2008-10-20 - 13:15
2009 YILI BÜTÇESİ, TBMM BAŞKANLIĞINA SUNULDU
Sunulan bütçede; gelir 248.7 Milyar, gider 262.1TL olurken, gelecek yıl Türkiye'de büyüme hızı %4, enflasyon hedefi ise %7.5 olarak yer aldı.
TBMM Başkanlığına sunulan 2009 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Tasarısında bütçenin geliri 248 milyar 759 milyon TL, gideri ise 262 milyar 110 milyon TL olarak öngörüldü.

Bütçenin 13,3 milyar TL açık vereceği 2009 yılında, 202 milyar 90 milyon TL vergi toplanması öngörüldü. Tasarıya göre, bütçe 2009'da 44 milyar 149 milyon TL faiz dışı fazla verecek.

Tasarıda, gelecek yıl Türkiye'de büyüme hızı yüzde 4, yıl sonu enflasyon hedefi ise yüzde 7,5 olarak yer aldı.

Maliye Bakanı Kemal Unakıtan tarafından 23 Ekim Perşembe günü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonuna sunulacak olan 2009 yılı bütçe kanunu tasarısı, gelecek yıl YTL'den TL'ye geçileceği için Türk Lirası (TL) olarak hazırlandı.

BÜYÜME HIZI

Bütçenin 13,3 milyar TL açık vereceği 2009 yılında, 202 milyar 90 milyon
TL vergi toplanması hedeflendi.
Tasarıya göre, bütçe 2009'da 44 milyar 149 milyon TL faiz dışı fazla
verecek. Böylece faiz dışı fazlanın yüzde 3,5 olması öngörüldü.
Tasarıda, gelecek yıl Türkiye'de büyüme hızı yüzde 4, yıl sonu enflasyon
hedefi ise yüzde 7,5 olarak yer aldı.
Maliye Bakanı Kemal Unakıtan tarafından 23 Ekim Perşembe günü TBMM Plan
ve Bütçe Komisyonuna sunulacak olan 2009 yılı bütçe kanunu tasarısı, gelecek yıl
YTL'den TL'ye geçileceği için Türk Lirası (TL) olarak hazırlandı.

-YATIRIM HARCAMALARI-

Tasarıya göre, 2009 Yatırım Programına ek yatırım cetvelinde yer alan
projeler dışında herhangi bir projeye harcama yapılamayacak. Ödeneği toplu
verilmiş projeler kapsamındaki yıllara sair işlere (kurulu gücü 500 megavatın
üzerindeki HES projeleri, Gebze Haydarpaşa, Sirkeci-Halkalı Banliyö Hattının
iyileştirilmesi ve demiryolu boğaz tüp geçiş inşaatı ve diğer demir yollu yapım
projeleri hariç) 2009'da başlanabilmesi için proje veya işin 2009 yılı yatırım
ödeneği, proje maliyetinin yüzde 10'undan az olamayacak.
Silahlı Kuvvetler bütçesinin programlarında savunma sektörü, altyapı,
inşa, iskan ve tesisleriyle NATO altyapı yatırımlarının gerektirdiği inşa ve
tesisler ve bunlara ilişkin kamulaştırmalar ile stratejik hedef planı içinde yer
alan alım ve hizmetler, DPT Müsteşarlığının vizesine bağlı olmayıp, 2009 yılı
yatırım programına ek yatırım cetvellerinde yer almayacak.
2009 Yılı Yatırım Programına ek yatırım cetvellerinde yıl içinde
yapılması zorunlu değişiklikler için 2009 Yılı Programının Uygulanması,
Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Kararda yer alan usullere uyulacak.
Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı bütçelerinde yer alan Silahlı Kuvvetlerin tek merkezden yönetilmesi
gereken ikmal ve tedarik hizmetleriyle bir fonksiyona ait hizmetin, diğer bir
fonksiyon tarafından yürütülmesi halinde ilgili ödeneğin, fonksiyonlar arasında
karşılıklı olarak aktarmaya Maliye Bakanlığı yetkili olacak.
Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı; cari yıl içinde aralarında yapılan hizmetlerin bedellerini
karşılamak amacıyla varılacak mutabakat üzerine, bütçeleri arasında karşılıklı
aktarmaya yetkili olacak.
Genel Bütçe kapsamındaki kamu idareleriyle özel bütçeli idareler, aktarma
yapılacak tertipteki ödeneğin yüzde 20'sine kadar kendi bütçeleri içinde ödenek
aktarması yapabilecek. Bu idarelerin yüzde 20'yi geçen diğer her türlü kurum içi
aktarmaları yapmaya Maliye Bakanı yetkili olacak.

-RESMİ TAŞITLAR-

TSK (Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil),
Emniyet Genel Müdürlüğü ile Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Muhafaza Genel
Müdürlüğüne kurum, kuruluş, dernek ve vakıflarca hibe edilecek taşıtlar, Bakanlar
Kurulu kararıyla edinilebilecek.
TSK'ya (Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil)
ait taşıtlardan 10 yılını doldurmuş olanlar, Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri
Bakanlığı kararıyla, satın alınacak taşıt sayısı Milli Savunma Bakanlığı için 40,
Jandarma Genel Komutanlığı için 10, Sahil Güvenlik Komutanlığı için 5'i geçmemek
üzere mübadele yoluyla yenileriyle değiştirilebilecek. Aradaki fiyat farkı,
bütçeden karşılanabilecek.
Vakıf, dernek, sandık, banka, birlik, firma, şahıs ve benzeri kuruluş
veya kişilere ait olup, Taşıt Kanunu kapsamında bulunan kurumlar ile özel kanunla
kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşlarınca kullanılan
taşıtların giderleri için (güvenlik hizmetlerinde kullanılan taşıtlar hariç)
kurum bütçelerinden hiçbir şekilde ödeme yapılmayacak.

TBMM Başkanlığına sunulan 2009 yılı Merkezi
Yönetim Bütçe Kanun Tasarısında, maliye, 3 milyar 754 milyon 158 bin TL ceza
geliri bekliyor.
Toplam 248 milyar 759 milyon TL olarak belirlenen 2009 bütçe gelirinin,
214 milyon 948 bin TL'si yargı, 1 milyar 152 milyon 679 bin lirası idari, 2
milyar 258 milyon 904 bin lirası vergi, 126 milyon 627 bin lirası diğer para
cezalarından oluşacak.
Tasarıda, 1 milyar 152 milyon 679 bin TL olarak belirlenen idari para
cezasının; 700 milyon 85 bin lirası trafik, 7 milyon 404 bin lirası çevre, 445
milyon 190 bin lirası da diğer idari para cezalarından oluşacak.
Vergi cezalarının alt kalemlerinden; Vergi Ve Diğer Amme Alacakları
Gecikme Zamlarından beklenen ceza 1 milyar 769 milyon 909 bin lira olarak
öngörülürken, Diğer Vergi Cezalarından 489 milyon 995 bin TL ceza geliri
bekleniyor. Böylelikle 2 milyar 259 milyon 904 bin TL düzeyinde tahmin edilen
vergi cezası; idari cezalar içinde, en fazla gelir getiren kalemi oluşturdu.
Diğer para cezalarını oluşturan kalemde ise; Kaynak kullanımı Destekleme
Fonu Kesintilerinden oluşan cezai faiz 39 milyon 443 bin TL ve tüm bu kalemler
içinde tanımlanmayan diğer para cezası da 87 milyon 184 bin TL olarak hesaplandı.
Dolayısiyle, Diğer Para Cezaları başlığı altında 126 milyon 627 bin TL ceza
toplanması öngörüldü.

Yardımcı üreme yöntemi (tüp bebek)
tedavisinde, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortalı (SSGSS) olanlardan ilk
denemede yüzde 30, ikinci denemede yüzde 25 oranında katılım payı alınacak.
TBMM Başkanlığına sunulan 2009 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun
Tasarısına göre, toplu iş sözleşmelerinden doğacak yükümlülükler, ihbar ve kıdem
tazminatı ödemeleri, asgari ücret ve sigorta prim artışı nedeniyle meydana
gelecek ödenek noksanlıkları, Maliye Bakanlığı bütçesinin, ''personel giderlerini
karşılama ödeneği'' ile ''yedek ödenek'' tertiplerinde yer alan ödeneklerden
aktarma yapılarak karşılanabilecek.
Deprem, yangın, su baskını, yer kayması, kaya düşmesi, çığ ve benzeri
afetler nedeniyle yürürlüğe konulacak Bakanlar Kurulu kararı uyarınca
yaptırılacak fazla çalışmalar ile çalışma ücret ödemelerine ilişkin ilama bağlı
borçlar için yapılacak aktarmalar hariç, fazla süreli çalışma ücret ödemeleri
için hiçbir şekilde ödenek aktarması yapılamayacak.

-ULUSLARARASI KURULUŞLARA ÜYE OLMAK-

Kamu idareleri ile özel bütçeli idareler tarafından, kanun, kararname ve
uluslararası anlaşmalar gereği üye olunan uluslararası kuruluşlar dışındaki
kuruluşlara, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmadan üye olunamayacak, katılma
payı ile üyelik aidatı adı altında herhangi bir ödeme yapılamayacak.
Kamu idarelerince işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, çocuk
bakımevi, kreş, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin giderleri; bu tesislerin
işletilmesinden elde edilen gelirden karşılanacak. Bu yerlerde, 2009 yılında, ilk
defa istihdam edilecek yeni personel görevlendirilmeyecek.
Emekli Sandığı Kanunu, Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkarlar ve
Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal
Sigortalar Kanunu, Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar
Kanunundan herhangi biri kapsamında sağlık yardımı alması gerekirken, aynı
dönemde diğer bir sosyal güvenlik kanunu kapsamında hak etmediği halde sağlık
yardımı alan kişilerden, yersiz olarak sağlık ödemeleri yapan sosyal güvenlik
kurumu tarafından tahakkuk ettirilmiş veya ettirilecek borçlar, ilgililerin bu
nedenle açtıkları davadan vazgeçmeleri halinde tahsil edilmeyecek.
Sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kapsamında istihdam edilenler
ile bunların bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin, yeşil kart
sahiplerinin, 2009'da, ayakta tedavilerinde hekim ve diş hekimi muayenelerinden 2
TL katılım payı alınacak.

-KATILIM PAYI, YEŞİL KART SAHİPLERİNE ÖDENECEK-

Bu kişilerin, 2009 yılında, ortez, protez, iyileştirme araç ve
gereçlerinin bedelleri üzerinden, gereksiz kullanımı azaltmak amacıyla yüzde
10-20 arasında katılım payı alınacak. Ancak bu katılım payı, asgari ücretin yüzde
75'ini geçemeyecek. Yeşil kart sahiplerinin katılım payları ise talepleri halinde
geri ödenecek.
Bir hastalığın tedavisinin başka tıbbi bir yöntemle tedavisinin mümkün
olmaması nedeniyle yapılacak yardımcı üreme yöntemi (tüp bebek) tedavisi
dışındaki yardımcı üreme yöntemi tedavisinde, sosyal sigortalar ve genel sağlık
sigortası kanunu kapsamında olanlar için ilk denemede yüzde 30, ikinci denemede
yüzde 25 oranında katılım payı alınacak.
Sağlık kurum ve kuruluşları, sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası
kanunu kapsamında sigortalı olarak istihdam edilenler ile bunların bakmakla
yükümlü olduğu aile fertlerinden, genel sağlık sigortalısı hak sahiplerinden
alabilecekleri ilave ücretlerin dışında ilave ücret talep edemeyecek.

-5 YTL SENDİKA ÖDENEĞİ 10 TL'YE ÇIKARILDI-

Tasarıyla, Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu hükümleri uyarınca kamu
görevlileri sendikasına üye olan ve kendisinden üyelik ödentisi kesilen kamu
görevlilerine her ay için verilen 5 YTL sendika ödeneği, ödeneğin adı toplu
görüşme primi olarak değiştirilerek, 10 TL'ye çıkarıldı.

Devlet memuru ve kamuda çalışan
sözleşmelilerin maaşlarına, 2009 yılının ilk 6 ayı için yüzde 4, ikinci 6 ayı
için de yüzde 4.5 zam yapılacak.
TBMM Başkanlığına sunulan 2009 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun
Tasarısına göre, Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı bütçelerinin, mal ve alım hizmet alım giderleri ile ilgili
tertiplerinde yer alan ödeneklerinden yılı içinde harcanmayan kısımları, hizmetin
devamlılığını sağlamak amacıyla ödeneklerinin yüzde 30'unu aşmamak üzere, ertesi
yıl bütçesine devren ödenek olarak kaydetmeye Maliye Bakanlığı yetkili olacak.
Hazine tarafından il özel idarelerine veya büyükşehir belediyelerine
devredilen personelin aylık ve diğer her türlü mali ve sosyal haklarına ilişkin
yapılan ödemeler ile KÖYDES kapsamında altyapı ihtiyaçlarını karşılamak için
yapılan ödemeler, haczedilemeyecek ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacak.
Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı bütçesinin öğretim üyesi yetiştirme
projesi tertibinde yer alan ödeneği, proje kapsamında lisansüstü eğitim veren
yükseköğretim kurumlarına, mal ve hizmet alımlarında kullanılmak üzere,
görevlendirilen öğrencilerin sayıları ve öğrenim alanları dikkate alınarak
tahakkuk ettirilmek suretiyle ödenecek.
TSK'ya stratejik hedef planı uyarınca temini gerekli modern silah, araç
ve gereçler ile gerçekleştirilecek savunma ve NATO altyapı yatırımları için yıl
içinde yapılacak harcamalar ile Savunma Sanayii Destekleme Fonunun kaynakları, bu
amaçla bütçeye konulan ödenekler ve diğer ayni ve nakdi imkanlarla birlikte
değerlendirilmek suretiyle Savunma Sanayi İcra Komitesince tespit edilecek
esaslar çerçevesinde karşılanacak.
Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı bütçesi ile tahsis edilen bu ödeneklerin tutarları; Emniyet Genel
Müdürlüğüne bütçe ile tahsis edilen mevcut ödeneklerden helikopter, uçak alımları
ile revizyonlarına, hava araçlarına füze önleme, tespit sistemlerinin takılmasına
ve Helikopter Elektronik Harp Projesine ilişkin tutarları; Gümrük Müsteşarlığı
ile Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğüne bütçe ile tahsis edilen mevcut
ödenekler ile bu müdürlük bütçesine kaydedilen ödeneklerden motorbot alımına
yönelik tutarları; MTA Genel Müdürlüğüne bütçe ile tahsis edilen mevcut
ödeneklerden araştırma gemisi alınmasına yönelik tutarları; ilgili hizmetleri
gerçekleştirmek üzere Savunma Sanayii Destekleme Fonuna ödemeye, ilgilisine göre
Milli Savunma, Sağlık, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı veya Gümrük
Müsteşarlığının bağlı olduğu bakan yetkili olacak.

-GARANTİLİ İMKAN VE DIŞ BORCUN İKRAZI-

Yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan hibe olarak yıl içinde elde edilecek
imkanların Türk Lirası karşılıklarını Hazine Müsteşarlığının teklifi üzerine
gereğine göre bütçeye gelir veya gelir-ödenek-gider kaydetme yetkisi, Maliye
Bakanı'nda olacak.
2009 yılında, Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında
Kanuna göre sağlanacak garantili imkan ve dış borcun ikrazı limiti 3 milyar
doları, Hazine Müsteşarlığınca belirlenecek koşullar çerçevesinde ve elde
edilecek kaynaklar, Hazineye aktarılacak şekilde kamu kurum ve kuruluşlarınca
ihraç edilecek sertifika, senet ve benzeri finansman enstrümanlarına sağlanacak
garanti tutarı, 2 milyar doları aşamayacak. Bakanlar Kurulu, garantili imkan ve
dış borcun ikrazı limitini bir katına kadar artırmaya yetkili olacak.

-MEMURA İLK 6 AY İÇİN YÜZDE 4 ZAM-

Tasarıya göre, 2009 yılında, devlet memuru ve kamudaki sözleşmelilerin
maaşlarına Ocak ayında yüzde 4, Temmuz ayında da yüzde 4.5 zam yapılacak. 1 Ocak
2009-30 Haziran 2009 döneminde, aylık gösterge tablosunda yer alan rakamlar ile
ek gösterge rakamlarının aylık tutarlara çevrilmesinde uygulanacak aylık katsayı
0,053505, memuriyet taban aylığı göstergesine uygulanacak taban aylığı katsayısı
0,7084, yan ödeme katsayısı 0,016965; 1 Temmuz 2009-31 Aralık 2009 döneminde ise
aylık katsayısı 0,05592, taban aylığı katsayısı 0,74348, yan ödeme katsayısı da
0,01773 olarak uygulanacak.
Sözleşmeli personelin ücret tavanı, 1 Ocak 2009-30 Haziran 2009 döneminde
2 bin 809 lira, 1 Temmuz 2009-31 Aralık 2009 döneminde ise 2 bin 935 lira olarak
uygulanacak.
TÜİK tarafından 2008 yılı Aralık ayına ilişkin olarak açıklanan 2003=100
temel Yıllık Tüketici Fiyatları Endeksinin, 2008 yılı Haziran ayı endeksine göre
değişim oranının yüzde 4'ü aşması halinde, aşan kısmı telafi edecek şekilde 2009
yılının birinci 6 aylık dönemine ait katsayılar ile ücret tavanını yeniden
belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkili olacak.
İdarelerin yurt dışı kuruluşlarına dahil kadrolarına görev yapan devlet
memurlarının yurt dışı aylıkları, yeni kurlar ve yeni emsaller tespit edilinceye
kadar, 2004 yılındaki Bakanlar Kurulu Kararına göre ödenecek.

-KADROLAR-

Kamu idari, kurum ve kuruluşları; serbest memur kadrolarına 2008 yılında
emeklilik, ölüm ve istifa veya nakil sonucu ayrılan memur sayısının yüzde 50'sini
geçmeyecek şekilde açıktan veya diğer kamu, kurum ve kuruluşlarından nakil
suretiyle atama yapabilecek.
Bu sınırlar içinde memur ihtiyacını karşılayamayacak söz konusu idare,
kurum ve kuruluşlardan; yükseköğretim kurumları için 4 bin, diğerleri için ilave
21 bin adet atama izni verilebilecek. Hakim ve savcılık meslekleri ile bu
meslekten sayılan Görevlere ve Tıpta Uzmanlık Tüzüğü uyarınca asistan kadrolarına
yapılacak atamalar, TSK Personel Kanunu kapsamında veya diğer ilgili mevzuatına
göre yapılacak askeri personel atamaları, emniyet hizmetleri sınıfında bulunan
kadrolara yapılacak atamalar, Terörle Mücadele Kanunu, Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumu Kanunu ile Telgraf ve Telefon Kanunu uyarınca yapılacak personel
nakilleri, bu sınırlamanın dışında tutulacak.
Yükseköğretim kurumları; öğretim üyesi dışındaki boş öğretim elemanı
kadrolarına, 2008 yılında emeklilik, ölüm, istifa, nakil, eğitimin tamamlanması
veya başarısızlık sonucu kurumlarından ayrılan öğretim elemanı sayısının yüzde
50'sini geçmeyecek şekilde açıktan veya yükseköğretim kurumları ile diğer kamu
idare, kurum ve kuruluşlarından naklen atama yapabilecek.
Bu sınırlar içinde öğretim elemanı ihtiyacını karşılayamayacak söz konusu
yükseköğretim kurumları için ilave 3 bin atama izni verilebilecek.
Ancak yeni kurulan üniversitelere verilen atama izninin 500'ü, yurt
içinde öğretim elemanı yetiştirmek amacıyla araştırma görevlisi kadrolarına
yapacakları atamalarda kullanılacak.