2011-01-13 - 13:42
TBMM Genel Kurulunda, 1535 maddelik Türk Ticaret Kanunu Tasarısı kabul edilerek yasalaştı.
TBMM Genel Kurulu, Başkanvekili Güldal Mumcu
başkanlığında toplandı.
Gündem dışı söz alan CHP Muğla Milletvekili Gürol Ergin, Tarım ve
Köyişleri Bakanlığının ''aç gözlü talancılara zeytinlikleri açtırmak için
yönetmelikte değişiklik tasarısı hazırladığını'' savundu.
Bu yönetmelik değişikliği ile yapılmak istenenin; ''yönetmeliğin dayanağı
olan Zeytincilik Yasasına yüzde yüz aykırı'' olduğunu ileri süren Ergin, ''Kanun
kapsamının yönetmelikle daraltılması mümkün değildir. Bu yönetmelik düzenlemesi
hangi hukuk, mantık, ahlak anlayışına göre yapılmaktadır? Değişiklik yapılsa bile
yargıdan döner''dedi.
MHP Aydın Milletvekili Ali Uzunırmak, Aydın'ın Koçarlı ilçesinde meydana
gelen sel felaketiyle ilgili bilgi vererek zararlarla ilgili gerekli adımların
iktidar tarafından atılmasını istedi.
AK Parti Aydın Milletvekilleri Ahmet Ertürk ve Mehmet Erdem, sel
felaketine ilişkin yapılan çalışmaları yerlerinden söz alarak anlattılar.
AK Parti Malatya Milletvekili Ömer Faruk Öz de Malatya'ya Devlet Su
İşlerinin tarafından yapılan yatırımlara ilişkin bilgi verdi.
Genel Kurulda bugün Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ile Türk Ticaret
Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun Tasarısı görüşülecek.
TBMM Genel Kurulunda Türk Ticaret Kanunu
Tasarısı'nın görüşülmesine başlandı.
Güldal Mumcu başkanlığında toplanan TBMM Genel Kurulunda, gündem dışı
konuşmaların ardından, daha önce parti grupları arasında varılan uzlaşma
doğrultusunda Türk Ticaret Kanunu Tasarısı'nın görüşülmesine başlandı.
''Temel kanun'' olarak görüşülen tasarı, daha önce üçüncü bölümündeki 76.
maddesine kadar kabul edilmişti.
Tasarı, 1535 maddeden oluşuyor.
MHP Grup Başkanvekili Mehmet Şandır, Türk
Ticaret Kanunu Tasarısı'nın yürürlüğünün partiler arasındaki mutabakatla 12
Temmuz 2012 olarak belirleneceğini söyledi.
Şandır, TBMM Genel Kurulunda Türk Ticaret Kanunu Tasarısı'nın
görüşmelerinde yaptığı konuşmada, tasarının 5 yıldır Mecliste beklediğini ve
temel değerde olduğunu ifade etti.
Bu tasarıyla birlikte, kabul edilen Borçlar Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri
Kanununun gelecek döneme sarkmaması için MHP'nin öncülüğündeki uzlaşmayla bu
dönemde kanunlaşmasının ve ekonominin ihtiyacına cevap verilmesinin sağlandığını
belirten Şandır, ''Ancak bu görüşmeler bir istisna. Yasama, genel kurulda
müzakereyle tamamlanmalı. Genel Kurul müzakereleri yapılmadığında kanun eksik
kalacaktır'' dedi. Bu tasarıların bu şekilde yasalaşmasının istisna olduğunu ve
bunun istismar edilmemesi gerektiğini ifade eden Şandır, tasarının partiler
arasındaki mutabakatla yürürlüğünün 1.5 yıl sonraya, 12 Temmuz 2012 tarihine
erteleneceğini belirtti.
Şandır, ''Kanun yürürlüğe girmeden eksikliklerinin tartışılıp
düzeltilmesini ümit ediyorum'' diye konuştu.
CHP Zonguldak Milletvekili Ali İhsan Köktürk, tasarının geneline
katılmakla beraber bazı eksikliklerinin bulunduğunu ve bunlara ilişkin
önergelerinin olacağını söyledi.
AK Parti Bartın Milletvekili Yılmaz Tunç, tasarının getirdiği bazı
düzenlemeler hakkında bilgi vererek, yürürlüğünün 12 Temmuz 2012'ye
ertelenmesinin yerinde bir uygulama olacağını belirtti.
1535 maddeden oluşan tasarının 195 maddesi kabul edildi.
TBMM Genel Kurulunda, Türk Ticaret Kanunu
Tasarısı'nın görüşmeleri sürüyor.
''Temel kanun'' olarak bölümler halinde görüşülen tasarıda, grupların
ortak önergesiyle bazı değişiklikler yapıldı.
Tasarının ''cari hesap'' bölümünde kabul edilen önergeyle, cari hesabın
alacak sütununa yazılan tutarlar için, sözleşme veya ticari teamüller gereğince,
kaydolundukları tarihten itibaren faiz işleyecek.
Yapılan bir başka değişiklikle, taraflar, 3 aydan aşağı olmamak şartıyla
diledikleri andan başlamak üzere faizlerin ana paraya eklenmesini
kararlaştırabilecekleri gibi hesap devreleri ile faiz ve komisyon miktarlarını da
sözleşmeyle belirleyebilecek.
Şirket birleşme, bölünme ve tür değiştirmede ortaklık paylarının ve
ortaklık haklarının gereğince korunmamış veya ayrılma karşılığının uygun
belirlenmemiş olması halinde; her ortak birleşme, bölünme veya tür değiştirme
kararının Türk Ticaret Sicili Gazetesinde ilanından itibaren 2 ay içinde, söz
konusu işlemlere katılan şirketlerden birinin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye
ticaret mahkemesinden, uygun bir denkleştirme akçesinin saptanmasını
isteyebilecek. Ortaklık paylarının veya ortaklık haklarının korunmasını inceleme
davası birleşme, bölünme veya tür değiştirme kararının geçerliliğini
etkilemeyecek.
1535 maddeden oluşan tasarının görüşmeleri, 13. bölüm üzerinden sürüyor.
Her bölüm, 30 maddeden oluşuyor.
TBMM Genel Kurulunda, Türk Ticaret Kanunu
Tasarısının görüşmeleri sürüyor.
CHP Afyonkarahisar Milletvekili Halil ünlütepe, yasanın ilk olarak 1926
yılında yürürlüğe girdiğini, daha sonra 1956 yılında yenilendiğini belirterek,
dönemin parlamentosunun 1475 maddelik tasarıyı yasalaştırmak için 15 gün
çalıştığını anlattı.
''Şimdi 1535 maddelik tasarıyı bir günde yasalaştırırsak bu Parlamentonun
güvenirliği sorgulanmaz mı? Bu ne acele?'' diye soran Ünlütepe, tasarının 22.
Dönemde Adalet Komisyonunda kabul edildiğini, 23. Dönemde ise 2 saatlik bir
çalışma sonucunda Genel Kurula indirildiğini ifade etti. Komisyonda geçen
dönemden gelen 2 milletvekili bulunduğunu, kendisinin de bunlardan biri olduğunu
anlatan Ünlütepe, milletvekillerinin görüşülen tasarının içeriğini bilmediğini
ifade etti.
Hızlı bir çalışma temposuyla bir günde çıkarılacak yasanın ne kadar
başarılı olacağını soran Ünlütepe, Parlamentoda, usulüne uygun olmayan çalışma
ortaya konulduğunu, bu nedenle ciddi sıkıntılar yaşanacağını ileri sürdü.
CMK'nın 102. maddesinin yürürlüğe girmesi sonucu yaşanan tahliyelerin
tepki topladığını belirten ünlütepe, 'Yaşanan sorunda Meclisin hiç mi suçu yok.
Bu, yargıç ihtiyacını 8 yılda gideremeyen Hükümetin zaafı değil mi? CMK 102.
maddeyi bu Meclis kabul etmedi mi? Suçlu bu Parlamentodur'' diye konuştu.
Ünlütepe'nin eleştirilerine yanıt veren TBMM Adalet Komisyonu Başkanı
Ahmet İyimaya, Meclisin, suç değil ticaret hayatına cansuyu verecek, adaleti
güçlendirecek bir düzenleme için çalıştığını kaydederek, ''Parlamento doğruyu
yapıyor'' dedi.
Başkanvekili Güldal Mumcu, ''Temel kanun'' olarak bölümler halinde
görüşülen tasarının 24. bölümü kabul edildikten sonra birleşime bir saat ara
verdi.
TBMM Genel Kurulunda, 1535 maddelik Türk Ticaret Kanunu Tasarısı
kabul edilerek yasalaştı.
Kanuna göre, yolcu taşımacılığı açısından geleneksel alışkanlıklar terk
edilerek, çağdaş düzenlemeler benimsenecek.
Yolcuya kurallara uyma zorunluluğu getirilirken, firmalara da hizmetten
doğan kusurları için sorumluluk yüklenecek. Sefer herhangi bir sebeple
yapılamamışsa harekette yolcunun katlanamayacağı zaman diliminde gecikme olursa;
yolcu, sözleşmeden cayıp ödediği ücreti ve varsa zararını isteyebilecek. Yolcu,
aksine bir sözleşme yoksa, bagajı için ayrı ücret ödemeyecek.
Yolcu hakları ve çevrenin korunmasına ilişkin hükümlere göre, taşıyıcı,
yolcuları rahat bir yolculukla ve sağlıklı olarak gidecekleri yere ulaştırmak;
özellikle hava, ses, yer ve çevre kirliliğine meydan vermemek için gerekli düzeni
kurmak ve diğer gerekli önlemleri almakla yükümlü olacak.
Şehirler arası toplu taşıma araçlarında başkasını rahatsız eden
yiyecekler tüketilemeyecek. Şehirler arası yolculuklarda yumurta, soğan, pide,
lahmacun gibi kokulu yiyecekler yenilmeyecek; otobüslerde tavuk ve horoz gibi
canlı hayvan taşınmayacak. Otobüslerde, özellikle gece yarısından sonra olmak
üzere, yolcuların uyuduğu saatlerde yüksek sesle müzik çalınmayacak.
Yolcuların seyahat edeceği koltukların temiz olması sağlanacak.
Toplu taşım araçlarının dış yüzeyinin de sade bir görünümde olması
gerekecek. Kamyon ve dolmuşlarda sık görülen ''Kamyon çeker 10-20 ton, gönlüm
çeker Paris Hilton'', ''Rampaların ustasıyım, gözlerinin hastasıyım'', ''Aşıksan
vur saza, şoförsen bas gaza'', ''Aşk çekenin, yol gidenin'', ''Yaklaşma toz
olursun, geçme pişman olursun'', ''Sollama beni, mahcup ederim seni'' şeklindeki
yazılar kaldırılacak.
Yolcu taşımacılığıyla ilgili hükümlerin nasıl uygulanacağı, Ulaştırma
Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.
Firmalar, bilette belirtilen yerin başka bir kişiye verilmesi; bilette
gösterilen araç yerine, onunla aynı düzeyde olmayan başka bir aracın sefere
konulması; aracın belli saatten önce hareketi nedeniyle yolcunun yetişememesi,
araçta ilk yardım malzeme ve ilaçlarının bulundurulmaması gibi nedenlerden de
nedenlerden de sorumlu olacak. Herhangi bir zarar ispat edilmese bile firma,
bilet bedelinin 3 katı tazminat ödeyecek. Bu kurala uymayan araç sürücülerine ve
sahiplerine 100-1500 TL arasında idari para cezası verilecek.
Firma, yolcuların kazaya uğramalarından doğacak zararı tazmin etmekle
yükümlü olacak. Ancak, firma, kazanın en yüksek özenin gösterilmesine rağmen
kaçınılmaz ve önlenemez bir nedenden meydana geldiğini ispat ederse tazminat
ödemeyecek.
Tehlikeli eşya taşınacaksa, gönderen, taşıyıcıya açık, anlaşılır bir
içerikle ve yazılı olarak zamanında bildirimde bulunacak.
Eşyanın niteliği ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen, eşyayı
hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorunda
olacak.
Gönderen, kusuru olmasa da yetersiz ambalajlama ve işaretleme, tehlikeli
mal hakkında bildirimde bulunmamaktan kaynaklanan, taşıyıcının zararlarını
tazminle yükümlü olacak. Gönderenin bu durumlarda sorumlu olduğu tazminat
miktarı, gönderinin her kilosu için 35 TL ile sınırlı olacak.
Gönderici taşıma sözleşmesini her zaman feshedebilecek. Gönderen
sözleşmeyi feshederse, taşıyıcı ücret talep edebilecek. Taşıma ücreti eşyanın
tesliminde ödenecek. Taşıyıcı, eşyayı kararlaştırılan sürede teslim etmekle
yükümlü olacak.
Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine
kadar geçecek sürede eşyanın kaybından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden
doğan zarardan sorumlu tutulacak. Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen
kaybolmasından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat miktarı
eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre
hesaplanacak.
Ev ve büro eşyalarının taşınması açısından da önemli yenilikler getiren
düzenlemeye göre, taşıyıcının yükümlülükleri, mobilyalarının sökülmesi ve
kurulması ile eşyanın yüklenip boşaltılmasını da kapsayacak.
Bir evden, bürodan veya benzeri bir yerden alınan eşyaları benzeri bir
yere taşıyan taşıyıcının, kaybolma veya hasar nedeniyle sorumluluğu, taşıma
sözleşmesinin ifası için gerekli olan yükleme hacminin metreküpü başına 6 bin TL
ile sınırlı olacak.
Eşyanın kaybolmasından veya hasara uğramasından doğan talep hakları,
kaybolma veya hasar açıkça görülüyorsa eşyanın teslimini takip eden 3 iş günü
içinde; açıkça görülmüyorsa, teslimi takip eden 14 iş günü içinde taşıyıcıya
bildirilmemişse sona erecek.
Hacizli Türk veya yabancı bayraklı gemilerin ''vaktinden evvel''
satılmaları olanağı getirilecek. Buna göre, gemi veya içindeki eşya; insan ve
çevre güvenliği açısından tehlike gösterirse, icra müdürü veya liman başkanı,
ihtiyaten veya icra yoluyla haczedilmiş olan Türk veya yabancı bayraklı geminin
vaktinden önce satılması için mahkemeye başvurabilecek.
Türk bayrağı çekme hakkı olmamasına rağmen bayrak çeken veya çekmesi
gerekirken başka bir devletin bayrağını çeken geminin kaptanına 6 aya kadar hapis
cezası verilecek.
Bir geminin kurtarılamayacak şekilde batması, yararlanılabilir enkaz
bırakmaksızın harap olması, patlaması ve tahrip edilmiş olması gibi nedenlerden
zarar görmesiyle gemi üzerindeki mülkiyet hakkı sona erecek. Ancak, gemi
sahibinin yararlanabilir enkaz üzerindeki taşınır mülkiyeti ile her türlü enkazın
kaldırılmasına ve çevrenin korunmasına ilişkin yükümlülükleri devam edecek.
Deniz alacaklarından başka alacaklar için gemi hakkında ihtiyati haciz
kararı verilemeyecek.
Yolcular, gemi kazalarında tazminat alma hakkına kavuşacak.
Taşıyan, alabora olma, karaya oturma, çarpma, yangın ve arıza nedeniyle
meydana gelen gemi kazası yüzünden yolcunun ölmesi veya yaralanmasından doğan
zarardan sorumlu olacak. Taşıyanın sorumluluğu, zarar gören yolcu başına her bir
gemi kazası için 250 bin özel çekme hakkıyla (yaklaşık 1 milyon TL ile) sınırlı
olacak.
Deniz yoluyla yolcu taşımada yolcunun ölümü, yaralanması ve bedensel
zararından ilgilisi lehine doğan tazminat istemlerinde zamanaşımı 10 yıl olacak.
Yolcunun taşıma sözleşmesinden doğan bagajın kaybı veya hasara uğramasından doğan
alacaklar da dahil olmak üzere diğer bütün alacaklar 2 yılda zamanaşımına
uğrayacak.
12 kişiden fazla yolcu taşımak için ruhsat almış bir gemiyle yolcu
taşındığı takdirde, taşımanın tamamını veya bir kısmını üstlenen veya
gerçekleştiren bütün taşıyanlar, yolcuların ölümünden veya yaralanmasından
doğabilecek sorumluluklarına karşı sigorta yaptırmakla yükümlü olacak. Zorunlu
sigorta bedelinin tavanı, her kaza için kişi başına 1 milyon TL'den az
olamayacak.
Sigorta yaptırmayan 12 kişiden fazla yolcu kapasiteli gemilerin limandan
çıkışına izin verilmeyecek. Bu durumdan, turist taşıyan tekneler ile İstanbul
Boğazı'nda yolcu taşımacılığı yapanlar da etkilenecek.
Deniz kazalarında kurtarma ve yardım faaliyeti yapılırken çevre
korunacak.
Kirlenme, bulaşma, yangın, patlama veya benzeri olayların, kıyı sularında
ve ona bitişik bölgelerde insan sağlığına veya deniz canlılarına ya da
kaynaklarına verdiği ağır zararı ifade eden ''çevre zararı'' kavramı tasarıya
alınarak, taraflar, deniz kazalarında gemi ve yükün kurtarılması kadar, çevre
zararının önlenmesi ve sınırlandırılması için gerekli özeni gösterecek.
Kurtarma faaliyetinin, çevre kirliliğini önlemeye veya sınırlamaya
yönelik olduğu hallerde, kurtarana, giderleri için ''özel tazminat'' ödenecek.
Petrol kirliliğinin önlenmesi konusunda, uluslararası sözleşmelerde yer
alan düzenlemelere uyulacak.
Sigorta hukuku alanında da yeni düzenlemeler getiren yasaya göre,
sigortacıya, sözleşme yapılması ve devamında sözleşmeye ilişkin bilgi verme ve
sigortalının hakları konusunda, karşı tarafı aydınlatma yükümlülüğü getirilecek.
Sigorta ettiren de her türlü bilgi ve belgeyi sigortacıya verecek.
Bir kimsenin hayatı bir veya birkaç sigortacı tarafından çeşitli bedeller
üzerine sigorta ettirilebilecek.
Sigortalı, güvence kapsamında değişiklik yapmadan, primin yükseltilmesi
durumunda, sözleşmeyi sona erdirebilecek.
Sigortacı da ilk taksiti veya tamamı bir defada ödenmesi gereken prim
zamanında ödenmemişse, sözleşmeden 3 ay içinde vazgeçebilecek.
Meslekleri gereği bir hata yapıp, tazminat talebiyle karşılaşacağını
düşünen kişilerin düzenleyeceği sözleşmelerle ilgili olarak, ''sorumluluk
sigortaları'' kavramı Türk hukukuna ilk defa girdi.
Zarar gören, uğradığı zararı doğrudan sigortacıdan isteyebilecek.
Buna göre, sigortacı, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha
sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan
sorumluluğu nedeniyle zarar görene tazminat ödeyecek. Yanlış tedavi uygulayan
doktor, yanlış savunma yapan avukat, kötü yönetim sergileyen şirket yetkilisi
karşılaştıkları tazminat taleplerini, sorumluluk sigortası kapsamında
karşılayabilecek. Ancak, sigortacı, sigortalının sorumluluk konusu olayı kasten
gerçekleştirmesinden doğan zararlardan sorumlu olmayacak.
Hayat sigortası konusunda, AB mevzuatına uygun hükümler içeren yasaya
göre, sigorta yatıranlar, sigortacının kendisine cayma hakkını kullanabileceğini
bildirmesinden itibaren 15 gün içinde sözleşmeden vazgeçebilecek.
Grup sigortasına olanak tanınacak. En az 10 kişiden oluşan grup lehine
tek sözleşmeyle sigorta yapılabilecek.
Sigortalının sözleşmeyi sona erdirme süresi, 3 yıldan 1 yıla indirilecek.
Sigortalı, en az 1 yıldan beri yürürlükte bulunan ve 1 yıllık primi ödenmiş olan
sigorta sözleşmelerinde, istediği zaman sözleşmeyi sona erdirebilecek.
Yaşama olasılığına karşı yapılan sigortalarda, sigortacıdan ayrılma
değerinin istenebilmesi için sigortalı, sağlıklı olduğunu ispat edecek.
Sigorta ettiren, sigorta bedelini ödeme borcunun doğmasını sağlamak
amacıyla sigortalıyı öldürür veya öldürülmesinde suç ortaklığı ederse, sigortacı
bedel ödeme borcundan kurtulacak.
Sigortalının intiharı veya intihara teşebbüsü sonucu ölümü, akli
melekelerindeki bir rahatsızlık nedeniyle 3 yıldan önce gerçekleşmişse sigortacı,
sigorta bedelini ödemek zorunda olacak.
Doğum sırasında, anne veya babadan biri için yaptırılmış bir hastalık
veya sağlık sigortasının bulunması halinde, aksi kararlaştırılmamışsa, doğumdan
sonra bebek, ek prim olmaksızın sigorta kapsamına girecek.
(23.45)
NOT: HABERİN DEVAMINI "İLGİLİ DÖKÜMANLAR" BÖLÜMÜNDEN BULABİLİRSİNİZ.
başkanlığında toplandı.
Gündem dışı söz alan CHP Muğla Milletvekili Gürol Ergin, Tarım ve
Köyişleri Bakanlığının ''aç gözlü talancılara zeytinlikleri açtırmak için
yönetmelikte değişiklik tasarısı hazırladığını'' savundu.
Bu yönetmelik değişikliği ile yapılmak istenenin; ''yönetmeliğin dayanağı
olan Zeytincilik Yasasına yüzde yüz aykırı'' olduğunu ileri süren Ergin, ''Kanun
kapsamının yönetmelikle daraltılması mümkün değildir. Bu yönetmelik düzenlemesi
hangi hukuk, mantık, ahlak anlayışına göre yapılmaktadır? Değişiklik yapılsa bile
yargıdan döner''dedi.
MHP Aydın Milletvekili Ali Uzunırmak, Aydın'ın Koçarlı ilçesinde meydana
gelen sel felaketiyle ilgili bilgi vererek zararlarla ilgili gerekli adımların
iktidar tarafından atılmasını istedi.
AK Parti Aydın Milletvekilleri Ahmet Ertürk ve Mehmet Erdem, sel
felaketine ilişkin yapılan çalışmaları yerlerinden söz alarak anlattılar.
AK Parti Malatya Milletvekili Ömer Faruk Öz de Malatya'ya Devlet Su
İşlerinin tarafından yapılan yatırımlara ilişkin bilgi verdi.
Genel Kurulda bugün Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ile Türk Ticaret
Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun Tasarısı görüşülecek.
TBMM Genel Kurulunda Türk Ticaret Kanunu
Tasarısı'nın görüşülmesine başlandı.
Güldal Mumcu başkanlığında toplanan TBMM Genel Kurulunda, gündem dışı
konuşmaların ardından, daha önce parti grupları arasında varılan uzlaşma
doğrultusunda Türk Ticaret Kanunu Tasarısı'nın görüşülmesine başlandı.
''Temel kanun'' olarak görüşülen tasarı, daha önce üçüncü bölümündeki 76.
maddesine kadar kabul edilmişti.
Tasarı, 1535 maddeden oluşuyor.
MHP Grup Başkanvekili Mehmet Şandır, Türk
Ticaret Kanunu Tasarısı'nın yürürlüğünün partiler arasındaki mutabakatla 12
Temmuz 2012 olarak belirleneceğini söyledi.
Şandır, TBMM Genel Kurulunda Türk Ticaret Kanunu Tasarısı'nın
görüşmelerinde yaptığı konuşmada, tasarının 5 yıldır Mecliste beklediğini ve
temel değerde olduğunu ifade etti.
Bu tasarıyla birlikte, kabul edilen Borçlar Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri
Kanununun gelecek döneme sarkmaması için MHP'nin öncülüğündeki uzlaşmayla bu
dönemde kanunlaşmasının ve ekonominin ihtiyacına cevap verilmesinin sağlandığını
belirten Şandır, ''Ancak bu görüşmeler bir istisna. Yasama, genel kurulda
müzakereyle tamamlanmalı. Genel Kurul müzakereleri yapılmadığında kanun eksik
kalacaktır'' dedi. Bu tasarıların bu şekilde yasalaşmasının istisna olduğunu ve
bunun istismar edilmemesi gerektiğini ifade eden Şandır, tasarının partiler
arasındaki mutabakatla yürürlüğünün 1.5 yıl sonraya, 12 Temmuz 2012 tarihine
erteleneceğini belirtti.
Şandır, ''Kanun yürürlüğe girmeden eksikliklerinin tartışılıp
düzeltilmesini ümit ediyorum'' diye konuştu.
CHP Zonguldak Milletvekili Ali İhsan Köktürk, tasarının geneline
katılmakla beraber bazı eksikliklerinin bulunduğunu ve bunlara ilişkin
önergelerinin olacağını söyledi.
AK Parti Bartın Milletvekili Yılmaz Tunç, tasarının getirdiği bazı
düzenlemeler hakkında bilgi vererek, yürürlüğünün 12 Temmuz 2012'ye
ertelenmesinin yerinde bir uygulama olacağını belirtti.
1535 maddeden oluşan tasarının 195 maddesi kabul edildi.
TBMM Genel Kurulunda, Türk Ticaret Kanunu
Tasarısı'nın görüşmeleri sürüyor.
''Temel kanun'' olarak bölümler halinde görüşülen tasarıda, grupların
ortak önergesiyle bazı değişiklikler yapıldı.
Tasarının ''cari hesap'' bölümünde kabul edilen önergeyle, cari hesabın
alacak sütununa yazılan tutarlar için, sözleşme veya ticari teamüller gereğince,
kaydolundukları tarihten itibaren faiz işleyecek.
Yapılan bir başka değişiklikle, taraflar, 3 aydan aşağı olmamak şartıyla
diledikleri andan başlamak üzere faizlerin ana paraya eklenmesini
kararlaştırabilecekleri gibi hesap devreleri ile faiz ve komisyon miktarlarını da
sözleşmeyle belirleyebilecek.
Şirket birleşme, bölünme ve tür değiştirmede ortaklık paylarının ve
ortaklık haklarının gereğince korunmamış veya ayrılma karşılığının uygun
belirlenmemiş olması halinde; her ortak birleşme, bölünme veya tür değiştirme
kararının Türk Ticaret Sicili Gazetesinde ilanından itibaren 2 ay içinde, söz
konusu işlemlere katılan şirketlerden birinin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye
ticaret mahkemesinden, uygun bir denkleştirme akçesinin saptanmasını
isteyebilecek. Ortaklık paylarının veya ortaklık haklarının korunmasını inceleme
davası birleşme, bölünme veya tür değiştirme kararının geçerliliğini
etkilemeyecek.
1535 maddeden oluşan tasarının görüşmeleri, 13. bölüm üzerinden sürüyor.
Her bölüm, 30 maddeden oluşuyor.
TBMM Genel Kurulunda, Türk Ticaret Kanunu
Tasarısının görüşmeleri sürüyor.
CHP Afyonkarahisar Milletvekili Halil ünlütepe, yasanın ilk olarak 1926
yılında yürürlüğe girdiğini, daha sonra 1956 yılında yenilendiğini belirterek,
dönemin parlamentosunun 1475 maddelik tasarıyı yasalaştırmak için 15 gün
çalıştığını anlattı.
''Şimdi 1535 maddelik tasarıyı bir günde yasalaştırırsak bu Parlamentonun
güvenirliği sorgulanmaz mı? Bu ne acele?'' diye soran Ünlütepe, tasarının 22.
Dönemde Adalet Komisyonunda kabul edildiğini, 23. Dönemde ise 2 saatlik bir
çalışma sonucunda Genel Kurula indirildiğini ifade etti. Komisyonda geçen
dönemden gelen 2 milletvekili bulunduğunu, kendisinin de bunlardan biri olduğunu
anlatan Ünlütepe, milletvekillerinin görüşülen tasarının içeriğini bilmediğini
ifade etti.
Hızlı bir çalışma temposuyla bir günde çıkarılacak yasanın ne kadar
başarılı olacağını soran Ünlütepe, Parlamentoda, usulüne uygun olmayan çalışma
ortaya konulduğunu, bu nedenle ciddi sıkıntılar yaşanacağını ileri sürdü.
CMK'nın 102. maddesinin yürürlüğe girmesi sonucu yaşanan tahliyelerin
tepki topladığını belirten ünlütepe, 'Yaşanan sorunda Meclisin hiç mi suçu yok.
Bu, yargıç ihtiyacını 8 yılda gideremeyen Hükümetin zaafı değil mi? CMK 102.
maddeyi bu Meclis kabul etmedi mi? Suçlu bu Parlamentodur'' diye konuştu.
Ünlütepe'nin eleştirilerine yanıt veren TBMM Adalet Komisyonu Başkanı
Ahmet İyimaya, Meclisin, suç değil ticaret hayatına cansuyu verecek, adaleti
güçlendirecek bir düzenleme için çalıştığını kaydederek, ''Parlamento doğruyu
yapıyor'' dedi.
Başkanvekili Güldal Mumcu, ''Temel kanun'' olarak bölümler halinde
görüşülen tasarının 24. bölümü kabul edildikten sonra birleşime bir saat ara
verdi.
TBMM Genel Kurulunda, 1535 maddelik Türk Ticaret Kanunu Tasarısı
kabul edilerek yasalaştı.
Kanuna göre, yolcu taşımacılığı açısından geleneksel alışkanlıklar terk
edilerek, çağdaş düzenlemeler benimsenecek.
Yolcuya kurallara uyma zorunluluğu getirilirken, firmalara da hizmetten
doğan kusurları için sorumluluk yüklenecek. Sefer herhangi bir sebeple
yapılamamışsa harekette yolcunun katlanamayacağı zaman diliminde gecikme olursa;
yolcu, sözleşmeden cayıp ödediği ücreti ve varsa zararını isteyebilecek. Yolcu,
aksine bir sözleşme yoksa, bagajı için ayrı ücret ödemeyecek.
Yolcu hakları ve çevrenin korunmasına ilişkin hükümlere göre, taşıyıcı,
yolcuları rahat bir yolculukla ve sağlıklı olarak gidecekleri yere ulaştırmak;
özellikle hava, ses, yer ve çevre kirliliğine meydan vermemek için gerekli düzeni
kurmak ve diğer gerekli önlemleri almakla yükümlü olacak.
Şehirler arası toplu taşıma araçlarında başkasını rahatsız eden
yiyecekler tüketilemeyecek. Şehirler arası yolculuklarda yumurta, soğan, pide,
lahmacun gibi kokulu yiyecekler yenilmeyecek; otobüslerde tavuk ve horoz gibi
canlı hayvan taşınmayacak. Otobüslerde, özellikle gece yarısından sonra olmak
üzere, yolcuların uyuduğu saatlerde yüksek sesle müzik çalınmayacak.
Yolcuların seyahat edeceği koltukların temiz olması sağlanacak.
Toplu taşım araçlarının dış yüzeyinin de sade bir görünümde olması
gerekecek. Kamyon ve dolmuşlarda sık görülen ''Kamyon çeker 10-20 ton, gönlüm
çeker Paris Hilton'', ''Rampaların ustasıyım, gözlerinin hastasıyım'', ''Aşıksan
vur saza, şoförsen bas gaza'', ''Aşk çekenin, yol gidenin'', ''Yaklaşma toz
olursun, geçme pişman olursun'', ''Sollama beni, mahcup ederim seni'' şeklindeki
yazılar kaldırılacak.
Yolcu taşımacılığıyla ilgili hükümlerin nasıl uygulanacağı, Ulaştırma
Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.
Firmalar, bilette belirtilen yerin başka bir kişiye verilmesi; bilette
gösterilen araç yerine, onunla aynı düzeyde olmayan başka bir aracın sefere
konulması; aracın belli saatten önce hareketi nedeniyle yolcunun yetişememesi,
araçta ilk yardım malzeme ve ilaçlarının bulundurulmaması gibi nedenlerden de
nedenlerden de sorumlu olacak. Herhangi bir zarar ispat edilmese bile firma,
bilet bedelinin 3 katı tazminat ödeyecek. Bu kurala uymayan araç sürücülerine ve
sahiplerine 100-1500 TL arasında idari para cezası verilecek.
Firma, yolcuların kazaya uğramalarından doğacak zararı tazmin etmekle
yükümlü olacak. Ancak, firma, kazanın en yüksek özenin gösterilmesine rağmen
kaçınılmaz ve önlenemez bir nedenden meydana geldiğini ispat ederse tazminat
ödemeyecek.
Tehlikeli eşya taşınacaksa, gönderen, taşıyıcıya açık, anlaşılır bir
içerikle ve yazılı olarak zamanında bildirimde bulunacak.
Eşyanın niteliği ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen, eşyayı
hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorunda
olacak.
Gönderen, kusuru olmasa da yetersiz ambalajlama ve işaretleme, tehlikeli
mal hakkında bildirimde bulunmamaktan kaynaklanan, taşıyıcının zararlarını
tazminle yükümlü olacak. Gönderenin bu durumlarda sorumlu olduğu tazminat
miktarı, gönderinin her kilosu için 35 TL ile sınırlı olacak.
Gönderici taşıma sözleşmesini her zaman feshedebilecek. Gönderen
sözleşmeyi feshederse, taşıyıcı ücret talep edebilecek. Taşıma ücreti eşyanın
tesliminde ödenecek. Taşıyıcı, eşyayı kararlaştırılan sürede teslim etmekle
yükümlü olacak.
Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine
kadar geçecek sürede eşyanın kaybından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden
doğan zarardan sorumlu tutulacak. Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen
kaybolmasından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat miktarı
eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre
hesaplanacak.
Ev ve büro eşyalarının taşınması açısından da önemli yenilikler getiren
düzenlemeye göre, taşıyıcının yükümlülükleri, mobilyalarının sökülmesi ve
kurulması ile eşyanın yüklenip boşaltılmasını da kapsayacak.
Bir evden, bürodan veya benzeri bir yerden alınan eşyaları benzeri bir
yere taşıyan taşıyıcının, kaybolma veya hasar nedeniyle sorumluluğu, taşıma
sözleşmesinin ifası için gerekli olan yükleme hacminin metreküpü başına 6 bin TL
ile sınırlı olacak.
Eşyanın kaybolmasından veya hasara uğramasından doğan talep hakları,
kaybolma veya hasar açıkça görülüyorsa eşyanın teslimini takip eden 3 iş günü
içinde; açıkça görülmüyorsa, teslimi takip eden 14 iş günü içinde taşıyıcıya
bildirilmemişse sona erecek.
Hacizli Türk veya yabancı bayraklı gemilerin ''vaktinden evvel''
satılmaları olanağı getirilecek. Buna göre, gemi veya içindeki eşya; insan ve
çevre güvenliği açısından tehlike gösterirse, icra müdürü veya liman başkanı,
ihtiyaten veya icra yoluyla haczedilmiş olan Türk veya yabancı bayraklı geminin
vaktinden önce satılması için mahkemeye başvurabilecek.
Türk bayrağı çekme hakkı olmamasına rağmen bayrak çeken veya çekmesi
gerekirken başka bir devletin bayrağını çeken geminin kaptanına 6 aya kadar hapis
cezası verilecek.
Bir geminin kurtarılamayacak şekilde batması, yararlanılabilir enkaz
bırakmaksızın harap olması, patlaması ve tahrip edilmiş olması gibi nedenlerden
zarar görmesiyle gemi üzerindeki mülkiyet hakkı sona erecek. Ancak, gemi
sahibinin yararlanabilir enkaz üzerindeki taşınır mülkiyeti ile her türlü enkazın
kaldırılmasına ve çevrenin korunmasına ilişkin yükümlülükleri devam edecek.
Deniz alacaklarından başka alacaklar için gemi hakkında ihtiyati haciz
kararı verilemeyecek.
Yolcular, gemi kazalarında tazminat alma hakkına kavuşacak.
Taşıyan, alabora olma, karaya oturma, çarpma, yangın ve arıza nedeniyle
meydana gelen gemi kazası yüzünden yolcunun ölmesi veya yaralanmasından doğan
zarardan sorumlu olacak. Taşıyanın sorumluluğu, zarar gören yolcu başına her bir
gemi kazası için 250 bin özel çekme hakkıyla (yaklaşık 1 milyon TL ile) sınırlı
olacak.
Deniz yoluyla yolcu taşımada yolcunun ölümü, yaralanması ve bedensel
zararından ilgilisi lehine doğan tazminat istemlerinde zamanaşımı 10 yıl olacak.
Yolcunun taşıma sözleşmesinden doğan bagajın kaybı veya hasara uğramasından doğan
alacaklar da dahil olmak üzere diğer bütün alacaklar 2 yılda zamanaşımına
uğrayacak.
12 kişiden fazla yolcu taşımak için ruhsat almış bir gemiyle yolcu
taşındığı takdirde, taşımanın tamamını veya bir kısmını üstlenen veya
gerçekleştiren bütün taşıyanlar, yolcuların ölümünden veya yaralanmasından
doğabilecek sorumluluklarına karşı sigorta yaptırmakla yükümlü olacak. Zorunlu
sigorta bedelinin tavanı, her kaza için kişi başına 1 milyon TL'den az
olamayacak.
Sigorta yaptırmayan 12 kişiden fazla yolcu kapasiteli gemilerin limandan
çıkışına izin verilmeyecek. Bu durumdan, turist taşıyan tekneler ile İstanbul
Boğazı'nda yolcu taşımacılığı yapanlar da etkilenecek.
Deniz kazalarında kurtarma ve yardım faaliyeti yapılırken çevre
korunacak.
Kirlenme, bulaşma, yangın, patlama veya benzeri olayların, kıyı sularında
ve ona bitişik bölgelerde insan sağlığına veya deniz canlılarına ya da
kaynaklarına verdiği ağır zararı ifade eden ''çevre zararı'' kavramı tasarıya
alınarak, taraflar, deniz kazalarında gemi ve yükün kurtarılması kadar, çevre
zararının önlenmesi ve sınırlandırılması için gerekli özeni gösterecek.
Kurtarma faaliyetinin, çevre kirliliğini önlemeye veya sınırlamaya
yönelik olduğu hallerde, kurtarana, giderleri için ''özel tazminat'' ödenecek.
Petrol kirliliğinin önlenmesi konusunda, uluslararası sözleşmelerde yer
alan düzenlemelere uyulacak.
Sigorta hukuku alanında da yeni düzenlemeler getiren yasaya göre,
sigortacıya, sözleşme yapılması ve devamında sözleşmeye ilişkin bilgi verme ve
sigortalının hakları konusunda, karşı tarafı aydınlatma yükümlülüğü getirilecek.
Sigorta ettiren de her türlü bilgi ve belgeyi sigortacıya verecek.
Bir kimsenin hayatı bir veya birkaç sigortacı tarafından çeşitli bedeller
üzerine sigorta ettirilebilecek.
Sigortalı, güvence kapsamında değişiklik yapmadan, primin yükseltilmesi
durumunda, sözleşmeyi sona erdirebilecek.
Sigortacı da ilk taksiti veya tamamı bir defada ödenmesi gereken prim
zamanında ödenmemişse, sözleşmeden 3 ay içinde vazgeçebilecek.
Meslekleri gereği bir hata yapıp, tazminat talebiyle karşılaşacağını
düşünen kişilerin düzenleyeceği sözleşmelerle ilgili olarak, ''sorumluluk
sigortaları'' kavramı Türk hukukuna ilk defa girdi.
Zarar gören, uğradığı zararı doğrudan sigortacıdan isteyebilecek.
Buna göre, sigortacı, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha
sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan
sorumluluğu nedeniyle zarar görene tazminat ödeyecek. Yanlış tedavi uygulayan
doktor, yanlış savunma yapan avukat, kötü yönetim sergileyen şirket yetkilisi
karşılaştıkları tazminat taleplerini, sorumluluk sigortası kapsamında
karşılayabilecek. Ancak, sigortacı, sigortalının sorumluluk konusu olayı kasten
gerçekleştirmesinden doğan zararlardan sorumlu olmayacak.
Hayat sigortası konusunda, AB mevzuatına uygun hükümler içeren yasaya
göre, sigorta yatıranlar, sigortacının kendisine cayma hakkını kullanabileceğini
bildirmesinden itibaren 15 gün içinde sözleşmeden vazgeçebilecek.
Grup sigortasına olanak tanınacak. En az 10 kişiden oluşan grup lehine
tek sözleşmeyle sigorta yapılabilecek.
Sigortalının sözleşmeyi sona erdirme süresi, 3 yıldan 1 yıla indirilecek.
Sigortalı, en az 1 yıldan beri yürürlükte bulunan ve 1 yıllık primi ödenmiş olan
sigorta sözleşmelerinde, istediği zaman sözleşmeyi sona erdirebilecek.
Yaşama olasılığına karşı yapılan sigortalarda, sigortacıdan ayrılma
değerinin istenebilmesi için sigortalı, sağlıklı olduğunu ispat edecek.
Sigorta ettiren, sigorta bedelini ödeme borcunun doğmasını sağlamak
amacıyla sigortalıyı öldürür veya öldürülmesinde suç ortaklığı ederse, sigortacı
bedel ödeme borcundan kurtulacak.
Sigortalının intiharı veya intihara teşebbüsü sonucu ölümü, akli
melekelerindeki bir rahatsızlık nedeniyle 3 yıldan önce gerçekleşmişse sigortacı,
sigorta bedelini ödemek zorunda olacak.
Doğum sırasında, anne veya babadan biri için yaptırılmış bir hastalık
veya sağlık sigortasının bulunması halinde, aksi kararlaştırılmamışsa, doğumdan
sonra bebek, ek prim olmaksızın sigorta kapsamına girecek.
(23.45)
NOT: HABERİN DEVAMINI "İLGİLİ DÖKÜMANLAR" BÖLÜMÜNDEN BULABİLİRSİNİZ.
