2011-03-10 - 16:50
Sözleşmeli erbaş ve er alınması; Yüksek Askeri
Şura (YAŞ) kararları veya yargı denetimine kapalı işlemlerle Türk Silahlı
Kuvvetlerden (TSK) ilişiği kesilenlere emeklilik ya da kamuda istihdam olanağı
getiren tasarı TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.
Devlet Bakanı Cevdet Yılmaz, eski, ağır ve
devlet merkezli bir planlama yerine, bütün toplumu, yerel yönetimleri, sivil
toplumu kucaklayan, katılımcı planlamaya her zamankinden fazla ihtiyaç olduğunu
söyledi.
Yılmaz, TBMM Genel Kurulunda, AK Parti Van Milletvekili Kayhan
Türkmenoğlu'nun gündemdışı konuşmasını Hükümet adına yanıtladı. Yılmaz, DPT gibi
kurumların görünür kurumlar olmadığını belirterek, kurumda fedakarca
çalışanların takdir edilmelerinin kendilerini mutlu ettiğini söyledi.
Planlamaya her ülkenin ihtiyaç duyduğuna işaret eden Yılmaz, şöyle
konuştu:
''Tabii ki eski, ağır, devlet merkezli bir planlama değil, bütün toplumu,
yerel yönetimleri, sivil toplumu kucaklayan, katılımcı planlamaya her zamankinden
fazla ihtiyacımız var. Dünyada belirsizliklerin ve risklerin arttığı ortamda,
birey ve hane halkları gibi ülkelerin de makro plan ve stratejileri olmalıdır.
Biz, 'artık kısa vadeli, 2-3 yıllık bakmayacağız, 2023 vizyonuyla bakacağız'
diyoruz. DPT'nin önemli katkıları, çalışmaları var; bunlara devam edeceğiz. Bu
makro planlar içinde son dönemlerde bölgesel gelişmeler konusunda çok önemli
çalışmalar yürütüyoruz.
Bir taraftan DAP'ı, KOP'u yürütürken, diğer taraftan 26 bölgede 81 ili
kapsayan kalkınma ajansları oluşturduk. İçişleri Bakanlığı ile birlikte KÖYDES
gibi projelerin uygulamasını gerçekleştiriyoruz. Buna benzer çok sayıda sektörel
stratejiler, önemli üzerinde durduğumuz konulardır. Önümüzdeki dönemde de çok
yönlü şekilde bu çalışmalara devam edecek. DPT, dünyanın bugün geldiği ortamda
yeni planlama anlayışlarını da yakından izleyerek, yerel dinamitleri ve sivil
toplumu sürece daha fazla katarak ülkemizin geleceği adına fedakarca çalışmasına
devam edecek.''
CHP Kırklareli Milletvekili Tansel Barış, gündemdışı konuşmasında, Ergene
Nehri'nin Türkiye'nin en kirli nehri olduğunu belirterek, ''9 yıldır iktidarda
olan AKP, nehirle ilgili bir çaba göstermiyor. Trakya'da insanlar kanserden
ölmeye başladı ama bu durum, Çevre Bakanlığının dikkatini bile çekmiyor'' dedi.
Ergene Nehri'nin zehir akıtmaya devam ettiğini, bundan etkilenen
Yunanistan'ın Türkiye'yi AB'ye şikayet ettiğini ifade eden Barış, ancak
bakanlığın bunu sorun olarak kabul etmediğini savundu. Bölgede bin 400 fabrikada
350 bin kişinin çalıştığını kaydeden Barış, Ergene Nehrinin kirliliğinin yüzde
70'inin bu fabrikalardan kaynaklandığını ileri sürdü.
Barış, ''Bu fabrikalar çalışsın ama Ergene de yok olmasın. Hükümet,
devlet nerede? Nehirde 25 yıldır canlı yaşamıyor. Trakya halkının beklemeye
tahammülü kalmamıştır. Arkadaşlar, ne olur Ergene'ye sahip çıkalım. Bürokratlar
bilsin ki sonuna kadar bunun peşinde olacağız. Trakya toprakları eninde sonuna
kurtulacaktır'' diye konuştu.
AK Parti Erzurum Milletvekili Muhyettin Aksak, gündemdışı konuşmasını,
Erzurum'un düşman işgalinden kurtuluşunun 93. yıl dönümüne ayırdı. ''Doğu'nun
Paris'i'' olan Erzurum'un AK Parti iktidarına kadar ihmal edildiğini belirten
Aksak, ''Halkımız AK Parti'ye teveccühüyle ikinci bir kurtuluş mücadelesini
başlatmıştır. İlimiz eski ününe kavuşmaya adım adım ilerliyor'' dedi.
MHP Kütahya Milletvekili Alim Işık, yerinden söz alarak, Kütahya'nın
Simav ilçesinde argo ve küfürlü konuşmayla ilgili iyi niyetle başlatılan bir
uygulamanın, kamuoyuna yanlış yansıtıldığını belirterek, ''Kütahyalılar sanki her
yerde küfürlü konuşuyorlarmış gibi... Açlık, işsizlik, sosyal bunalım içinde olan
insanlarımızın kısmen küfürlü konuşması genele şamil bir olay değil'' diye
konuştu.
Gündemdışı konuşmaların ardından sözleşmeli erbaş ve er istihdamı ile YAŞ
kararlarıyla TSK'dan ilişiği kesilenlere çeşitli haklar tanıyan yasa tasarısına
geçildi.
AK Parti Grup Başkanvekili Bekir Bozdağ,
TBMM'nin bugün tarihi oturumlarından birini yaptığını belirterek, ''Türkiye,
geçmişte TSK'dan ilişiği kesildiği için selam vermekten korkulan insanlara
hakkını iade ediyor, onlarla yüzleşiyor'' dedi.
TBMM Genel Kurulu'nda, sözleşmeli er ve erbaş istihdamı ile YAŞ
kararlarıyla TSK'dan ilişiği kesilenlere çeşitli haklar tanıyan yasa tasarısının
ikinci bölümü üzerinde konuşan MHP Adana Milletvekili Kürşat Atılgan, Milli
Savunma Bakanlığı bütçesiyle profesyonel askerliğe geçmenin mümkün olmadığını
söyledi. Ülkelerin askerlik modelini, o ülkenin şartlarının belirlediğini
kaydeden Atılgan, ''Türkiye'de zorunlu askerliğin Türk insana verdiği çok büyük
katkılar vardır'' dedi.
CHP Edirne Milletvekili Rasim Çakır, üç gündür tasarı üzerinde yaptıkları
çalışmalarla mağduriyetleri azaltmayı amaçladıklarını, 12 Mart 1971'den bu yana
yargıya kapalı idari işlemleri de kapsama aldıklarını kaydetti.
BDP Muş Milletvekili Sırrı Sakık da tasarının, ''sorunların şiddete
davetiye çıkarılarak çözülmeye çalışılması' anlamına geldiğini savunarak, ''Kürt
sorununu yıllarca şiddete ve silaha havale ettiniz ama sorun bu yöntemlerle
çözülmedi'' ifadesini kullandı.
Devlet Bakanı Cevdet Yılmaz, Genelkurmay Başkanlığının, tasarının
hazırlanmasında birinci derecede rol oynadığını kaydetti. Yılmaz, tasarının
kapsamına YAŞ ile ilgili 1543; 12 Mart ve 12 Eylül dönemleriyle ilgili olarak da
1193 kişinin girdiğini bildirdi.
Yılmaz, tasarının mali büyüklüğüne ilişkin başvurulardan önce bir şey
söylemenin mümkün olmadığını belirtti.
BDP Şırnak Milletvekili Hasip Kaplan ise düzenlemeyle, darbe dönemlerinde
harp okullarından atılanların mağduriyetinin giderilmesi gerektiğini belirterek,
''Her darbe döneminde harp okullarından atılanlar oldu. Bunların mağduriyetlerini
niye gidermiyorsunuz? Burada eşitlik, adalet yok'' dedi.
Tasarıyla, ''AKP'nin yeşil berelilerini oluşturmak istediğini'' ileri
süren Kaplan, bunun açıkça ifade edilmesini istedi. 50 bin erin doğrudan Hükümete
bağlı olacağını belirten Kaplan, ''Bunların bir tek kepleri eksikti. Ona da yeşil
bere koyarsınız. Ama bunlar, milletin, halkın askeri olmaz. Bunu kafanıza sokun.
Ülkenin birliğini, bütünlüğünü, eşitliğini bozuyorsunuz. İdeolojiniz
doğrultusunda kadrolaşıyorsunuz. Bunu askere kadar getiriyorsunuz'' görüşünü
savundu.
Daha sonra, AK Parti'li milletvekillerinin verdiği, TSK'dan ilişiği
kesilenlere tanınan haklardan 12 Mart 1971 ve 12 Eylül 1980 sonrasında ilişiği
kesilenlerin de yararlanmasını içeren önerge görüşüldü.
AK Parti Grup Başkanvekili Bekir Bozdağ, önerge sahibi olarak yaptığı
konuşmada, ''TBMM'nin bugün tarihi oturumlarından birini yaptığını'' söyledi.
''TBMM, bütün grupların ittifakıyla, tarihimizde yer alan bir takım haksızlıkları
ortadan kaldırıcı bir kararın altına imzasını koyacak'' diyen Bozdağ, 12 Mart ve
12 Eylül ile arada ve sonrasında yargı yoluna kapalı idari işlemlerle ve YAŞ
kararlarıyla TSK'dan ilişiği kesilenlerin tamamının kapsama alındığını anlattı.
Yapılanın önemli bir adım olduğuna dikkati çeken Bozdağ, düzenlemeyle
ilgili eleştirilerin de giderilmeye çalışıldığını söyledi. Bozdağ, ''Türkiye,
geçmişte TSK'dan ilişiği kesildiği için selam vermekte korulan insanlara hakkını
iade ediyor, onlarla yüzleşiyor'' dedi.
BDP Bitlis Milletvekili Nezir Karabaş, düzenlemenin profesyonel askerliğe
geçiş amacını taşımadığını belirterek, ''Evli olmayan, hatta anne babası olmayan,
yetiştirme yurtlarından alınacaklardan oluşturulacak bir ordu kurulmak isteniyor.
Bu düzenleme, Kürtlere karşı yeniden savaş tasarısıdır. Orada ölecek, öldürecek
adam bulma tasarısıdır'' diye konuştu.
Oyunun rengini belli etmek üzere lehte söz alan CHP'li Rasim Çakır,
partilerle çok olumlu bir noktaya birlikte ulaştıklarını belirterek, Başbakan
Recep Tayyip Erdoğan'ın süreci yakından takip edip yönettiğini söyledi. Çakır,
Başbakan Erdoğan, Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül ile ''tasarının geçmesinde iyi
niyet ve hoşgörülü yaklaşımından'' ötürü Genelkurmay Başkanlığına ve
milletvekillerine teşekkür etti.
Konuşmaların ardından tasarı kabul edilerek yasalaştı. Tasarının
oylamasına 243 milletvekili katıldı. Tasarı, 8 ret oyuna karşılık 233 oyla kabul
edilirken, 2 milletvekili çekimser kaldı.
Sözleşmeli erbaş ve er alınması; Yüksek Askeri
Şura (YAŞ) kararları veya yargı denetimine kapalı işlemlerle Türk Silahlı
Kuvvetlerden (TSK) ilişiği kesilenlere emeklilik ya da kamuda istihdam olanağı
getiren tasarı TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.
Yasaya göre, en az ilköğretim mezunu, askerliklerini erbaş ve er olarak
tamamlayan, terhislerinin üzerinden 3 yıldan fazla süre geçmeyen ve 26 yaşından
gün almayan Türk vatandaşları sözleşmeli er olabilecek.
Bu kişilerin, kamusal hakları kullanmaktan yoksun bırakılmamış, cezaları
ertelenmiş, seçenek yaptırımlardan birisine çevrilmiş, genel ya da özel af
kanunları kapsamına girmiş veya haklarında hükmün açıklanmasının geri
bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi; devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar
ile halkı askerlikten soğutmak gibi suçlardan mahkum olmaması gerekecek. Taksirli
suçlar hariç olmak üzere bir suçtan bir ay veya daha fazla hapis cezası ile
mahkum olanlar, güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmayanlar, yapılacak fiziki
kabiliyet testi ve mülakatlarda başarılı olamayanlar da sözleşmeli er ve erbaş
olamayacak.
Askeri okullardan ve TSK'dan her ne sebeple olursa olsun ilişikleri
kesilen personel, sözleşmeli er olarak alınmayacak.
Asgari tugay veya eşiti birlik komutanı veya kurum amirinin haklarında
''olur'' belgesi verdiği personelin başvuruları öncelikle kabul edilecek.
Sözleşmeli er adayları ön sözleşme yapılarak askeri eğitime alınacak.
Askeri eğitimi başarıyla tamamlayanlarla 4 yıldan fazla olmamak kaydıyla en az 3
yıllık sözleşme yapılacak. Müteakip sözleşmeler, 1 yıldan az, 3 yıldan fazla
olmamak şartıyla azami 29 yaşın bitirildiği yılın Aralık ayı sonuna kadar
uzatılabilecek.
Sıkıyönetim, seferberlik, savaş veya terörle mücadeleden kaynaklanan
zorunlu hallerde ihtiyaç duyulanların sözleşme süreleri, talebe ve yaş haddine
bakılmaksızın Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik
Komutanının göstereceği lüzum üzerine Genelkurmay Başkanının onayı ile
uzatılabilecek.
Sözleşmeli erbaş ve erler ile sözleşmeli er adayları asker sayılacak.
Sözleşmeli erbaş ve erler, istihdam edildikleri kadro görevleri ile TSK İç Hizmet
Kanunu'nda belirtilen görevleri yapacak.
Sözleşmeli erlikte en az 2 yılını tamamlayanlar, kadro görev yeri uygunsa
liyakat durumu da dikkate alınarak sözleşmeli onbaşılığa, sözleşmeli onbaşılıkta
en az 2 yılını tamamlayanlar da kadro görev yeri uygunsa liyakat durumu da
dikkate alınarak sözleşmeli çavuşluğa geçirilecek.
Sözleşmeli erbaş ve erler, her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en
az 3 ay önce sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları
takdirde sözleşme kendiliğinden sona erecek.
Sözleşmeli erbaş ve erler, sözleşme süreleri sona ermeden sözleşmelerini
tek taraflı olarak feshedemeyecek. Ancak, sözleşmelerin süresi bitmeden, fesih
talebine ilişkin sebeplerinin uygun olduğuna karar verilenlerin sözleşmeleri
idarece feshedilebilecek.
Askeri eğitim esnasında başarısız olan veya disiplinsiz davranan, askeri
eğitime veya göreve devam edemeyen, sözleşmeli er adayı olma şartlarından
herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılan veya sözleşme süresi içinde bu
şartlardan herhangi birini kaybeden, askeri eğitimin üçte birine çeşitli
nedenlerle katılmayan adayların ön sözleşmeleri süresinin bitiminden önce
feshedilebilecek.
Sözleşmeli er adayları ile sözleşmeli erbaş ve erler sigortalı sayılacak.
Sözleşmeli erbaş ve erlerin barışta her yıl 45 gün izin alma hakkı olacak. Bu
iznin 15 günü mazeret izni olarak kullanılacak, silahları kadro silahı olacak.
Kendi kusurları olmaksızın sözleşmesi feshedilenler ile kendi isteği ile
sözleşmesini yenilemeyenler veya ayrılanlar uzman erbaşlığa veya astsubaylığa
başvurabilecek.
Kanunla, YAŞ kararıyla TSK'dan ilişiği kesilenlere emsali
rütbelerdekilere denk özlük hakları üzerinden emeklilik imkanı da sağlanıyor.
Görüşmeler sırasında verilen bir önergesinin kabul edilmesiyle, kapsama,
12 Mart 1971'den kanunun yayımı tarihine kadar ''yargı denetimine kapalı idari
işlemlerle TSK'dan ilişiği kesilenlere'' de bu imkan tanındı.
Buna göre, yasanın yürürlüğe gireceği tarihten önce YAŞ kararlarıyla
TSK'dan ilişiği kesilenlerin veya bunların vefatı halinde hak sahiplerinin
getirilen düzenlemeden yararlanması için 60 gün içinde Milli Savunma Bakanlığına
başvurması gerekecek. Bakanlık, en geç altı ay içinde başvurunun ret veya
kabulüne karar verecek.
TSK'dan ilişikleri kesilenlerin, bu tarihten düzenlemenin yürürlük
tarihine kadar geçen süreleri TSK'da geçmiş kabul edilecek.
Bu kişilerin TSK'dan ilişiklerinin kesildiği tarih ile düzenlemenin
yürürlük tarihi arasındaki döneme ilişkin yatırılmamış sigorta prim ve emekli
keseneği, kurumlarınca ödenecek.
Bu haktan yararlanacaklar, emekliliğe ilişkin sosyal ve özlük hakları
bakımından emsali subay ve astsubaylarla eşitlenecek. Getirilen düzenlemeye hak
kazananlardan emekli olanların kendilerine, hayatta değilse kanuni mirasçılarına;
emsallerinin emekli olduğu tarihteki özlük hakları üzerinden emeklilik veya dul
ve yetim aylığı bağlanacak; ikramiye ödenecek.
Bu kapsamda olanlar, istemeleri halinde kamuda istihdam edilebilecek.
Buna göre, başvuruları inceleyecek komisyon, bu kişileri, Devlet
Memurları Kanunu'ndaki genel şartları taşımaları kaydıyla kamu kurum ve
kuruluşlarının ''araştırmacı'' unvanlı kadrolara atanmak üzere Devlet Personel
Başkanlığına bildirecek. Başkanlık, 45 gün içinde, kamu kurum ve kuruluşlarına
bunların atanmalarını teklif edecek.
Teklife ilişkin yazının atamayı yapacak kurum ve kuruluşa intikalinden
itibaren 30 gün içinde atama işleminin yapılması zorunlu olacak. Kamu kurum ve
kuruluşları atama ve göreve başlatma işlemlerinin sonucunu en geç 15 gün içinde
Devlet Personel Başkanlığına bildirecek.
Bunlara, statüsüne göre, düzenleme uyarınca karargahta görevli emsali
subay ve astsubaya ödenmekte olan aylık ve diğer mali haklar ödenecek. Aylıklar,
emsalleri esas alınarak, her yıl kademe ilerlemesi, her üç yılda bir derece
yükselmesi işlemine tabi tutulacak. Bu şekilde yükseltilen aylıklarda azami rütbe
tavanı, subaylarda kıdemli albay, astsubaylarda kademeli kıdemli başçavuş
olacak.
Statüsüne göre, emsalleri emeklilik hakkı kazanamamış durumdakilerden
isteyenler araştırmacı olmak için başvurabilecek. Halen herhangi bir kamu kurum
ve kuruluşunda çalışanlar da araştırmacı kadrosuna atanacak. Bunlar karargahta
görevli emsalleriyle aylık ve diğer özlük haklarına sahip olacak.
Düzenleme gereği yapılacak her türlü ödemelerle ilgili zaman aşımı süresi
düzenlemenin yürürlük tarihinden itibaren işleyecek, bu kişilerin varsa öğrenim
giderleri borcu tahsil edilmeyecek.
Bu kişiler, emekli TSK mensuplarına tanınan sosyal haklardan
yararlanabilecek, OYAK üyesi olabilecek.
Emsali subay ve astsubaylara verildiği gibi bu kişilere de silah taşıma
ruhsatı ve pasaport verilebilecek.
Bu kişilerin sicil dosyalarında yer alan TSK ile ilişkilerinin
kesilmesine esas tüm bilgi ve belgeler, herhangi bir başvuru aranmaksızın
hükümsüz sayılarak, dosyalarından çıkarılacak ve herhangi bir işleme esas
alınmayacak.
Emeklilik ya da istihdam başvurusu kabul edilmeyenler 60 gün içinde
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açabilecek.
Yasa uyarınca yapılacak atamalarda kullanılmak üzere 2 bin araştırmacı
kadrosu ihdas edildi.
(16.50)
devlet merkezli bir planlama yerine, bütün toplumu, yerel yönetimleri, sivil
toplumu kucaklayan, katılımcı planlamaya her zamankinden fazla ihtiyaç olduğunu
söyledi.
Yılmaz, TBMM Genel Kurulunda, AK Parti Van Milletvekili Kayhan
Türkmenoğlu'nun gündemdışı konuşmasını Hükümet adına yanıtladı. Yılmaz, DPT gibi
kurumların görünür kurumlar olmadığını belirterek, kurumda fedakarca
çalışanların takdir edilmelerinin kendilerini mutlu ettiğini söyledi.
Planlamaya her ülkenin ihtiyaç duyduğuna işaret eden Yılmaz, şöyle
konuştu:
''Tabii ki eski, ağır, devlet merkezli bir planlama değil, bütün toplumu,
yerel yönetimleri, sivil toplumu kucaklayan, katılımcı planlamaya her zamankinden
fazla ihtiyacımız var. Dünyada belirsizliklerin ve risklerin arttığı ortamda,
birey ve hane halkları gibi ülkelerin de makro plan ve stratejileri olmalıdır.
Biz, 'artık kısa vadeli, 2-3 yıllık bakmayacağız, 2023 vizyonuyla bakacağız'
diyoruz. DPT'nin önemli katkıları, çalışmaları var; bunlara devam edeceğiz. Bu
makro planlar içinde son dönemlerde bölgesel gelişmeler konusunda çok önemli
çalışmalar yürütüyoruz.
Bir taraftan DAP'ı, KOP'u yürütürken, diğer taraftan 26 bölgede 81 ili
kapsayan kalkınma ajansları oluşturduk. İçişleri Bakanlığı ile birlikte KÖYDES
gibi projelerin uygulamasını gerçekleştiriyoruz. Buna benzer çok sayıda sektörel
stratejiler, önemli üzerinde durduğumuz konulardır. Önümüzdeki dönemde de çok
yönlü şekilde bu çalışmalara devam edecek. DPT, dünyanın bugün geldiği ortamda
yeni planlama anlayışlarını da yakından izleyerek, yerel dinamitleri ve sivil
toplumu sürece daha fazla katarak ülkemizin geleceği adına fedakarca çalışmasına
devam edecek.''
CHP Kırklareli Milletvekili Tansel Barış, gündemdışı konuşmasında, Ergene
Nehri'nin Türkiye'nin en kirli nehri olduğunu belirterek, ''9 yıldır iktidarda
olan AKP, nehirle ilgili bir çaba göstermiyor. Trakya'da insanlar kanserden
ölmeye başladı ama bu durum, Çevre Bakanlığının dikkatini bile çekmiyor'' dedi.
Ergene Nehri'nin zehir akıtmaya devam ettiğini, bundan etkilenen
Yunanistan'ın Türkiye'yi AB'ye şikayet ettiğini ifade eden Barış, ancak
bakanlığın bunu sorun olarak kabul etmediğini savundu. Bölgede bin 400 fabrikada
350 bin kişinin çalıştığını kaydeden Barış, Ergene Nehrinin kirliliğinin yüzde
70'inin bu fabrikalardan kaynaklandığını ileri sürdü.
Barış, ''Bu fabrikalar çalışsın ama Ergene de yok olmasın. Hükümet,
devlet nerede? Nehirde 25 yıldır canlı yaşamıyor. Trakya halkının beklemeye
tahammülü kalmamıştır. Arkadaşlar, ne olur Ergene'ye sahip çıkalım. Bürokratlar
bilsin ki sonuna kadar bunun peşinde olacağız. Trakya toprakları eninde sonuna
kurtulacaktır'' diye konuştu.
AK Parti Erzurum Milletvekili Muhyettin Aksak, gündemdışı konuşmasını,
Erzurum'un düşman işgalinden kurtuluşunun 93. yıl dönümüne ayırdı. ''Doğu'nun
Paris'i'' olan Erzurum'un AK Parti iktidarına kadar ihmal edildiğini belirten
Aksak, ''Halkımız AK Parti'ye teveccühüyle ikinci bir kurtuluş mücadelesini
başlatmıştır. İlimiz eski ününe kavuşmaya adım adım ilerliyor'' dedi.
MHP Kütahya Milletvekili Alim Işık, yerinden söz alarak, Kütahya'nın
Simav ilçesinde argo ve küfürlü konuşmayla ilgili iyi niyetle başlatılan bir
uygulamanın, kamuoyuna yanlış yansıtıldığını belirterek, ''Kütahyalılar sanki her
yerde küfürlü konuşuyorlarmış gibi... Açlık, işsizlik, sosyal bunalım içinde olan
insanlarımızın kısmen küfürlü konuşması genele şamil bir olay değil'' diye
konuştu.
Gündemdışı konuşmaların ardından sözleşmeli erbaş ve er istihdamı ile YAŞ
kararlarıyla TSK'dan ilişiği kesilenlere çeşitli haklar tanıyan yasa tasarısına
geçildi.
AK Parti Grup Başkanvekili Bekir Bozdağ,
TBMM'nin bugün tarihi oturumlarından birini yaptığını belirterek, ''Türkiye,
geçmişte TSK'dan ilişiği kesildiği için selam vermekten korkulan insanlara
hakkını iade ediyor, onlarla yüzleşiyor'' dedi.
TBMM Genel Kurulu'nda, sözleşmeli er ve erbaş istihdamı ile YAŞ
kararlarıyla TSK'dan ilişiği kesilenlere çeşitli haklar tanıyan yasa tasarısının
ikinci bölümü üzerinde konuşan MHP Adana Milletvekili Kürşat Atılgan, Milli
Savunma Bakanlığı bütçesiyle profesyonel askerliğe geçmenin mümkün olmadığını
söyledi. Ülkelerin askerlik modelini, o ülkenin şartlarının belirlediğini
kaydeden Atılgan, ''Türkiye'de zorunlu askerliğin Türk insana verdiği çok büyük
katkılar vardır'' dedi.
CHP Edirne Milletvekili Rasim Çakır, üç gündür tasarı üzerinde yaptıkları
çalışmalarla mağduriyetleri azaltmayı amaçladıklarını, 12 Mart 1971'den bu yana
yargıya kapalı idari işlemleri de kapsama aldıklarını kaydetti.
BDP Muş Milletvekili Sırrı Sakık da tasarının, ''sorunların şiddete
davetiye çıkarılarak çözülmeye çalışılması' anlamına geldiğini savunarak, ''Kürt
sorununu yıllarca şiddete ve silaha havale ettiniz ama sorun bu yöntemlerle
çözülmedi'' ifadesini kullandı.
Devlet Bakanı Cevdet Yılmaz, Genelkurmay Başkanlığının, tasarının
hazırlanmasında birinci derecede rol oynadığını kaydetti. Yılmaz, tasarının
kapsamına YAŞ ile ilgili 1543; 12 Mart ve 12 Eylül dönemleriyle ilgili olarak da
1193 kişinin girdiğini bildirdi.
Yılmaz, tasarının mali büyüklüğüne ilişkin başvurulardan önce bir şey
söylemenin mümkün olmadığını belirtti.
BDP Şırnak Milletvekili Hasip Kaplan ise düzenlemeyle, darbe dönemlerinde
harp okullarından atılanların mağduriyetinin giderilmesi gerektiğini belirterek,
''Her darbe döneminde harp okullarından atılanlar oldu. Bunların mağduriyetlerini
niye gidermiyorsunuz? Burada eşitlik, adalet yok'' dedi.
Tasarıyla, ''AKP'nin yeşil berelilerini oluşturmak istediğini'' ileri
süren Kaplan, bunun açıkça ifade edilmesini istedi. 50 bin erin doğrudan Hükümete
bağlı olacağını belirten Kaplan, ''Bunların bir tek kepleri eksikti. Ona da yeşil
bere koyarsınız. Ama bunlar, milletin, halkın askeri olmaz. Bunu kafanıza sokun.
Ülkenin birliğini, bütünlüğünü, eşitliğini bozuyorsunuz. İdeolojiniz
doğrultusunda kadrolaşıyorsunuz. Bunu askere kadar getiriyorsunuz'' görüşünü
savundu.
Daha sonra, AK Parti'li milletvekillerinin verdiği, TSK'dan ilişiği
kesilenlere tanınan haklardan 12 Mart 1971 ve 12 Eylül 1980 sonrasında ilişiği
kesilenlerin de yararlanmasını içeren önerge görüşüldü.
AK Parti Grup Başkanvekili Bekir Bozdağ, önerge sahibi olarak yaptığı
konuşmada, ''TBMM'nin bugün tarihi oturumlarından birini yaptığını'' söyledi.
''TBMM, bütün grupların ittifakıyla, tarihimizde yer alan bir takım haksızlıkları
ortadan kaldırıcı bir kararın altına imzasını koyacak'' diyen Bozdağ, 12 Mart ve
12 Eylül ile arada ve sonrasında yargı yoluna kapalı idari işlemlerle ve YAŞ
kararlarıyla TSK'dan ilişiği kesilenlerin tamamının kapsama alındığını anlattı.
Yapılanın önemli bir adım olduğuna dikkati çeken Bozdağ, düzenlemeyle
ilgili eleştirilerin de giderilmeye çalışıldığını söyledi. Bozdağ, ''Türkiye,
geçmişte TSK'dan ilişiği kesildiği için selam vermekte korulan insanlara hakkını
iade ediyor, onlarla yüzleşiyor'' dedi.
BDP Bitlis Milletvekili Nezir Karabaş, düzenlemenin profesyonel askerliğe
geçiş amacını taşımadığını belirterek, ''Evli olmayan, hatta anne babası olmayan,
yetiştirme yurtlarından alınacaklardan oluşturulacak bir ordu kurulmak isteniyor.
Bu düzenleme, Kürtlere karşı yeniden savaş tasarısıdır. Orada ölecek, öldürecek
adam bulma tasarısıdır'' diye konuştu.
Oyunun rengini belli etmek üzere lehte söz alan CHP'li Rasim Çakır,
partilerle çok olumlu bir noktaya birlikte ulaştıklarını belirterek, Başbakan
Recep Tayyip Erdoğan'ın süreci yakından takip edip yönettiğini söyledi. Çakır,
Başbakan Erdoğan, Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül ile ''tasarının geçmesinde iyi
niyet ve hoşgörülü yaklaşımından'' ötürü Genelkurmay Başkanlığına ve
milletvekillerine teşekkür etti.
Konuşmaların ardından tasarı kabul edilerek yasalaştı. Tasarının
oylamasına 243 milletvekili katıldı. Tasarı, 8 ret oyuna karşılık 233 oyla kabul
edilirken, 2 milletvekili çekimser kaldı.
Sözleşmeli erbaş ve er alınması; Yüksek Askeri
Şura (YAŞ) kararları veya yargı denetimine kapalı işlemlerle Türk Silahlı
Kuvvetlerden (TSK) ilişiği kesilenlere emeklilik ya da kamuda istihdam olanağı
getiren tasarı TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.
Yasaya göre, en az ilköğretim mezunu, askerliklerini erbaş ve er olarak
tamamlayan, terhislerinin üzerinden 3 yıldan fazla süre geçmeyen ve 26 yaşından
gün almayan Türk vatandaşları sözleşmeli er olabilecek.
Bu kişilerin, kamusal hakları kullanmaktan yoksun bırakılmamış, cezaları
ertelenmiş, seçenek yaptırımlardan birisine çevrilmiş, genel ya da özel af
kanunları kapsamına girmiş veya haklarında hükmün açıklanmasının geri
bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi; devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar
ile halkı askerlikten soğutmak gibi suçlardan mahkum olmaması gerekecek. Taksirli
suçlar hariç olmak üzere bir suçtan bir ay veya daha fazla hapis cezası ile
mahkum olanlar, güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmayanlar, yapılacak fiziki
kabiliyet testi ve mülakatlarda başarılı olamayanlar da sözleşmeli er ve erbaş
olamayacak.
Askeri okullardan ve TSK'dan her ne sebeple olursa olsun ilişikleri
kesilen personel, sözleşmeli er olarak alınmayacak.
Asgari tugay veya eşiti birlik komutanı veya kurum amirinin haklarında
''olur'' belgesi verdiği personelin başvuruları öncelikle kabul edilecek.
Sözleşmeli er adayları ön sözleşme yapılarak askeri eğitime alınacak.
Askeri eğitimi başarıyla tamamlayanlarla 4 yıldan fazla olmamak kaydıyla en az 3
yıllık sözleşme yapılacak. Müteakip sözleşmeler, 1 yıldan az, 3 yıldan fazla
olmamak şartıyla azami 29 yaşın bitirildiği yılın Aralık ayı sonuna kadar
uzatılabilecek.
Sıkıyönetim, seferberlik, savaş veya terörle mücadeleden kaynaklanan
zorunlu hallerde ihtiyaç duyulanların sözleşme süreleri, talebe ve yaş haddine
bakılmaksızın Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik
Komutanının göstereceği lüzum üzerine Genelkurmay Başkanının onayı ile
uzatılabilecek.
Sözleşmeli erbaş ve erler ile sözleşmeli er adayları asker sayılacak.
Sözleşmeli erbaş ve erler, istihdam edildikleri kadro görevleri ile TSK İç Hizmet
Kanunu'nda belirtilen görevleri yapacak.
Sözleşmeli erlikte en az 2 yılını tamamlayanlar, kadro görev yeri uygunsa
liyakat durumu da dikkate alınarak sözleşmeli onbaşılığa, sözleşmeli onbaşılıkta
en az 2 yılını tamamlayanlar da kadro görev yeri uygunsa liyakat durumu da
dikkate alınarak sözleşmeli çavuşluğa geçirilecek.
Sözleşmeli erbaş ve erler, her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en
az 3 ay önce sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları
takdirde sözleşme kendiliğinden sona erecek.
Sözleşmeli erbaş ve erler, sözleşme süreleri sona ermeden sözleşmelerini
tek taraflı olarak feshedemeyecek. Ancak, sözleşmelerin süresi bitmeden, fesih
talebine ilişkin sebeplerinin uygun olduğuna karar verilenlerin sözleşmeleri
idarece feshedilebilecek.
Askeri eğitim esnasında başarısız olan veya disiplinsiz davranan, askeri
eğitime veya göreve devam edemeyen, sözleşmeli er adayı olma şartlarından
herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılan veya sözleşme süresi içinde bu
şartlardan herhangi birini kaybeden, askeri eğitimin üçte birine çeşitli
nedenlerle katılmayan adayların ön sözleşmeleri süresinin bitiminden önce
feshedilebilecek.
Sözleşmeli er adayları ile sözleşmeli erbaş ve erler sigortalı sayılacak.
Sözleşmeli erbaş ve erlerin barışta her yıl 45 gün izin alma hakkı olacak. Bu
iznin 15 günü mazeret izni olarak kullanılacak, silahları kadro silahı olacak.
Kendi kusurları olmaksızın sözleşmesi feshedilenler ile kendi isteği ile
sözleşmesini yenilemeyenler veya ayrılanlar uzman erbaşlığa veya astsubaylığa
başvurabilecek.
Kanunla, YAŞ kararıyla TSK'dan ilişiği kesilenlere emsali
rütbelerdekilere denk özlük hakları üzerinden emeklilik imkanı da sağlanıyor.
Görüşmeler sırasında verilen bir önergesinin kabul edilmesiyle, kapsama,
12 Mart 1971'den kanunun yayımı tarihine kadar ''yargı denetimine kapalı idari
işlemlerle TSK'dan ilişiği kesilenlere'' de bu imkan tanındı.
Buna göre, yasanın yürürlüğe gireceği tarihten önce YAŞ kararlarıyla
TSK'dan ilişiği kesilenlerin veya bunların vefatı halinde hak sahiplerinin
getirilen düzenlemeden yararlanması için 60 gün içinde Milli Savunma Bakanlığına
başvurması gerekecek. Bakanlık, en geç altı ay içinde başvurunun ret veya
kabulüne karar verecek.
TSK'dan ilişikleri kesilenlerin, bu tarihten düzenlemenin yürürlük
tarihine kadar geçen süreleri TSK'da geçmiş kabul edilecek.
Bu kişilerin TSK'dan ilişiklerinin kesildiği tarih ile düzenlemenin
yürürlük tarihi arasındaki döneme ilişkin yatırılmamış sigorta prim ve emekli
keseneği, kurumlarınca ödenecek.
Bu haktan yararlanacaklar, emekliliğe ilişkin sosyal ve özlük hakları
bakımından emsali subay ve astsubaylarla eşitlenecek. Getirilen düzenlemeye hak
kazananlardan emekli olanların kendilerine, hayatta değilse kanuni mirasçılarına;
emsallerinin emekli olduğu tarihteki özlük hakları üzerinden emeklilik veya dul
ve yetim aylığı bağlanacak; ikramiye ödenecek.
Bu kapsamda olanlar, istemeleri halinde kamuda istihdam edilebilecek.
Buna göre, başvuruları inceleyecek komisyon, bu kişileri, Devlet
Memurları Kanunu'ndaki genel şartları taşımaları kaydıyla kamu kurum ve
kuruluşlarının ''araştırmacı'' unvanlı kadrolara atanmak üzere Devlet Personel
Başkanlığına bildirecek. Başkanlık, 45 gün içinde, kamu kurum ve kuruluşlarına
bunların atanmalarını teklif edecek.
Teklife ilişkin yazının atamayı yapacak kurum ve kuruluşa intikalinden
itibaren 30 gün içinde atama işleminin yapılması zorunlu olacak. Kamu kurum ve
kuruluşları atama ve göreve başlatma işlemlerinin sonucunu en geç 15 gün içinde
Devlet Personel Başkanlığına bildirecek.
Bunlara, statüsüne göre, düzenleme uyarınca karargahta görevli emsali
subay ve astsubaya ödenmekte olan aylık ve diğer mali haklar ödenecek. Aylıklar,
emsalleri esas alınarak, her yıl kademe ilerlemesi, her üç yılda bir derece
yükselmesi işlemine tabi tutulacak. Bu şekilde yükseltilen aylıklarda azami rütbe
tavanı, subaylarda kıdemli albay, astsubaylarda kademeli kıdemli başçavuş
olacak.
Statüsüne göre, emsalleri emeklilik hakkı kazanamamış durumdakilerden
isteyenler araştırmacı olmak için başvurabilecek. Halen herhangi bir kamu kurum
ve kuruluşunda çalışanlar da araştırmacı kadrosuna atanacak. Bunlar karargahta
görevli emsalleriyle aylık ve diğer özlük haklarına sahip olacak.
Düzenleme gereği yapılacak her türlü ödemelerle ilgili zaman aşımı süresi
düzenlemenin yürürlük tarihinden itibaren işleyecek, bu kişilerin varsa öğrenim
giderleri borcu tahsil edilmeyecek.
Bu kişiler, emekli TSK mensuplarına tanınan sosyal haklardan
yararlanabilecek, OYAK üyesi olabilecek.
Emsali subay ve astsubaylara verildiği gibi bu kişilere de silah taşıma
ruhsatı ve pasaport verilebilecek.
Bu kişilerin sicil dosyalarında yer alan TSK ile ilişkilerinin
kesilmesine esas tüm bilgi ve belgeler, herhangi bir başvuru aranmaksızın
hükümsüz sayılarak, dosyalarından çıkarılacak ve herhangi bir işleme esas
alınmayacak.
Emeklilik ya da istihdam başvurusu kabul edilmeyenler 60 gün içinde
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açabilecek.
Yasa uyarınca yapılacak atamalarda kullanılmak üzere 2 bin araştırmacı
kadrosu ihdas edildi.
(16.50)
