ekonomik, mesleki, konut, eğitim, sağlık ve bakım kaynaklı engellerin azaltılması gerektiğini belirtti.

Kalaycı, bu konudaki önerilerini şöyle sıraladı:

"Yeni evlenecek çiftlere uzun vadeli faizsiz evlilik finansmanı ve en az 3 yıl kira desteği verilmeli. Çocuk sayısına göre artacak şekilde düzenli çocuk yardımı, doğal gaz, elektrik ve su faturalarında indirim ve vergi teşvikleri sağlanmalı. 3 ve daha fazla çocuklu ailelere gelir vergisi muafiyeti ve ilk araç alımında ÖTV indirimi sağlanmalı. Bez ve mama gibi temel ihtiyaçlar üzerindeki vergi yükü azaltılmalı, ulaşım ve kültürel etkinliklerde aile indirimleri uygulanmalı. Çocuk bakımı nedeniyle çalışmayan annelerin sigorta primleri devlet tarafından karşılanmalı. Çalışan annelere doğumdan önce 2 ay, doğumdan sonra 6 ay ücretli izin, sonraki 6 ayda ise esnek ve uzaktan çalışma imkanları sağlanmalı. Babalık izni artırılmalı. Belirli büyüklükteki iş yerlerinde kreşler kurulmalı, ilçelerde kreş ve gece bakım hizmetleri yaygınlaştırılmalı."

AK Parti İzmir Milletvekili Yaşar Kırkpınar, Türkiye nüfusunun giderek yaşlandığını söyledi.

Daha çok yaşlı bakım evine ihtiyaç duyulduğunu dile getiren Kırkpınar, "Yaşlı bakım evlerinin sayısının artırılması noktasında bizim de vatandaşlarımızın da talepleri var. Yatırımlarımızı ve bütçe ayarlamalarımızı yaşlı bakım evlerinin tahsisi, modernizasyonu ve sayısının artırılması konusunda sevk ve idare edersek daha faydalı olacağına inanıyoruz." dedi.

Bakanlığın, evliliğin önündeki engellerin kaldırılmasına yönelik çalışmalarına işaret eden Kırkpınar, "Bizler de bu çalışmaların, özellikle konutlarla, istihdamla, kariyerle, anne ve babaya verilecek doğum izinleriyle ilgili iyileştirmelerin de yine önümüzdeki süreçte dikkate alınmasını, yine kreşlerle ilgili iyileştirmelerin yapılmasını ve son olarak da aile birliğinin korunması ve doğurganlık oranının artırılması için üreme sağlığıyla ilgili Bakanlığınızın yapmış olduğu iş ve işlemleri destekliyoruz. " diye konuştu.

- "Nüfus meselesi beka meselesi"

İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Samsun Milletvekili Erhan Usta, Bakanlığın Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi yayımladığını belirterek, "Bu belgenin içerisinde herhangi bir vizyon da politika da göremedik. Bu çalışma başlık itibarıyla güzel çalışma ancak bu vizyon belgesi içerisinde olması gerekenlerin olmadığını görüyoruz." ifadelerini kullandı.

Vizyon belgesinde yüzeysel günübirlik politikaların ortaya çıktığını savunan Usta, nüfus meselesinin beka meselesi olarak görülmesi gerektiğini söyledi.

Yeni Yol Partisi Adana Milletvekili Sadullah Kısacık, aileye ilişkin her göstergede düşüş olduğunu, bunun yanı sıra çocukların suça bulaşması gibi parametrelerde kötüleşme görüldüğünü anlattı.

Bir politika belirlenmesi gerektiğini ifade eden Kısacık, "Geleneksel geniş ailemizi bozduğumuz için tüm sorunları yaşıyoruz. Ailede dayanışma kalmadı, aileler çekirdek aileye döndü. Geleneksel aile düzenini tekrar geri getirmediğimiz sürece, sekülerleşme arttığı sürece bu sorunların hepsi daha da büyüyecek." değerlendirmesinde bulundu.

Komisyonda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, milletvekillerinin soru ve eleştirilerini yanıtlıyor.