2010-06-17 - 02:07
Büyükşehir belediyelerinin kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayacağı alanları genişleten kanun teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.
Kamu mülkiyetinde olan alanlarda kentsel
dönüşüm alanı ilan etmeye Bakanlar Kurulu karar verecek.
TBMM Genel Kurulunda, belediyelerin kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri
uygulayacağı alanların genişletilmesini öngören teklif üzerindeki görüşmeler
sürüyor.
Teklifin 1. maddesi üzerinde Bayındırlık ve İskan Bakanı Mustafa Demir
önerge verdi.
Kabul edilen önergeyle, kamu mülkiyetinde olan alanlarda kentsel dönüşüm
alanı ilan etmeye Bakanlar Kurulu yetkili kılındı.
Buna göre, kamu mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde, kentsel
dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilmesi ve uygulama yapılabilmesi Bakanlar
Kurulu kararına bağlı olacak.
Önergeyle, ''Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında,
kamulaştırmanın aceleliği kararının belediye ve büyükşehir belediye meclisince
verilmesine'' ilişkin hüküm, tekliften çıkarıldı.
Düzenlemenin konusuyla ilgili hususlarda, TOKİ'ye verilen yetkiler de
saklı olacak.
CHP Grup Başkanvekili Muharrem İnce, ''Nasıl, karga ile bülbül sesini
ayırt etmek için müzisyen olmaya gerek yoksa, bu teklifin Anayasa'ya aykırı
olduğunu söylemek için de Anayasa profesörü olmaya gerek yok'' dedi.
''Kentsel dönüşümün rantsal dönüşüme dönüştürüldüğünü'' iddia eden İnce,
''(Bu kanun hükümlerini, Bakanlar Kurulu ile Melih Gökçek yönetir) deyin, olup
bitsin'' diye konuştu.
İnce'nin, teklifin Anayasa Mahkemesinden döneceğini söylemesi üzerine, AK
Parti Konya Milletvekili Hüsnü Tuna, ''Nereden biliyorsun, görüşme mi yaptın?''
diye sordu. Muharrem İnce de Tuna'ya ''Okuma yazması olan herkes bunun döneceğini
bilir'' yanıtını verdi.
MHP Mersin Milletvekili Ali Oksal, teklifin, eğitim ve sağlık alanları
hariç diğer alanlarda kentsel dönüşüm uygulaması yapılabilmesine olanak
tanıdığını anımsattı.
Teklif komisyonda görüşülürken, TSK'nın kullanım alanı içerisinde olan
yerlerde kentsel dönüşüm ilan edilirken Milli Savunma Bakanlığının (MSB)
görüşünün alınması yönünde önerge verdiklerini hatırlatan Oksal, ''Ne olurdu
Bakanlığın görüşü alınsaydı? Vatandaşın huzur ve refahını tesis eden bir
düzenleme değil'' dedi.
MHP Grubu adına söz alan Mersin Milletvekili Kadir Ural da teklifin, AK
Parti'nin ileri görüşlülüğünün zayıf olduğunun delili olduğunu öne sürdü. Ural,
''Kentsel dönüşüm uygulamalarının yarattığı sorunları çözemeyen iktidar, bunu
belediye yasasının içerisine yerleştirilmeye çalışıyor'' diye konuştu.
BDP Van Milletvekili Fatma Kurtulan ise mevcut belediye kanunu ile
belediyelerin iktidar hiyerarşisinin merkezi haline getirildiğini ileri sürdü.
Yerel yönetimlerin, iktidar alanı haline getirilmeye çalışıldığını
savunan Kurtulan, ''Belediyecilikte artık halka hizmet değil, yandaşların rant
kazanmasını sağlama amacı var'' dedi.
''KCK Operasyonu''na da değinen Kurtulan, ''Belediye başkanlarımız
tutuklandı. Bunların tutuklanması yerine, ortaya koydukları özgür ve halkçı
belediyecilik anlayışı örnek alınmalıydı'' diye konuştu.
CHP Gaziantep Milletvekili Yaşar Ağyüz,
belediyelerin kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayacağı alanların
genişletilmesini öngören yasa değişikliğinin Anayasa Mahkemesinden döneceğini
söyledi.
Ağyüz, Büyükşehir belediyelerinin kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri
uygulayacağı alanları genişletmeyi öngören, Belediye Kanununda Değişiklik
Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifinin Geçici 1. Maddesi üzerinde grubu adına söz
aldı.
AK Parti sıralarına dönerek ''Belediye kanunu çıkaran, bu 73. maddeyi
hazırlayan siz değil miydiniz?'' diye soran Ağyüz, teklifle büyükşehir
belediyelerine, ''istediğin yerde istediğini yapabilirsin'' şeklinde bir yetki
verildiğini öne sürdü.
Belediyelerin önünde planlama yapmalarına dair bir engel bulunmadığını
ifade eden Ağyüz, ''Siz imar yetkisi vermiyor, adeta İstanbul ve Ankara
büyükşehir belediye başkanlarını derebeyi yapmaya çalışıyorsunuz. Bu teklif,
Anayasa Mahkemesinden dönecektir'' dedi.
MHP Grubu adına söz alan Isparta Milletvekili Nevzat Korkmaz, ''Maddenin,
teklife afaki bir şekilde ve hiçbir araştırmaya dayanmadan eklendiğini'' ileri
sürdü.
Maddenin, mahkemelerde görüşülmekte olan davalara açık müdahale anlamına
geldiğini savunan Korkmaz, ''Kalpazanlık ve piyasaya sahte para sürmekten suçu
sübut bulmuş, hapis cezasına çarptırılmış Şarkikaraağaç Belediye Başkanı ne zaman
görevden alınacak? Kendisi son olarak infazın 6 ay ertelenmesi talebinde
bulunmuş, bu isteği mahkeme tarafından kabul edilmiştir. Bu şahıs derhal görevden
alınmalıdır'' diye konuştu.
BDP Diyarbakır Milletvekili Akın Birdal grubu adına yaptığı konuşmada,
taş atan çocuklarla ilgili hazırlanan yasa teklifinin, beklentilere yanıt verecek
düzeyde olması dileğinde bulundu. Birdal, ''Umarız, bu teklif hem çocukların hem
de ailelerin beklentilerine cevap verir ve çocuklar da okullarına dönerler''
dedi.
Çocukların, cezaevlerinde yetersiz beslenme ve sağlık koşullarıyla karşı
karşıya bulunduklarını öne süren Birdal, sadece çocukların değil, ailelerin de
cezalandırıldığını söyledi.
AK Parti Nevşehir Milletvekili Mahmut Dede de muhalefet partilerinin
milletvekillerinin eleştirilerini hayretle izlediğini belirterek, kentlerin
modern bir görünüme kavuşabilmesi için bu teklifin yasalaşmasının önemli
olduğunu söyledi.
AK Parti iktidara geldikten sonra kaçak yapılaşmanın önüne geçildiğini
ifade eden Dede, ''Nevşehir'de insanları kentsel dönüşüm uygulamaları sayesinde
modern konutlara kavuşturduk. Böyle bir ihtiyaçtan ötürü bu kanunun bir an önce
hayata geçirilmesi gerekiyor'' diye konuştu.
CHP Antalya Milletvekili Tayfur Süner ise ''yasanın yangından mal
kaçırırcasına çıkarıldığını'' ileri sürerek, ''Kentlerin kötü yapılaşmış
alanları, bu yasayla ıslah edilemez'' dedi.
Süner, depremle ilgili komisyonda alınan kararların halen TBMM gündemine
getirilmemesini eleştirdi.
Bayındırlık ve İskan Bakanı Mustafa Demir,
kentsel dönüşüm alanlarını genişleten teklifte, ''Dönüşüme muhatap olan hak
sahiplerinin rızası esastır'' denildiğini belirterek, ''Bundan, 'bir yerel
yönetimin hak sahibi insanlar üzerinde, yasayı olumsuz kullanma imkanı yoktur'
anlamı çıkar'' dedi.
Teklifin, geçici 1. maddesi üzerinde, AK Parti Ankara Milletvekili Salih
Kapusuz ve arkadaşlarınca, ''Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce açılan ve
halen kesin hükme bağlanmayan davalarla, kesinleşmiş olup da henüz infaz
edilmeyen yargı kararlarında da bu kanun hükümlerinin uygulanmasını'' öngören
önerge verildi.
MHP ve CHP, bu düzenlemenin kesinleşen davalarda uygulanamayacağı
gerekçesiyle, önergeye karşı çıktı.
CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi, davacıların aleyhinde yapılacak bir
düzenlemenin, görülmekte olan davalara uygulanamayacağını savundu.
Hukuk devletinin kurallara tabi olduğunu belirten Hamzaçebi, ''Bu önerge,
hukuksuzluğu bir adım daha ileriye götürüyor. Bu çok açık bir Anayasa ihlalidir.
İdare, mahkeme kararlarının uygulanmasını hiçbir şekilde geciktiremez. Burada,
Ankara Büyükşehir Belediyesi patentli bir önergeyi tartışıyoruz'' diye konuştu.
MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural, önergenin işleme alınmamasını
istedi.
TBMM Başkanvekili Sadık Yakut da birleşime verilen aradan sonra,
önergenin geri çekildiğini açıkladı.
Bakan Demir, teklif üzerinde milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Görüşülmekte olan teklifin ülke için çok önemli olduğunu belirten Demir,
''Tüm dünyada gelişmiş ülkeler kentsel dönüşüm sürecini öncelemiştir'' dedi.
Düzenlemenin olumsuz yönde kullanılması halinde, bu durumun üzerine
gidecek mercilerin belli olduğuna dikkati çeken Demir, ''İlgili denetleyici
bakanlıklar ve yargı, her şeyden önce bu iş ve işlemleri denetler. Teklifteki bir
konuya dikkat çekmekte yarar var. Teklifte, 'Dönüşüme muhatap olan hak
sahiplerinin rızası esastır' denilmekte. Bundan, 'Bir yerel yönetimin hak sahibi
insanlar üzerinde, bu yasayı olumsuz şekilde kullanma imkanı yoktur' anlamı
çıkar'' diye konuştu.
Belediye başkanları hakkında 2004 ve 2010 yılları arasında bin 58
soruşturma izni verildiğini ifade eden Demir, teklifin hazırlık sürecinde ilgili
tüm sivil toplum örgütleri ve üniversitelerin görüşlerinin alındığını söyledi.
Büyükşehir belediyelerinin kentsel dönüşüm ve
gelişim projeleri uygulayacağı alanları genişleten kanun teklifi, TBMM Genel
Kurulunda kabul edildi.
Kanuna göre, büyükşehir belediyeleri; konut, sanayi, ticaret alanları,
teknoloji parkları, kamu hizmeti alanlarında rekreasyon ve sosyal donatı alanları
oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi
ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almak amacıyla,
kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilecek.
Bir alanın kentsel dönüşüm alanı olarak ilan edilebilmesi için, alanın
belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması şartı aranacak.
Ancak, kamu mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde, kentsel dönüşüm
ve gelişim proje alanı ilan edilmesi ve uygulama yapılabilmesi, Bakanlar Kurulu
kararına bağlı olacak. Düzenlemenin konusuyla ilgili hususlarda, TOKİ'ye verilen
yetkiler de saklı olacak.
Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilecek alanın;
üzerinde yapı olan veya olmayan, imarlı veya imarsız alanlar olması, alanın
büyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektar arasında olması hususlarının takdiri,
belediye meclisinin yetkisinde olacak.
Büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde kentsel dönüşüm ve
gelişim projesi alanı ilan etmeye büyükşehir belediyeleri yetkili olacak;
büyükşehir belediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyeleri de
kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri yapabilecek.
Kentsel dönüşüm alanlarında bulunan yapıların boşaltılması, yıkımı ve
kamulaştırılmasında anlaşmak gerekecek. Bu alanlar kapsamında bulunan konut
sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar, mahkemelerde öncelikle
görüşülecek ve karara bağlanacak.
Bu alanlarda yer alan eğitim ve sağlık alanları hariç, kamuya ait
gayrimenkuller harca esas değer üzerinden belediyelere devredilecek.
Kentsel dönüşüm alanlarındaki gayrimenkul sahiplerine anlaşma olması
halinde, bu alanlarda hakları verilecek. Ancak İmar ve Gecekondu Mevzuatına
Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler Kanunu kapsamına girmeyen gecekondu
sahiplerine, enkaz ve ağaç bedelleri verilecek veya kentsel dönüşüm alanı dışında
arsa veya konut satışı yapılabilecek. Bu kişilere, TOKİ ile işbirliği yapılarak
konut da satılabilecek.
Bu alanlarda, belediyelere ait gayrimenkullerle, kamulaştırılan konutlar
üzerindeki inşaatlar, belediyeler tarafından yapılacak veya yaptırılacak.
Belediye ile anlaşma yapmayan veya belediyece kamulaştırılmasına gerek duyulmayan
gayrimenkullerin sahiplerinden proje alanında kendilerine ayrı ada ve parselde
imar hakkı verilmemiş olanlar, kamulaştırmasız el atma davası açabilecek.
Kentsel dönüşüm alanlarında yapılacak alt yapı ve rekreasyon harcamaları,
proje ortak gideri sayılacak. Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderleri
belediyeler tarafından karşılanacak.
Bu alanlarda devam eden inşaatlardan projeye uygunluğu belediye
tarafından kabul edilenler dışındaki diğer inşaatlar, 5 yıl süreyle durdurulacak.
Bu sürenin sonunda durdurma kararının devam edip etmeyeceğine belediye karar
verecek. Toplam durdurma süresi 10 yılı geçemeyecek.
Kanunun yürürlüğe girmesinden önce açılmış ve henüz karara bağlanmamış
davalarda da bu hükümler uygulanacak.
Teklifin kabul edilmesinin ardından, Kamulaştırma Kanununda Değişiklik
Yapılmasına Dair Tasarının görüşmelerine geçildi.
(08.53)
dönüşüm alanı ilan etmeye Bakanlar Kurulu karar verecek.
TBMM Genel Kurulunda, belediyelerin kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri
uygulayacağı alanların genişletilmesini öngören teklif üzerindeki görüşmeler
sürüyor.
Teklifin 1. maddesi üzerinde Bayındırlık ve İskan Bakanı Mustafa Demir
önerge verdi.
Kabul edilen önergeyle, kamu mülkiyetinde olan alanlarda kentsel dönüşüm
alanı ilan etmeye Bakanlar Kurulu yetkili kılındı.
Buna göre, kamu mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde, kentsel
dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilmesi ve uygulama yapılabilmesi Bakanlar
Kurulu kararına bağlı olacak.
Önergeyle, ''Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında,
kamulaştırmanın aceleliği kararının belediye ve büyükşehir belediye meclisince
verilmesine'' ilişkin hüküm, tekliften çıkarıldı.
Düzenlemenin konusuyla ilgili hususlarda, TOKİ'ye verilen yetkiler de
saklı olacak.
CHP Grup Başkanvekili Muharrem İnce, ''Nasıl, karga ile bülbül sesini
ayırt etmek için müzisyen olmaya gerek yoksa, bu teklifin Anayasa'ya aykırı
olduğunu söylemek için de Anayasa profesörü olmaya gerek yok'' dedi.
''Kentsel dönüşümün rantsal dönüşüme dönüştürüldüğünü'' iddia eden İnce,
''(Bu kanun hükümlerini, Bakanlar Kurulu ile Melih Gökçek yönetir) deyin, olup
bitsin'' diye konuştu.
İnce'nin, teklifin Anayasa Mahkemesinden döneceğini söylemesi üzerine, AK
Parti Konya Milletvekili Hüsnü Tuna, ''Nereden biliyorsun, görüşme mi yaptın?''
diye sordu. Muharrem İnce de Tuna'ya ''Okuma yazması olan herkes bunun döneceğini
bilir'' yanıtını verdi.
MHP Mersin Milletvekili Ali Oksal, teklifin, eğitim ve sağlık alanları
hariç diğer alanlarda kentsel dönüşüm uygulaması yapılabilmesine olanak
tanıdığını anımsattı.
Teklif komisyonda görüşülürken, TSK'nın kullanım alanı içerisinde olan
yerlerde kentsel dönüşüm ilan edilirken Milli Savunma Bakanlığının (MSB)
görüşünün alınması yönünde önerge verdiklerini hatırlatan Oksal, ''Ne olurdu
Bakanlığın görüşü alınsaydı? Vatandaşın huzur ve refahını tesis eden bir
düzenleme değil'' dedi.
MHP Grubu adına söz alan Mersin Milletvekili Kadir Ural da teklifin, AK
Parti'nin ileri görüşlülüğünün zayıf olduğunun delili olduğunu öne sürdü. Ural,
''Kentsel dönüşüm uygulamalarının yarattığı sorunları çözemeyen iktidar, bunu
belediye yasasının içerisine yerleştirilmeye çalışıyor'' diye konuştu.
BDP Van Milletvekili Fatma Kurtulan ise mevcut belediye kanunu ile
belediyelerin iktidar hiyerarşisinin merkezi haline getirildiğini ileri sürdü.
Yerel yönetimlerin, iktidar alanı haline getirilmeye çalışıldığını
savunan Kurtulan, ''Belediyecilikte artık halka hizmet değil, yandaşların rant
kazanmasını sağlama amacı var'' dedi.
''KCK Operasyonu''na da değinen Kurtulan, ''Belediye başkanlarımız
tutuklandı. Bunların tutuklanması yerine, ortaya koydukları özgür ve halkçı
belediyecilik anlayışı örnek alınmalıydı'' diye konuştu.
CHP Gaziantep Milletvekili Yaşar Ağyüz,
belediyelerin kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayacağı alanların
genişletilmesini öngören yasa değişikliğinin Anayasa Mahkemesinden döneceğini
söyledi.
Ağyüz, Büyükşehir belediyelerinin kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri
uygulayacağı alanları genişletmeyi öngören, Belediye Kanununda Değişiklik
Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifinin Geçici 1. Maddesi üzerinde grubu adına söz
aldı.
AK Parti sıralarına dönerek ''Belediye kanunu çıkaran, bu 73. maddeyi
hazırlayan siz değil miydiniz?'' diye soran Ağyüz, teklifle büyükşehir
belediyelerine, ''istediğin yerde istediğini yapabilirsin'' şeklinde bir yetki
verildiğini öne sürdü.
Belediyelerin önünde planlama yapmalarına dair bir engel bulunmadığını
ifade eden Ağyüz, ''Siz imar yetkisi vermiyor, adeta İstanbul ve Ankara
büyükşehir belediye başkanlarını derebeyi yapmaya çalışıyorsunuz. Bu teklif,
Anayasa Mahkemesinden dönecektir'' dedi.
MHP Grubu adına söz alan Isparta Milletvekili Nevzat Korkmaz, ''Maddenin,
teklife afaki bir şekilde ve hiçbir araştırmaya dayanmadan eklendiğini'' ileri
sürdü.
Maddenin, mahkemelerde görüşülmekte olan davalara açık müdahale anlamına
geldiğini savunan Korkmaz, ''Kalpazanlık ve piyasaya sahte para sürmekten suçu
sübut bulmuş, hapis cezasına çarptırılmış Şarkikaraağaç Belediye Başkanı ne zaman
görevden alınacak? Kendisi son olarak infazın 6 ay ertelenmesi talebinde
bulunmuş, bu isteği mahkeme tarafından kabul edilmiştir. Bu şahıs derhal görevden
alınmalıdır'' diye konuştu.
BDP Diyarbakır Milletvekili Akın Birdal grubu adına yaptığı konuşmada,
taş atan çocuklarla ilgili hazırlanan yasa teklifinin, beklentilere yanıt verecek
düzeyde olması dileğinde bulundu. Birdal, ''Umarız, bu teklif hem çocukların hem
de ailelerin beklentilerine cevap verir ve çocuklar da okullarına dönerler''
dedi.
Çocukların, cezaevlerinde yetersiz beslenme ve sağlık koşullarıyla karşı
karşıya bulunduklarını öne süren Birdal, sadece çocukların değil, ailelerin de
cezalandırıldığını söyledi.
AK Parti Nevşehir Milletvekili Mahmut Dede de muhalefet partilerinin
milletvekillerinin eleştirilerini hayretle izlediğini belirterek, kentlerin
modern bir görünüme kavuşabilmesi için bu teklifin yasalaşmasının önemli
olduğunu söyledi.
AK Parti iktidara geldikten sonra kaçak yapılaşmanın önüne geçildiğini
ifade eden Dede, ''Nevşehir'de insanları kentsel dönüşüm uygulamaları sayesinde
modern konutlara kavuşturduk. Böyle bir ihtiyaçtan ötürü bu kanunun bir an önce
hayata geçirilmesi gerekiyor'' diye konuştu.
CHP Antalya Milletvekili Tayfur Süner ise ''yasanın yangından mal
kaçırırcasına çıkarıldığını'' ileri sürerek, ''Kentlerin kötü yapılaşmış
alanları, bu yasayla ıslah edilemez'' dedi.
Süner, depremle ilgili komisyonda alınan kararların halen TBMM gündemine
getirilmemesini eleştirdi.
Bayındırlık ve İskan Bakanı Mustafa Demir,
kentsel dönüşüm alanlarını genişleten teklifte, ''Dönüşüme muhatap olan hak
sahiplerinin rızası esastır'' denildiğini belirterek, ''Bundan, 'bir yerel
yönetimin hak sahibi insanlar üzerinde, yasayı olumsuz kullanma imkanı yoktur'
anlamı çıkar'' dedi.
Teklifin, geçici 1. maddesi üzerinde, AK Parti Ankara Milletvekili Salih
Kapusuz ve arkadaşlarınca, ''Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce açılan ve
halen kesin hükme bağlanmayan davalarla, kesinleşmiş olup da henüz infaz
edilmeyen yargı kararlarında da bu kanun hükümlerinin uygulanmasını'' öngören
önerge verildi.
MHP ve CHP, bu düzenlemenin kesinleşen davalarda uygulanamayacağı
gerekçesiyle, önergeye karşı çıktı.
CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi, davacıların aleyhinde yapılacak bir
düzenlemenin, görülmekte olan davalara uygulanamayacağını savundu.
Hukuk devletinin kurallara tabi olduğunu belirten Hamzaçebi, ''Bu önerge,
hukuksuzluğu bir adım daha ileriye götürüyor. Bu çok açık bir Anayasa ihlalidir.
İdare, mahkeme kararlarının uygulanmasını hiçbir şekilde geciktiremez. Burada,
Ankara Büyükşehir Belediyesi patentli bir önergeyi tartışıyoruz'' diye konuştu.
MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural, önergenin işleme alınmamasını
istedi.
TBMM Başkanvekili Sadık Yakut da birleşime verilen aradan sonra,
önergenin geri çekildiğini açıkladı.
Bakan Demir, teklif üzerinde milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Görüşülmekte olan teklifin ülke için çok önemli olduğunu belirten Demir,
''Tüm dünyada gelişmiş ülkeler kentsel dönüşüm sürecini öncelemiştir'' dedi.
Düzenlemenin olumsuz yönde kullanılması halinde, bu durumun üzerine
gidecek mercilerin belli olduğuna dikkati çeken Demir, ''İlgili denetleyici
bakanlıklar ve yargı, her şeyden önce bu iş ve işlemleri denetler. Teklifteki bir
konuya dikkat çekmekte yarar var. Teklifte, 'Dönüşüme muhatap olan hak
sahiplerinin rızası esastır' denilmekte. Bundan, 'Bir yerel yönetimin hak sahibi
insanlar üzerinde, bu yasayı olumsuz şekilde kullanma imkanı yoktur' anlamı
çıkar'' diye konuştu.
Belediye başkanları hakkında 2004 ve 2010 yılları arasında bin 58
soruşturma izni verildiğini ifade eden Demir, teklifin hazırlık sürecinde ilgili
tüm sivil toplum örgütleri ve üniversitelerin görüşlerinin alındığını söyledi.
Büyükşehir belediyelerinin kentsel dönüşüm ve
gelişim projeleri uygulayacağı alanları genişleten kanun teklifi, TBMM Genel
Kurulunda kabul edildi.
Kanuna göre, büyükşehir belediyeleri; konut, sanayi, ticaret alanları,
teknoloji parkları, kamu hizmeti alanlarında rekreasyon ve sosyal donatı alanları
oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi
ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almak amacıyla,
kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilecek.
Bir alanın kentsel dönüşüm alanı olarak ilan edilebilmesi için, alanın
belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması şartı aranacak.
Ancak, kamu mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde, kentsel dönüşüm
ve gelişim proje alanı ilan edilmesi ve uygulama yapılabilmesi, Bakanlar Kurulu
kararına bağlı olacak. Düzenlemenin konusuyla ilgili hususlarda, TOKİ'ye verilen
yetkiler de saklı olacak.
Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilecek alanın;
üzerinde yapı olan veya olmayan, imarlı veya imarsız alanlar olması, alanın
büyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektar arasında olması hususlarının takdiri,
belediye meclisinin yetkisinde olacak.
Büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde kentsel dönüşüm ve
gelişim projesi alanı ilan etmeye büyükşehir belediyeleri yetkili olacak;
büyükşehir belediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyeleri de
kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri yapabilecek.
Kentsel dönüşüm alanlarında bulunan yapıların boşaltılması, yıkımı ve
kamulaştırılmasında anlaşmak gerekecek. Bu alanlar kapsamında bulunan konut
sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar, mahkemelerde öncelikle
görüşülecek ve karara bağlanacak.
Bu alanlarda yer alan eğitim ve sağlık alanları hariç, kamuya ait
gayrimenkuller harca esas değer üzerinden belediyelere devredilecek.
Kentsel dönüşüm alanlarındaki gayrimenkul sahiplerine anlaşma olması
halinde, bu alanlarda hakları verilecek. Ancak İmar ve Gecekondu Mevzuatına
Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler Kanunu kapsamına girmeyen gecekondu
sahiplerine, enkaz ve ağaç bedelleri verilecek veya kentsel dönüşüm alanı dışında
arsa veya konut satışı yapılabilecek. Bu kişilere, TOKİ ile işbirliği yapılarak
konut da satılabilecek.
Bu alanlarda, belediyelere ait gayrimenkullerle, kamulaştırılan konutlar
üzerindeki inşaatlar, belediyeler tarafından yapılacak veya yaptırılacak.
Belediye ile anlaşma yapmayan veya belediyece kamulaştırılmasına gerek duyulmayan
gayrimenkullerin sahiplerinden proje alanında kendilerine ayrı ada ve parselde
imar hakkı verilmemiş olanlar, kamulaştırmasız el atma davası açabilecek.
Kentsel dönüşüm alanlarında yapılacak alt yapı ve rekreasyon harcamaları,
proje ortak gideri sayılacak. Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderleri
belediyeler tarafından karşılanacak.
Bu alanlarda devam eden inşaatlardan projeye uygunluğu belediye
tarafından kabul edilenler dışındaki diğer inşaatlar, 5 yıl süreyle durdurulacak.
Bu sürenin sonunda durdurma kararının devam edip etmeyeceğine belediye karar
verecek. Toplam durdurma süresi 10 yılı geçemeyecek.
Kanunun yürürlüğe girmesinden önce açılmış ve henüz karara bağlanmamış
davalarda da bu hükümler uygulanacak.
Teklifin kabul edilmesinin ardından, Kamulaştırma Kanununda Değişiklik
Yapılmasına Dair Tasarının görüşmelerine geçildi.
(08.53)
