TBMM ANAYASA UZLAŞMA KOMİSYONU...

TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu toplantısı, Meclis Başkanı Cemil Çiçek'in başkanlığındaki toplantı, yaklaşık 3 saat sürdü.

TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu üyesi ve AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin, TBMM Başkanı Cemil Çiçek'in, Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nun Anayasa yapamayacağına ilişkin kaanatini, birer yazıyla özetleyerek 4 siyasi parti genel merkezine gönderme kararı aldığını bildirdi.

Mehmet Ali Şahin, toplantının ardından yaptığı açıklamada, TBMM Başkanı Çiçek'in, Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nun Anayasa yapamayacağına ilişkin kaanatini, birer yazıyla özetleyerek 4 siyasi parti genel merkezine gönderme kararı aldığını ifade ederek, "(Oradan gelecek cevaplara göre hareket ederiz) diye toplantıyı kapattı" dedi.

Şahin, bir gazetecinin, "O zaman (Komisyonun akıbeti liderlere bırakıldı) diyebiliriz" sözlerine, "Evet diyebiliriz" yanıtını verdi.

Komisyon üyesi, CHP Konya Milletvekili Atila Kart, yaklaşık 3 saatlik toplantıda; şimdiye kadarki taslaklar, mutabık kalınan maddeler ve şerhli olan maddelerin bir sitede yayınlanması, bunun kitap haline getirilmesini konuştuklarını, mutabık kalındığını belirtti.

Bunun dışında müzakerelerin devam etmesi konusunda görüş beyan ettiklerini ifade eden Kart, "Ama Sayın Meclis Başkanı, son 5 dakikada, 'artık bu komisyonun çalışmalarını sürdüremeyeceğini, sürdürmek istemediğini' ifade etti. Sayın Başkan'ın bu kararıyla neye uğradığımızı şaşırdık. 'Bundan sonraki toplantımızın saatini, gününü belirtelim' deyince Sayın Meclis Başkanı, 'Ben artık bu görevi sürdüremeyeceğim' dedi. Buna bizler anında 3 grup da itiraz ettik. Böyle bir şeyi kabul etmediğimizi... Meclis Başkanı kişisel olarak ayrılmak istiyorsa ayrılabilir ama komisyon çalmışmalarının sona ermesi noktasında Meclis Başkanı'nın görüş beyan etme noktasında bir irade ortaya koyması, karar vermesi sözkonusu değildir" dedi.

Kart, çalışma protokollerinin son derece açık olduğunu ifade ederek, "Biz yarın gruplar olarak saat 15.00'de çalışma mekanımızda toplanacağız, gündemimizi değerlendireceğiz. AK Parti gelir mi gelmez mi, bilemiyorum. Gelmezse, bir mazeret beyan etmezse tutanağımızı tutacağız, 15 maddelik protokolün gereği neyse onu tutanaklara geçireceğiz" diye konuştu. Kart, "Sayın Meclis Başkanı'nın 'ben artık bu görevi yapmıyorum, yapmak istemiyorum, bırakmak istiyorum, artık buradan bir şey çıkmayacağımı görüyorum' açıklamasının değerlendirmesinin gerekçesini Sayın Başkana sorarsınız. AKP sözcülerinin bir tavır ve tepkileri de olmadı' dedi.

"Bu tespitimi, gözlemimi üzülerek ifade ediyorum" diyen Kart, şöyle konuştu:

"Burada belli ki AKP Grubu ile Sayın Meclis Başkanı'nın daha evvel bir şekilde, doğrudan ya da dolaylı olarak, Sayın Başbakan'ın talimatları doğrultusunda, bu komisyonun sona erdirilmesi kararının verildiği anlaşılıyor. Bu çok nettir, yalın gerçek budur. Bunun ötesi lafı güzaftır. AKP'nin hiyerarşik talimatıyla, TBMM Başkanı, görev ve sorumluluğunu bırakmıştır. Bu, komisyonun bize göre 15 maddelik protokol hükümleri çerçevesinde çalışmalarının sona ermesi anlamına gelmez. Biz komisyon olarak şu anda varlığımızı halen koruyoruz?"

Komisyon üyesi, BDP Batman Milletvekili Bengi Yıldız da "bir siyasi parti çekiliyorum" demediği sürece çalışmaların devam edeceğini belirterek,"Meclis Başkanı'nın 'ben komisyonu dağıtıyorum' deme gibi bir yetkisi yok. Hangi siyasi parti gelmezse, demek ki komisyondan çekilme iradesini ortaya koymuştur' sözlerini sarfetti.

Geçen hafta şık ve ahlaki olmayan bir yöntemle toplantı düzenlediklerini kaydeden Yıldız, şunları kaydetti:

"Sayın İyimaya, 'çalışmaları nasıl hızlandırılabiliriz' diye değerlendirme yaptı. Biz de o zaman 'Meclis Başkanı'nın başkanlığında toplanalım, öneri sunalım' dedik. Öneri sunmak üzere Meclis Başkanı ile yaptığımız bir toplantıda, Meclis Başkanı'nın da iradesini zorlayan bir dayatmayla, adeta bu komisyon bitirilmek istendi. O zaman bitirecekseniz biz iki gündür, 10-15 saat neyi tartışıyoruz? 3 parti de çok pozitif öneride bulundu ama AKP, hiç bir öneri ortaya koymadan, Meclis Başkanı'nın vasıtasıyla dolaylı yoldan, direkt 'ben bitiriyorum' da diyemiyor.

Meclis Başkanı üzerinden bu komisyonu bitirmeye çalışıyorlar. Bu, ne şıktır ne de ahlakidir. BDP olarak, biz komisyonun geleceğini görmezsek 'çekiliriz' deriz ve çekiliriz. Ama Sayın Meclis Başkanı üzerinden böyle bir şey yapılması çok üzücü olmuştur. Biz komisyonun önünü açmak için toplantı tertipliyoruz. Ama orada hiç bri öneri ortaya konulmadan bu komisyon bitirilmek isteniyor. O zaman biz nasıl yasa ve Anayasa çıkaracağız, birbirimize nasıl güveneceğiz?"

TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu üyesi ve AK Parti Ankara Milletvekili Ahmet İyimaya, muhalefet milletvekillerinin yarın komisyonun toplanacağına ilişkin sözlerini değerlendirirken, "Meclis Başkanı Cemil Çiçek, iradesini ortaya koydu. 'Çekildim' dediğinde ne yapılacak? Meclis Başkanı Çiçek toplantıya çağrırsa katılırız" dedi.

İyimaya, TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nun akıbeti ve muhalefet partilerinin çalışmalara devam edileceği yönündeki açıklamalarını değerlendirdi.

TBMM Başkanı Cemil Çiçek'in, komisyonun bugün itibariyle geldiği noktayı ve sonuçları partilere bildirmek istediğini söylediğini anlatan İyimaya, muhalefetin buna karşı çıktığını belirtti.

TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nu toplantıya çağırmanın TBMM Başkanı'nın iradesine bağlı olduğuna işaret eden İyimaya, "Meclis Başkanı iradesini ortaya koydu. 'Çekildim' dediğinde ne yapılacak? Meclis Başkanı Çiçek toplantıya çağırırsa katılırız" dedi.

TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu üyesi, MHP Konya Milletvekili Faruk Bal, ?AK Parti'nin, Meclis Başkanı Cemil Çiçek'i aracı kılarak, komisyon faaliyetlerini sona erdirmek için dolambaçlı bir yolu seçtiğini savunarak, "AKP, yarın saat 15.00'te toplantıya gelmezse, diğer üç parti bir tutanakla belirleyecektir" dedi.

Bal, TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu toplantısının ardından, parlamentoda basın toplantısı düzenledi.

Komisyonun bugünkü gündeminin, çalışmaları nasıl verimli hale getirebilecekleri, üzerlerine düşen görevi tamamlayarak yeni anayasayı nasıl inşa edebilecekleri olduğunu belirten Bal, "Ancak bu gündem yerine, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin, dolambaçlı yollardan Anayasa Uzlaşma Komisyonu'na nasıl son verebilirim sorusunun müzakeresi şeklinde geçti" dedi.

Bal, AK Parti'nin, daha önce de Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nun çalışmalarından memnun olmadığını ifade etti. Bal, bu memnuniyetsizliğini de farklı mecralarda anayasa arayışları içinde ortaya koyduğunu, İmralı süreci adı altında kapalı kapılar ardında anayasa yapma, CHP ile 60 maddeyi anayasalaştırma teşebbüslerinde bulunduğunu öne sürdü. Bal, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu iki teşebbüs de ortaya koyuyordu ki; AKP'nin, anayasa yapma konusunda iradesi yoktu. Bu takdirde AKP'den beklenen doğru, makul, etik bir davranışın ürünü olarak 'Bu komisyonun çalışmalarından çekiliyorum' demekti. Adalet ve Kalkınma Partisi, böyle bir yolu seçmedi, bunun yerine Meclis Başkanı Sayın Cemil Çiçek'i aracı kılarak, komisyon faaliyetlerini sona erdirmek için dolambaçlı bir yolu seçmiştir.

Bugün komisyonda nasıl verimli şekilde çalışacağız sorusuna cevap aramak için toplanmıştık ama anlaşıldı ki komisyon nasıl dağıtılabilir sorusuna cevap aramak için toplantı yapılmış. Bu toplantı neticesinde ortaya atılan fikirler tartışıldı ama Sayın Çiçek'in bambaşka bir ifadesi çıktı. O da 'Ben, bu görüşmeleri, bu fotoğrafı, sayın parti liderlerine ileteceğim. Daha önce alınmış olan, internette yayınlanan, televizyonda komisyon faaliyetlerinin duyurulması gibi hususları da düşüneceğiz' diyerek toplantıyı kapattığı sırada, kendisine müteakip toplantının hangi tarihte olacağını sordum. Böyle bir toplantı yapılmayacağı intibahını alınca, orada bulunan dört partinin üyesine, yarın saat 3'te toplantı yapılması noktasında görüş birliğine vardık. Adalet ve Kalkınma Partisi, yarın saat 3'te toplantıya gelmezse, diğer üç parti bir tutanakla belirleyecektir. Bu komisyonun usul ve esasını belirleyen iç yönetmeliğinin hükmüdür. İç yönetmeliğe uygun olarak davranacağız. Sonraki gelişmeleri de hep birlikte izleyeceğiz. Umarız ki Adalet ve Kalkınma Partisi, yarınki toplantıya gelir."

Faruk Bal, Meclis Başkanı Çiçek'in, bu komisyonu dağıtma yetkisinin bulunmadığını, komisyonu, dört partinin yetkili organlarının kurduğunu anımsattı. Bal, Çiçek değil, MHP'nin yetkili organları kendilerini görevlendirdikleri için komisyonda olduklarını kaydetti.

Çiçek'in, Meclis Başkanı sıfatıyla, siyasi partilerin iradelerinin üzerine çıkarak komisyonu dağıtmak gibi bir yetkisinin bulunmadığını ifade eden Bal, komisyonun dağılma usulünün, komisyonun iç yönetmeliğinde belirlendiğini anımsattı. Bal, komisyonun iki şekilde dağılabileceğine işaret ederek, komisyonun, anayasayı tamamlayıp, görevini bitirmesi ve gelişmelerden memnun olmayan bir partinin, komisyon üyeliğinden ayrılmasıyla dağılabileceğini söyledi.

AK Parti'nin, bugün havanda su dövülen bir toplantı yerine, siyasi etiğe uygun şekilde, dürüstçe, "Bu komisyonun çalışmasından memnun değilim" diyerek çekilmesinin, AK Parti açısından en doğru yol olacağını söyledi. Bal, "Ancak bunun yerine Sayın Çiçek ve onun aracılığıyla siyasi partilerin genel merkezlerine kusur atfedebilecek şekilde bir yönteme alet edilmesini doğru, haklı bulmuyoruz. Böyle bir mantıkla nasıl anayasa yapılacağından kuşku duyuyoruz. Yarın saat 3'te, komisyonun belli olan yerinde, toplantıda hazır olacağız. Umarız tüm partiler orada hazır olur" diye konuştu.

Bir soru üzerine Bal, Çiçek'in, bu şartlar altında komisyon başkanlığına devam edemeyeceğini ifade ettiğini belirtti. Bal, komisyon başkanlığından ayrılmasının, komisyonun dağılması anlamına gelmeyeceğini belirtti.

Bal, AK Parti'li üyelerin, yarın gelip gelmeyeceklerini saat 15.00'te göreceklerini kaydetti.

BDP Batman Milletvekili, TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu üyesi Bengi Yıldız, "Anayasa çalışmaları için 'bitti' diyemeyiz ama uzun zamandır görünen o. 4 aydır tek bir adım atmayan AK Parti'dir. Herhalde o zamandan kafalarında bitirmişlerdi" diye konuştu.

Yıldız, Meclis'te düzenlediği basın toplantısında, bugün Anayasa Uzlaşma Komisyonu toplantısında, 10-15 saat sürecin nasıl hızlandırabiliriz tartışmasının ardından, son beş dakikada, süreci bitiren bir yaklaşımın ortaya konulduğu söyledi.

Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nun çalışmalarının kamuya açık şekilde yürütülmesini istediklerini ifade eden Yıldız, "Kamuoyundan gelen baskıyla belki süreç kendini tazeler diye önerilerle geldik" dedi.

Meclis Başkanı'nın bugüne kadar ki çalışmaların bir karnesini çıkararak parti genel merkezlerine gönderme kararı aldığını aktaran Yıldız, şunları söyledi:

"Komisyonun ne zaman toplanacağını sorduğumuzda, genel merkezlerden yanıt gelene kadar komisyona başkanlık yapmayacağını söyledi. Peki bir partiden olumsuz yanıt gelirse ne olacak? Bu, herhangi bir partiye rahatlık sağlar. Bizim çalışma usullerimize göre komisyonun dağılması için bir partinin 'ben çekiliyorum' demesi veya üç toplantıya gelmemesi gerekir. Sayın Meclis Başkanı ne yazık ki iktidar partisine manevra yapma şansını doğurdu. Meclis Başkanı'nın tavrı, zımni olarak komisyonu 'ben bitirdim' demesi gibi bir durum. Kaldı ki Meclis Başkanı'nın böyle bir yetkisi de yoktur."

"Halka hesap vermeyen, kapalı kapılar ardında bir anayasayı kotarmaya çalışan bir yaklaşım ile karşı karşıyayız" ifadesini kullanan Yıldız, kimin anayasa yapmak istemediğini toplumun bilmediğini savundu.

Herkesin bu süreci bitirenlerden, tıkayanlardan hesap sorması gerektiğini belirten Yıldız, "Meclis Başkanı ve AK Parti umarım bir daha bu kararlarını gözden geçirirler ve bu süreci şeffaf şekilde yürütürler" diye konuştu.

AK Parti'nin "anayasayı yapamamanın sorumlusu muhalefettir" diyerek seçim meydanlarında bunu kullanmak istediğini öne süren Yıldız, "Yarın saat 3'te kaldığımız yerden devam edeceğiz" dedi.

Yıldız, "Anayasa çalışmaları için 'bitti' diyemeyiz ama görünen o. Uzun zamandır da görünen o. 4 aydır tek bir adım atılmadı madde düzeyinde ve bu sürede adım atmayan AK Parti'dir. Herhalde o zamandan kafalarında bitirmişlerdi. Toplantılar verimli çalışma değil 'nasıl bitiririz' toplantısıymış" diye konuştu.

CHP Konya Milletvekili ve Anayasa Uzlaşma Komisyonu Üyesi Atilla Kart, TBMM Başkanı Cemil Çiçek'in, komisyonun çalışmalarını fiilen sonlandırma girişiminde bulunduğunu ancak böyle bir karar yetkisinin bulunmadığını söyledi.

Kart, Meclis'te düzenlediği basın toplantısında, Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nun bugünkü toplantısının yaklaşık 3 saat sürdüğünü, geçen haftaki toplantıda olduğu gibi, komisyonun çalışmalarının nasıl daha fazla verimli hale getirileceğinin tartışıldığını ifade etti.

Kart, toplantının sonuna doğru, TBMM Başkanı Cemil Çiçek'in, üzerinde uzlaşma sağlanan 60 maddenin ve şerh düşülen 112 maddenin internet sitesi aracılığıyla yayımlanabileceğini, ayrıca şimdiye kadar yapılan çalışmaların rapor halinde siyasi partilerin genel başkanlarına sunulabileceğini söylediğini aktardı. Atilla Kart, komisyonda bunun kabul edildiğini söyledi.

Daha sonra Cemil Çiçek'ten, bundan sonraki toplantının tarihini belirlemesini istediklerini anlatan Kart, Çiçek'in ise komisyonun çalışmalarının artık sürdürülemeyeceğini, çalışmaların bir sonuç vermediğini söylediğini belirtti.

Cemil Çiçek'in, komisyonun çalışmalarının fiilen sonlandırma girişiminde bulunduğunu kaydeden Kart, ancak Çiçek'in böyle bir karar yetkisinin bulunmadığını söyledi.

Dramatik bir tablonun yaşandığını savunan Kart, AK Parti'nin aslında geçen haftaki toplantıda çalışmaları sonlandırmak istediğini, ancak kendilerinin müdahalesi sonucu bunu uygulayamadığını öne sürdü.

Geçen hafta yapılan toplantıda, AK Parti Karabük Milletvekili Mehmet Ali Şahin'in, Çiçek'e yönelik, "Komisyonun kurulmasını siz sağladınız, sona erdirmek de sizin sorumluluğunuzda" dediğini ifade eden Kart, "Adalet ve Kalkınma Partisi'nin, hiyerarşik ilişkiler içinde verdiği teklif üzerine Sayın Başkan, görev ve yetki sorumluluğunda olmadığı halde çalışmaları fiilen sona erdirme teşebbüsünde bulundu" diye konuştu.

Atilla Kart, AK Parti'nin, komisyonun çalışmalarını bitirmek istediğini ancak bunu Meclis Başkanı üzerinden yaptığını ileri sürdü.

Cemil Çiçek'in tavrının son derece üzücü ve düşündürücü olduğunu belirten Kart, bunun sorumluluk anlayışı ile bağdaşamayacağını savundu.

Komisyonun varlığını halen sürdürdüğüne, çalışmaların nasıl sona ereceğinin protokolde belli olduğuna işaret eden Kart, MHP ve BDP'li üyelerle birlikte yarın saat 15.00'te komisyonda bir araya geleceklerini ve mazeretsiz olarak toplantıya katılmayan parti ile ilgili tutanak tutacaklarını söyledi.

Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Kart, aslında AK Parti'nin yıl başından bu yana çalışmaları sonlandırmak istediğini ancak buna bir gerekçe bulamadığını savundu.

Atilla Kart, başka bir soruyu yanıtlarken, TBMM Başkanı Çiçek'in, bundan sonraki toplantılara katılmayacağı mealinde konuştuğunu savundu.