2017-03-08 - 13:33
Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezinin (YÜTAM) kurulması ile TÜBİTAK'ın yapısına ilişkin düzenlemeleri içeren tasarı, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nda kabul edildi.
TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu, Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi ve Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu Kurulması ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı'nı görüşmek üzere, AK Parti Konya Milletvekili Ziya Altunyaldız başkanlığında toplandı.
Komisyon Başkanı Altunyaldız, toplantının başında yaptığı konuşmada, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nü kutlayarak, etkinliklere katılmak için Bursa'dan Ankara'ya gelirken meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybeden Türk Metal İş Sendikası üyelerine Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifa dileğinde bulundu.
Altunyaldız, Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi'nin kurulması ve TÜBİTAK'ın yapısına ilişkin düzenlemeleri içeren tasarıya ilişkin de kısa bilgi verdi.
Türkiye'nin, rekabetçi bir ekonomiye kavuşması, bilgi üreten bir ülke olmasına yönelik yasal düzenlemeleri hayata geçirmeye çalıştıklarını aktaran Altunyaldız, ülkenin yüksek katma değerli ürün yapısına geçmesi gerektiğini vurguladı.
Altunyaldız, bunun marka ekonomisinin yolunu açacağını ve Türkiye'nin küresel hedeflerini yakalamasını sağlayacağını belirtti.
Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü de 8 Mart Dünya Kadınlar Günün kutlayarak başladığı konuşmasında, tasarı hakkında bilgi verdi.
Tasarının, üç ana temelden oluştuğunu belirten Özlü, Türkiye'nin rekabet gücünü artırmak, refahını sürekli kılmak için bilimsel ve teknolojik çalışmaların tek elde planlanması ve yürütülmesinin amaçladığına işaret etti.
Düzenleme ile Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi'nin kurulacağını anlatan Bakan Özlü, "Yeni yapıda YÜTAM bünyesindeki araştırma birimlerinin özel sektör ile rekabet eden değil, özel sektörü destekleyen, çözüm ortağı olması hedeflenmiştir. Bununla birlikte araştırma, geliştirme ve inovasyon zincirinde temel ve uygulamalı araştırmada, ürün geliştirme ve ticarileştirmeye yönelik bütün paydaşların rolleri ve destek mekanizmaları net bir hale getirilmiştir." değerlendirmesinde bulundu.
Tasarıdaki, TÜBİTAK'ın yapısına ilişkin düzenlemeler hakkında da bilgi veren Özlü, TÜBİTAK Kanunu'nda yapılması planlanan değişiklikler ile Bilim Kurulu yapısının değiştirilmesinin amaçlandığına işaret etti.
Özlü, "Bu çerçevede Bilim Kurulu'nun, Bilim ve Teknoloji Kurulu'na dönüştürülmesi, üye sayısının 17'den 7'ye düşürülmesi, kurulun Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, üniversite ve özel sektörden iki temsilci ve TÜBİTAK Başkanı'ndan teşekkül etmesi, seçim usulünde ve görevlerinde değişiklik yapılması öngörülmektedir." diye konuştu.
TÜBİTAK'ın görevlerinin yeniden tanımlanması kapsamında araştırma, geliştirme yapılan, projeleri yürüten bir kuruluş olmasına yönelik düzenleme yapılacağına vurgu yapan Bakan Özlü, politika belirleme ve enstitü kurma yetkisinin Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu bünyesine alınacağını kaydetti.
Daha sonra komisyon üyeleri söz alarak, tasarının tümü üzerindeki görüşlerini dile getirdi.
MHP Denizli Milletvekili Emin Haluk Ayhan, sanayi ve teknoloji ile çalışmaların tek elden yürütülmesinin önemli ve yararlı bir girişim olduğunu belirterek, "Sanayinin bir reforma tabi tutulma ihtiyacı ortada. Bu getirdiğimiz düzenlemenin bunu karşılaması gerekiyor." dedi.
CHP Denizli Milletvekili Kazım Arslan da iktidarın yanlış uygulamaları ve kadrolaşma girişimleriyle içi boşaltılan TÜBİTAK'ın getirilen düzenlemeyle de bir üst çatı altında yetki ve görev alanları kısıtlanarak etkisizleştirildiğini savundu.
Arslan, şunları kaydetti:
"Hükümet, başkanlık sistemi adı altında bilim ve sanayileşme politikası için kuracağı özel fonda, hem TÜBİTAK'ın yetki ve gelirlerini tırpanlamayı hem de diğer kamu kurumlarındaki 'Atıl' diye adlandıracağı Ar-Ge bütçesini, tek adam olacak başkan eliyle istediği yere aktarmayı hedeflemektedir. Sanayi ve bilimin yakınlaşması bizim de ortak hedeflerimiz arasındadır. Bu birlikteliğin etkin hale getirilmesi, TÜBİTAK'ın yapısının tamamen değiştirilmesi yerine iyileştirilmesine yönelik olmalıydı. Maalesef bu düzenlemede bunu göremiyoruz.
HDP Gaziantep Milletvekili Mahmut Toğrul ise TÜBİTAK bünyesindeki bazı görev ve araştırma merkezlerinin YÜTAM'a devrinin, bu alanda tek elden ve bir şirket anlaşıyla yönetimi gündeme getireceğini savundu.
Toğrul, tasarının TÜBİTAK'ı ortadan kaldırma projesi olduğunu, bu nedenle olumlu bakmadıklarını bildirdi.
AK Parti İstanbul Milletvekili Nureddin Nebati, tasarının parlamentoda kabul edilmesi halinde çok önemli gelişmelere imza atılacağını bildirdi.
TÜBİTAK'ın bugüne kadar çok başarılı çalışmalar yaptığını, ancak günümüzde dünyadaki benzer yapıların gerisinde kaldığını belirten Nebati, YÜTAM'ın kurulması ve TÜBİTAK'ın yapısındaki değişikliklerin bilim ve teknoloji alanında bu açığı kapatacağını aktardı.
Nebati, teknolojideki hızlı gelişime ve Türkiye'nin bu alanda hak ettiği yeri almasının önemine işaret ederek, "Bu alana ne ideolojik olarak yaklaşabiliriz ne de şahsi çıkarlarla bakabiliriz." diye konuştu.
Kurumların özgürlüklerinin önemli olduğunu anlatan Nebati, "TÜBİTAK'ın ya da kurumların emir erine çevrilmesi, hangi kurum açısından olursa olsun kabul edilebilir değildir. Özgürlük ve özgürlüğün her alanda kullanılabileceğine ve liyakata önem verilmesi gerektiğine inanan bir iktidarız. Bu yönde de çalışmaktayız." dedi.
Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü, Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi'nin kurulmasını da öngören düzenlemeyle "TÜBİTAK'ın etkisizleştirildiği" yönündeki görüşün doğru olmadığını belirterek, "TÜBİTAK bütün teknoloji odaklı projelerin yürütücüsü olacak." dedi.
TBMM Sanayi Ticaret Enerji Tabii Kaynaklar Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda, Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi ve Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu Kurulması ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı'nın görüşmelerine devam ediliyor.
Özlü, tasarının görüşmelerinde komisyon üyelerinin soru ve eleştirilerini yanıtladı.
Dünyada bilim, teknoloji ve sanayi alanında önemli gelişmeler yaşandığına işaret eden Özlü, Türkiye'de de bu alandaki kurumların kurulduğu ya da yasaların hazırlandığı dönem ile bugünler arasında büyük farklar olduğuna dikkati çekti.
Özlü, "TÜBİTAK'ın kurulduğu, kanunlarının çıktığı yıllardaki Türkiye şartları ve teknoloji seviyesi şimdi aynı değil. Değişen şartlara göre kurumların kendisini yenilemesi gerekir. Yenilenmeden büyüme olmaz." dedi.
Bazı muhalefet milletvekillerinin eleştirilerinde tasarıyla öngörülen yapı ile başkanlık sistemi arasında bağlantı kurduklarını hatırlatan Özlü, böyle bir ilişkinin söz konusu olmadığını vurguladı. Özlü, şöyle konuştu:
"Başkanlık sistemi ile bu yapı arasında ilgi olduğu ifade edildi. Bırakın ilgi kurmayı aklımızdan bile geçmemiştir. Bu yapıyı kurgularken başkanlık sistemi aklımızdan bile geçmedi. Yedi aydır çalışıyoruz. Dünyadaki örneklere baktık, dünya nereye gidiyor buna baktık ve Türkiye'yi analiz ettik. Dünyadaki uygulamalarda bu alanda politika yapıcılar ile uygulamacılar ayrı. Biz politika yapıcı olarak siyasi otoriteyi görüyoruz. 'Kurul üyelerini neden başbakan atayacak' deniyor. Kurul üyelerini başbakan atamayacak da kim atayacak."
Öngörülen yeni yapıda bilim, teknoloji ve sanayi politikası arasında bir irtibat kurulduğunun altını çizen Özlü, bu üç unsurun etkileşim içinde olmasını istediklerini belirtti.
Özlü, şu değerlendirmede bulundu:
"Yeni yapıda bilim, teknoloji ve sanayi politikasını belirlemede bu üçü arasında bir irtibat kurulmaktadır. Bu yapıyla sanayimize teknoloji enjekte etmek, bilimden teknolojiye, teknolojiden sanayiye girdi sağlamak istiyoruz. Burada politika belirleyici yapı olarak bakanlık ile Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulunu görüyoruz. TÜBİTAK burada icracı kuruluştur. Etkisizleştirildiği eleştirileri yanlıştır. TÜBİTAK politikalarda yürütücü olacak. Biz güçleri birleştirmeyi hedef aldık. Türkiye'nin güçlerini birleştirip güçlü bir yapı oluşturalım, bu yapıdan, çıktı odaklı sonuç elde edelim istedik. Yeni düzenleme ile 'TÜBİTAK etkisizleştiriliyor' görüşü doğru değildir. TÜBİTAK bütün teknoloji odaklı projelerin yürütücüsü olacak."
Ülkenin kaynaklarının belirli alanlara kanalize edilmesi gerektiğini dile getiren Özlü, şu anda bu kaynakların dağınık bir yapıda kullanıldığını, buna bağlı olarak çalışmalara ilişkin etki analizlerinin sağlıklı yapılamadığını söyledi.
Özlü, yeni yapıda koordineli gerçekleştirilen çalışmaların etki analizlerinin de daha verimli ve kapsamlı verilebileceğini ifade etti.
Bakan Özlü, sözlerini, "Türkiye'nin güçlerini hem mali açıdan birleştiren hem insan kaynakları açısından toparlayan bir tasarı hazırladık. 'Eksiğimiz yoktur' diyemem ama en iyisini yapmaya çalıştık. Eksikler varsa, hep beraber gideririz. Herkesten destek ve katkı bekliyoruz." şeklinde tamamladı.
Daha sonra tasarının maddelerinin görüşülmesine geçildi.
Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi'nin (YÜTAM) kurulması ile TÜBİTAK'ın yapısına ilişkin düzenlemeleri içeren tasarı, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda kabul edildi.
Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi ve Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu Kurulması ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısına göre, kamu tüzel kişiliğine haiz, idari ve mali özerkliğe sahip, özel bütçeli, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilgili Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi (YÜTAM) kurulacak.
YÜTAM'ın merkezi Gebze olacak.
Merkezin görev ve yetkileri şunları olacak:
- Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu tarafından belirlenen politika, strateji ve hedefler doğrultusunda bilimsel ve teknolojik alanlarda temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirme faaliyetlerini gerçekleştirmek.
- Kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörün ihtiyaç duyduğu alanlarda temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirme faaliyetlerini gerçekleştirmek.
- Üniversitelerde icra edilen bilimsel araştırma ve geliştirme çalışmalarının, ihtiyaç duyulan teknoloji alanlarında kullanılabilir hale getirilmesi amacıyla temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yürütmek.
- Üniversitelere ve kamu kurum ve kuruluşlarına ait araştırma merkezleri ile koordinasyon ve işbirliği içerisinde çalışmak.
- Görev alanı ile ilgili olarak laboratuvarlar ile temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirmeye yönelik test altyapılarını kurmak, kullanıma açmak veya işlettirmek için gerekli iş ve işlemleri yapmak veya yaptırmak.
- Görev alanı ile ilgili olarak uluslararası kuruluşlar ve ülkeler ile işbirliği yapmak, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde anlaşmalar yapmak.
- Görev alanı ile ilgili konularda kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektöre hizmet vermek.
- Yönetim Kurulu, 7 üyeden oluşacak
Yönetim Kurulu, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanının teklifi üzerine Başbakan tarafından seçilecek Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından, üniversitelerden ve özel sektörden ikişer temsilci ile YÜTAM Başkanı olmak üzere yedi üyeden oluşacak.
YÜTAM Başkanı, Yönetim Kurulunun da başkanı olacak.
Yönetim Kurulu üyeleri, bilimsel ve teknolojik alanlarda eser, araştırma ve buluşlarıyla temayüz etmiş veya araştırma ve teknoloji yönetimi konusunda yetkinliği bulunan, bilimsel ve teknolojik sistem, kurum ve bilimleri başarı ile kurmuş veya yönetmiş olanlar, lisans öğreniminden sonra kamu kurum ve kuruluşlarında veya Ar-Ge inovasyon ve teknoloji yetkinliği bulunan firmalarda en az on yıl deneyim sahibi olmuş, mesleğinde temayüz etmiş ve üstün nitelikli hizmetleriyle tanınmış kişiler arasından belirlenecek.
YÜTAM Başkanı dışındaki yönetim kurulu üyeleri en fazla dört yıl görev yapabilecek. Başkanın görevi sona erdiğinde yönetim kurulu üyeliği de sona erecek. Kurul üyeleri üst üste en fazla iki defa seçilebilecek. Herhangi bir nedenle üyelikleri sona erenlerin yerine Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanının teklifi üzerine Başbakan tarafından en geç bir ay içinde yeni bir üye seçilecek. Bu şekilde seçilenler yerine seçildikleri üyelerin sürelerini tamamlayacak.
Yönetim Kurulunun toplantı yeter sayısı beş, karar yeter sayısı dört olacak.
Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri şunlar olacak:
-Ülkenin bilim, teknoloji ve sanayi politika, strateji ve hedefleri doğrultusunda YÜTAM'ın faaliyetlerini yönlendirmek, izlemek ve değerlendirmek.
-Merkezin stratejik plan, yıllık bütçe teklifi, kesin hesap ve faaliyet raporlarına ilişkin karar almak.
-YÜTAM'ın faaliyet alanı ile ilgili ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlara mevzuat hükümleri çerçevesinde üye olunması veya üyelikten ayrılması için karar almak.
-Görev alanı ile ilgili olarak laboratuvarlar ile temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirmeye yönelik test altyapılarının kurulmasına ilişkin karar almak.
-YÜTAM'ın taşınır ve taşınmazlarının kiralanmasına ilişkin karar almak.
-YÜTAM'a taşınmaz alınmasına veya satılmasına veya laboratuvarlar ile temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirmeye yönelik test altyapılarının işlettirilmesine yönelik hususları Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanının onayına sunmak.
-YÜTAM faaliyetleri kapsamındaki ücret, telif ve işlenme ücreti, tutar veya üst limitlerine ilişkin karar almak.
-YÜTAM bünyesinde elde edilen tüm fikri ve sınai mülkiyet haklarının bedelli veya bedelsiz olarak devredilmesine ve lisans izninin verilmesine karar vermek.
-YÜTAM'a yapılacak yardım ve bağışlara ilişkin karar almak.
YÜTAM Başkanlığı; YÜTAM Başkanı, beş başkan yardımcısı ve hizmet birimlerinden oluşacak.
YÜTAM bünyesinde bilgi ve uzmanlıklarından yararlanmak üzere ilgili yasalar çerçevesinde yabancı personel istihdam edilebilecek.
YÜTAM Başkanlığı; YÜTAM Başkanı, beş başkan yardımcısı ve hizmet birimlerinden oluşacak.
Başkan, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanının teklifi üzerine Başbakan tarafından, Başkan Yardımcıları ve YÜTAM hizmet birimlerinin yöneticileri ise YÜTAM Başkanının teklifi üzerine Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından atanacak.
Merkezin gelirleri, genel bütçeden yapılacak yardımlar; YÜTAM faaliyetlerinden elde edilen gelirler; bu faaliyetler sonucunda ortaya çıkan fikri ve sınai mülkiyet haklarına ilişkin gelirler; YÜTAM'a ait taşınır veya taşınmazlardan elde edilen gelirler; Uluslararası anlaşma ve faaliyetlerden kaynaklanan gelirler; YÜTAM'a yapılacak her türlü yardımlar ve bağışlardan oluşacak.
YÜTAM işlemleri bu kapsamda, Harçlar Kanunu ile Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alınan vergi, harç ve katılma payından, bu kapsamda düzenlenen kağıtlarla ilgili olarak damga vergisinden, kendisine yapılan bağış ve yardımlar nedeniyle veraset ve intikal vergisinden, sahip olduğu taşınmazları dolayısıyla emlak vergisinden muaf olacak.
Merkez, tarafından binek araçlar dışındaki araçlar ve her türlü eşyanın ithali ile yurt dışından gelen yayınlar, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi hariç, gümrük vergisi ile buna bağlı vergilerden, fonlardan, düzenlenen kağıtlar damga vergisinden, yapılan işlemler harçlardan istisna olacak, bunlar için ithalat sınırlaması uygulanmayacak.
YÜTAM'a makbuz karşılığında yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde beyanname üzerinden ayrıca gösterilmek şartıyla, beyan edilen gelirden veya kurum kazancından indirilebilecek.
Merkez, görevleriyle ilgili faaliyetlerden elde ettiği gelirleri dolayısıyla kurumlar vergisi açısından iktisadi işletme oluşmuş sayılmayacak.
YÜTAM tarafından yapılacak her türlü yapı ve eklentileri mimari, statik, tesisat ve her türlü fenni mesuliyeti YÜTAM'da olmak kaydıyla İmar Kanunu ve ilgili mevzuatında yer alan yapı ruhsatiyesine tabi olmayacak. Bu yapı ve tesisler için imar planlarında o maksada ayrılmış olması şartı aranmayacak ancak bu hükme göre oluşturulan yapı ve tesisler imar planlarına işlenecek.
Merkez, ayrıca Devlet İhale Kanunu'na da tabi olmayacak.
****HABERİN DEVAMINI "İLGİLİ DOKÜMANLAR" BÖLÜMÜNDE BULABİLİRSİNİZ.****
Komisyon Başkanı Altunyaldız, toplantının başında yaptığı konuşmada, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nü kutlayarak, etkinliklere katılmak için Bursa'dan Ankara'ya gelirken meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybeden Türk Metal İş Sendikası üyelerine Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifa dileğinde bulundu.
Altunyaldız, Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi'nin kurulması ve TÜBİTAK'ın yapısına ilişkin düzenlemeleri içeren tasarıya ilişkin de kısa bilgi verdi.
Türkiye'nin, rekabetçi bir ekonomiye kavuşması, bilgi üreten bir ülke olmasına yönelik yasal düzenlemeleri hayata geçirmeye çalıştıklarını aktaran Altunyaldız, ülkenin yüksek katma değerli ürün yapısına geçmesi gerektiğini vurguladı.
Altunyaldız, bunun marka ekonomisinin yolunu açacağını ve Türkiye'nin küresel hedeflerini yakalamasını sağlayacağını belirtti.
Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü de 8 Mart Dünya Kadınlar Günün kutlayarak başladığı konuşmasında, tasarı hakkında bilgi verdi.
Tasarının, üç ana temelden oluştuğunu belirten Özlü, Türkiye'nin rekabet gücünü artırmak, refahını sürekli kılmak için bilimsel ve teknolojik çalışmaların tek elde planlanması ve yürütülmesinin amaçladığına işaret etti.
Düzenleme ile Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi'nin kurulacağını anlatan Bakan Özlü, "Yeni yapıda YÜTAM bünyesindeki araştırma birimlerinin özel sektör ile rekabet eden değil, özel sektörü destekleyen, çözüm ortağı olması hedeflenmiştir. Bununla birlikte araştırma, geliştirme ve inovasyon zincirinde temel ve uygulamalı araştırmada, ürün geliştirme ve ticarileştirmeye yönelik bütün paydaşların rolleri ve destek mekanizmaları net bir hale getirilmiştir." değerlendirmesinde bulundu.
Tasarıdaki, TÜBİTAK'ın yapısına ilişkin düzenlemeler hakkında da bilgi veren Özlü, TÜBİTAK Kanunu'nda yapılması planlanan değişiklikler ile Bilim Kurulu yapısının değiştirilmesinin amaçlandığına işaret etti.
Özlü, "Bu çerçevede Bilim Kurulu'nun, Bilim ve Teknoloji Kurulu'na dönüştürülmesi, üye sayısının 17'den 7'ye düşürülmesi, kurulun Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, üniversite ve özel sektörden iki temsilci ve TÜBİTAK Başkanı'ndan teşekkül etmesi, seçim usulünde ve görevlerinde değişiklik yapılması öngörülmektedir." diye konuştu.
TÜBİTAK'ın görevlerinin yeniden tanımlanması kapsamında araştırma, geliştirme yapılan, projeleri yürüten bir kuruluş olmasına yönelik düzenleme yapılacağına vurgu yapan Bakan Özlü, politika belirleme ve enstitü kurma yetkisinin Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu bünyesine alınacağını kaydetti.
Daha sonra komisyon üyeleri söz alarak, tasarının tümü üzerindeki görüşlerini dile getirdi.
MHP Denizli Milletvekili Emin Haluk Ayhan, sanayi ve teknoloji ile çalışmaların tek elden yürütülmesinin önemli ve yararlı bir girişim olduğunu belirterek, "Sanayinin bir reforma tabi tutulma ihtiyacı ortada. Bu getirdiğimiz düzenlemenin bunu karşılaması gerekiyor." dedi.
CHP Denizli Milletvekili Kazım Arslan da iktidarın yanlış uygulamaları ve kadrolaşma girişimleriyle içi boşaltılan TÜBİTAK'ın getirilen düzenlemeyle de bir üst çatı altında yetki ve görev alanları kısıtlanarak etkisizleştirildiğini savundu.
Arslan, şunları kaydetti:
"Hükümet, başkanlık sistemi adı altında bilim ve sanayileşme politikası için kuracağı özel fonda, hem TÜBİTAK'ın yetki ve gelirlerini tırpanlamayı hem de diğer kamu kurumlarındaki 'Atıl' diye adlandıracağı Ar-Ge bütçesini, tek adam olacak başkan eliyle istediği yere aktarmayı hedeflemektedir. Sanayi ve bilimin yakınlaşması bizim de ortak hedeflerimiz arasındadır. Bu birlikteliğin etkin hale getirilmesi, TÜBİTAK'ın yapısının tamamen değiştirilmesi yerine iyileştirilmesine yönelik olmalıydı. Maalesef bu düzenlemede bunu göremiyoruz.
HDP Gaziantep Milletvekili Mahmut Toğrul ise TÜBİTAK bünyesindeki bazı görev ve araştırma merkezlerinin YÜTAM'a devrinin, bu alanda tek elden ve bir şirket anlaşıyla yönetimi gündeme getireceğini savundu.
Toğrul, tasarının TÜBİTAK'ı ortadan kaldırma projesi olduğunu, bu nedenle olumlu bakmadıklarını bildirdi.
AK Parti İstanbul Milletvekili Nureddin Nebati, tasarının parlamentoda kabul edilmesi halinde çok önemli gelişmelere imza atılacağını bildirdi.
TÜBİTAK'ın bugüne kadar çok başarılı çalışmalar yaptığını, ancak günümüzde dünyadaki benzer yapıların gerisinde kaldığını belirten Nebati, YÜTAM'ın kurulması ve TÜBİTAK'ın yapısındaki değişikliklerin bilim ve teknoloji alanında bu açığı kapatacağını aktardı.
Nebati, teknolojideki hızlı gelişime ve Türkiye'nin bu alanda hak ettiği yeri almasının önemine işaret ederek, "Bu alana ne ideolojik olarak yaklaşabiliriz ne de şahsi çıkarlarla bakabiliriz." diye konuştu.
Kurumların özgürlüklerinin önemli olduğunu anlatan Nebati, "TÜBİTAK'ın ya da kurumların emir erine çevrilmesi, hangi kurum açısından olursa olsun kabul edilebilir değildir. Özgürlük ve özgürlüğün her alanda kullanılabileceğine ve liyakata önem verilmesi gerektiğine inanan bir iktidarız. Bu yönde de çalışmaktayız." dedi.
Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü, Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi'nin kurulmasını da öngören düzenlemeyle "TÜBİTAK'ın etkisizleştirildiği" yönündeki görüşün doğru olmadığını belirterek, "TÜBİTAK bütün teknoloji odaklı projelerin yürütücüsü olacak." dedi.
TBMM Sanayi Ticaret Enerji Tabii Kaynaklar Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda, Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi ve Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu Kurulması ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı'nın görüşmelerine devam ediliyor.
Özlü, tasarının görüşmelerinde komisyon üyelerinin soru ve eleştirilerini yanıtladı.
Dünyada bilim, teknoloji ve sanayi alanında önemli gelişmeler yaşandığına işaret eden Özlü, Türkiye'de de bu alandaki kurumların kurulduğu ya da yasaların hazırlandığı dönem ile bugünler arasında büyük farklar olduğuna dikkati çekti.
Özlü, "TÜBİTAK'ın kurulduğu, kanunlarının çıktığı yıllardaki Türkiye şartları ve teknoloji seviyesi şimdi aynı değil. Değişen şartlara göre kurumların kendisini yenilemesi gerekir. Yenilenmeden büyüme olmaz." dedi.
Bazı muhalefet milletvekillerinin eleştirilerinde tasarıyla öngörülen yapı ile başkanlık sistemi arasında bağlantı kurduklarını hatırlatan Özlü, böyle bir ilişkinin söz konusu olmadığını vurguladı. Özlü, şöyle konuştu:
"Başkanlık sistemi ile bu yapı arasında ilgi olduğu ifade edildi. Bırakın ilgi kurmayı aklımızdan bile geçmemiştir. Bu yapıyı kurgularken başkanlık sistemi aklımızdan bile geçmedi. Yedi aydır çalışıyoruz. Dünyadaki örneklere baktık, dünya nereye gidiyor buna baktık ve Türkiye'yi analiz ettik. Dünyadaki uygulamalarda bu alanda politika yapıcılar ile uygulamacılar ayrı. Biz politika yapıcı olarak siyasi otoriteyi görüyoruz. 'Kurul üyelerini neden başbakan atayacak' deniyor. Kurul üyelerini başbakan atamayacak da kim atayacak."
Öngörülen yeni yapıda bilim, teknoloji ve sanayi politikası arasında bir irtibat kurulduğunun altını çizen Özlü, bu üç unsurun etkileşim içinde olmasını istediklerini belirtti.
Özlü, şu değerlendirmede bulundu:
"Yeni yapıda bilim, teknoloji ve sanayi politikasını belirlemede bu üçü arasında bir irtibat kurulmaktadır. Bu yapıyla sanayimize teknoloji enjekte etmek, bilimden teknolojiye, teknolojiden sanayiye girdi sağlamak istiyoruz. Burada politika belirleyici yapı olarak bakanlık ile Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulunu görüyoruz. TÜBİTAK burada icracı kuruluştur. Etkisizleştirildiği eleştirileri yanlıştır. TÜBİTAK politikalarda yürütücü olacak. Biz güçleri birleştirmeyi hedef aldık. Türkiye'nin güçlerini birleştirip güçlü bir yapı oluşturalım, bu yapıdan, çıktı odaklı sonuç elde edelim istedik. Yeni düzenleme ile 'TÜBİTAK etkisizleştiriliyor' görüşü doğru değildir. TÜBİTAK bütün teknoloji odaklı projelerin yürütücüsü olacak."
Ülkenin kaynaklarının belirli alanlara kanalize edilmesi gerektiğini dile getiren Özlü, şu anda bu kaynakların dağınık bir yapıda kullanıldığını, buna bağlı olarak çalışmalara ilişkin etki analizlerinin sağlıklı yapılamadığını söyledi.
Özlü, yeni yapıda koordineli gerçekleştirilen çalışmaların etki analizlerinin de daha verimli ve kapsamlı verilebileceğini ifade etti.
Bakan Özlü, sözlerini, "Türkiye'nin güçlerini hem mali açıdan birleştiren hem insan kaynakları açısından toparlayan bir tasarı hazırladık. 'Eksiğimiz yoktur' diyemem ama en iyisini yapmaya çalıştık. Eksikler varsa, hep beraber gideririz. Herkesten destek ve katkı bekliyoruz." şeklinde tamamladı.
Daha sonra tasarının maddelerinin görüşülmesine geçildi.
Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi'nin (YÜTAM) kurulması ile TÜBİTAK'ın yapısına ilişkin düzenlemeleri içeren tasarı, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda kabul edildi.
Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi ve Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu Kurulması ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısına göre, kamu tüzel kişiliğine haiz, idari ve mali özerkliğe sahip, özel bütçeli, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilgili Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi (YÜTAM) kurulacak.
YÜTAM'ın merkezi Gebze olacak.
Merkezin görev ve yetkileri şunları olacak:
- Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu tarafından belirlenen politika, strateji ve hedefler doğrultusunda bilimsel ve teknolojik alanlarda temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirme faaliyetlerini gerçekleştirmek.
- Kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörün ihtiyaç duyduğu alanlarda temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirme faaliyetlerini gerçekleştirmek.
- Üniversitelerde icra edilen bilimsel araştırma ve geliştirme çalışmalarının, ihtiyaç duyulan teknoloji alanlarında kullanılabilir hale getirilmesi amacıyla temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yürütmek.
- Üniversitelere ve kamu kurum ve kuruluşlarına ait araştırma merkezleri ile koordinasyon ve işbirliği içerisinde çalışmak.
- Görev alanı ile ilgili olarak laboratuvarlar ile temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirmeye yönelik test altyapılarını kurmak, kullanıma açmak veya işlettirmek için gerekli iş ve işlemleri yapmak veya yaptırmak.
- Görev alanı ile ilgili olarak uluslararası kuruluşlar ve ülkeler ile işbirliği yapmak, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde anlaşmalar yapmak.
- Görev alanı ile ilgili konularda kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektöre hizmet vermek.
- Yönetim Kurulu, 7 üyeden oluşacak
Yönetim Kurulu, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanının teklifi üzerine Başbakan tarafından seçilecek Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından, üniversitelerden ve özel sektörden ikişer temsilci ile YÜTAM Başkanı olmak üzere yedi üyeden oluşacak.
YÜTAM Başkanı, Yönetim Kurulunun da başkanı olacak.
Yönetim Kurulu üyeleri, bilimsel ve teknolojik alanlarda eser, araştırma ve buluşlarıyla temayüz etmiş veya araştırma ve teknoloji yönetimi konusunda yetkinliği bulunan, bilimsel ve teknolojik sistem, kurum ve bilimleri başarı ile kurmuş veya yönetmiş olanlar, lisans öğreniminden sonra kamu kurum ve kuruluşlarında veya Ar-Ge inovasyon ve teknoloji yetkinliği bulunan firmalarda en az on yıl deneyim sahibi olmuş, mesleğinde temayüz etmiş ve üstün nitelikli hizmetleriyle tanınmış kişiler arasından belirlenecek.
YÜTAM Başkanı dışındaki yönetim kurulu üyeleri en fazla dört yıl görev yapabilecek. Başkanın görevi sona erdiğinde yönetim kurulu üyeliği de sona erecek. Kurul üyeleri üst üste en fazla iki defa seçilebilecek. Herhangi bir nedenle üyelikleri sona erenlerin yerine Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanının teklifi üzerine Başbakan tarafından en geç bir ay içinde yeni bir üye seçilecek. Bu şekilde seçilenler yerine seçildikleri üyelerin sürelerini tamamlayacak.
Yönetim Kurulunun toplantı yeter sayısı beş, karar yeter sayısı dört olacak.
Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri şunlar olacak:
-Ülkenin bilim, teknoloji ve sanayi politika, strateji ve hedefleri doğrultusunda YÜTAM'ın faaliyetlerini yönlendirmek, izlemek ve değerlendirmek.
-Merkezin stratejik plan, yıllık bütçe teklifi, kesin hesap ve faaliyet raporlarına ilişkin karar almak.
-YÜTAM'ın faaliyet alanı ile ilgili ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlara mevzuat hükümleri çerçevesinde üye olunması veya üyelikten ayrılması için karar almak.
-Görev alanı ile ilgili olarak laboratuvarlar ile temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirmeye yönelik test altyapılarının kurulmasına ilişkin karar almak.
-YÜTAM'ın taşınır ve taşınmazlarının kiralanmasına ilişkin karar almak.
-YÜTAM'a taşınmaz alınmasına veya satılmasına veya laboratuvarlar ile temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirmeye yönelik test altyapılarının işlettirilmesine yönelik hususları Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanının onayına sunmak.
-YÜTAM faaliyetleri kapsamındaki ücret, telif ve işlenme ücreti, tutar veya üst limitlerine ilişkin karar almak.
-YÜTAM bünyesinde elde edilen tüm fikri ve sınai mülkiyet haklarının bedelli veya bedelsiz olarak devredilmesine ve lisans izninin verilmesine karar vermek.
-YÜTAM'a yapılacak yardım ve bağışlara ilişkin karar almak.
YÜTAM Başkanlığı; YÜTAM Başkanı, beş başkan yardımcısı ve hizmet birimlerinden oluşacak.
YÜTAM bünyesinde bilgi ve uzmanlıklarından yararlanmak üzere ilgili yasalar çerçevesinde yabancı personel istihdam edilebilecek.
YÜTAM Başkanlığı; YÜTAM Başkanı, beş başkan yardımcısı ve hizmet birimlerinden oluşacak.
Başkan, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanının teklifi üzerine Başbakan tarafından, Başkan Yardımcıları ve YÜTAM hizmet birimlerinin yöneticileri ise YÜTAM Başkanının teklifi üzerine Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından atanacak.
Merkezin gelirleri, genel bütçeden yapılacak yardımlar; YÜTAM faaliyetlerinden elde edilen gelirler; bu faaliyetler sonucunda ortaya çıkan fikri ve sınai mülkiyet haklarına ilişkin gelirler; YÜTAM'a ait taşınır veya taşınmazlardan elde edilen gelirler; Uluslararası anlaşma ve faaliyetlerden kaynaklanan gelirler; YÜTAM'a yapılacak her türlü yardımlar ve bağışlardan oluşacak.
YÜTAM işlemleri bu kapsamda, Harçlar Kanunu ile Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alınan vergi, harç ve katılma payından, bu kapsamda düzenlenen kağıtlarla ilgili olarak damga vergisinden, kendisine yapılan bağış ve yardımlar nedeniyle veraset ve intikal vergisinden, sahip olduğu taşınmazları dolayısıyla emlak vergisinden muaf olacak.
Merkez, tarafından binek araçlar dışındaki araçlar ve her türlü eşyanın ithali ile yurt dışından gelen yayınlar, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi hariç, gümrük vergisi ile buna bağlı vergilerden, fonlardan, düzenlenen kağıtlar damga vergisinden, yapılan işlemler harçlardan istisna olacak, bunlar için ithalat sınırlaması uygulanmayacak.
YÜTAM'a makbuz karşılığında yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde beyanname üzerinden ayrıca gösterilmek şartıyla, beyan edilen gelirden veya kurum kazancından indirilebilecek.
Merkez, görevleriyle ilgili faaliyetlerden elde ettiği gelirleri dolayısıyla kurumlar vergisi açısından iktisadi işletme oluşmuş sayılmayacak.
YÜTAM tarafından yapılacak her türlü yapı ve eklentileri mimari, statik, tesisat ve her türlü fenni mesuliyeti YÜTAM'da olmak kaydıyla İmar Kanunu ve ilgili mevzuatında yer alan yapı ruhsatiyesine tabi olmayacak. Bu yapı ve tesisler için imar planlarında o maksada ayrılmış olması şartı aranmayacak ancak bu hükme göre oluşturulan yapı ve tesisler imar planlarına işlenecek.
Merkez, ayrıca Devlet İhale Kanunu'na da tabi olmayacak.
****HABERİN DEVAMINI "İLGİLİ DOKÜMANLAR" BÖLÜMÜNDE BULABİLİRSİNİZ.****
