2010-04-08 - 01:19
TBMM Genel Kurulunda, AK Parti Ankara Milletvekili Haluk İpek'in seçim kanunlarında değişiklik yapılmasını öngören yasa teklifi kabul edilerek, yasalaştı.
AK Parti Ankara Milletvekili Haluk İpek'in, Seçimlerin Temel Hükümleri ve
Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile Milletvekili Seçimi Kanununda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Teklifine bir madde eklenerek Türkçe dışındaki dillerde
propagandaya hapis cezası kaldırıldı.
Teklifin TBMM Genel Kurulundaki görüşmeleri sürüyor. AK Parti Grup
Başkanvekili Suat Kılıç ve arkadaşları ''madde ihdasına'' ilişkin önerge
verdiler.
MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural, Türkçe dışındaki dillerde propagandaya
hapis cezasını kaldıran önergenin ''af niteliğinde olduğunu'' öne sürerek,
nitelikli çoğunluk olan 330 milletvekilin oyunun aranmasını istedi.
Oturumu yöneten Başkanvekili Meral Akşener, grup başkanvekillerini kürsü
arkasına çağırarak, toplantıya ara verdi.
Aranın ardından Akşener'in yerine Başkanvekili Sadık Yakut oturumu
yönetmeye başladı.
Önerge ile ilgili söz alan AK Parti Adıyaman Milletvekili Ahmet Aydın,
teklifin dünkü görüşmeleri sırasında başka dillerde de propagandanın yolunun
açıldığını belirterek, önergeyle bu eylemin suç kapsamından çıkarıldığını ifade
etti.
İzmir Bağımsız Milletvekili Harun Öztürk de önergeyle Türkçe dışındaki
dillerde propagandanın ceza kapsamından çıkarıldığını söyledi.
MHP Grup Başkanvekili Vural, söz alarak önergenin kabulü için 330 oy
aranmasını istedi.
Yakut, önergenin af kapsamında olmadığı kanaatinde olduğunu ifade etti.
Vural'ın isteği üzerine Yakut, tutumu konusunda usul tartışması açtı.
Yakut'un tutumu lehinde söz alan AK Parti Grup Başkanvekili Suat Kılıç,
propaganda konusunda yargı kararlarının seçim mevzuatının önüne geçtiğini
söyledi. Yargının ortaya koyduğu kararların yasakları tartışılır hale getirdiğini
belirten Kılıç, ''Yargı kararlarının gereği olan özgürlükçü düzenlemeleri yapmak
Türkiye'nin huzuruna ve demokrasisine katkı sağlayacaktır. Burada yapılmakta olan
düzenlemenin af niteliği kesinlikle söz konusu değildir. TBMM Başkanlığının bu
konudaki tutumu doğrudur. 330 aranması gerektiğine ilişkin yaklaşım yersizdir''
dedi.
Yakut'un tutumunun aleyhinde söz alan MHP Grup Başkanvekili Vural,
düzenleme ile Türkçe dışındaki dillerde propagandayı yasaklayan hükmün ''delinip,
dolanıldığını'' ifade etti.
Süren bir yasağın yaptırımsız bırakılarak hukukun öz değerinin tahrip
edildiğini öne süren Vural, 330 oyla ilgili, oturumu yöneten başkanda tereddüt
oluştuğunu söyledi.
Vural, ''Burada çıkıp mertçe deyin ki; biz devletin dilinin Türkçe
olmasından sarfınazar ediyoruz. Suç devam ettiği halde yaptırımsız kaldığı için
yargılaması süren veya mahkum olanların bütün dosyaları kaldırılmış olacaktır. O
bakımdan fiilen af hükmündedir. 330 milletvekilin oyunun aranması gerekiyor. Bunu
böyle geçirirseniz bundan sonra televizyonlarda, radyolarda, her yerde her türlü
farklı dil ve lehçede propaganda yapılmasının önünü açmış olacaksınız. Bu,
sizlerin de yemin ettiği esaslara uygun olmayacaktır'' diye konuştu.
Yakut'un, önergenin af kapsamında olmadığı kanaati lehinde söz alan AK
Parti Grup Başkanvekili Ayşe Nur Bahçekapılı, düzenlemenin afla hiçbir ilgisinin
olmadığını ifade ederek, ''Suç olarak sayılan bir eylemi yürürlükten
kaldırıyoruz. Oysa, afta suç yerinde durur, ortadan kalkmaz, ancak suçun
karşılığı olan ceza belli miktarlarda indirilir. Bu nedenle tutuklu ve hükümlüler
salıverilir. Bunun afla bir ilgisi yoktur. 330 oya ihtiyaç yoktur. Dilleri
yasaklamayalım. 'Kardeşiz' diyelim'' diye konuştu.
Konuşmaların ardından Yakut, tutumunu oylattı. Yakut, tutumunun doğru
olduğunun kabul edildiğini bildirdi.
Yakut, daha sonra önergeyi açık oylamaya sundu. Oylama sonucunda önerge
236 oyla kabul edildi, 23 ret oyu verildi.
AK Parti Ankara Milletvekili Haluk İpek'in seçim kanunlarında değişiklik
yapılmasını öngören yasa teklifi TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek, yasalaştı.
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile
Milletvekili Seçimi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna göre, seçime
katılan siyasi partilerden, son yapılan genel seçimlerde en çok oyu alan 4 siyasi
parti ve son dönemde TBMM'de grubu bulunan siyasi partiler, o siyasi parti genel
başkanları tarafından yazılı olarak yetki verilmiş olması şartıyla, YSK'da bir
asil ve bir yedek temsilci bulundurabilecek.
Açık yerlerde, güneşin batmasından sonra da propaganda yapılabilmesinin
yolu açıldı. Güneşin batmasını takiben 2 saat daha propaganda sürebilecek.
Siyasi partiler ve bağımsız adaylar, kamuya ait bina ve tesisler,
vakıflar, üretici ve kooperatif birlikleri, bankalar ve sendikalara ait bina ve
tesisler dışında kalan yerlerde seçim büroları açabilecek. Diğer seçim
faaliyetleri saklı kalmak koşuluyla, seçim bürolarında görüntülü ve sesli
propaganda yapılabilecek, saat 23.00'e kadar halka açık faaliyette
bulunulabilecek.
Seçimin başlangıç tarihinden itibaren oy verme gününden önceki 24 saate
kadar olan sürede, siyasi partiler veya adaylar, radyo ve televizyonlarda
birlikte veya ayrı ayrı açık oturum, röportaj, panel gibi programlara katılarak
görüşlerini açıklayabilecek. Siyasi partiler veya adayların açık veya kapalı
toplantıları, radyo ve televizyonlarda canlı olarak yayınlanabilecek.
Seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adaylar, seçim propaganda
süresinin sona ermesine kadar yazılı basında ilan ve reklam yoluyla veya internet
sitesi açarak sözlü, yazılı veya görüntülü propaganda yapabilecek.
Vatandaşların elektronik posta adreslerine gönderilecek mesajla
taşınabilir veya sabit telefonlarına sesli, görüntülü, yazılı mesaj göndererek
propaganda yapılamayacak.
Oy verme gününden önceki 10 günlük sürede, yazılı, sözlü ve görsel basın
ve yayın araçlarıyla, kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler, bilgi ve
iletişim telefonları yoluyla mini referandum gibi adlarla bir siyasi partinin
veya adayın lehine veya aleyhine veya vatandaşın oyunu etkileyecek biçimde yayın
yapılması ve herhangi bir surette dağıtımı yasak olacak. Bu sürenin dışında
yapılacak yayınların tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine uygun olması
şartı aranacak. Kamuoyu araştırmaları ve anketlerinin kim tarafından, kaç denekle
yapıldığı ve kim tarafından finanse edildiğinin açıklanması da zorunlu olacak.
Seçim döneminde broşür, el ilanı, parti bayrağı, poster, afiş, CD, DVD
dışında hediye ve eşantiyon dağıtımı da yasak olacak.
Türkçe propaganda ''esas'' olacak, ancak Türkçe dışındaki dillerde
propagandaya hapis cezası verilmeyecek.
Bilboardlarda propaganda süresi uzatılarak, 20 günden 30 güne
çıkarıldı.
Vatandaşlar, konutlarına, işyerlerine ve taşıtlarına, partilere veya
adaylara ait bayrak, afiş veya poster gibi tanıtıcı malzemeleri asabilecek. İlan
ve reklamlar her türlü vergi ve harçtan muaf olacak.
Tahta oy sandıkları tarihe karışacak. Oy sandıkları; eni 40, boyu 55,
yüksekliği 50 cm, şeffaf, ısıya ve kırılmaya dayanıklı sert plastikten olacak.
Seçimlerde kullanılacak oy verme kabinleri; eni 120, boyu 120, yüksekliği
180 santimetre, portatif, hafif metal profil üzerinde, bir tarafı açılıp
kapanabilir ve içini göstermeyen koyu renk dayanıklı sentetik kumaşla kaplı,
kolay taşınabilir ve katlanabilir olacak şekilde yaptırılacak.
Oy zarflarının boyu büyütülecek. Zarflar, her seçim için ayrı renkte, eni
15 cm, boyu 21 cm olacak.
''Sandık alanı'' ve ''sandık çevresi'' ayrımı da tarif edildi. Sandık
alanı, sandık kurulunun görev yaptığı yer merkez olmak üzere, 100 metre
yarıçaplı, sandık çevresi ise sandık kurulunun görev yaptığı yer merkez olmak
üzere 15 metre yarıçaplı alandan oluşacak.
Sandık kurulunun görev yaptığı yerde, cep telefonuyla görüşme
yapılamayacak. Ancak, sandık kurulu başkan ve üyeleri, görevleri çerçevesinde cep
telefonuyla görüşebilecek.
Sandık seçmen listesinde kaydı olmayanların oy kullanmalarına izin
verilmeyecek. Ancak kesinleşen muhtarlık bölgesi askı listelerinde adı yazılı
olduğu veya bu listelere yazılması için askı süresi içinde başvurduğu ve listeye
kaydedilmesine karar verildiği halde, çoğaltılarak sandık kurullarına verilen
sandık seçmen listelerinde ismi yer almayan seçmenlerin, muhtarlık bölgesi askı
listelerinin kesinleşmesine bakılmaksızın, ilçe seçim kurulundaki listeyle oy
verecekleri sandık seçmen listesine ilave edilmelerine, ilçe seçim kurulu başkanı
tarafından karar verilecek. Böylece, seçmenin oy kullanması sağlanacak.
Üzerinde TC Kimlik Numarası bulunmayan belgeyle de oy kullanabilecek. TC
Kimlik Numarası olmayan bir kimlikle oy kullanılabilmesi için, seçmen bilgi
kağıdını ve TC Kimlik Numarasını ispata elverişli, YSK tarafından ilan edilecek
belgenin gösterilmesi yeterli olacak.
Seçmenler, cep telefonu, fotoğraf veya film makinesi gibi görüntü
kaydedici veya haberleşme sağlayıcı cihazlarla kapalı oy verme yerine
giremeyecek. Bu tür cihazlar, kapalı oy verme yerine girmeden önce kapatılarak
sandık kurulu başkanına teslim edilecek.
Sandık kurulunda görev yapanlarla güvenliğini sağlayan güvenlik
görevlileri görev yaptıkları sandıkta oy kullanabilecek.
Milletvekilleri ile milletvekili adayları, seçmen bilgi kağıdını
göstererek kayıtlı oldukları seçim çevresi dışında da oy verebilecek.
Oylar, sandık kurulu başkanı tarafından yüksek sesle iki defa sayılacak.
İki sayım arasında fark olması durumunda üçüncü sayım yapılarak sonucuna göre
işlem yapılacak.
Sandık sonuçlarının ilçe seçim kurulunda birleştirilmesi sırasında siyasi
parti temsilcilerine birer nüsha verilecek.
Seçmenin oy kullanmasına engel olan kimse, bir yıldan 3 yıla kadar hapis
cezasıyla cezalandırılacak.
Bunun için tehdit, cebir veya şiddet kullanan kimseye ise 3 yıldan 5 yıla
kadar hapis cezası verilecek. Bu fiillerin birden fazla seçmene karşı işlenmesi
halinde, verilecek ceza üçte birden yarısına kadar artırılacak.
Birleşik oy pusulaları büyütülecek.
Siyasi partilerin adayları birleşik oy pusulasına yazılmayacak. Oy
pusulalarında, partinin adı ve kısaltılmışıyla, genel başkanının adı yazılı
olacak. Oy pusulularında, siyasi partilerin ardından bağımsız adayların adları
yer alacak.
Sandık başı iş ve işlemlerine karşı, ilçe seçim kuruluna itiraz
edilebilmesi için, önce sandık kuruluna şikayet veya itirazda bulunması şartı
aranmayacak.
İlçe seçim kurulundan YSK'ya elektronik ortamda gönderilen sonuçlar,
talepleri halinde siyasi parti genel merkezlerine iletilecek. Siyasi partilerce
elde edilen sonuçlar, YSK'nın belirlediği süre doluncaya kadar üçüncü kişilere,
parti teşkilatlarına veya kamuoyuna açıklanamayacak.
Adaylık için görevden çekilmesi gerekenlerin kapsamı genişletildi. Kamu
kurum niteliğindeki meslek kuruluşları, sendikalar, kamu bankaları ve üst
birliklerin yönetim ve denetim kurullarında görev alanlar da adaylık için
görevinden ayrılmak zorunda olacak.
Teklifin görüşmeleri sırasında MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural ve
MHP'li milletvekilleri, Danışma Kurulu kararına göre çalışma süresinin 24.00'de
dolduğunu öne sürdüler.
TBMM Başkanvekili Sadık Yakut'un, Danışma Kurulu kararının ''görüşmelerin
bitimine kadar'' olduğunu söyleyerek, bu görüşe katılmadığını belirtti. Bunun
üzerine, usul tartışması açıldı.
MHP Antalya Milletvekili Hüseyin Yıldız, ''Şimdiye kadar yanlış uygulama
yapıldıysa bundan sonra da yapılacağı anlamına gelmez'' dedi.
AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş, ''Bugüne kadar genel kurulun
açılıp kapanmasıyla ilgili acaba tartışma yaşanmış mıdır, tutanaklara bakmak
lazım. 90 yıldır ilk defa sizin aklınıza geldi'' dedi.
Yakut, konuşmalar sonunda kararında bir değişiklik olmadığını belirterek,
genel kurulu çalıştırmaya devam etti.
Maddeler üzerinde verilen değişiklik önergeleri üzerinde söz alan
milletvekillerinden CHP Zonguldak milletvekili Ali Koçal, 2007 ve 2009
seçimlerinde ''hile yapıldığına ilişkin yaygın bir kanı olduğunu'' savunarak,
''Önce bu kanıyı ortadan kaldırın'' diye konuştu.
CHP Malatya Milletvekili Mevlüt Aslanoğlu, milletvekillerinin sağlığını
düşünmenin TBMM Başkanlık Divanının görevi olduğu söyledi.
Aslanoğlu, ''Dün sabah 04.30'da gittik, bugün de öyle, muhtemelen yarın
da öyle olacak. İnsan vücudunun taşıyacağı yük bellidir. Meclis Başkanlığı bunu
düşünmek durumundadır'' dedi.
Bunun üzerine Yakut, ''Anlamlı konuşmanızdan dolayı teşekkür ediyorum ve
milletvekillerine sağlıklı günler diliyorum'' dedi.
BDP ve Tunceli Bağımsız Milletvekili Kamer Genç'in seçim barajının yüzde
3'e düşürülmesine ilişkin verdiği ayrı ayrı önergeler, reddedildi.
Teklifin yasalaşmasının ardından TBMM Başkanvekili Yakut, saat 13.00'de
toplanmak üzere birleşimi kapattı. (02.55)
Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile Milletvekili Seçimi Kanununda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Teklifine bir madde eklenerek Türkçe dışındaki dillerde
propagandaya hapis cezası kaldırıldı.
Teklifin TBMM Genel Kurulundaki görüşmeleri sürüyor. AK Parti Grup
Başkanvekili Suat Kılıç ve arkadaşları ''madde ihdasına'' ilişkin önerge
verdiler.
MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural, Türkçe dışındaki dillerde propagandaya
hapis cezasını kaldıran önergenin ''af niteliğinde olduğunu'' öne sürerek,
nitelikli çoğunluk olan 330 milletvekilin oyunun aranmasını istedi.
Oturumu yöneten Başkanvekili Meral Akşener, grup başkanvekillerini kürsü
arkasına çağırarak, toplantıya ara verdi.
Aranın ardından Akşener'in yerine Başkanvekili Sadık Yakut oturumu
yönetmeye başladı.
Önerge ile ilgili söz alan AK Parti Adıyaman Milletvekili Ahmet Aydın,
teklifin dünkü görüşmeleri sırasında başka dillerde de propagandanın yolunun
açıldığını belirterek, önergeyle bu eylemin suç kapsamından çıkarıldığını ifade
etti.
İzmir Bağımsız Milletvekili Harun Öztürk de önergeyle Türkçe dışındaki
dillerde propagandanın ceza kapsamından çıkarıldığını söyledi.
MHP Grup Başkanvekili Vural, söz alarak önergenin kabulü için 330 oy
aranmasını istedi.
Yakut, önergenin af kapsamında olmadığı kanaatinde olduğunu ifade etti.
Vural'ın isteği üzerine Yakut, tutumu konusunda usul tartışması açtı.
Yakut'un tutumu lehinde söz alan AK Parti Grup Başkanvekili Suat Kılıç,
propaganda konusunda yargı kararlarının seçim mevzuatının önüne geçtiğini
söyledi. Yargının ortaya koyduğu kararların yasakları tartışılır hale getirdiğini
belirten Kılıç, ''Yargı kararlarının gereği olan özgürlükçü düzenlemeleri yapmak
Türkiye'nin huzuruna ve demokrasisine katkı sağlayacaktır. Burada yapılmakta olan
düzenlemenin af niteliği kesinlikle söz konusu değildir. TBMM Başkanlığının bu
konudaki tutumu doğrudur. 330 aranması gerektiğine ilişkin yaklaşım yersizdir''
dedi.
Yakut'un tutumunun aleyhinde söz alan MHP Grup Başkanvekili Vural,
düzenleme ile Türkçe dışındaki dillerde propagandayı yasaklayan hükmün ''delinip,
dolanıldığını'' ifade etti.
Süren bir yasağın yaptırımsız bırakılarak hukukun öz değerinin tahrip
edildiğini öne süren Vural, 330 oyla ilgili, oturumu yöneten başkanda tereddüt
oluştuğunu söyledi.
Vural, ''Burada çıkıp mertçe deyin ki; biz devletin dilinin Türkçe
olmasından sarfınazar ediyoruz. Suç devam ettiği halde yaptırımsız kaldığı için
yargılaması süren veya mahkum olanların bütün dosyaları kaldırılmış olacaktır. O
bakımdan fiilen af hükmündedir. 330 milletvekilin oyunun aranması gerekiyor. Bunu
böyle geçirirseniz bundan sonra televizyonlarda, radyolarda, her yerde her türlü
farklı dil ve lehçede propaganda yapılmasının önünü açmış olacaksınız. Bu,
sizlerin de yemin ettiği esaslara uygun olmayacaktır'' diye konuştu.
Yakut'un, önergenin af kapsamında olmadığı kanaati lehinde söz alan AK
Parti Grup Başkanvekili Ayşe Nur Bahçekapılı, düzenlemenin afla hiçbir ilgisinin
olmadığını ifade ederek, ''Suç olarak sayılan bir eylemi yürürlükten
kaldırıyoruz. Oysa, afta suç yerinde durur, ortadan kalkmaz, ancak suçun
karşılığı olan ceza belli miktarlarda indirilir. Bu nedenle tutuklu ve hükümlüler
salıverilir. Bunun afla bir ilgisi yoktur. 330 oya ihtiyaç yoktur. Dilleri
yasaklamayalım. 'Kardeşiz' diyelim'' diye konuştu.
Konuşmaların ardından Yakut, tutumunu oylattı. Yakut, tutumunun doğru
olduğunun kabul edildiğini bildirdi.
Yakut, daha sonra önergeyi açık oylamaya sundu. Oylama sonucunda önerge
236 oyla kabul edildi, 23 ret oyu verildi.
AK Parti Ankara Milletvekili Haluk İpek'in seçim kanunlarında değişiklik
yapılmasını öngören yasa teklifi TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek, yasalaştı.
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile
Milletvekili Seçimi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna göre, seçime
katılan siyasi partilerden, son yapılan genel seçimlerde en çok oyu alan 4 siyasi
parti ve son dönemde TBMM'de grubu bulunan siyasi partiler, o siyasi parti genel
başkanları tarafından yazılı olarak yetki verilmiş olması şartıyla, YSK'da bir
asil ve bir yedek temsilci bulundurabilecek.
Açık yerlerde, güneşin batmasından sonra da propaganda yapılabilmesinin
yolu açıldı. Güneşin batmasını takiben 2 saat daha propaganda sürebilecek.
Siyasi partiler ve bağımsız adaylar, kamuya ait bina ve tesisler,
vakıflar, üretici ve kooperatif birlikleri, bankalar ve sendikalara ait bina ve
tesisler dışında kalan yerlerde seçim büroları açabilecek. Diğer seçim
faaliyetleri saklı kalmak koşuluyla, seçim bürolarında görüntülü ve sesli
propaganda yapılabilecek, saat 23.00'e kadar halka açık faaliyette
bulunulabilecek.
Seçimin başlangıç tarihinden itibaren oy verme gününden önceki 24 saate
kadar olan sürede, siyasi partiler veya adaylar, radyo ve televizyonlarda
birlikte veya ayrı ayrı açık oturum, röportaj, panel gibi programlara katılarak
görüşlerini açıklayabilecek. Siyasi partiler veya adayların açık veya kapalı
toplantıları, radyo ve televizyonlarda canlı olarak yayınlanabilecek.
Seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adaylar, seçim propaganda
süresinin sona ermesine kadar yazılı basında ilan ve reklam yoluyla veya internet
sitesi açarak sözlü, yazılı veya görüntülü propaganda yapabilecek.
Vatandaşların elektronik posta adreslerine gönderilecek mesajla
taşınabilir veya sabit telefonlarına sesli, görüntülü, yazılı mesaj göndererek
propaganda yapılamayacak.
Oy verme gününden önceki 10 günlük sürede, yazılı, sözlü ve görsel basın
ve yayın araçlarıyla, kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler, bilgi ve
iletişim telefonları yoluyla mini referandum gibi adlarla bir siyasi partinin
veya adayın lehine veya aleyhine veya vatandaşın oyunu etkileyecek biçimde yayın
yapılması ve herhangi bir surette dağıtımı yasak olacak. Bu sürenin dışında
yapılacak yayınların tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine uygun olması
şartı aranacak. Kamuoyu araştırmaları ve anketlerinin kim tarafından, kaç denekle
yapıldığı ve kim tarafından finanse edildiğinin açıklanması da zorunlu olacak.
Seçim döneminde broşür, el ilanı, parti bayrağı, poster, afiş, CD, DVD
dışında hediye ve eşantiyon dağıtımı da yasak olacak.
Türkçe propaganda ''esas'' olacak, ancak Türkçe dışındaki dillerde
propagandaya hapis cezası verilmeyecek.
Bilboardlarda propaganda süresi uzatılarak, 20 günden 30 güne
çıkarıldı.
Vatandaşlar, konutlarına, işyerlerine ve taşıtlarına, partilere veya
adaylara ait bayrak, afiş veya poster gibi tanıtıcı malzemeleri asabilecek. İlan
ve reklamlar her türlü vergi ve harçtan muaf olacak.
Tahta oy sandıkları tarihe karışacak. Oy sandıkları; eni 40, boyu 55,
yüksekliği 50 cm, şeffaf, ısıya ve kırılmaya dayanıklı sert plastikten olacak.
Seçimlerde kullanılacak oy verme kabinleri; eni 120, boyu 120, yüksekliği
180 santimetre, portatif, hafif metal profil üzerinde, bir tarafı açılıp
kapanabilir ve içini göstermeyen koyu renk dayanıklı sentetik kumaşla kaplı,
kolay taşınabilir ve katlanabilir olacak şekilde yaptırılacak.
Oy zarflarının boyu büyütülecek. Zarflar, her seçim için ayrı renkte, eni
15 cm, boyu 21 cm olacak.
''Sandık alanı'' ve ''sandık çevresi'' ayrımı da tarif edildi. Sandık
alanı, sandık kurulunun görev yaptığı yer merkez olmak üzere, 100 metre
yarıçaplı, sandık çevresi ise sandık kurulunun görev yaptığı yer merkez olmak
üzere 15 metre yarıçaplı alandan oluşacak.
Sandık kurulunun görev yaptığı yerde, cep telefonuyla görüşme
yapılamayacak. Ancak, sandık kurulu başkan ve üyeleri, görevleri çerçevesinde cep
telefonuyla görüşebilecek.
Sandık seçmen listesinde kaydı olmayanların oy kullanmalarına izin
verilmeyecek. Ancak kesinleşen muhtarlık bölgesi askı listelerinde adı yazılı
olduğu veya bu listelere yazılması için askı süresi içinde başvurduğu ve listeye
kaydedilmesine karar verildiği halde, çoğaltılarak sandık kurullarına verilen
sandık seçmen listelerinde ismi yer almayan seçmenlerin, muhtarlık bölgesi askı
listelerinin kesinleşmesine bakılmaksızın, ilçe seçim kurulundaki listeyle oy
verecekleri sandık seçmen listesine ilave edilmelerine, ilçe seçim kurulu başkanı
tarafından karar verilecek. Böylece, seçmenin oy kullanması sağlanacak.
Üzerinde TC Kimlik Numarası bulunmayan belgeyle de oy kullanabilecek. TC
Kimlik Numarası olmayan bir kimlikle oy kullanılabilmesi için, seçmen bilgi
kağıdını ve TC Kimlik Numarasını ispata elverişli, YSK tarafından ilan edilecek
belgenin gösterilmesi yeterli olacak.
Seçmenler, cep telefonu, fotoğraf veya film makinesi gibi görüntü
kaydedici veya haberleşme sağlayıcı cihazlarla kapalı oy verme yerine
giremeyecek. Bu tür cihazlar, kapalı oy verme yerine girmeden önce kapatılarak
sandık kurulu başkanına teslim edilecek.
Sandık kurulunda görev yapanlarla güvenliğini sağlayan güvenlik
görevlileri görev yaptıkları sandıkta oy kullanabilecek.
Milletvekilleri ile milletvekili adayları, seçmen bilgi kağıdını
göstererek kayıtlı oldukları seçim çevresi dışında da oy verebilecek.
Oylar, sandık kurulu başkanı tarafından yüksek sesle iki defa sayılacak.
İki sayım arasında fark olması durumunda üçüncü sayım yapılarak sonucuna göre
işlem yapılacak.
Sandık sonuçlarının ilçe seçim kurulunda birleştirilmesi sırasında siyasi
parti temsilcilerine birer nüsha verilecek.
Seçmenin oy kullanmasına engel olan kimse, bir yıldan 3 yıla kadar hapis
cezasıyla cezalandırılacak.
Bunun için tehdit, cebir veya şiddet kullanan kimseye ise 3 yıldan 5 yıla
kadar hapis cezası verilecek. Bu fiillerin birden fazla seçmene karşı işlenmesi
halinde, verilecek ceza üçte birden yarısına kadar artırılacak.
Birleşik oy pusulaları büyütülecek.
Siyasi partilerin adayları birleşik oy pusulasına yazılmayacak. Oy
pusulalarında, partinin adı ve kısaltılmışıyla, genel başkanının adı yazılı
olacak. Oy pusulularında, siyasi partilerin ardından bağımsız adayların adları
yer alacak.
Sandık başı iş ve işlemlerine karşı, ilçe seçim kuruluna itiraz
edilebilmesi için, önce sandık kuruluna şikayet veya itirazda bulunması şartı
aranmayacak.
İlçe seçim kurulundan YSK'ya elektronik ortamda gönderilen sonuçlar,
talepleri halinde siyasi parti genel merkezlerine iletilecek. Siyasi partilerce
elde edilen sonuçlar, YSK'nın belirlediği süre doluncaya kadar üçüncü kişilere,
parti teşkilatlarına veya kamuoyuna açıklanamayacak.
Adaylık için görevden çekilmesi gerekenlerin kapsamı genişletildi. Kamu
kurum niteliğindeki meslek kuruluşları, sendikalar, kamu bankaları ve üst
birliklerin yönetim ve denetim kurullarında görev alanlar da adaylık için
görevinden ayrılmak zorunda olacak.
Teklifin görüşmeleri sırasında MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural ve
MHP'li milletvekilleri, Danışma Kurulu kararına göre çalışma süresinin 24.00'de
dolduğunu öne sürdüler.
TBMM Başkanvekili Sadık Yakut'un, Danışma Kurulu kararının ''görüşmelerin
bitimine kadar'' olduğunu söyleyerek, bu görüşe katılmadığını belirtti. Bunun
üzerine, usul tartışması açıldı.
MHP Antalya Milletvekili Hüseyin Yıldız, ''Şimdiye kadar yanlış uygulama
yapıldıysa bundan sonra da yapılacağı anlamına gelmez'' dedi.
AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş, ''Bugüne kadar genel kurulun
açılıp kapanmasıyla ilgili acaba tartışma yaşanmış mıdır, tutanaklara bakmak
lazım. 90 yıldır ilk defa sizin aklınıza geldi'' dedi.
Yakut, konuşmalar sonunda kararında bir değişiklik olmadığını belirterek,
genel kurulu çalıştırmaya devam etti.
Maddeler üzerinde verilen değişiklik önergeleri üzerinde söz alan
milletvekillerinden CHP Zonguldak milletvekili Ali Koçal, 2007 ve 2009
seçimlerinde ''hile yapıldığına ilişkin yaygın bir kanı olduğunu'' savunarak,
''Önce bu kanıyı ortadan kaldırın'' diye konuştu.
CHP Malatya Milletvekili Mevlüt Aslanoğlu, milletvekillerinin sağlığını
düşünmenin TBMM Başkanlık Divanının görevi olduğu söyledi.
Aslanoğlu, ''Dün sabah 04.30'da gittik, bugün de öyle, muhtemelen yarın
da öyle olacak. İnsan vücudunun taşıyacağı yük bellidir. Meclis Başkanlığı bunu
düşünmek durumundadır'' dedi.
Bunun üzerine Yakut, ''Anlamlı konuşmanızdan dolayı teşekkür ediyorum ve
milletvekillerine sağlıklı günler diliyorum'' dedi.
BDP ve Tunceli Bağımsız Milletvekili Kamer Genç'in seçim barajının yüzde
3'e düşürülmesine ilişkin verdiği ayrı ayrı önergeler, reddedildi.
Teklifin yasalaşmasının ardından TBMM Başkanvekili Yakut, saat 13.00'de
toplanmak üzere birleşimi kapattı. (02.55)
