2012-10-18 - 15:42
TBMM Genel Kurulu, Başkanvekili Güldal Mumcu başkanlığında toplandı. Genel Kurul'da, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Yasa Tasarısı kabul edilerek, yasalaştı.
TBMM Genel Kurulu, Başkanvekili Güldal Mumcu başkanlığında toplandı. TBMM Genel Kurulu'nda, CHP'nin Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ) ile araştırma komisyonu kurulmasıyla ilgili verdiği grup önerisi kabul edilmedi.
Mumcu, gündeme geçmeden 3 milletvekiline Gündemdışı söz verdi.
CHP Bolu Milletvekili Tanju Özcan, tutuklu bulunan CHP İzmir Milletvekili Mustafa Balbay'ın, infaz koruma memurlarının sorunları ile Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Yasa Tasarısı'yla ilgili görüşlerini içeren mektubu okudu.
Balbay'ın mektubunun başlangıcında, ''Görüşlerimi açıklamak üzere Silivri Cezaevi'nden söz almış bulunuyorum'' ifadeleri yer alıyor.
Daha sonra CHP'nin Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ) ile ilgili araştırma komisyonu kurulmasına ilişkin önergesinin bugün ele alınması önerisi görüşüldü.
CHP Ankara Milletvekili Levent Gök, Atatürk'ün mirası olan AOÇ'nin ''bizzat Başbakanlık tarafından tahrip edildiğini'' öne sürdü.
Gök, AOÇ'nin, Atatürk'ün vasiyeti gereği, tarımsal sanayi ve tarım ürünleri odaklı kullanılabileceğini söyledi.
MHP Grup Başkanvekili Mehmet Şandır, Atatürk'ün emanetine, bir çok iktidarın ''amaç dışı kullanım anlamında ihanet ettiğini'' söyledi.
Şandır, Atatürk'ün vasiyetleriyle, emanetleriyle ilgili sürekli çalışacak bir komisyonun TBMM'de kurulabileceğini kaydetti.
BDP Şırnak Milletvekili Hasip Kaplan, Kürt sorununun çözümüyle ilgili AK Parti ve CHP ile görüştüklerini, bir gün MHP ile de daha rahat bu konuları konuşmayı istediklerini kaydetti. Kaplan, ''Bu görüşmeler gereklidir'' dedi.
AK Parti Karabük Milletvekili Osman Kahveci, AOÇ alanında son 10 yılda 18 bin 500 dekar arazinin ağaçlandırıldığını, bunun, geçmiş yılların 4 katı fazla olduğunu söyledi. Kahveci, bin dekarlık alanda, milli botanik bahçesi kurulması projesinin başladığını anlattı.
Kahveci, geçmiş yıllarda çıplak, boş, moloz yığınları haline gelen çiftliğin, şimdi ağaçlandırıldığını ve modern hale getirildiğini belirterek, Atatürk'e sahip çıktıklarını ifade etti. CHP'nin önerisi kabul edilmedi.
TBMM Genel Kurulu'nda, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Tasarısı'nın 3. ve son bölümü üzerinde görüşmeler sürüyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Çelik, işçi ve işveren kesiminin, yaklaşık 400 bin işçiyi ilgilendiren bu tasarının bir an önce yasalaşmasını beklediğini söyledi.
Tasarının, ILO sözleşmelerini büyük oranda karşıladığını ifade eden Çelik, ancak her ülkenin kendine özgü şartları ve sosyal tarafların görüşleri dikkate alınmadan yapılan düzenlemenin sağlıklı olamayacağını belirtti.
Çelik, iş kolu barajının sıfırlanmasını isteyen sendikaların bulunduğu gibi işverenden yüzde 3, yüzde 5 olması önerisinin de geldiğini anımsattı.
Bir çok iktidar değişikliğine rağmen 1982'den bu yana yasanın değiştirilemediğini dile getiren Çelik, bugün ilk kez değiştirildiğine işaret etti. Çelik, tasarının, dört dörtlük olduğunu hiçbir zaman söylemediklerini vurgulayarak, ''Bütün sendikaların, işçi-işverenin uzlaştığı düzenleme varsa, getirin çıkaralım'' dedi.
Tasarıyla geriye gidiş olduğuna yönelik eleştirilere ise Çelik, ''Bu düzenleme geri götürüyorsa, mevcudunu daha çok önemsiyorsunuz demektir. O zaman 2009 istatistiklerini yayımlayacağız, sendika diye bir şey kalmaz. 2009 istatistiklerini yayımlanması anlamına gelen bir şeyi kabul etmiyoruz'' karşılığını verdi.
Faruk Çelik, tasarının yasalaşmasından sonra işçi ve işveren arasında son derece pozitif, olumlu bir dönemi yaşayacaklarını, çatışmacı anlayışın tümden ortadan kalkacağını dile getirerek, tasarının, barışa hizmet edeceğini kaydetti. Çelik, geçici maddede yapacakları değişiklikle 3-4 yıl sonra, barajın çok konuşulmadığı bir sürece girmiş olacaklarını bildirdi.
Sendikaların lokal değerlendirmelerinin, kendilerini yorduğunu ve zamanlarını aldığını belirten Çelik, herkesin, iyi niyetle, tasarının yasalaşmasından başka çare olmadığına dair ittifak halinde olduğunu vurguladı.
Soruları da yanıtlayan Çelik, yeni bir personel rejimi düşüncelerinin bulunduğunu açıkladı. Çelik, ''Bu konudaki çalışmalarımız öteden beri devam ediyor. Bu yasama dönemi bitmeden umarım Türkiye, yeni bir personel rejimine kavuşur. Bir çok statüde çalışan personel bulunuyor. Bu çerçevede bir düzenleme zarureti var. Hükümet olarak bunun üzerindeyiz'' diye konuştu.
TBMM Genel Kurulu'nda, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Yasa Tasarısı kabul edilerek, yasalaştı.
Kabul edilen yasayla, işkolları yeniden belirleniyor. İşkolu sayısı, 28'den 20'ye düşürülüyor. ''Avcılık, balıkçılık, tarım ve ormancılık'', ''Gıda sanayi'', ''Madencilik ve taş ocakları'', ''Petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç'', ''Dokuma, hazır giyim ve deri'', ''Ağaç ve kağıt'', ''İletişim'', ''Basın-yayın ve gazetecilik'', ''Banka, finans ve sigorta'', ''Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar'', ''Çimento, toprak ve cam'', ''Metal'', ''İnşaat'', ''Enerji'',''Taşımacılık'', ''Gemi yapımı ve deniz taşımacılığı, ardiye ve antrepoculuk'', ''Sağlık, sosyal hizmetler'', ''Konaklama ve eğlence işleri'', ''Savunma ve güvenlik'' ile ''Genel işler'' olmak üzere 20 işkolu olacak.
Sendika üyeliği ve üyelikten çıkmak için noter şartı kaldırılıyor.
Bir iş yerinin girdiği işkolunun tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca yapılacak. Bu tespite karşı 15 gün içinde dava açılabilecek. Mahkeme 2 ay içinde karar verecek, kararın temyiz edilmesi halinde Yargıtay, konuyu 2 ay içinde kesin olarak karara bağlayacak.
''Zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama ve kaçakçılık'' suçlarından birinden mahkumiyeti bulunanlar, sendika kurucusu olamayacak.
Sendika kuruculuğunda, fiil ehliyete sahip olmanın yanı sıra fiilen çalışma şartı da aranacak.
İşçi sendikalarına üye olmak için 16 yaş olan sınır, 15 yaşa indirilecek.
Sendikaya üye olmak serbest olacak. Hiç kimse sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacak. İşçi veya işverenler, aynı işkolunda ve aynı zamanda birden çok sendikaya üye olamayacak. Ancak aynı işkolunda ve aynı zamanda farklı işverenlere ait iş yerlerinde çalışan işçiler birden çok sendikaya üye olabilecek.
Bir iş yerinde yardımcı işlerde çalışan işçiler de iş yerinin girdiği işkolunda kurulu bir sendikaya üye olabilecek.
Sendikaya üyelik, bakanlıkça sağlanacak elektronik başvuru sistemine, e-devlet kapısı üzerinden üyelik başvurusunda bulunulması ve sendika tüzüğünde belirlenen yetkili organın kabulü ile e-devlet kapısı üzerinden kazanılacak. Üyelik başvurusu, sendika tarafından 30 gün içinde reddedilmediği takdirde, kabul edilmiş sayılacak. Haklı bir neden gösterilmeden üyelik başvurusu kabul edilmeyenler, bu kararın kendilerine tebliğinden itibaren 30 gün içinde yetkili mahkemede dava açabilecek. Mahkemenin kararı kesin olacak. Mahkemenin davacı lehine karar vermesi halinde üyelik, red kararının alındığı tarihte kazanılmış sayılacak.
Üyelik aidatı, kuruluşların tüzüklerinde belirtilen usul ve esaslara göre genel kurul tarafından belirlenecek.
Aidatı kesmeyen veya kesmesine rağmen 1 ay içinde ilgili işçi sendikasına ödemeyen işveren, bildirim şartı aranmaksızın aidat miktarını bankalarca işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiziyle birlikte ödemekle yükümlü olacak.
Her üye, e-devlet kapısı üzerinden çekilme bildiriminde bulunarak üyelikten ayrılabilecek. E-devlet kapısı üzerinden yapılan çekilme bildirimi, elektronik ortamda eş zamanlı olarak bakanlığa ve sendikaya ulaşacak.
Çekilme, sendikaya bildirim tarihinden itibaren 1 ay sonra geçerlilik kazanacak. Çekilenin 1 aylık süre içinde başka bir sendikaya üye olması halinde yeni üyelik, bu sürenin bitiminde kazanılmış sayılacak.
Sendika üyeliğinden çıkarılma kararı, genel kurulca verilecek. Çıkarılma kararına karşı üye, 30 gün içinde yetkili mahkemeye itiraz edebilecek.
SGK'dan yaşlılık veya malullük aylığı ya da toptan ödeme alarak işten ayrılan işçilerin sendika üyeliği sona erecek. Ancak çalışmaya devam edenler ile sendika veya şubelerinin yönetim, denetleme ve disiplin kurallarındaki görevleri sırasında yaşlılık veya malullük aylığı ya da toptan ödeme alanların üyeliği, görevleri süresince ve yeniden seçildikleri sürece devam edecek.
İşçi kuruluşu ve şubelerinin organlarında görev almak, üyeliği sona erdirmeyecek.
İşçi sendikası üyesinin, 1 yılı geçmemek üzere işsiz kalması üyeliğini etkilemeyecek.
Herhangi bir askeri ödev nedeniyle silah altına alınan üyenin üyelik ilişkisi, bu süre içinde askıda kalacak.
Kuruluşlar, tüzüklerinde gösterilen amaçlarını gerçekleştirmek üzere uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının kurucusu ve üyesi olabilecek, dış temsilcilik açabilecek.
Uluslararası işçi ve işveren kuruluşları, Dışişleri Bakanlığı'nın görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığı'nın izniyle Türkiye'de temsilcilik açabilecek ve üst kuruluşlara üye olabilecek.
KKTC'de faaliyet gösteren işçi ve işveren kuruluşları, Türkiye'de kurulu üst kuruluşlara üye olabilecek.
Bir kuruluşun aynı nitelikteki bir kuruluşa katılması halinde, katılan kuruluşun bütün hak, borç, yetki ve çıkarları katıldığı kuruluşa kendiliğinden geçer.
Yasada, işçi kuruluşu yöneticiliği ve iş yeri sendika temsilciliğinin güvenceleri de düzenleniyor.
İşçilerin işe alınmaları; belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, belli bir sendikadaki üyeliği sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri veya herhangi bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları şartına bağlı tutulamayacak.
İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacak.
İşçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde işçi kuruluşlarının faaliyetlerine katılmaları veya sendikal faaliyette bulunmalarından dolayı işten çıkarılamayacak veya farklı işleme tabi tutulamayacak.
İşverenin, fesih dışında aykırı hareket etmesi halinde işçinin bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilecek.
Sendikal nedenlerden dolayı iş sözleşmesinin feshi halinde işçi, dava açma hakkına sahip olacak. Bu durumda işçinin 1 yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilecek. Sendikal tazminat, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmayacak.
İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiasıyla açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene ait olacak. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlü olacak.
Sendikalar, siyasi partilerin ad, amblem, rumuz veya işaretlerini kullanamayacak.
Sendikalar ticaretle uğraşamayacak ancak kuruluşlar genel kurul kararıyla nakit mevcudunun yüzde 40'ından fazla olmamak kaydıyla sanayi ve ticaret kuruluşlarına yatırımda bulunabilecek.
Kuruluşlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamayacak. Ancak sendikaların grev ve lokavt süresince tüzüklerine göre üyelerine yapacakları yardımlar ile kuruluşların eğitim amaçlı yardımları bu hükmün dışında olacak.
Toplu iş sözleşmesi yapmak üzere yetkisi kesinleşen sendika, iş yerinde işçi sayısı 50'ye kadar ise 1, 51 ile 100 arasında ise en çok 2, 101 ile 500 arasında ise en çok 3, 501 ile bin arasında ise en çok 4, bin 1 ile 2 bin arasında ise en çok 6, 2 binden fazla ise en çok 8 olmak üzere iş yerinde çalışan üyeleri arasından iş yeri sendika temsilcisi atayarak 15 gün içinde kimliklerini işverene bildirecek. Bunlardan biri baştemsilci olarak görevlendirilebilecek. Temsilcilerin görevi, sendikanın yetkisi süresince devam edecek.
Sendikalar, kamu kurum ve kuruluşları, siyasi partiler, esnaf ve küçük sanatkar kuruluşlarıyla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yardım ve bağış alamayacak. İşçi kuruluşları yurtdışında kurulu işveren ve işveren kuruluşlarından, işveren kuruluşları ise işçi ve işçi kuruluşlarından yardım ve bağış alamayacak.
Dış kaynaklardan Bakanlar Kurulu'ndan izin alınmadıkça yardım ve bağış kabul edilemeyecek.
Kuruluşlar, yönetim kurulu kararıyla nakit mevcudunun yüzde 10'unu aşmamak ve ilgili bakanlıklara devretmek kaydıyla eğitim, kreş, sağlık, kültür, sanat ve spor tesisleri kurabilecek veya yurtiçi ve yurtdışındaki doğal afet bölgelerine doğrudan veya yetkili makamlar aracılığıyla konut, eğitim ve sağlık tesisleri kurulması amacıyla kamu yararına çalışan dernekler ile kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdi yardımda bulunabilecek.
Sendika ve konfederasyonların denetimi, denetleme kurulları tarafından yapılacak. Mali denetimleri, yeminli mali müşavirler yapacak.
***HABERİN DEVAMINA İLGİLİ DOKÜMANLAR BÖLÜMÜNDEN ULAŞABİLİRSİNİZ***
Mumcu, gündeme geçmeden 3 milletvekiline Gündemdışı söz verdi.
CHP Bolu Milletvekili Tanju Özcan, tutuklu bulunan CHP İzmir Milletvekili Mustafa Balbay'ın, infaz koruma memurlarının sorunları ile Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Yasa Tasarısı'yla ilgili görüşlerini içeren mektubu okudu.
Balbay'ın mektubunun başlangıcında, ''Görüşlerimi açıklamak üzere Silivri Cezaevi'nden söz almış bulunuyorum'' ifadeleri yer alıyor.
Daha sonra CHP'nin Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ) ile ilgili araştırma komisyonu kurulmasına ilişkin önergesinin bugün ele alınması önerisi görüşüldü.
CHP Ankara Milletvekili Levent Gök, Atatürk'ün mirası olan AOÇ'nin ''bizzat Başbakanlık tarafından tahrip edildiğini'' öne sürdü.
Gök, AOÇ'nin, Atatürk'ün vasiyeti gereği, tarımsal sanayi ve tarım ürünleri odaklı kullanılabileceğini söyledi.
MHP Grup Başkanvekili Mehmet Şandır, Atatürk'ün emanetine, bir çok iktidarın ''amaç dışı kullanım anlamında ihanet ettiğini'' söyledi.
Şandır, Atatürk'ün vasiyetleriyle, emanetleriyle ilgili sürekli çalışacak bir komisyonun TBMM'de kurulabileceğini kaydetti.
BDP Şırnak Milletvekili Hasip Kaplan, Kürt sorununun çözümüyle ilgili AK Parti ve CHP ile görüştüklerini, bir gün MHP ile de daha rahat bu konuları konuşmayı istediklerini kaydetti. Kaplan, ''Bu görüşmeler gereklidir'' dedi.
AK Parti Karabük Milletvekili Osman Kahveci, AOÇ alanında son 10 yılda 18 bin 500 dekar arazinin ağaçlandırıldığını, bunun, geçmiş yılların 4 katı fazla olduğunu söyledi. Kahveci, bin dekarlık alanda, milli botanik bahçesi kurulması projesinin başladığını anlattı.
Kahveci, geçmiş yıllarda çıplak, boş, moloz yığınları haline gelen çiftliğin, şimdi ağaçlandırıldığını ve modern hale getirildiğini belirterek, Atatürk'e sahip çıktıklarını ifade etti. CHP'nin önerisi kabul edilmedi.
TBMM Genel Kurulu'nda, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Tasarısı'nın 3. ve son bölümü üzerinde görüşmeler sürüyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Çelik, işçi ve işveren kesiminin, yaklaşık 400 bin işçiyi ilgilendiren bu tasarının bir an önce yasalaşmasını beklediğini söyledi.
Tasarının, ILO sözleşmelerini büyük oranda karşıladığını ifade eden Çelik, ancak her ülkenin kendine özgü şartları ve sosyal tarafların görüşleri dikkate alınmadan yapılan düzenlemenin sağlıklı olamayacağını belirtti.
Çelik, iş kolu barajının sıfırlanmasını isteyen sendikaların bulunduğu gibi işverenden yüzde 3, yüzde 5 olması önerisinin de geldiğini anımsattı.
Bir çok iktidar değişikliğine rağmen 1982'den bu yana yasanın değiştirilemediğini dile getiren Çelik, bugün ilk kez değiştirildiğine işaret etti. Çelik, tasarının, dört dörtlük olduğunu hiçbir zaman söylemediklerini vurgulayarak, ''Bütün sendikaların, işçi-işverenin uzlaştığı düzenleme varsa, getirin çıkaralım'' dedi.
Tasarıyla geriye gidiş olduğuna yönelik eleştirilere ise Çelik, ''Bu düzenleme geri götürüyorsa, mevcudunu daha çok önemsiyorsunuz demektir. O zaman 2009 istatistiklerini yayımlayacağız, sendika diye bir şey kalmaz. 2009 istatistiklerini yayımlanması anlamına gelen bir şeyi kabul etmiyoruz'' karşılığını verdi.
Faruk Çelik, tasarının yasalaşmasından sonra işçi ve işveren arasında son derece pozitif, olumlu bir dönemi yaşayacaklarını, çatışmacı anlayışın tümden ortadan kalkacağını dile getirerek, tasarının, barışa hizmet edeceğini kaydetti. Çelik, geçici maddede yapacakları değişiklikle 3-4 yıl sonra, barajın çok konuşulmadığı bir sürece girmiş olacaklarını bildirdi.
Sendikaların lokal değerlendirmelerinin, kendilerini yorduğunu ve zamanlarını aldığını belirten Çelik, herkesin, iyi niyetle, tasarının yasalaşmasından başka çare olmadığına dair ittifak halinde olduğunu vurguladı.
Soruları da yanıtlayan Çelik, yeni bir personel rejimi düşüncelerinin bulunduğunu açıkladı. Çelik, ''Bu konudaki çalışmalarımız öteden beri devam ediyor. Bu yasama dönemi bitmeden umarım Türkiye, yeni bir personel rejimine kavuşur. Bir çok statüde çalışan personel bulunuyor. Bu çerçevede bir düzenleme zarureti var. Hükümet olarak bunun üzerindeyiz'' diye konuştu.
TBMM Genel Kurulu'nda, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Yasa Tasarısı kabul edilerek, yasalaştı.
Kabul edilen yasayla, işkolları yeniden belirleniyor. İşkolu sayısı, 28'den 20'ye düşürülüyor. ''Avcılık, balıkçılık, tarım ve ormancılık'', ''Gıda sanayi'', ''Madencilik ve taş ocakları'', ''Petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç'', ''Dokuma, hazır giyim ve deri'', ''Ağaç ve kağıt'', ''İletişim'', ''Basın-yayın ve gazetecilik'', ''Banka, finans ve sigorta'', ''Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar'', ''Çimento, toprak ve cam'', ''Metal'', ''İnşaat'', ''Enerji'',''Taşımacılık'', ''Gemi yapımı ve deniz taşımacılığı, ardiye ve antrepoculuk'', ''Sağlık, sosyal hizmetler'', ''Konaklama ve eğlence işleri'', ''Savunma ve güvenlik'' ile ''Genel işler'' olmak üzere 20 işkolu olacak.
Sendika üyeliği ve üyelikten çıkmak için noter şartı kaldırılıyor.
Bir iş yerinin girdiği işkolunun tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca yapılacak. Bu tespite karşı 15 gün içinde dava açılabilecek. Mahkeme 2 ay içinde karar verecek, kararın temyiz edilmesi halinde Yargıtay, konuyu 2 ay içinde kesin olarak karara bağlayacak.
''Zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama ve kaçakçılık'' suçlarından birinden mahkumiyeti bulunanlar, sendika kurucusu olamayacak.
Sendika kuruculuğunda, fiil ehliyete sahip olmanın yanı sıra fiilen çalışma şartı da aranacak.
İşçi sendikalarına üye olmak için 16 yaş olan sınır, 15 yaşa indirilecek.
Sendikaya üye olmak serbest olacak. Hiç kimse sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacak. İşçi veya işverenler, aynı işkolunda ve aynı zamanda birden çok sendikaya üye olamayacak. Ancak aynı işkolunda ve aynı zamanda farklı işverenlere ait iş yerlerinde çalışan işçiler birden çok sendikaya üye olabilecek.
Bir iş yerinde yardımcı işlerde çalışan işçiler de iş yerinin girdiği işkolunda kurulu bir sendikaya üye olabilecek.
Sendikaya üyelik, bakanlıkça sağlanacak elektronik başvuru sistemine, e-devlet kapısı üzerinden üyelik başvurusunda bulunulması ve sendika tüzüğünde belirlenen yetkili organın kabulü ile e-devlet kapısı üzerinden kazanılacak. Üyelik başvurusu, sendika tarafından 30 gün içinde reddedilmediği takdirde, kabul edilmiş sayılacak. Haklı bir neden gösterilmeden üyelik başvurusu kabul edilmeyenler, bu kararın kendilerine tebliğinden itibaren 30 gün içinde yetkili mahkemede dava açabilecek. Mahkemenin kararı kesin olacak. Mahkemenin davacı lehine karar vermesi halinde üyelik, red kararının alındığı tarihte kazanılmış sayılacak.
Üyelik aidatı, kuruluşların tüzüklerinde belirtilen usul ve esaslara göre genel kurul tarafından belirlenecek.
Aidatı kesmeyen veya kesmesine rağmen 1 ay içinde ilgili işçi sendikasına ödemeyen işveren, bildirim şartı aranmaksızın aidat miktarını bankalarca işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiziyle birlikte ödemekle yükümlü olacak.
Her üye, e-devlet kapısı üzerinden çekilme bildiriminde bulunarak üyelikten ayrılabilecek. E-devlet kapısı üzerinden yapılan çekilme bildirimi, elektronik ortamda eş zamanlı olarak bakanlığa ve sendikaya ulaşacak.
Çekilme, sendikaya bildirim tarihinden itibaren 1 ay sonra geçerlilik kazanacak. Çekilenin 1 aylık süre içinde başka bir sendikaya üye olması halinde yeni üyelik, bu sürenin bitiminde kazanılmış sayılacak.
Sendika üyeliğinden çıkarılma kararı, genel kurulca verilecek. Çıkarılma kararına karşı üye, 30 gün içinde yetkili mahkemeye itiraz edebilecek.
SGK'dan yaşlılık veya malullük aylığı ya da toptan ödeme alarak işten ayrılan işçilerin sendika üyeliği sona erecek. Ancak çalışmaya devam edenler ile sendika veya şubelerinin yönetim, denetleme ve disiplin kurallarındaki görevleri sırasında yaşlılık veya malullük aylığı ya da toptan ödeme alanların üyeliği, görevleri süresince ve yeniden seçildikleri sürece devam edecek.
İşçi kuruluşu ve şubelerinin organlarında görev almak, üyeliği sona erdirmeyecek.
İşçi sendikası üyesinin, 1 yılı geçmemek üzere işsiz kalması üyeliğini etkilemeyecek.
Herhangi bir askeri ödev nedeniyle silah altına alınan üyenin üyelik ilişkisi, bu süre içinde askıda kalacak.
Kuruluşlar, tüzüklerinde gösterilen amaçlarını gerçekleştirmek üzere uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının kurucusu ve üyesi olabilecek, dış temsilcilik açabilecek.
Uluslararası işçi ve işveren kuruluşları, Dışişleri Bakanlığı'nın görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığı'nın izniyle Türkiye'de temsilcilik açabilecek ve üst kuruluşlara üye olabilecek.
KKTC'de faaliyet gösteren işçi ve işveren kuruluşları, Türkiye'de kurulu üst kuruluşlara üye olabilecek.
Bir kuruluşun aynı nitelikteki bir kuruluşa katılması halinde, katılan kuruluşun bütün hak, borç, yetki ve çıkarları katıldığı kuruluşa kendiliğinden geçer.
Yasada, işçi kuruluşu yöneticiliği ve iş yeri sendika temsilciliğinin güvenceleri de düzenleniyor.
İşçilerin işe alınmaları; belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, belli bir sendikadaki üyeliği sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri veya herhangi bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları şartına bağlı tutulamayacak.
İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacak.
İşçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde işçi kuruluşlarının faaliyetlerine katılmaları veya sendikal faaliyette bulunmalarından dolayı işten çıkarılamayacak veya farklı işleme tabi tutulamayacak.
İşverenin, fesih dışında aykırı hareket etmesi halinde işçinin bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilecek.
Sendikal nedenlerden dolayı iş sözleşmesinin feshi halinde işçi, dava açma hakkına sahip olacak. Bu durumda işçinin 1 yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilecek. Sendikal tazminat, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmayacak.
İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiasıyla açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene ait olacak. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlü olacak.
Sendikalar, siyasi partilerin ad, amblem, rumuz veya işaretlerini kullanamayacak.
Sendikalar ticaretle uğraşamayacak ancak kuruluşlar genel kurul kararıyla nakit mevcudunun yüzde 40'ından fazla olmamak kaydıyla sanayi ve ticaret kuruluşlarına yatırımda bulunabilecek.
Kuruluşlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamayacak. Ancak sendikaların grev ve lokavt süresince tüzüklerine göre üyelerine yapacakları yardımlar ile kuruluşların eğitim amaçlı yardımları bu hükmün dışında olacak.
Toplu iş sözleşmesi yapmak üzere yetkisi kesinleşen sendika, iş yerinde işçi sayısı 50'ye kadar ise 1, 51 ile 100 arasında ise en çok 2, 101 ile 500 arasında ise en çok 3, 501 ile bin arasında ise en çok 4, bin 1 ile 2 bin arasında ise en çok 6, 2 binden fazla ise en çok 8 olmak üzere iş yerinde çalışan üyeleri arasından iş yeri sendika temsilcisi atayarak 15 gün içinde kimliklerini işverene bildirecek. Bunlardan biri baştemsilci olarak görevlendirilebilecek. Temsilcilerin görevi, sendikanın yetkisi süresince devam edecek.
Sendikalar, kamu kurum ve kuruluşları, siyasi partiler, esnaf ve küçük sanatkar kuruluşlarıyla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yardım ve bağış alamayacak. İşçi kuruluşları yurtdışında kurulu işveren ve işveren kuruluşlarından, işveren kuruluşları ise işçi ve işçi kuruluşlarından yardım ve bağış alamayacak.
Dış kaynaklardan Bakanlar Kurulu'ndan izin alınmadıkça yardım ve bağış kabul edilemeyecek.
Kuruluşlar, yönetim kurulu kararıyla nakit mevcudunun yüzde 10'unu aşmamak ve ilgili bakanlıklara devretmek kaydıyla eğitim, kreş, sağlık, kültür, sanat ve spor tesisleri kurabilecek veya yurtiçi ve yurtdışındaki doğal afet bölgelerine doğrudan veya yetkili makamlar aracılığıyla konut, eğitim ve sağlık tesisleri kurulması amacıyla kamu yararına çalışan dernekler ile kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdi yardımda bulunabilecek.
Sendika ve konfederasyonların denetimi, denetleme kurulları tarafından yapılacak. Mali denetimleri, yeminli mali müşavirler yapacak.
***HABERİN DEVAMINA İLGİLİ DOKÜMANLAR BÖLÜMÜNDEN ULAŞABİLİRSİNİZ***
