2010-11-29 - 19:23
Bazı kamu alacaklarının yeniden
yapılandırılmasını öngören tasarıya göre Vakıfbank ve Türkiye
Kalkınma Bankası İstanbul'a taşınacak.
Bazı kamu alacaklarının yeniden
yapılandırılmasını öngören tasarıya göre Vakıfbank ve Türkiye
Kalkınma Bankası İstanbul'a taşınacak.
Toplam 113 maddeden oluşan tasarıyla Maliye Bakanlığı, Gümrük
Müsteşarlığı, il özel idareleri, belediyeler, Sosyal Güvenlik Kurumu, büyükşehir
belediyelerinin su ve kanalizasyon idareleri, TEDAŞ,YURTKUR, TRT, KOSGEB, TOBB,
Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) kapsamındaki kamu alacakları yeniden
yapılandırılıyor.
Yeniden yapılandırma 31 Temmuz 2010 tarihinden önceki döneme ait tahakkuk
etmiş kamu alacakları ile bunlara ilişkin gecikme faizi ve gecikme cezalarını
kapsayacak. Bu kapsamdaki borçlular kanunda belirtilen TÜFE/ÜFE oranları esas
alınarak yeniden hesaplanacak tutarın ödenmesi koşuluyla bu düzenlemeden
yararlanacak.
SGK'ya olan prim borçları için de benzeri bir yapılandırma öngören
tasarıyla bu borçların takside bağlanmasına imkan getiriliyor.
Tasarıyla Askerlik Kanunu, Karayolları Trafik Kanunu ve oy kullanmada
uygulanan idari para cezalarında zamanaşımı süresi 1 yıl ile sınırlandırılıyor;
bu idari para cezalarının bir yıl içinde tebliğ edilmemesi durumunda ortadan
kaldırılması öngörülüyor.
''Torba Tasarı''nın öngördüğü diğer düzenlemeler şöyle:
-Slikozis hastalığı nedeniyle meslekte kazanma gücünün en az yüzde 40'ını
kaybettiği belgelenen kişilere diğer şartlar aranmaksızın SGK'dan aylık
bağlanacak.
-Genel ekonomik, sektörel ya da bölgesel kriz nedeniyle haftalık çalışma
sürelerinin geçici olarak azaltılması, iş yerinin faaliyetinin kısmen veya geçici
olarak durdurulması hallerinde, iş yerinde geçici olarak kısa çalışma
uygulanabilecek. Bu süre üç ayı geçmeyecek. Bu durumda İşsizlik Sigortası
Fonu'ndan kısa çalışma ödeneği ödenecek. Ancak bu ücret brüt kazancın yüzde 60'ı
oranında olacak.
-31 Aralık 2015 tarihine kadar ilk defa işe alınacak her bir sigortalı
için özel sektör iş verenine sigorta primi desteği getiriliyor. Daha önce sigorta
kapsamında olan, ancak işini kaybedenlerin işe alınması durumunda bu kişilerin
vasıflarını göre belirli sürelerle sigorta primi desteği sağlanacak.
-Kayıtdışı çalıştırma ve kaçak yabancı çalıştırma konusundaki denetimler
sıkılaştırılacak.
-Gemicilik sektörüne yönelik bazı vergi istisnaları sağlanacak.
-Vakıfbank, genel kurulu, bankanın merkezinin Ankara dışına taşınmasına
karar verebilecek. Vakıfbank'ın tahvil ihracında Maliye Bakanlığının onayı ve
kefaleti kaldırılıyor.
-Yurt dışında görev alacak görevlilere yabancı resmi kurumlarda 10 yıla,
uluslararası kuruluşlarda ise 21 yıla kadar aylıksız ücretsiz izin alma imkanı
sağlanacak.
-Kadın memura toplam 16 haftalık doğum izni verilecek. Çoğul gebelikte
buna iki hafta daha eklenecek. Süt izni süresi artırılıyor.
-Memurun yıllık veya mazeret izninde sosyal yardımlara dokunulmayacak.
-Devlet Personel Başkanlığı bünyesinde memur bilgi sistemi
oluşturulacak.
-Bazı kamu kurumlarına sözleşmeli uzman ve uzman yardımcısı çalıştırma
hakkı tanınıyor. Yüksek Öğretim Denetleme Kurulu oluşturulacak.
-Türkiye Kalkınma Bankası'nın merkezi Ankara dışına taşınabilecek.
-İl özel idareleri ile belediyelerdeki (bağlı birimler hariç) ihtiyaç
fazlası kadrolu işçiler Milli Eğitim Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü taşra
teşkilatına atanacak.
Bazı kamu alacaklarının yeniden
yapılandırılmasını öngören tasarıya göre, ödenmemiş alacaklar TEFE/ÜFE oranında
yeniden hesaplanacak. Belirlenen miktarın ödenmesi durumunda faiz ve cezaların
tahsilinden vazgeçilecek.
''Bazı Kamu Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı''na göre; Maliye
Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, il özel idareleri, belediyeler, Sosyal Güvenlik
Kurumu, büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idareleri, TEDAŞ, YURT-KUR,
TRT, KOSGEB, TOBB ve OSB'lerin (Organize Sanayi Bölgeleri) alacakları yeniden
yapılandırılma kapsamında olacak.
Buna göre, vergiler ve vergi cezaları, Maliye Bakanlığına bağlı tahsil
dairelerince takip edilen bazı amme alacakları, gümrük vergileri ve idari para
cezaları, sosyal güvenlik primleri, il özel idarelerinin bazı alacakları, vergi,
tarifeden doğan ücret ve su bedeli alacakları, büyükşehir belediyeleri su ve
kanalizasyon idarelerinin su ve atık su bedelleri, TEDAŞ ve hissedarı olduğu
elektrik dağıtım şirketlerinin elektrik alacakları, YURT-KUR'un öğrenim ve katkı
kredisi alacakları, TRT'nin elektrik enerjisi satış bedeli payı ve bandrol
ücretlerinden kaynaklı alacakları, KOSGEB'in desteklerden kaynaklanan alacakları,
TOBB'un ve bağlı odaların aidat alacakları, OSB'lerin elektrik, doğalgaz, su ve
yönetim aidatlarından kaynaklanan alacakları, orman köylüleri ile bu köylülerce
oluşturulan kooperatiflere Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından verilen
desteklerden geri alınması gereken alacaklar, DSİ'nin bazı alacakları yeniden
yapılandırılacak.
Yapılandırmaya konu olacak alacaklar, 31 Temmuz 2010 tarihi esas alınarak
belirlendi.
Vadesi geldiği halde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş
olan vergilerin ve gümrük vergilerinin ödenmemiş kısmı, TEFE/ÜFE aylık değişim
oranları esas alınarak yeniden hesaplanacak. Borcun ödenmesi halinde vergi
cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçilecek.
Belediyelerin su alacakları ile su ve kanalizasyon idarelerinin su ve
atık su bedeli alacakları da TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak
yeniden hesaplanacak. Borcun ödenmesi durumunda faizleri silinecek.
Uygulamadan yararlanmak isteyenlerin dava açmamaları, açılmış davalardan
vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları gerekecek.
Tasarıda, kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan amme alacakları ile
ilgili düzenlemeler de yer alıyor.
Tasarının kanunlaşıp yayımlandığı tarih itibarıyla ilk derece yargı
mercileri nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan
ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine
ilişkin tahakkuklarda; vergilerin/gümrük vergilerinin yüzde 50'si ile bunlara
bağlı faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine, kanunun yayımlandığı tarihe
kadar TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın
vergilerin yüzde 50'si ile bunlara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve
asla bağlı olarak kesilen cezalar ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının
tamamının tahsilinden vazgeçilecek.
Gümrük vergilerine ilişkin gümrük yükümlülüğü doğmuş ve idari itiraz
süresi geçmemiş veya idari itiraz mercilerine intikal etmiş bulunan tahakkuklar
hakkında bu hüküm uygulanacak.
Bölge idare mahkemeleri veya Danıştay nezdinde ilgisine göre itiraz veya
temyiz süreleri geçmemiş ya da itiraz veya temyiz yoluna başvurulmuş ya da karar
düzeltme talep süresi geçmemiş veya karar düzeltme yoluna başvurulmuş olan
ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine
ilişkin tahakkuklarda, bu maddeye göre ödenecek alacak asıllarının tespitinde,
tasarının kanunlaşıp yayımlandığı tarih itibarıyla tarhiyatın/tahakkukun
bulunduğu en son safhadaki tutar esas alınacak.
Tasarının kanunlaşıp yayımlandığı tarihten önce verilmiş en son kararın;
terkine ilişkin karar olması halinde, ilk tarhiyata/tahakkuka esas alınan
vergilerin yüzde 20'si ile bu tutara bağlı faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı
yerine TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;
vergilerin kalan yüzde 80'inin, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve asla bağlı
olarak kesilen cezalar ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının, tasdik
veya tadilen tasdike ilişkin karar olması halinde, tasdik edilen vergilerin
tamamı ile bu tutara bağlı faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine TEFE/ÜFE
aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; faiz, gecikme faizi,
gecikme zammı ve asla bağlı olarak kesilen cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme
zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecek.
Tasarının kanunlaşıp yayımlandığı tarih itibarıyla idari para cezalarına
ilişkin idari yaptırım kararlarına karşı dava açma süresi geçmemiş veya dava
açılmış olması halinde; kesilen idari para cezalarından ilk derece yargı
merciinde ihtilaflı olanlarda cezanın yüzde 50'si, ilk derece yargı merciinin
cezayı kaldırdığı ancak itiraz veya temyiz merciinde yargılamanın devam ettiği
safhada olanlarda cezanın yüzde 20'si, ilk derece yargı merciinin kısmen veya
tamamen onayladığı cezalarda onaylanan kısmın yüzde 50'si ile bunlara bağlı faiz,
gecikme faizi, gecikme zammı gibi feri amme alacakları yerine, tasarının
kanunlaşıp yayımlandığı tarihe kadar TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas
alınarak hesaplanacak tutarın; kalan cezalar ile bu cezalara bağlı feri
alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecek.
Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takip edilmekte olan amme
alacaklarından yıllık gelir veya kurumlar vergilerini, gelir (stopaj) vergisi,
kurum (stopaj) vergisi, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi için
başvuruda bulunan mükelleflerin taksit ödeme süresince bu vergi türleri ile
ilgili verilen beyannameler üzerine tahakkuk eden vergileri çok zor durum
olmaksızın her bir vergi türü itibarıyla bir takvim yılında ikiden fazla
vadesinde ödememeleri halinde, belirtilen madde hükümlerine göre yapılandırılan
borçlarına ilişkin kalan taksitlerini ödeme haklarını kaybedecekler.
Madde kapsamına giren alacaklara karşı dava açılmaması, açılmış
davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması şart olacak.
Başvuruda bulunan ancak bu düzenlemede belirtilen ödeme şartını yerine
getirmeyen borçlulardan ilk tarhiyata/tahakkuka göre belirlenen alacaklar başka
bir işleme gerek olmaksızın takip edilecek.
Tasarının kanunlaşıp yayımlandığı tarihten önce verilmiş olan en son
kararın tarhiyatın/tahakkukun tasdikine ilişkin karar olması halinde, bu karar
üzerine tahakkuk eden alacaklar takip edilecek.
Tasarının kanunlaşıp yayımlandığı tarihten önce başlanıldığı halde, bu
tarihe kadar tamamlanamamış olan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine devam
edilecek. Bu safhada bulunan alacaklar da kanun kasamına alınıyor.
Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, verdikleri yıllık
beyannamelerinde vergiye esas alınan matrahlarını, tasarının kanunlaşıp
yayımlandığı tarihi izleyen 2. ayın sonuna kadar; 2006 yılı için yüzde 30, 2007
için yüzde 25, 2008 için yüzde 20 ve 2009 için yüzde 15 oranlarından az olmamak
üzere artırdıkları takdirde, yıllık gelir ve kurumlar vergisi incelemesine tabi
tutulmayacak ve bu yıllara ilişkin olarak daha sonra tarhiyat yapılmayacak.
Böylece, mükelleflerce çeşitli sebeplerle noksan beyan edilen ya da beyan dışı
bırakılan geçmiş yıl gelirlerinin belli oran ve tutarlarda beyan edilmesi ve
ilgili kanunda yer alan cezaları ve gecikme faizini ödemeden vergilerini ödeme
imkanı sağlanıyor.
Gelir vergisi mükelleflerinin, artırımda bulunmak istedikleri yıl ile
ilgili verdikleri beyannamelerinde, zarar beyan edilmiş olması ya da hiç
beyanname verilmemiş olması halinde, vergilendirmeye esas alınacak matrah; 2006
yılı için 10 bin liradan, 2007 için 12 bin liradan, 2008 için 15 bin liradan,
2009 için 20 bin liradan az olamayacak. Ancak, sadece gayrimenkul sermaye
iradından oluşan gelir vergisi mükellefleri için vergilendirmeye esas alınacak
matrah, ilgili yıllar için belirlenen tutarın 1/5'i, basit usulde vergilendirilen
gelir vergisi mükellefleri için 1/10'u olarak dikkate alınacak.
Kurumlar vergisi mükelleflerinin artırımda bulunmak istedikleri yıl ile
ilgili verdikleri beyannamelerinde, zarar beyan edilmiş olması ya da hiç
beyanname verilmemiş olması halinde, vergilendirmeye esas alınacak matrah; 2006
yılı için 30 bin liradan, 2007 için 36 bin liradan, 2008 için 45 bin liradan,
2009 yılı 60 bin liradan az olamayacak.
Artırılan matrahlar, yüzde 20 oranında vergilendirilecek ve ayrıca bir
vergi ya da fon alınmayacak.
Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin matrah artırımında bulundukları
yıllara ait zararların yüzde 50'si, 2010 ve izleyen yılların karlarından mahsup
edilmeyecek.
Katma değer vergisi (KDV) mükellefleri, verdikleri beyannamelerindeki
hesaplanan KDV'nin yıllık toplamı üzerinden 2006 yılı yüzde 3, 2007 için yüzde
2,5, 2008 için yüzde 2 ve 2009 için yüzde 1,5 oranına göre belirlenecek KDV'yi,
vergi artırımı olarak tasarının kanunlaşıp yayımını izleyen 2. ayın sonuna kadar
beyan etmeleri halinde, KDV yönünden vergi incelemesi ve tarhiyata tabi
tutulmayacak.
Hizmet erbabına ödenen ücretlerden vergi tevkifatı yapmaya mecbur
olanların, her bir vergilendirme dönemine ilişkin olarak verdikleri muhtasar
beyannamelerinde yer alan ücret ödemelerine ilişkin gayrisafi tutarların yıllık
toplamı üzerinden 2006 yılı için yüzde 5, 2007 için yüzde 4, 2008 için yüzde 3 ve
2009 için yüzde 2 oranında hesaplanacak gelir vergisini, tasarının kanunlaşıp
yayımlandığı tarihi izleyen 2. ayın sonuna kadar başvurarak artırımda bulunmayı
kabul etmeleri halinde, gelir (stopaj) vergisi incelemesi ve tarhiyat
yapılmayacak.
Bazı kamu alacaklarını yeniden yapılandıran
tasarıya göre, yeniden yapılandırılan alacaklar defaten ya da ikişer aylık
dönemler halinde en fazla 18 taksitte ödenebilecek.
Tasarıya göre, yeniden yapılandırmadan yararlanacakların, tasarının
kanunlaşıp yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar ilgili idareye
başvuruda bulunmaları gerekecek.
Sosyal güvenlik alacakları ilk taksiti tasarının kanunlaşıp yayımlandığı
tarihi izleyen dördüncü, diğer alacaklar ise üçüncü aydan başlamak üzere ikişer
aylık dönemler halinde azami 18 eşit taksitte ödenecek.
Yeniden yapılandırılan alacağın ilk taksit ödeme süresi içerisinde
defaten ödenmesi halinde tutara tasarının yasalaşıp yayımlandığı tarihten ödeme
tarihine kadar geçen süre için faiz uygulanmayacak.
Alacağın taksitle ödenmek istenmesi halinde, borçlular, başvuru sırasında
6, 9, 12 veya 18 eşit taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih edecek. Tercih
edilen taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapılamayacak.
Ödemeler, kredi kartı ile de yapılabilecek.
Bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik
ödenmesi halinde düzenlemeden yararlanma hakkı kaybedilecek.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)
ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun (BDDK) merkezleri İstanbul'a
taşınacak.
Bazı kamu alacaklarını yeniden yapılandıran tasarıya göre
SPK'nın merkezi 2 yıl içinde İstanbul'a taşınacak. Bu süre Bakanlar
Kurulunca uzatılabilecek. Bu işlemler süresince kurumun merkezi Ankara
olmaya devam edecek.
Merkez Bankasının görevleri arasında sayılan, ''Mali ve ekonomik
müşavirlik, mali ajanlık ve haznedarlık''tan ''haznedarlık'' ifadesi çıkarılıyor.
Bu kapsamda, düzenlemeler getiriliyor.
BDDK'nın merkezi de İstanbul'a taşınacak. Halen Merkezi Bankası
bünyesinde olan ''Risk Merkezi'', Bankalar Birliği nezdinde yeniden
yapılandırılacak.
BDDK'nın elde edeceği sır niteliğindeki bilgi ve belgeler, ceza
soruşturması ve kovuşturması kapsamında ilgili adli makamlara verilebilecek.
Mevcut düzenlemede, bu bilgilerin verilmesi yasaklanıyordu.
Mevcut düzenlemeye göre, Türkiye Kalkınma Bankasının merkezi ''Ankara''
iken, tasarıyla bankanın merkezinin belirlenmesi ana sözleşmeye bırakılıyor.
Tasarıyla, Vakıflar Bankası Genel Kurulu, uygun göreceği bir zamanda
bankanın merkezinin Ankara dışına taşınması konusunda karar alabilecek.
Vakıfbank'ın tahvil ihracında Maliye Bakanlığının muvafakati ve kefaletinin
aranması koşulu da kaldırılıyor.
(09.03)
yapılandırılmasını öngören tasarıya göre Vakıfbank ve Türkiye
Kalkınma Bankası İstanbul'a taşınacak.
Toplam 113 maddeden oluşan tasarıyla Maliye Bakanlığı, Gümrük
Müsteşarlığı, il özel idareleri, belediyeler, Sosyal Güvenlik Kurumu, büyükşehir
belediyelerinin su ve kanalizasyon idareleri, TEDAŞ,YURTKUR, TRT, KOSGEB, TOBB,
Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) kapsamındaki kamu alacakları yeniden
yapılandırılıyor.
Yeniden yapılandırma 31 Temmuz 2010 tarihinden önceki döneme ait tahakkuk
etmiş kamu alacakları ile bunlara ilişkin gecikme faizi ve gecikme cezalarını
kapsayacak. Bu kapsamdaki borçlular kanunda belirtilen TÜFE/ÜFE oranları esas
alınarak yeniden hesaplanacak tutarın ödenmesi koşuluyla bu düzenlemeden
yararlanacak.
SGK'ya olan prim borçları için de benzeri bir yapılandırma öngören
tasarıyla bu borçların takside bağlanmasına imkan getiriliyor.
Tasarıyla Askerlik Kanunu, Karayolları Trafik Kanunu ve oy kullanmada
uygulanan idari para cezalarında zamanaşımı süresi 1 yıl ile sınırlandırılıyor;
bu idari para cezalarının bir yıl içinde tebliğ edilmemesi durumunda ortadan
kaldırılması öngörülüyor.
''Torba Tasarı''nın öngördüğü diğer düzenlemeler şöyle:
-Slikozis hastalığı nedeniyle meslekte kazanma gücünün en az yüzde 40'ını
kaybettiği belgelenen kişilere diğer şartlar aranmaksızın SGK'dan aylık
bağlanacak.
-Genel ekonomik, sektörel ya da bölgesel kriz nedeniyle haftalık çalışma
sürelerinin geçici olarak azaltılması, iş yerinin faaliyetinin kısmen veya geçici
olarak durdurulması hallerinde, iş yerinde geçici olarak kısa çalışma
uygulanabilecek. Bu süre üç ayı geçmeyecek. Bu durumda İşsizlik Sigortası
Fonu'ndan kısa çalışma ödeneği ödenecek. Ancak bu ücret brüt kazancın yüzde 60'ı
oranında olacak.
-31 Aralık 2015 tarihine kadar ilk defa işe alınacak her bir sigortalı
için özel sektör iş verenine sigorta primi desteği getiriliyor. Daha önce sigorta
kapsamında olan, ancak işini kaybedenlerin işe alınması durumunda bu kişilerin
vasıflarını göre belirli sürelerle sigorta primi desteği sağlanacak.
-Kayıtdışı çalıştırma ve kaçak yabancı çalıştırma konusundaki denetimler
sıkılaştırılacak.
-Gemicilik sektörüne yönelik bazı vergi istisnaları sağlanacak.
-Vakıfbank, genel kurulu, bankanın merkezinin Ankara dışına taşınmasına
karar verebilecek. Vakıfbank'ın tahvil ihracında Maliye Bakanlığının onayı ve
kefaleti kaldırılıyor.
-Yurt dışında görev alacak görevlilere yabancı resmi kurumlarda 10 yıla,
uluslararası kuruluşlarda ise 21 yıla kadar aylıksız ücretsiz izin alma imkanı
sağlanacak.
-Kadın memura toplam 16 haftalık doğum izni verilecek. Çoğul gebelikte
buna iki hafta daha eklenecek. Süt izni süresi artırılıyor.
-Memurun yıllık veya mazeret izninde sosyal yardımlara dokunulmayacak.
-Devlet Personel Başkanlığı bünyesinde memur bilgi sistemi
oluşturulacak.
-Bazı kamu kurumlarına sözleşmeli uzman ve uzman yardımcısı çalıştırma
hakkı tanınıyor. Yüksek Öğretim Denetleme Kurulu oluşturulacak.
-Türkiye Kalkınma Bankası'nın merkezi Ankara dışına taşınabilecek.
-İl özel idareleri ile belediyelerdeki (bağlı birimler hariç) ihtiyaç
fazlası kadrolu işçiler Milli Eğitim Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü taşra
teşkilatına atanacak.
Bazı kamu alacaklarının yeniden
yapılandırılmasını öngören tasarıya göre, ödenmemiş alacaklar TEFE/ÜFE oranında
yeniden hesaplanacak. Belirlenen miktarın ödenmesi durumunda faiz ve cezaların
tahsilinden vazgeçilecek.
''Bazı Kamu Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı''na göre; Maliye
Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, il özel idareleri, belediyeler, Sosyal Güvenlik
Kurumu, büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idareleri, TEDAŞ, YURT-KUR,
TRT, KOSGEB, TOBB ve OSB'lerin (Organize Sanayi Bölgeleri) alacakları yeniden
yapılandırılma kapsamında olacak.
Buna göre, vergiler ve vergi cezaları, Maliye Bakanlığına bağlı tahsil
dairelerince takip edilen bazı amme alacakları, gümrük vergileri ve idari para
cezaları, sosyal güvenlik primleri, il özel idarelerinin bazı alacakları, vergi,
tarifeden doğan ücret ve su bedeli alacakları, büyükşehir belediyeleri su ve
kanalizasyon idarelerinin su ve atık su bedelleri, TEDAŞ ve hissedarı olduğu
elektrik dağıtım şirketlerinin elektrik alacakları, YURT-KUR'un öğrenim ve katkı
kredisi alacakları, TRT'nin elektrik enerjisi satış bedeli payı ve bandrol
ücretlerinden kaynaklı alacakları, KOSGEB'in desteklerden kaynaklanan alacakları,
TOBB'un ve bağlı odaların aidat alacakları, OSB'lerin elektrik, doğalgaz, su ve
yönetim aidatlarından kaynaklanan alacakları, orman köylüleri ile bu köylülerce
oluşturulan kooperatiflere Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından verilen
desteklerden geri alınması gereken alacaklar, DSİ'nin bazı alacakları yeniden
yapılandırılacak.
Yapılandırmaya konu olacak alacaklar, 31 Temmuz 2010 tarihi esas alınarak
belirlendi.
Vadesi geldiği halde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş
olan vergilerin ve gümrük vergilerinin ödenmemiş kısmı, TEFE/ÜFE aylık değişim
oranları esas alınarak yeniden hesaplanacak. Borcun ödenmesi halinde vergi
cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçilecek.
Belediyelerin su alacakları ile su ve kanalizasyon idarelerinin su ve
atık su bedeli alacakları da TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak
yeniden hesaplanacak. Borcun ödenmesi durumunda faizleri silinecek.
Uygulamadan yararlanmak isteyenlerin dava açmamaları, açılmış davalardan
vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları gerekecek.
Tasarıda, kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan amme alacakları ile
ilgili düzenlemeler de yer alıyor.
Tasarının kanunlaşıp yayımlandığı tarih itibarıyla ilk derece yargı
mercileri nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan
ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine
ilişkin tahakkuklarda; vergilerin/gümrük vergilerinin yüzde 50'si ile bunlara
bağlı faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine, kanunun yayımlandığı tarihe
kadar TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın
vergilerin yüzde 50'si ile bunlara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve
asla bağlı olarak kesilen cezalar ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının
tamamının tahsilinden vazgeçilecek.
Gümrük vergilerine ilişkin gümrük yükümlülüğü doğmuş ve idari itiraz
süresi geçmemiş veya idari itiraz mercilerine intikal etmiş bulunan tahakkuklar
hakkında bu hüküm uygulanacak.
Bölge idare mahkemeleri veya Danıştay nezdinde ilgisine göre itiraz veya
temyiz süreleri geçmemiş ya da itiraz veya temyiz yoluna başvurulmuş ya da karar
düzeltme talep süresi geçmemiş veya karar düzeltme yoluna başvurulmuş olan
ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine
ilişkin tahakkuklarda, bu maddeye göre ödenecek alacak asıllarının tespitinde,
tasarının kanunlaşıp yayımlandığı tarih itibarıyla tarhiyatın/tahakkukun
bulunduğu en son safhadaki tutar esas alınacak.
Tasarının kanunlaşıp yayımlandığı tarihten önce verilmiş en son kararın;
terkine ilişkin karar olması halinde, ilk tarhiyata/tahakkuka esas alınan
vergilerin yüzde 20'si ile bu tutara bağlı faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı
yerine TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;
vergilerin kalan yüzde 80'inin, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve asla bağlı
olarak kesilen cezalar ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının, tasdik
veya tadilen tasdike ilişkin karar olması halinde, tasdik edilen vergilerin
tamamı ile bu tutara bağlı faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine TEFE/ÜFE
aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; faiz, gecikme faizi,
gecikme zammı ve asla bağlı olarak kesilen cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme
zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecek.
Tasarının kanunlaşıp yayımlandığı tarih itibarıyla idari para cezalarına
ilişkin idari yaptırım kararlarına karşı dava açma süresi geçmemiş veya dava
açılmış olması halinde; kesilen idari para cezalarından ilk derece yargı
merciinde ihtilaflı olanlarda cezanın yüzde 50'si, ilk derece yargı merciinin
cezayı kaldırdığı ancak itiraz veya temyiz merciinde yargılamanın devam ettiği
safhada olanlarda cezanın yüzde 20'si, ilk derece yargı merciinin kısmen veya
tamamen onayladığı cezalarda onaylanan kısmın yüzde 50'si ile bunlara bağlı faiz,
gecikme faizi, gecikme zammı gibi feri amme alacakları yerine, tasarının
kanunlaşıp yayımlandığı tarihe kadar TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas
alınarak hesaplanacak tutarın; kalan cezalar ile bu cezalara bağlı feri
alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecek.
Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takip edilmekte olan amme
alacaklarından yıllık gelir veya kurumlar vergilerini, gelir (stopaj) vergisi,
kurum (stopaj) vergisi, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi için
başvuruda bulunan mükelleflerin taksit ödeme süresince bu vergi türleri ile
ilgili verilen beyannameler üzerine tahakkuk eden vergileri çok zor durum
olmaksızın her bir vergi türü itibarıyla bir takvim yılında ikiden fazla
vadesinde ödememeleri halinde, belirtilen madde hükümlerine göre yapılandırılan
borçlarına ilişkin kalan taksitlerini ödeme haklarını kaybedecekler.
Madde kapsamına giren alacaklara karşı dava açılmaması, açılmış
davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması şart olacak.
Başvuruda bulunan ancak bu düzenlemede belirtilen ödeme şartını yerine
getirmeyen borçlulardan ilk tarhiyata/tahakkuka göre belirlenen alacaklar başka
bir işleme gerek olmaksızın takip edilecek.
Tasarının kanunlaşıp yayımlandığı tarihten önce verilmiş olan en son
kararın tarhiyatın/tahakkukun tasdikine ilişkin karar olması halinde, bu karar
üzerine tahakkuk eden alacaklar takip edilecek.
Tasarının kanunlaşıp yayımlandığı tarihten önce başlanıldığı halde, bu
tarihe kadar tamamlanamamış olan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine devam
edilecek. Bu safhada bulunan alacaklar da kanun kasamına alınıyor.
Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, verdikleri yıllık
beyannamelerinde vergiye esas alınan matrahlarını, tasarının kanunlaşıp
yayımlandığı tarihi izleyen 2. ayın sonuna kadar; 2006 yılı için yüzde 30, 2007
için yüzde 25, 2008 için yüzde 20 ve 2009 için yüzde 15 oranlarından az olmamak
üzere artırdıkları takdirde, yıllık gelir ve kurumlar vergisi incelemesine tabi
tutulmayacak ve bu yıllara ilişkin olarak daha sonra tarhiyat yapılmayacak.
Böylece, mükelleflerce çeşitli sebeplerle noksan beyan edilen ya da beyan dışı
bırakılan geçmiş yıl gelirlerinin belli oran ve tutarlarda beyan edilmesi ve
ilgili kanunda yer alan cezaları ve gecikme faizini ödemeden vergilerini ödeme
imkanı sağlanıyor.
Gelir vergisi mükelleflerinin, artırımda bulunmak istedikleri yıl ile
ilgili verdikleri beyannamelerinde, zarar beyan edilmiş olması ya da hiç
beyanname verilmemiş olması halinde, vergilendirmeye esas alınacak matrah; 2006
yılı için 10 bin liradan, 2007 için 12 bin liradan, 2008 için 15 bin liradan,
2009 için 20 bin liradan az olamayacak. Ancak, sadece gayrimenkul sermaye
iradından oluşan gelir vergisi mükellefleri için vergilendirmeye esas alınacak
matrah, ilgili yıllar için belirlenen tutarın 1/5'i, basit usulde vergilendirilen
gelir vergisi mükellefleri için 1/10'u olarak dikkate alınacak.
Kurumlar vergisi mükelleflerinin artırımda bulunmak istedikleri yıl ile
ilgili verdikleri beyannamelerinde, zarar beyan edilmiş olması ya da hiç
beyanname verilmemiş olması halinde, vergilendirmeye esas alınacak matrah; 2006
yılı için 30 bin liradan, 2007 için 36 bin liradan, 2008 için 45 bin liradan,
2009 yılı 60 bin liradan az olamayacak.
Artırılan matrahlar, yüzde 20 oranında vergilendirilecek ve ayrıca bir
vergi ya da fon alınmayacak.
Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin matrah artırımında bulundukları
yıllara ait zararların yüzde 50'si, 2010 ve izleyen yılların karlarından mahsup
edilmeyecek.
Katma değer vergisi (KDV) mükellefleri, verdikleri beyannamelerindeki
hesaplanan KDV'nin yıllık toplamı üzerinden 2006 yılı yüzde 3, 2007 için yüzde
2,5, 2008 için yüzde 2 ve 2009 için yüzde 1,5 oranına göre belirlenecek KDV'yi,
vergi artırımı olarak tasarının kanunlaşıp yayımını izleyen 2. ayın sonuna kadar
beyan etmeleri halinde, KDV yönünden vergi incelemesi ve tarhiyata tabi
tutulmayacak.
Hizmet erbabına ödenen ücretlerden vergi tevkifatı yapmaya mecbur
olanların, her bir vergilendirme dönemine ilişkin olarak verdikleri muhtasar
beyannamelerinde yer alan ücret ödemelerine ilişkin gayrisafi tutarların yıllık
toplamı üzerinden 2006 yılı için yüzde 5, 2007 için yüzde 4, 2008 için yüzde 3 ve
2009 için yüzde 2 oranında hesaplanacak gelir vergisini, tasarının kanunlaşıp
yayımlandığı tarihi izleyen 2. ayın sonuna kadar başvurarak artırımda bulunmayı
kabul etmeleri halinde, gelir (stopaj) vergisi incelemesi ve tarhiyat
yapılmayacak.
Bazı kamu alacaklarını yeniden yapılandıran
tasarıya göre, yeniden yapılandırılan alacaklar defaten ya da ikişer aylık
dönemler halinde en fazla 18 taksitte ödenebilecek.
Tasarıya göre, yeniden yapılandırmadan yararlanacakların, tasarının
kanunlaşıp yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar ilgili idareye
başvuruda bulunmaları gerekecek.
Sosyal güvenlik alacakları ilk taksiti tasarının kanunlaşıp yayımlandığı
tarihi izleyen dördüncü, diğer alacaklar ise üçüncü aydan başlamak üzere ikişer
aylık dönemler halinde azami 18 eşit taksitte ödenecek.
Yeniden yapılandırılan alacağın ilk taksit ödeme süresi içerisinde
defaten ödenmesi halinde tutara tasarının yasalaşıp yayımlandığı tarihten ödeme
tarihine kadar geçen süre için faiz uygulanmayacak.
Alacağın taksitle ödenmek istenmesi halinde, borçlular, başvuru sırasında
6, 9, 12 veya 18 eşit taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih edecek. Tercih
edilen taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapılamayacak.
Ödemeler, kredi kartı ile de yapılabilecek.
Bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik
ödenmesi halinde düzenlemeden yararlanma hakkı kaybedilecek.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)
ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun (BDDK) merkezleri İstanbul'a
taşınacak.
Bazı kamu alacaklarını yeniden yapılandıran tasarıya göre
SPK'nın merkezi 2 yıl içinde İstanbul'a taşınacak. Bu süre Bakanlar
Kurulunca uzatılabilecek. Bu işlemler süresince kurumun merkezi Ankara
olmaya devam edecek.
Merkez Bankasının görevleri arasında sayılan, ''Mali ve ekonomik
müşavirlik, mali ajanlık ve haznedarlık''tan ''haznedarlık'' ifadesi çıkarılıyor.
Bu kapsamda, düzenlemeler getiriliyor.
BDDK'nın merkezi de İstanbul'a taşınacak. Halen Merkezi Bankası
bünyesinde olan ''Risk Merkezi'', Bankalar Birliği nezdinde yeniden
yapılandırılacak.
BDDK'nın elde edeceği sır niteliğindeki bilgi ve belgeler, ceza
soruşturması ve kovuşturması kapsamında ilgili adli makamlara verilebilecek.
Mevcut düzenlemede, bu bilgilerin verilmesi yasaklanıyordu.
Mevcut düzenlemeye göre, Türkiye Kalkınma Bankasının merkezi ''Ankara''
iken, tasarıyla bankanın merkezinin belirlenmesi ana sözleşmeye bırakılıyor.
Tasarıyla, Vakıflar Bankası Genel Kurulu, uygun göreceği bir zamanda
bankanın merkezinin Ankara dışına taşınması konusunda karar alabilecek.
Vakıfbank'ın tahvil ihracında Maliye Bakanlığının muvafakati ve kefaletinin
aranması koşulu da kaldırılıyor.
(09.03)
