2015-03-25 - 19:29
Kamuoyunda "Aile Paketi" olarak bilinen Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'nda kabul edildi.
Kamuoyunda "Aile Paketi" olarak bilinen Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı'nın görüşülmesine TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'nda devam ediliyor.
CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı, tasarının hazırlanmasında sivil toplum kuruluşlarının görüşlerinin alınmadığını, Hak-İş ve DİSK de dahil işçi sendikalarının özel istihdam bürolarının işçileri yarım zamanlı işe göndermesine karşı çıktığını ifade etti.
Aile ile ilgili düzenlemelerin önergelerle iyileştirilebileceğini dile getiren Atıcı, özel istihdam bürolarıyla ilgili maddelerin tasarıdan çıkarılmasını istedi. Atıcı, "İşçilerin kiralanmasını istemiyoruz. İşçileri kiralayan, pazarlayanları işveren olarak görmüyoruz" dedi.
Kamuda çalışan kadın memurlar arasında ayrım yapıldığını, tasarının 4-b ve 4-c statüsünde çalışan doğum yapacak kadınları kapsamadığını anlatan Atıcı, "Bir kadın çocuk doğurursa kim olursa olsun, hangi statüde olursa olsun 6 ay izin vermeliyiz. Statü farkını anne sütüne yansıtmayalım, anne sütünü kirletmeyelim" diye konuştu.
CHP Muğla Milletvekili Nurettin Demir de üçüncü doğuma daha fazla yardım öngörülmesinin ayrımcı anlayış olduğunu savunarak, "Kadınlar için ilk doğum önemlidir. İlk doğuma destek olunmalı. Sağlıklı çocuk değil, daha çok çocuk isteniyor" dedi.
CHP Ankara Milletvekili İzzet Çetin ise doğum yardımına ilişkin düzenlemeyi eleştirerek, "Buzağıya verdiğiniz para çocuğa verdiğiniz paradan fazla. Buzağı için 375 lira, çocuk için 300 lira veriyorsunuz" ifadesini kullandı.
HDP İstanbul Milletvekili Levent Tüzel özel istihdam büroları aracılığıyla yarım zamanlı çalışmaya ilişkin düzenlemenin sermaye dünyasının ucuz iş gücü ve emek sömürüsü isteğini karşıladığını öne sürdü.
MHP Samsun Milletvekili Cemalettin Şimşek de dinamik nüfus yapısının önemine değinildiğini, ancak günümüzde her dört gençten birinin işsiz olduğunu söyledi.
Eleştirileri yanıtlayan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, doğum sonrası yarı zamanlı çalışma süresine ilişkin eleştirileri haklı bulduğunu ifade ederek, ilk çocukta 4, ikinci çocukta 6, üçüncü çocukta 8 ay olarak düzenlenmesi için talimat verdiğini belirtti.
Özel istihdam bürolarının yarı zamanlı çalıştırmasına ilişkin düzenlemede çalışılacak işin çerçevesi ve şartlarının belirlendiğini vurgulayan Çelik, "Doğum izni dolayısıyla meydana gelecek olan yarı zamanlı boşalmaları doldurmaya dönük düzenleme. Derdimiz emeğin sömürüsü olamaz. Amacımız daha çok istihdam alanının işsizlere açılması" diye konuştu.
Çelik, kamudaki 4-b ve 4-c statüsünde çalışanların Bakanlar Kurulu kararıyla belirlendiği için tasarıya konulmadığını anlatarak, bu kapsamdaki doğum yapan annelere de Bakanlar Kurulu kararıyla aynı sürelerde izin verileceğini kaydetti.
"Aile Paketi"nde, analık izni biten memurların birinci çocukta 2, ikinci çocukta 4 ve üçüncü çocukta 6 ay olarak kademeli öngörülen yarı zamanlı çalışma süresi, tüm doğumlar için 6 aya kadar kullanılabilecek.
TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu, kamuoyunda "Aile Paketi" olarak bilinen Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı'nı bazı değişikliklerle kabul etti.
Komisyonun doktor milletvekilleri, ilk çocukta analık izninden sonra 2 ay yarı zamanlı çalışma süresi hakkının, çocuk gelişimi açısından yetersiz olduğunu belirterek, sürenin artırılmasını istedi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, konuyu hekimlik açısından değerlendiremeyeceğini ancak üç çocuğu teşvik etmek için yarı zamanlı çalışma süresinin kademeli olarak artırılmasını öngördüklerini ifade etti.
AK Parti İstanbul Milletvekili Türkan Dağoğlu, "Anneye ilk çocukta 2 ay yarı zamanlı çalışma hakkı verirsek o kadın bir daha doğum yapmaz" dedi.
Kabul edilen önergeyle, analık izni sonrası yarı zamanlı çalışma süresi tüm doğumlar için 6 aya kadar kullanılabilecek şekilde değiştirildi.
Evlat edinme durumunda, istek üzerine 24 aya kadar ücretsiz izin kullanma hakkını düzenleyen maddede, evlat edinilecek çocuğun 3 yaşını doldurmamış olma şartı da kaldırıldı.
Analık izni sonrasında kullanılacak yarı zamanlı çalışma süresine ilişkin hüküm, halihazırda analık izninde olanlar da gözetilerek 1 Ocak 2015 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girecek.
Tasarıya eklenen yeni bir maddeyle terör eylemlerinde yaşamını yitiren çocukların kardeşlerinin yanı sıra anne, babalarının da istihdam hakkından yararlanması imkanı getirildi.
Düzenlemenin gerekçesinde, yürürlükteki Terörle Mücadele Kanunu uyarınca terör eyleminde hayatını kaybeden sivillerin eş, kardeş ve çocuklarının istihdam hakkından yararlanabildiği anımsatılarak, özellikle büyükşehirlerde meydana gelen terör eylemlerinde bebek ve küçük yaştaki çocukların da hayatını kaybettiğine işaret edildi. Düzenlemeyle, terör eylemlerinde hayatını kaybeden bebek ya da küçük çocukların anne ve babasının mağduriyetinin giderilmesinin amaçlandığı kaydedildi.
Analık izni biten kadın memur isteği halinde tüm doğumlarda 6 aya kadar günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilecek.
Kamuoyunda "Aile Paketi" olarak bilinen Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'nda kabul edildi.
Doğum yapan memura ve eşine istekleri üzerine 24 aya kadar kullandırılan aylıksız izin süresi kademe ve derece intibakında değerlendirilecek.
Doğum öncesi analık izninin başlaması gereken tarihten önce gerçekleşen doğumlarda, doğumdan analık izninin başladığı tarihe kadarki süre doğum sonrası analık iznine eklenecek. Böylece normalden 10 hafta önce gerçekleşen bir doğumda mevcut düzenlemeye göre doğum sonrası izne 8 hafta ilave edilirken, 8 haftadan daha önce gerçekleşen doğumlarda, aradaki süre 8 haftaya ek olarak doğum sonrası izne eklenecek.
Bir çocuğu eşiyle veya münferit olarak evlat edinen memurlarla memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi halinde, memur olan eşlerine, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta izin verilecek. Bu izin, evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanacak.
Analık izni biten kadın memur, süt izni verilmeksizin ve çocuğun hayatta olması kaydıyla isteği halinde tüm doğumlarda 6 aya kadar günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilecek. Çoğul doğumlarda bu sürelere birer ay ilave edilecek. Çocuğun engelli doğması veya doğumdan sonraki 12 ay içinde engellilik durumunun tespiti halinde bu süre 12 ay olarak uygulanacak.
Bir çocuğu evlat edinen memur da isteği üzerine çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren bu haktan yararlanacak. Memurun çalışacağı süreler ilgili kurum tarafından belirlenecek. Memur olan eşin ya da memur olan kişinin evlat edinmesi halinde, çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren, istekleri üzerine 24 aya kadar aylıksız izin verilecek.
Çocuğu olan memur anne ve baba, çocuk mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar normal çalışma süresinin yarısı kadar çalışma talep edebilecek. Yarım zamanlı çalışmaya başlayan memur, aynı çocuk için bir daha bu haktan yararlanmamak kaydıyla izleyen aybaşından geçerli olmak üzere normal zamanlı çalışmaya dönebilecek. Bu kapsamdaki memurlara, fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere mali haklarla sosyal yardımlarına ilişkin her ödeme unsurunun yarısı esas alınarak ödeme yapılacak. Derece yükselmesiyle kademe ilerlemesi, belli görevlere atanma veya terfi süreleri yarım olarak dikkate alınacak.
Bu haktan aynı tarihler esas alınarak belirlenecek dönem itibarıyla evlat edinenler de talepleri halinde yararlanacak. Bu hakkın amacı dışında kullanıldığının tespit edilmesi halinde yarım zamanlı çalışma sona erdirilecek.
Yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanamayacak memurları hizmet sınıfı, kadro unvanı, kurum veya teşkilat bazında birlikte veya ayrı ayrı olarak Maliye Bakanlığı'nın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu belirleyecek.
Tasarıda öngörülen doğum izinleriyle yarı zamanlı çalışma sürelerinden 1 Ocak 2015 ve sonrasında doğum yapanlar ve evlat edinenler de yararlanabilecek.
Doğum sonrası yarım çalışma ödeneği ödemeleri ve prim giderleri, İşsizlik Sigortası Fonu'nun giderleri arasında olacak.
Doğum yapan kadın işçiye, ücretsiz izin süresi kadar doğum sonrası yarım çalışma ödeneği ödenecek. Yarım çalışma ödeneği, çalışılan aya ait aylık prim ve hizmet belgesinin ilişkin olduğu aydan sonraki ikinci ay içinde İşsizlik Sİgorta Fonu'ndan aylık olarak yapılacak. Doğum sonrası yarım çalışma ödeneğinin günlük miktarı, günlük asgari ücretin brüt tutarı kadar olacak.
Bu haktan yararlanılabilmesi için işçinin adına, doğum tarihinden önceki son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması, İş Kanunu'na göre haftada 45 saatlik çalışma süresinin yarısı kadar fiilen çalışılması ve doğum sonrası analık hali izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde doğum sonrası yarım çalışma belgesiyle başvuruda bulunulması gerekecek. Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre doğum sonrası yarım çalışma ödeneği almaya hak kazanılan toplam süreden düşülecek. Bu ödemeler damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmayacak.
Geçici iş göremezlik ödeneği almaya hak kazananlara, bu durumlarının devamı süresince doğum sonrası yarım çalışma ödeneği ödenmeyecek.
İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan yersiz ödemeler, yasal faiziyle işverenden tahsil edilecek.
Özel istihdam bürosunun faaliyetleri arasına "geçici iş ilişkisi kurma" yetkisi eklenecek.
TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'nda kabul edilen Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı uyarınca, terör eylemlerinde yaşamını yitiren çocukların anne, babaları da istihdam hakkından yararlanacak.
Tasarı özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi düzenleniyor. Buna göre, özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, Türkiye İş Kurumu'nca izin verilen özel istihdam bürosunun, işçisini geçici olarak bir başka işverene yazılı devri ile kurulacak. Geçici iş ilişkisi doğum, analık ve süt izni hallerinde izin süresince, ebeveynlere doğumdan sonra tanınan kısmi süreli çalışma süresince, kadın işçinin doğum sonrası yarı zamanlı çalışma ya da ücretsiz izin kullandığı hallerde ücretsiz izin süresince, kadın işçi için ev hizmetlerinde ve 6 ay süreyle mevsimlik tarım işlerinde kurulabilecek.
İşverenin, ücreti ödeme yükümlülüğü devam edecek. Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, işçinin kendisinde çalıştığı sürede ödenmeyen ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden işveren ile birlikte sorumlu olacak.
İşçinin sorumluluğu ise iş yerine ve işe ilişkin olup kusuru ile sebep olduğu zarardan geçici iş ilişkisi kurulan işverene karşı olacak. İşçinin geçici sözleşmesinden aksi anlaşılmıyorsa, işçinin diğer hak ve yükümlülüklerine ilişkin bu kanundaki düzenlemeler geçici iş ilişkisi kurulan işverenle olan ilişkisine de uygulanacak. İşçiyi geçici olarak devralan işveren grev ve lokavt aşamasına gelen bir toplu iş uyuşmazlığının tarafı ise işçi grev ve lokavtın uygulanması sırasında çalıştırılamayacak. Ancak, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu'nun 39'uncu maddesi hükümleri saklı kalacak. İşveren, işçisini grev ve lokavt süresince kendi iş yerinde çalıştırmak zorunda olacak.
Tasarıyla, İş Kanunu'nun kadın işçilerin doğum ve süt iznini düzenleyen maddeye eklenen fıkra ile analık izni ve yarı zamanlı çalışma sonrasında mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar kısmi süreli çalışma talebi karşılanacak. Bu talep, geçerli fesih nedeni sayılamayacak.
Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü halinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılacak. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hali izni kullandırılacak.
Analık izninin bitiminden itibaren kadın işçi, evlat edinme halindeyse eşlerden biri veya evlat edinen 6 aya kadar ücretsiz izin ya da her doğumda 6 aya kadar haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanabilecek. Bu izinlerden hangisinin kullanılacağını, izin talebinde bulunan kişi belirleyecek ve bir ay önce yazılı olarak işverene bildirecek.
Çalışan kadınlara analık izninden sonra ilk çocuk için 60 gün, ikinci çocuk için 120 gün, üçüncü çocuk için 180 gün, engelli çocuk için ise 360 gün yarı zamanlı çalışma hakkı getirilecek. Çoğul doğum durumunda, bu sürelere otuzar gün eklenecek. Bu hak evlat edinme halinde de tanınacaktır.
İş Kanunu'nda yapılan düzenleme ile geçici iş ilişkisi ile ilgili hükümlere aykırılık halinde idari para cezası uygulanabilecek.
4904 Sayılı Türk İş Kurumu Kanunu'na eklenen ifadeler ile özel istihdam bürosu "İş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmesine ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık yapmak ve/veya geçici iş ilişkisi kurma faaliyeti yürütmek üzere Kurum tarafından izin verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan büroları" şeklinde tanımlanacak.
Özel istihdam bürosu faaliyeti yürütmek için başvuru yapacak gerçek ya da tüzel kişilere izin verilmesinin esasları da düzenleniyor.
Buna göre, izin başvurusunda bulunanların Türk vatandaşı olmaları, yabancı ise Türkiye'de çalışabileceğine dair geçerli çalışma izni belgesine sahip olmaları gerekecek. Aracılık faaliyetinin profesyonel olarak yapılmasını sağlamak amacıyla nitelikli uzman personel, aracılık faaliyeti için uygun bir iş yeri ve teknik donanımın sağlanmış olması gerekli olacak. Büronun faaliyet alanı iş ve işçi bulmaya aracılık olacak. Bu faaliyet alanı dışında büro, iş gücü piyasası, istihdam ve insan kaynakları ile mesleki eğitime yönelik olarak çalışmalar da yapabilecek.
İş ve işçi bulmaya aracılık faaliyetinin ve geçici iş ilişkisinin belirli bir sistem dahilinde yürütülmesini sağlamak, işçi/işveren hak ve menfaatlerini korumak ve denetlenebilir bir yapı oluşturmak için kurumdan izin almaksızın bu faaliyetlerin yürütülmesi yasaklanacak. Ayrıca faaliyetin sadece büro şeklinde değil internet, radyo, televizyon, yazılı medya gibi başka herhangi bir yolla da olsa izinsiz yürütülmesi yasak olacak. İş ve işçi bulmaya aracılık faaliyetinin belirli bir düzen içerisinde işlemesini sağlamak için Kurumdan izin almayanlara ait reklam ve ilanların yayınlanmasına yasak getirilecek.
Özel istihdam büroları aracılığıyla yurtdışına işçi gönderilmesi halinde de yurtdışı hizmet akitlerinin Türkiye İş Kurumu tarafından onaylatılması zorunlu tutulacak. Geçici iş ilişkisi yetkisi verilecek özel istihdam bürosunun önceki faaliyetlerinin Kurumun istihdam ve meslek uzmanlarınca incelenmesi ve uygun görülmesi halinde Türkiye İş Kurumu tarafından yetki verilecek. Geçici iş ilişkisi kurma yetkisine ilişkin teminat miktarı düzenlenerek, kuruma başvurulan tarihte brüt asgari ücret tutarının 200 katına denk gelen miktarda teminat ödenecek.
Geçici iş ilişkisinin iptali hali caydırıcılık açısından yaptırıma bağlanarak bu durumda teminat kuruma gelir olarak kaydedilecek. Ancak gelir kaydedilen teminattan, büronun geçici iş ilişkisinden doğan sosyal güvenlik primi borçları var ise bu borçlar ödenecek. Özel istihdam bürolarının faaliyetlerine ve geçici iş ilişkisine yönelik inceleme, kontrol, denetim ve teftişin, kurumlarının görev alanlarına giren konularla sınırlı olmak üzere; iş müfettişleri ve Sosyal Güvenlik Kurumunun denetim ve kontrol ile görevli memurları tarafından yapılacak.
Özel istihdam bürosu ve geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilen büronun izin verildikten sonra belirlenmiş şartlardan herhangi birini taşımadığının anlaşılması halinde izni derhal iptal edilecek. Kişisel bilgilerin ve işverenlerin açık işlerine ait bilgilerin verilme amacı olan iş ve işçi bulma faaliyetinden başka bir amaçla kullanılması de müeyyideye bağlanacak.
Çalışma izni bulunmayan yabancı uyruklu kişiler hakkında aracılık faaliyeti yapılması hali iznin iptali gerekçesi olarak kabul edilecek.
Büro ile geçici iş ilişkisi kurulan işveren arasında yazılı sözleşme yapılması zorunlu olacak. Sözleşmenin yazılı olarak yapılmaması halinde verilen yetki iptal edilecek.
Herhangi bir nedenle özel istihdam bürosunun kapanması halinde ise geçici işçi çalıştıran işverene bu durumun tebliğ edilmesi ile geçici iş ilişkisi sona erecek. İş ilişkisinin devam etmesi durumunda, geçici işçi çalıştıran işverenle işçi arasında belirsiz süreli iş sözleşmesi kurulmuş olacak. Geçici işçinin iş ilişkisinden kaynaklanan alacakları, alınan teminattan kurumca öncelikli olarak ödenecek.
Özel istihdam bürosu, özel istihdam bürosu izni ile geçici iş ilişkisi yetkisi verilmemesi veya bu iznin ve yetkinin iptali kararlarına karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde kuruma itiraz edebilecek. İtiraz, takibi durduracak ve 60 gün içinde sonuçlandırılacak. İtirazı reddedilenler 15 gün içinde yetkili iş mahkemesinde dava açabilecek. İtiraz yoluna başvurulmuş olması ilgililerin yargı yoluna başvurma haklarım ortadan kaldırmayacak.
*** HABERİN DEVAMI "İLGİLİ DOKÜMANLAR" BÖLÜMÜNDE BULABİLİRSİNİZ.****
CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı, tasarının hazırlanmasında sivil toplum kuruluşlarının görüşlerinin alınmadığını, Hak-İş ve DİSK de dahil işçi sendikalarının özel istihdam bürolarının işçileri yarım zamanlı işe göndermesine karşı çıktığını ifade etti.
Aile ile ilgili düzenlemelerin önergelerle iyileştirilebileceğini dile getiren Atıcı, özel istihdam bürolarıyla ilgili maddelerin tasarıdan çıkarılmasını istedi. Atıcı, "İşçilerin kiralanmasını istemiyoruz. İşçileri kiralayan, pazarlayanları işveren olarak görmüyoruz" dedi.
Kamuda çalışan kadın memurlar arasında ayrım yapıldığını, tasarının 4-b ve 4-c statüsünde çalışan doğum yapacak kadınları kapsamadığını anlatan Atıcı, "Bir kadın çocuk doğurursa kim olursa olsun, hangi statüde olursa olsun 6 ay izin vermeliyiz. Statü farkını anne sütüne yansıtmayalım, anne sütünü kirletmeyelim" diye konuştu.
CHP Muğla Milletvekili Nurettin Demir de üçüncü doğuma daha fazla yardım öngörülmesinin ayrımcı anlayış olduğunu savunarak, "Kadınlar için ilk doğum önemlidir. İlk doğuma destek olunmalı. Sağlıklı çocuk değil, daha çok çocuk isteniyor" dedi.
CHP Ankara Milletvekili İzzet Çetin ise doğum yardımına ilişkin düzenlemeyi eleştirerek, "Buzağıya verdiğiniz para çocuğa verdiğiniz paradan fazla. Buzağı için 375 lira, çocuk için 300 lira veriyorsunuz" ifadesini kullandı.
HDP İstanbul Milletvekili Levent Tüzel özel istihdam büroları aracılığıyla yarım zamanlı çalışmaya ilişkin düzenlemenin sermaye dünyasının ucuz iş gücü ve emek sömürüsü isteğini karşıladığını öne sürdü.
MHP Samsun Milletvekili Cemalettin Şimşek de dinamik nüfus yapısının önemine değinildiğini, ancak günümüzde her dört gençten birinin işsiz olduğunu söyledi.
Eleştirileri yanıtlayan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, doğum sonrası yarı zamanlı çalışma süresine ilişkin eleştirileri haklı bulduğunu ifade ederek, ilk çocukta 4, ikinci çocukta 6, üçüncü çocukta 8 ay olarak düzenlenmesi için talimat verdiğini belirtti.
Özel istihdam bürolarının yarı zamanlı çalıştırmasına ilişkin düzenlemede çalışılacak işin çerçevesi ve şartlarının belirlendiğini vurgulayan Çelik, "Doğum izni dolayısıyla meydana gelecek olan yarı zamanlı boşalmaları doldurmaya dönük düzenleme. Derdimiz emeğin sömürüsü olamaz. Amacımız daha çok istihdam alanının işsizlere açılması" diye konuştu.
Çelik, kamudaki 4-b ve 4-c statüsünde çalışanların Bakanlar Kurulu kararıyla belirlendiği için tasarıya konulmadığını anlatarak, bu kapsamdaki doğum yapan annelere de Bakanlar Kurulu kararıyla aynı sürelerde izin verileceğini kaydetti.
"Aile Paketi"nde, analık izni biten memurların birinci çocukta 2, ikinci çocukta 4 ve üçüncü çocukta 6 ay olarak kademeli öngörülen yarı zamanlı çalışma süresi, tüm doğumlar için 6 aya kadar kullanılabilecek.
TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu, kamuoyunda "Aile Paketi" olarak bilinen Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı'nı bazı değişikliklerle kabul etti.
Komisyonun doktor milletvekilleri, ilk çocukta analık izninden sonra 2 ay yarı zamanlı çalışma süresi hakkının, çocuk gelişimi açısından yetersiz olduğunu belirterek, sürenin artırılmasını istedi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, konuyu hekimlik açısından değerlendiremeyeceğini ancak üç çocuğu teşvik etmek için yarı zamanlı çalışma süresinin kademeli olarak artırılmasını öngördüklerini ifade etti.
AK Parti İstanbul Milletvekili Türkan Dağoğlu, "Anneye ilk çocukta 2 ay yarı zamanlı çalışma hakkı verirsek o kadın bir daha doğum yapmaz" dedi.
Kabul edilen önergeyle, analık izni sonrası yarı zamanlı çalışma süresi tüm doğumlar için 6 aya kadar kullanılabilecek şekilde değiştirildi.
Evlat edinme durumunda, istek üzerine 24 aya kadar ücretsiz izin kullanma hakkını düzenleyen maddede, evlat edinilecek çocuğun 3 yaşını doldurmamış olma şartı da kaldırıldı.
Analık izni sonrasında kullanılacak yarı zamanlı çalışma süresine ilişkin hüküm, halihazırda analık izninde olanlar da gözetilerek 1 Ocak 2015 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girecek.
Tasarıya eklenen yeni bir maddeyle terör eylemlerinde yaşamını yitiren çocukların kardeşlerinin yanı sıra anne, babalarının da istihdam hakkından yararlanması imkanı getirildi.
Düzenlemenin gerekçesinde, yürürlükteki Terörle Mücadele Kanunu uyarınca terör eyleminde hayatını kaybeden sivillerin eş, kardeş ve çocuklarının istihdam hakkından yararlanabildiği anımsatılarak, özellikle büyükşehirlerde meydana gelen terör eylemlerinde bebek ve küçük yaştaki çocukların da hayatını kaybettiğine işaret edildi. Düzenlemeyle, terör eylemlerinde hayatını kaybeden bebek ya da küçük çocukların anne ve babasının mağduriyetinin giderilmesinin amaçlandığı kaydedildi.
Analık izni biten kadın memur isteği halinde tüm doğumlarda 6 aya kadar günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilecek.
Kamuoyunda "Aile Paketi" olarak bilinen Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'nda kabul edildi.
Doğum yapan memura ve eşine istekleri üzerine 24 aya kadar kullandırılan aylıksız izin süresi kademe ve derece intibakında değerlendirilecek.
Doğum öncesi analık izninin başlaması gereken tarihten önce gerçekleşen doğumlarda, doğumdan analık izninin başladığı tarihe kadarki süre doğum sonrası analık iznine eklenecek. Böylece normalden 10 hafta önce gerçekleşen bir doğumda mevcut düzenlemeye göre doğum sonrası izne 8 hafta ilave edilirken, 8 haftadan daha önce gerçekleşen doğumlarda, aradaki süre 8 haftaya ek olarak doğum sonrası izne eklenecek.
Bir çocuğu eşiyle veya münferit olarak evlat edinen memurlarla memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi halinde, memur olan eşlerine, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta izin verilecek. Bu izin, evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanacak.
Analık izni biten kadın memur, süt izni verilmeksizin ve çocuğun hayatta olması kaydıyla isteği halinde tüm doğumlarda 6 aya kadar günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilecek. Çoğul doğumlarda bu sürelere birer ay ilave edilecek. Çocuğun engelli doğması veya doğumdan sonraki 12 ay içinde engellilik durumunun tespiti halinde bu süre 12 ay olarak uygulanacak.
Bir çocuğu evlat edinen memur da isteği üzerine çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren bu haktan yararlanacak. Memurun çalışacağı süreler ilgili kurum tarafından belirlenecek. Memur olan eşin ya da memur olan kişinin evlat edinmesi halinde, çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren, istekleri üzerine 24 aya kadar aylıksız izin verilecek.
Çocuğu olan memur anne ve baba, çocuk mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar normal çalışma süresinin yarısı kadar çalışma talep edebilecek. Yarım zamanlı çalışmaya başlayan memur, aynı çocuk için bir daha bu haktan yararlanmamak kaydıyla izleyen aybaşından geçerli olmak üzere normal zamanlı çalışmaya dönebilecek. Bu kapsamdaki memurlara, fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere mali haklarla sosyal yardımlarına ilişkin her ödeme unsurunun yarısı esas alınarak ödeme yapılacak. Derece yükselmesiyle kademe ilerlemesi, belli görevlere atanma veya terfi süreleri yarım olarak dikkate alınacak.
Bu haktan aynı tarihler esas alınarak belirlenecek dönem itibarıyla evlat edinenler de talepleri halinde yararlanacak. Bu hakkın amacı dışında kullanıldığının tespit edilmesi halinde yarım zamanlı çalışma sona erdirilecek.
Yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanamayacak memurları hizmet sınıfı, kadro unvanı, kurum veya teşkilat bazında birlikte veya ayrı ayrı olarak Maliye Bakanlığı'nın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu belirleyecek.
Tasarıda öngörülen doğum izinleriyle yarı zamanlı çalışma sürelerinden 1 Ocak 2015 ve sonrasında doğum yapanlar ve evlat edinenler de yararlanabilecek.
Doğum sonrası yarım çalışma ödeneği ödemeleri ve prim giderleri, İşsizlik Sigortası Fonu'nun giderleri arasında olacak.
Doğum yapan kadın işçiye, ücretsiz izin süresi kadar doğum sonrası yarım çalışma ödeneği ödenecek. Yarım çalışma ödeneği, çalışılan aya ait aylık prim ve hizmet belgesinin ilişkin olduğu aydan sonraki ikinci ay içinde İşsizlik Sİgorta Fonu'ndan aylık olarak yapılacak. Doğum sonrası yarım çalışma ödeneğinin günlük miktarı, günlük asgari ücretin brüt tutarı kadar olacak.
Bu haktan yararlanılabilmesi için işçinin adına, doğum tarihinden önceki son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması, İş Kanunu'na göre haftada 45 saatlik çalışma süresinin yarısı kadar fiilen çalışılması ve doğum sonrası analık hali izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde doğum sonrası yarım çalışma belgesiyle başvuruda bulunulması gerekecek. Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre doğum sonrası yarım çalışma ödeneği almaya hak kazanılan toplam süreden düşülecek. Bu ödemeler damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmayacak.
Geçici iş göremezlik ödeneği almaya hak kazananlara, bu durumlarının devamı süresince doğum sonrası yarım çalışma ödeneği ödenmeyecek.
İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan yersiz ödemeler, yasal faiziyle işverenden tahsil edilecek.
Özel istihdam bürosunun faaliyetleri arasına "geçici iş ilişkisi kurma" yetkisi eklenecek.
TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'nda kabul edilen Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı uyarınca, terör eylemlerinde yaşamını yitiren çocukların anne, babaları da istihdam hakkından yararlanacak.
Tasarı özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi düzenleniyor. Buna göre, özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, Türkiye İş Kurumu'nca izin verilen özel istihdam bürosunun, işçisini geçici olarak bir başka işverene yazılı devri ile kurulacak. Geçici iş ilişkisi doğum, analık ve süt izni hallerinde izin süresince, ebeveynlere doğumdan sonra tanınan kısmi süreli çalışma süresince, kadın işçinin doğum sonrası yarı zamanlı çalışma ya da ücretsiz izin kullandığı hallerde ücretsiz izin süresince, kadın işçi için ev hizmetlerinde ve 6 ay süreyle mevsimlik tarım işlerinde kurulabilecek.
İşverenin, ücreti ödeme yükümlülüğü devam edecek. Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, işçinin kendisinde çalıştığı sürede ödenmeyen ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden işveren ile birlikte sorumlu olacak.
İşçinin sorumluluğu ise iş yerine ve işe ilişkin olup kusuru ile sebep olduğu zarardan geçici iş ilişkisi kurulan işverene karşı olacak. İşçinin geçici sözleşmesinden aksi anlaşılmıyorsa, işçinin diğer hak ve yükümlülüklerine ilişkin bu kanundaki düzenlemeler geçici iş ilişkisi kurulan işverenle olan ilişkisine de uygulanacak. İşçiyi geçici olarak devralan işveren grev ve lokavt aşamasına gelen bir toplu iş uyuşmazlığının tarafı ise işçi grev ve lokavtın uygulanması sırasında çalıştırılamayacak. Ancak, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu'nun 39'uncu maddesi hükümleri saklı kalacak. İşveren, işçisini grev ve lokavt süresince kendi iş yerinde çalıştırmak zorunda olacak.
Tasarıyla, İş Kanunu'nun kadın işçilerin doğum ve süt iznini düzenleyen maddeye eklenen fıkra ile analık izni ve yarı zamanlı çalışma sonrasında mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar kısmi süreli çalışma talebi karşılanacak. Bu talep, geçerli fesih nedeni sayılamayacak.
Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü halinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılacak. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hali izni kullandırılacak.
Analık izninin bitiminden itibaren kadın işçi, evlat edinme halindeyse eşlerden biri veya evlat edinen 6 aya kadar ücretsiz izin ya da her doğumda 6 aya kadar haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanabilecek. Bu izinlerden hangisinin kullanılacağını, izin talebinde bulunan kişi belirleyecek ve bir ay önce yazılı olarak işverene bildirecek.
Çalışan kadınlara analık izninden sonra ilk çocuk için 60 gün, ikinci çocuk için 120 gün, üçüncü çocuk için 180 gün, engelli çocuk için ise 360 gün yarı zamanlı çalışma hakkı getirilecek. Çoğul doğum durumunda, bu sürelere otuzar gün eklenecek. Bu hak evlat edinme halinde de tanınacaktır.
İş Kanunu'nda yapılan düzenleme ile geçici iş ilişkisi ile ilgili hükümlere aykırılık halinde idari para cezası uygulanabilecek.
4904 Sayılı Türk İş Kurumu Kanunu'na eklenen ifadeler ile özel istihdam bürosu "İş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmesine ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık yapmak ve/veya geçici iş ilişkisi kurma faaliyeti yürütmek üzere Kurum tarafından izin verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan büroları" şeklinde tanımlanacak.
Özel istihdam bürosu faaliyeti yürütmek için başvuru yapacak gerçek ya da tüzel kişilere izin verilmesinin esasları da düzenleniyor.
Buna göre, izin başvurusunda bulunanların Türk vatandaşı olmaları, yabancı ise Türkiye'de çalışabileceğine dair geçerli çalışma izni belgesine sahip olmaları gerekecek. Aracılık faaliyetinin profesyonel olarak yapılmasını sağlamak amacıyla nitelikli uzman personel, aracılık faaliyeti için uygun bir iş yeri ve teknik donanımın sağlanmış olması gerekli olacak. Büronun faaliyet alanı iş ve işçi bulmaya aracılık olacak. Bu faaliyet alanı dışında büro, iş gücü piyasası, istihdam ve insan kaynakları ile mesleki eğitime yönelik olarak çalışmalar da yapabilecek.
İş ve işçi bulmaya aracılık faaliyetinin ve geçici iş ilişkisinin belirli bir sistem dahilinde yürütülmesini sağlamak, işçi/işveren hak ve menfaatlerini korumak ve denetlenebilir bir yapı oluşturmak için kurumdan izin almaksızın bu faaliyetlerin yürütülmesi yasaklanacak. Ayrıca faaliyetin sadece büro şeklinde değil internet, radyo, televizyon, yazılı medya gibi başka herhangi bir yolla da olsa izinsiz yürütülmesi yasak olacak. İş ve işçi bulmaya aracılık faaliyetinin belirli bir düzen içerisinde işlemesini sağlamak için Kurumdan izin almayanlara ait reklam ve ilanların yayınlanmasına yasak getirilecek.
Özel istihdam büroları aracılığıyla yurtdışına işçi gönderilmesi halinde de yurtdışı hizmet akitlerinin Türkiye İş Kurumu tarafından onaylatılması zorunlu tutulacak. Geçici iş ilişkisi yetkisi verilecek özel istihdam bürosunun önceki faaliyetlerinin Kurumun istihdam ve meslek uzmanlarınca incelenmesi ve uygun görülmesi halinde Türkiye İş Kurumu tarafından yetki verilecek. Geçici iş ilişkisi kurma yetkisine ilişkin teminat miktarı düzenlenerek, kuruma başvurulan tarihte brüt asgari ücret tutarının 200 katına denk gelen miktarda teminat ödenecek.
Geçici iş ilişkisinin iptali hali caydırıcılık açısından yaptırıma bağlanarak bu durumda teminat kuruma gelir olarak kaydedilecek. Ancak gelir kaydedilen teminattan, büronun geçici iş ilişkisinden doğan sosyal güvenlik primi borçları var ise bu borçlar ödenecek. Özel istihdam bürolarının faaliyetlerine ve geçici iş ilişkisine yönelik inceleme, kontrol, denetim ve teftişin, kurumlarının görev alanlarına giren konularla sınırlı olmak üzere; iş müfettişleri ve Sosyal Güvenlik Kurumunun denetim ve kontrol ile görevli memurları tarafından yapılacak.
Özel istihdam bürosu ve geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilen büronun izin verildikten sonra belirlenmiş şartlardan herhangi birini taşımadığının anlaşılması halinde izni derhal iptal edilecek. Kişisel bilgilerin ve işverenlerin açık işlerine ait bilgilerin verilme amacı olan iş ve işçi bulma faaliyetinden başka bir amaçla kullanılması de müeyyideye bağlanacak.
Çalışma izni bulunmayan yabancı uyruklu kişiler hakkında aracılık faaliyeti yapılması hali iznin iptali gerekçesi olarak kabul edilecek.
Büro ile geçici iş ilişkisi kurulan işveren arasında yazılı sözleşme yapılması zorunlu olacak. Sözleşmenin yazılı olarak yapılmaması halinde verilen yetki iptal edilecek.
Herhangi bir nedenle özel istihdam bürosunun kapanması halinde ise geçici işçi çalıştıran işverene bu durumun tebliğ edilmesi ile geçici iş ilişkisi sona erecek. İş ilişkisinin devam etmesi durumunda, geçici işçi çalıştıran işverenle işçi arasında belirsiz süreli iş sözleşmesi kurulmuş olacak. Geçici işçinin iş ilişkisinden kaynaklanan alacakları, alınan teminattan kurumca öncelikli olarak ödenecek.
Özel istihdam bürosu, özel istihdam bürosu izni ile geçici iş ilişkisi yetkisi verilmemesi veya bu iznin ve yetkinin iptali kararlarına karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde kuruma itiraz edebilecek. İtiraz, takibi durduracak ve 60 gün içinde sonuçlandırılacak. İtirazı reddedilenler 15 gün içinde yetkili iş mahkemesinde dava açabilecek. İtiraz yoluna başvurulmuş olması ilgililerin yargı yoluna başvurma haklarım ortadan kaldırmayacak.
*** HABERİN DEVAMI "İLGİLİ DOKÜMANLAR" BÖLÜMÜNDE BULABİLİRSİNİZ.****
