TBMM GENEL KURULU...

''RTÜK Tasarısı'' olarak bilinen ''Radyo ve
Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun Tasarısı'' TBMM Genel
Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.

Tasarıya göre, Türkçe dışındaki dil ve lehçelerde de yayın yapılabilecek.
Medya kuruluşunda toplam yabancı sermaye payı ödenmiş sermayenin yüzde 50'sine
kadar olabilecek. Yabancı bir gerçek veya tüzel kişi, en fazla iki medya
kuruluşuna doğrudan ortak olabilecek. RTÜK, yayın ilkelerine aykırı programı 5
keze kadar durdurabilecek.
''Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın
Hizmetleri Hakkında Kanununa'' göre, Türkçe dışındaki dil ve lehçelerde de yayın
yapılabilecek.

Milli güvenliğin açıkça gerekli kıldığı hallerde veya kamu düzeninin
ciddi şekilde bozulmasının kuvvetle muhtemel olduğu durumlarda Başbakan veya
görevlendireceği Bakan, geçici yayın yasağı getirebilecek.

Yayın durdurma kararına karşı Danıştayda iptal davası açılabilecek.
Danıştay, bu davalara öncelikli olarak bakacak ve yürütmenin durdurulması
talebini 48 saat içerisinde karara bağlayacak.

Yayın hizmetleri, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin varlık ve
bağımsızlığına, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke
ve inkılaplarına aykırı olamayacak; ırk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve
mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik edemeyecek veya toplumda
nefret duyguları oluşturamayacak; terörü övemeyecek ve teşvik edemeyecek, terör
örgütlerini güçlü veya haklı gösteremeyecek.

Yayınlar, çocuklara karşı istismar ve şiddeti özendiremeyecek; güçsüzlere
ve özürlülere karşı ayrımcılık, istismar ve şiddeti teşvik edemeyecek; alkol,
tütün ürünleri ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı madde kullanımı ile kumar
oynamayı özendirici nitelikte olamayacak. Yayınlar, müstehcen olamayacak;
cinsiyet eşitliğine ters düşen, kadınlara yönelik baskıları teşvik eden ve kadını
istismar eden programlar içeremeyecek; şiddeti özendirici veya kanıksatıcı
olamayacak.

Reçeteye tabi olmayan ilaçlar ve tedavilerin reklamları, dürüstlük ilkesi
çerçevesinde gerçeği yansıtan ve doğrulanması mümkün unsurlardan oluşacak şekilde
hazırlanacak.

Sinema ve televizyon için yapılmış filmler ile haber bültenleri,
planlanan yayın süreleri 30 dakikadan fazla olması halinde, her 30 dakikalık
yayın süresi için bir kez olmak üzere, reklam ve tele-alışverişle
kesilebilecek.

Dini tören yayını içine, hiçbir şekilde reklam ve tele-alışveriş yayını
yerleştirilemeyecek.

Alkol ve tütün ürünleri için hiçbir şekilde ticari iletişime izin
verilemeyecek.

Bir program tamamen veya kısmen destek görmüşse, bu husus programın
başında, program içindeki reklam kuşaklarına giriş ve çıkışta ve programın
sonunda uygun ibarelerle belirtilecek.

Yayın hizmetlerinde, genel veya tematik içerikli yayın yapılabilecek.
Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yayın lisansı başvurusu sırasında yayınlarının
türünü Üst Kurula (RTÜK) yazılı olarak bildirecek. Üst Kurul tarafından bu
kuruluşlara verilecek yayın lisans belgesinde yayının türü açıkça belirtilecek.

Televizyon kuruluşları, çocuk yayınlarında çizgi filmlere yer vermeleri
halinde, çizgi filmlerin en az yüzde 20'si, diğer çocuk programlarının en az
yüzde 40'ı Türkçe üretilmiş olacak.

Üst Kurul, toplum için büyük önem arz eden ulusal ve uluslararası
olayları; ülke geneline şifresiz ve ücretsiz yayın yapan televizyon kanallarından
canlı veya banttan yayınlanmasını temin etmek amacıyla önemli olaylar listesi
hazırlayarak ilan edecek.

Önemli olayları yayınlayacak televizyonlar, listede yer alan olayları
ülke geneline şifresiz ve ücretsiz olarak yayınlayacak.

Gerçek ve tüzel kişiler, kendileri hakkında şeref ve haysiyetlerini ihlal
edici veya gerçeğe aykırı yayın yapılması halinde, yayın tarihinden itibaren 60
gün içinde, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmamak ve suç
unsuru içermemek kaydıyla, düzeltme ve cevap yazısını ilgili medya kuruluşuna
gönderecek. Medya kuruluşları, düzeltme ve cevap yazılarını aldıkları tarihten
itibaren en geç 7 gün içinde yayınlayacaklar.

Belirtilen süre içinde yayınlanmaması halinde, kişi, düzeltme ve cevabın
yayınlandığı tarihten itibaren 10 gün içinde mahkemeden cevap ve düzeltmenin
yayınlanmasına karar verilmesini isteyebilecek.

Yayın lisansı; münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti
sunmak amacıyla kurulmuş anonim şirketlere verilecek. Aynı şirket ancak bir
radyo, bir televizyon ve bir isteğe bağlı yayın hizmeti sunabilecek.

Siyasi partiler, sendikalar, meslek kuruluşları, kooperatifler,
birlikler, dernekler, vakıflar, mahalli idareler ve bunlar tarafından kurulan
veya bunların doğrudan veya dolaylı ortak oldukları şirketler ile sermaye
piyasası kurumları ve bu aracı kurumlara doğrudan veya dolaylı ortak olan gerçek
ve tüzel kişilere yayın lisansı verilemeyecek. Bu kuruluşlar, medya hizmet
sağlayıcı kuruluşlara doğrudan veya dolaylı ortak olamayacak.

Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarının hisseleri nama yazılı olacak.
Herhangi bir kişi lehine intifa senedi ihdas edilemeyecek.

Bir gerçek veya tüzel kişi doğrudan veya dolaylı olarak en fazla dört
karasal yayın lisansına sahip medya hizmet sağlayıcı kuruluşa ortak olabilecek.
Ancak, bir gerçek veya tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı hisse sahibi olduğu
medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarının yıllık toplam ticari iletişim geliri,
sektörün toplam ticari iletişim gelirinin yüzde 30'unu geçemeyecek.

Bir medya kuruluşunda toplam yabancı sermaye payı ödenmiş sermayenin
yüzde 50'si kadar olabilecek. Yabancı bir gerçek veya tüzel kişi, en fazla iki
medya hizmet sağlayıcı kuruluşa doğrudan ortak olabilecek. Yerli veya yabancı
hissedarlar hiçbir şekilde imtiyazlı hisse senedine sahip olamayacak.

Şirket devir veya birleşme işlemlerinden önce Üst Kuruldan gerekli bilgi
ve belgelerle izin alınması ve devir veya birleşme işleminin gerçekleşmesinden
sonra 30 gün içinde Üst Kurula bildirimi zorunlu olacak.

İlgili mevzuata uyulması ve kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı olmamak
şartıyla, her türlü ad ve bu adı tasvir eden blok grafikler logo olarak, sesli
duyurular ise çağrı işareti olarak kullanılabilecek. Logo ve çağrı işaretlerinin
Üst Kurul nezdinde tescili zorunlu olacak. Medya hizmet sağlayıcıları, logo ve
çağrı işaretlerini Üst Kurulun izniyle değiştirebilecek.

Medya hizmet sağlayıcıları, ortak denetimle özdenetim mekanizmalarının
oluşturulması, izleyici ve dinleyicilerden ulaşan şikayetlerin değerlendirilip
kuruluşun yayın kuruluna sunulması ve sonuçlarının takip edilmesi amacıyla en az
10 yıllık mesleki tecrübeye sahip bir izleyici temsilcisi görevlendirecek.

Özel medya kuruluşları, yaptıkları her yayının kaydını bir yıl süreyle
saklayacaklar. Kayıtları kullanmak isteyen kişi ve kuruluşlar, Üst Kurula
ücretini ödeyerek bir kopya alabilecek.

RTÜK, kurula tahsis edilen frekans bantları çerçevesinde, televizyon
kanal ve radyo frekans planlamalarını yapacak. Frekans planlarında ulusal,
bölgesel ve yerel karasal yayın ağlarının sayıları ve türleri ile sayısal
yayınlar için multipleks sayıları belirlenecek.

Karasal televizyon ve karasal radyo yayınları için uygun görülen kanal ve
frekanslar ile karasal sayısal yayınlar için uygun görülen sayıda multipleks
kapasitesi TRT'ye tahsis edilecek. Bu kuruma tahsis edilen frekans kapasitesi ile
en az 4 karasal televizyon ve 4 karasal radyo yayını yapılacak. Tahsis tarihinden
itibaren 2 yıl içinde kullanılmayan veya kullanımına son verilen kanal ve
frekanslar, Üst Kurul tarafından yeniden değerlendirilecek.

Kamu kurumlarının ikaz duyuru ve eğitim maksadıyla karasal radyo veya
televizyon yayın yapma talebinde bulunmaları halinde, bu talepler yapılacak
protokol çerçevesinde TRT'den hizmet alınarak karşılanacak. Düzenleme yürürlüğe
girdiği tarihte, kanunlarında radyo ve televizyon yayın yapabileceklerine ilişkin
hüküm bulanan kamu kurum ve kuruluşlarından TRT tarafından ücret alınmayacak. TRT
haricindeki kamu kurumlarına kanal, frekans veya multipleks kapasitesi tahsisi
yapılmayacak.

Karasal radyo yayınları için frekans planları esas alınarak yapılacak
sıralama ihalesi sonucuna göre, medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara radyo frekansı
veya multipleks kapasitesi tahsis edilecek.

Sayısal televizyon frekans planı esas alınarak yapılacak sıralama ihalesi
sonucuna göre, medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara multipleks kapasitesi tahsis
edilecek. Karasal yayın lisansı alan kuruluşlar, en geç 2 yıl içinde, kendilerine
tahsis edilen kanal, multipleks kapasitesi veya frekansların tümünden yayına
geçmek zorunda olacak.

Karasal ortamdan yapılacak radyo ve televizyon yayın hizmeti için tahsis
edilen kanal, multipleks kapasitesi ve radyo frekansları için, kamu ve özel medya
hizmet sağlayıcı kuruluşlardan yıllık kullanım ücreti alınacak. Bu ücret, söz
konusu yayının nüfusa bağlı kapsama alanı, türü, verici gücü, frekansın bulunduğu
bant ve yayının yapıldığı yerleşim biriminin ekonomik gelişmişlik seviyesi gibi
kıstaslar esas alınarak Üst Kurul tarafından belirlenecek.

Özel medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar, Üst Kurulca kendilerine tahsis
edilen televizyon kanalı, multipleks kapasitesi ile radyo frekanslarından
yapacakları yayınlarını, tek bir verici tesis ve işletim şirketince kurulan ve
işletilen radyo ve televizyon verici tesislerinden yapmak zorunda olacak.

Karasal yayın lisansına sahip kuruluşlarca ortak kurulan verici tesis ve
işletim şirketinin uyması gereken şartlar Üst Kurulca belirlenecek. Şartları
yerine getiren tek bir verici tesis ve işletim şirketine yayın iletim yetkisi
verilecek. Bu verici tesis ve işletim şirketine ortak olacakların hisse oranı,
yüzde 10'u geçemeyecek.

Verici tesis ve işletim şirketi, Üst Kuruldan karasal yayın lisansı almış
tüm kuruluşlara, tarafsızlık ve hakkaniyet ölçülerinde, makul ve ayrımcılık
içermeyecek koşullarda hizmet vermek zorunda olacak.

Kurulmasına izin verilen radyo ve televizyon verici tesisleri Üst Kurul
tarafından denetlenecek. Verici tesis ve işletim şirketinin izin şartlarını ihlal
etmesi ve Üst Kurulca yapılan uyarıya rağmen aykırılığın giderilmemesi durumunda
şirkete 100 bin liradan 300 bin liraya kadar ceza uygulanacak.

Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar, kablo, uydu, karasal ve benzeri
ortamlardan yayın yapabilmeleri için her bir yayın tekniği ve ortamına ilişkin,
Üst Kuruldan ayrı ayrı lisans almak zorunda olacak. Lisansın hangi yayın tekniği
ve ortamına ilişkin verildiği lisans belgesinde açıkça belirtilecek. Farklı yayın
teknikleri ve ortamlarından aynı anda yayın yapmak isteyen kuruluşlar, her yayın
tekniği ve ortamı için ayrı lisans alacak ve eş zamanlı yayın yapacaklar.

Yayın lisans süresi 10 yıl olacak. Lisans süresi sonunda boşalan karasal
yayın kapasitesi, Üst Kurulca yeniden ihale edilecek.

Üst Kurulun karasal yayın lisansı verdiği bir kuruluş, bu lisans
haklarını devredemeyecek. Yayın faaliyetine devam etmeme kararı alan kuruluş,
lisansını üst Kurula iade edecek.

Multipleks işletmecileri, radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın
hizmetlerinin iletimi alanında sadece Üst Kuruldan karasal yayın lisansı almış
kuruluşlara hizmet verebilecek.

Bu işletmeciler, Üst Kurulca durdurulmasına karar verilen yayınların
iletimini durdurmak zorunda olacak. Yapılan uyarıya rağmen bu yayınları iletmeye
devam eden multipleks işletmecilerinin yayın iletim yetkisi, Üst Kurul tarafından
iptal edilecek. Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar, multipleks işletmelere ortak
olabilecek.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından elektronik haberleşme
hizmetlerini sunmak üzere yetkilendirilen platform işletmecileri, medya hizmet
sağlayıcı kuruluşlara tarafsız olarak hizmet vermek zorunda olacak.

Üst Kurul, medya hizmet sağlayıcıların seçim dönemlerindeki yayınlarını,
Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) kararları doğrultusunda denetleyecek. Medya hizmet
sağlayıcılar, YSK tarafından ilan edilen seçim döneminde, yayın yasaklarının
başlayacağı saate kadar siyasi parti ve aday reklamları yayınlayabilecek.

Medya hizmet sağlayıcıları, YSK tarafından ilan edilen seçim döneminde
yayın yasaklarının başlayacağı saate kadar siyasi parti ve aday reklamlarını
yayınlayacak.

Üst Kurul, yayın ilkelerinde belirtilen esaslara aykırı yayın yapan medya
hizmet sağlayıcı kuruluşun ihlale konu olan programının yayınını, 5 keze kadar
durdurabilecek. Ayrıca, isteğe bağlı yayın hizmetlerinde ihlale konu programın
katalogdan çıkarılmasına karar verilecek.

Cezaya yol açan fiilde sorumlulukları belirlendiği takdirde programın
yapımcısı ve varsa sunucusu da yayının durdurulduğu süre zarfında hiçbir ad
altında başka bir program yapamayacak ya da sunamayacak. Yaptırım kararının
tebliğinden itibaren 1 yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet
sağlayıcı kuruluşun yayınının 10 güne kadar durdurulmasına, ikinci tekrarı
halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilecek.

Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına rağmen yayın yapan
yöneticiler, 1 yıldan 2 yıla kadar hapis ve 1000 günden 5 bin güne kadar adli
para cezası ile cezalandırılacak. Faaliyetine izinsiz devam eden yayın cihaz ve
tesisleri, Üst Kurulca mühürlenerek kapatılacak.

Yayın lisansı olduğu halde lisans tipi dışında yayın yapan ve izinsiz
verici tesis eden medya hizmet sağlayıcıları, Üst Kurul tarafından uyarılacak.
Uyarıya rağmen yayın yapanlar hakkında da 1 yıldan 2 yıla kadar hapis ve bin
günden 5 bin güne kadar para cezası verilecek.

Yayın kayıtlarını 1 yıl süreyle muhafaza etmeyen veya Üst Kurulca ya da
Cumhuriyet başsavcılığınca istenmesine rağmen, süresi içerisinde ve aslına uygun
olarak teslim etmeyen özel medya hizmet sağlayıcı kuruluş yöneticilerine de bin
günden 5 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak.

Gönderilen kayıtlarda tahrifat, çıkarma, silme gibi işlemler yapılması
halinde, özel medya hizmet sağlayıcı kuruluşların yöneticileri, 5 bin günden 10
bin güne kadar para cezasıyla cezalandırılacak.

Üst Kurul, kendisine verilen görev ve yetkileri, kendi sorumluluğu
altında bağımsız olarak yerine getirecek ve kullanacak.

Yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümler TRT hakkında da
uygulanacak. Bu hükümlere uyulmaması durumunda öngörülen müeyyideler
uygulanmayacak. TRT'nin bu yükümlülükleri yerine getirmemesi durumunda RTÜK
tarafından uyarılacak.

Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce kablo ve uydu ortamında yayın
yapmak üzere yayın lisansı almış olan kuruluşların hakları linans süresi sonuna
kadar geçerli olacak. Bu kuruluşlar 6 ay içinde durumlarını yasada öngörülen hale
getirecekler.

Televizyon frekans ihalesi yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 2
yıl içinde yapılacak. Tasarıda, 1 yıl olarak öngörülen süre AK Parti Grup
Başkanvekili Bekir Bozdağ ve arkadaşlarınca verilen önergenin kabul edilmesiyle 2
yıla çıkarıldı. Frekans ihalesinde karasal sayısal televizyon multipleks
kapasitesi tahsisine hak kazanan kuruluşlardan bir bölümüne, ihaledeki sıraları
ve analog kanal kapasitesi dikkate alınarak en fazla 2 yıl süreyle sayısal
yayının yanı sıra analog televizyon yayını yapma imkanı tanınacak. Tahsisi
takiben en geç 2 yıllık süre sonunda analog karasal televizyon yayınları ülke
genelinde tümüyle sonlandırılacak ve analog karasal televizyon yayınları
durdurulacak. Radyo yayınları için frekans ihalesi, analog televizyon
yayınlarının kapatılmasının ardından 6 ay içinde yapılacak. TRT de kendisine
tahsisler çerçevesinde ve RTÜK tarafından verilen süre içinde karasal radyo ve
televizyon yayınlarını eski kullandığı kanal ve ferakanslardan tahsis edilen
kanal, multipleks kapasitesi ve frekanslara taşıyacak.

Üst Kurula, 669 kadro ihdas ediliyor. (20.35)