Komisyon, AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel başkanlığında toplandı.
Yüksel, vatandaşların hakkına daha hızlı kavuşması, yargı süreçlerinin daha iyi işlemesi ve adaletin hızla yerini bulması için reform niteliğindeki çalışmalara devam ettiklerini belirtti.
Yargı Reformu Strateji Belgeleri ve İnsan Hakları Eylem Planlarının, adalet alanındaki çalışmaların güncel yol haritasını belirlediğini ifade eden Yüksel, yargı reformunun, tek bir düzenlemeyle tamamlanan değil, sürekli, aşamalı ve ihtiyaçlara göre gelişen dinamik bir süreci kapsadığını vurguladı.
Yüksel, sahadan gelen talepleri, uygulamada ortaya çıkan ihtiyaçları ve vatandaşların beklentilerini dikkate alarak yargı paketleri hazırladıklarını söyledi.
12. Yargı Paketi'nin, ihtiyaçlara cevap veren, vatandaşın beklentilerini merkeze koyan reform iradesinin somut göstergeleri arasında yer aldığını vurgulayan Yüksel, kanun teklifinin 12 farklı kanunda değişiklik öngördüğünü hatırlattı.
Cüneyt Yüksel, teklifteki düzenlemeleri anlatarak, şöyle devam etti:
"Miras yoluyla intikal eden ve sadece yasal mirasçıların hissedar oldukları taşınmazlar yönünden ortaklığın satış suretiyle giderilmesine ilişkin ilk artırıma dair ihalenin, sadece mirasçı olan malikler arasında yapılabilmesi esası kabul edilmektedir. Böylelikle mirasçıların mülkiyet hakkı, ilk açık artırmada malın kıymetinin tamamı üzerinden yapılması suretiyle korunmakta, diğer taraftan ilk açık artırmada mirasçılar dışındaki üçüncü kişi alıcıların ihaleye girmesi engellenerek, malın öncelikle mirasçılar arasında kalması amaçlanmaktadır. Hukuki bilgiyle çözülmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvuran hakim ve cumhuriyet savcılarının, disiplin incelemesine muhatap olabileceklerine dair düzenleme önerilmektedir. Böylelikle gereksiz bilirkişi incelemelerinin önüne geçilip, yargılama sürelerinin kısaltılması amaçlanmaktadır."
Teklifte idari yargı alanında düzenlemelere de yer verildiğini belirten Yüksel, Danıştay'ın idari kapasitesini güçlendirecek değişiklikler yapılacağını kaydetti.
- "12. Yargı Paketi, üç sacayağı üzerinde yükselmektedir"
Teklifin ilk imza sahibi AK Parti İstanbul Milletvekili Nurettin Alan, bugüne kadar İnsan Hakları Eylem Planları ve Yargı Reformu Strateji Belgeleri kapsamında çok sayıda yargı paketinin yasalaştırıldığını ifade etti.
Kanun teklifinin, sadece bugünün ihtiyaçlarını değil, geleceğin hukuk sistemini de inşa etme anlayışıyla hazırlandığını dile getiren Alan, şöyle konuştu:
"12. Yargı Paketi, üç sacayağı üzerinde yükselmektedir. Bunlardan birincisi özel hukuk alanına ilişkin düzenlemeleri, ikincisi idari yargı alanına ilişkin düzenlemeleri ve son olarak üçüncüsü de Anayasa Mahkemesinin değişik tarihlerde vermiş olduğu iptal kararları sonrasında ihtiyaç duyulan alanlardaki hukuki boşluğu gideren düzenlemeler olarak dikkati çekmektedir. Vatandaşlarımızın adalete erişiminin kolaylaştırılması, yargılama faaliyetinin daha da hızlı, kolay ve usul ekonomisine uygun şekilde yürütülmesi, hak arama hürriyetinin korunması ve makul sürede yargılama ilkelerinden yola çıkarak, yargılama sürelerini kısaltan, bürokrasiyi azaltan ve adalet mekanizmasını dijitalleştiren adımları kararlılıkla atıyoruz."
Alan, teklifteki düzenlemeleri anlatarak, miras yoluyla intikal eden ve yasal mirasçılar dışında üçüncü kişilerin hissedar olmadıkları taşınmazlar yönünden ortaklığın satış suretiyle giderilmesine ilişkin ilk artırıma dair ihalenin, sadece mirasçı malikler arasında yapılacağını belirtti.
Hukuki bilgiyle çözülmesi mümkün konularda bilirkişiye başvuran hakim ve cumhuriyet savcılarının, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından disiplin incelemesine muhatap olabileceğine yönelik düzenlemeye gidileceğini ifade eden Alan, teklifle, vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışının, UYAP e-Satış üzerinden de gerçekleştirileceğini aktardı.
Nurettin Alan, şunları kaydetti:
"Yargılama sürelerini daha da kısaltmak amacıyla, hukuk mahkemelerinde iki duruşma arasındaki sürenin kural olarak en fazla 3 ay olacak şekilde sınırlandırılmasına dair düzenleme yapılmaktadır. Böylelikle, hakimin dosyadan uzaklaşmadan daha çabuk inceleme yapıp, sağlıklı bir karar vermesi mümkün olabilecektir. Zaman ve maliyet kaybını önlemek adına, ön inceleme duruşmalarının da e-Duruşma yoluyla yapılabilmesine imkan sağlanmaktadır. Böylelikle fiziksel engeller veya coğrafi uzaklık nedeniyle mahkemeye erişimde zorluk yaşayan kişilerin yargılamaya etkin katılımı sağlanarak adil yargılanma hakkı kapsamında yer alan mahkemeye erişim hakkı güçlendirilmektedir."
Danıştay'ın mevcut iş yükü göz önünde tutularak daire sayısının 12'den 10'a düşürülmesine yönelik hükmün süresinin 4 yıl daha uzatılacağını söyleyen Alan, öğrenciler hakkında tesis edilen bazı işlemlerin, kamu görevlilerine ilişkin belirli uyuşmazlıklar ve bazı sosyal yardım davalarının tek hakim tarafından görüleceğini ifade etti.
Alan, teklifle, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları doğrultusunda düzenlemelere de gidileceğini söyledi.
Kanuni faiz oranının Merkez Bankasınca belirlenen reeskont faiz oranının yüzde 80'i üzerinden hesap edilerek belirleneceğini kaydeden Alan, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının, işkence ve eziyet suçları ile kötü muamele kabul edilebilecek suçları işleyen kamu görevlileri hakkında uygulanmayacağını dile getirdi.
AK Parti İstanbul Milletvekili Alan, şöyle konuştu:
"Teklif, vatandaşlarımızın doğrudan yaşadığı bazı mağduriyetlerin çözümüne yönelik hazırlanmış kapsamlı bir çalışmadır. Teklifimiz yürürlük, yürütme ve geçici maddeleriyle birlikte tam bir uyum, hız ve reform iradesinin ürünüdür. Bu paket, söz verdiğimiz gibi Türkiye Yüzyılı'nı adaletin yüzyılı yapma kararlılığımızın en somut nişanesidir."
- "Turan Taşkın Özer'in Adalet Komisyonu üyeliği düşürüldü"
Komisyon Başkanı Yüksel, muhalefet milletvekillerinin talebi üzerine usul tartışması açtı.
CHP Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül, İstanbul Milletvekili Turan Taşkın Özer'in, Adalet Komisyonu üyeliğinin düşürülmesinin İçtüzük'e aykırılık taşıdığını dile getirdi. Bülbül, Turan Taşkın Özer'in, partiyle üyelik bağının sona ermediğini söyledi.
Bunun üzerine Komisyon Başkanı Yüksel, TBMM Başkanlığınca Özer'in Adalet Komisyonu üyeliğinin 12 Haziran'da düşürüldüğünü bildirdi. İçtüzük uyarınca Özer'in toplantıya katılıp söz alabileceğini aktaran Yüksel, ancak Turan Taşkın Özer'in değişiklik önergesi veremeyeceğini, oy kullanamayacağını belirtti.
Konuşmaların ardından teklifin tümü üzerindeki görüşmelere geçildi.
Teklifin tümü üzerinde söz alan Yeni Yol Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin, yargıya güvenin azaldığını söyledi.
Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmadığını savunan Şahin, toplumda hukuk devletine ilişkin kaygı bulunduğunu öne sürdü.
Teklifin, ihtiyaçlara yönelik çözümler içermediğini iddia eden Şahin, noterlerle ilgili düzenlemeleri ise olumlu değerlendirdiklerini belirtti. Şahin, "12. Yargı Paketi, toplumun adalet beklentisini karşılayan reform değil." dedi.
İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun, kanun teklifinin, yargı sisteminin temel unsurlarına müdahale içerdiğini iddia etti.
Hukukun amacının hızlı değil, adil karar vermek olduğunu vurgulayan Olgun, mahkeme kararlarının uygulanmasını geciktiren düzenlemelerin adalete güveni zedeleyeceğini söyledi.
İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamının genişletilmesini eleştiren Olgun, teklifte kişisel verilerle ilgili de sorunlu maddelerin yer aldığını öne sürdü.
MHP Kırıkkale Milletvekili Halil Öztürk, teklifte önemli düzenlemelerin bulunduğunu kaydetti.
Teklifle, mahkemelerin iş yükünün azaltılmasının hedeflendiğini belirten Öztürk, hukuk davalarında duruşmalar arası sürenin 3 ayı geçmemesine yönelik düzenlemeyi desteklediklerini, bunun makul sürede yargılanma hakkını güçlendireceğini ifade etti.
Ön inceleme duruşmalarının e-Duruşma aracılığıyla yapılması sayesinde zaman, emek, masraf tasarrufu sağlanacağını dile getiren Öztürk, "Dijital imkanların yargı süreçlerine doğru ve ölçülü şekilde dahil edilmesi, çağın gereklerine uygun adalet hizmetleri bakımından zorunluluk haline gelmiştir." şeklinde konuştu.
DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, 12. Yargı Paketi'nin beklentileri karşılamadığını savundu.
Cezada adaletin sağlanması gerektiğini söyleyen Aslan, cezaevlerinde hak ihlalleri yaşandığını iddia etti.
- "İnfazla ilgili düzenleme yapılmalı"
CHP Muğla Milletvekili Cumhur Uzun, yargının etkin ve verimli işlemediğini öne sürdü.
Yargıda büyük problemler yaşandığını savunan Uzun, yargıdaki sorunların çözülmesi konusunda büyük vaatler sunulduğunu dile getirdi.
Uzun, Hakimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) yapısının değiştirilmesi gerektiğini söyleyerek, bu yapının yargıya güveni de zedelediğini iddia etti.
Anayasa Mahkemesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına uyulmadığını öne süren Cumhur Uzun, şöyle devam etti:
"IBAN düzenlemesi bu teklifte yok. Bu düzenleme getirilsin. Toplumun sorunlarına doğru çözümler getirmekle ilgili görevimiz var. Bu konunun çözümünü hep beraber kararlaştıralım. Makul, mantıklı ve hukuken 'Adaletin terazisi tecelli etti.' denilecek düzenlemeyi getirin. Cezaevlerinin şartlarının iyileştirilmesine yönelik de düzenleme gelmeliydi. Cezaevlerinde nöbetle uyuma var. Böyle bir şey olur mu? Ayrıca infazla ilgili düzenleme yapılmalı, temel sorunlardan bir tanesi de budur."
Komisyonda, teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından maddelerin görüşülmesine geçildi.
