TBMM ARAŞTIRMA MERKEZİ'NİN ÇALIŞMASI...

Kadınların ulusal parlamentolarda olduğu gibi hükümetlerde de kendilerine yeterince yer bulamadığı ifade edildi.

TBMM Araştırma Merkezi'nin ''Dünya Parlamentoları ve Kadınlar'' konulu bilgi notunda, ülke parlamentolarında kadınların durumuna işaret edildi.

Dünya nüfusunun yaklaşık yarısını oluşturan kadınların dünya siyasetinde yaşadıkları temsil sorununun güncel siyasetin temel sorunlarından biri olarak yerini hala koruduğu belirtilerek, dünya kadınlarının parlamentolarda yer alma oranının zaman içinde göreceli olarak artmasına karşılık hala çok düşük düzeylerde seyrettiği, kadınların ulusal parlamentolarda olduğu gibi hükümetlerde de kendilerine yeterince yer bulamadığı ifade edildi.

Kadınların temsil sorununa çözüm oluşturması, siyasal temsilde kadın-erkek eşitliğini sağlamak amacıyla çeşitli ülkelerde arayışlar yasal düzenlemeler yoluyla sürdüğü kaydedilerek, ''Kadın vekillere kota, siyasi parti listelerinde kota, seçim adayları için siyasi parti kotaları gibi kota uygulamaları ile kadın adayların çeşitli eğitimler ve kampanyalar aracılığıyla teşviki başvurulan yöntemler arasında yer almaktadır'' denildi.

TBMM Araştırma Merkezi, bazı ülkelerde askeri darbe sonrası kurulan komisyonları inceledi.

Amerika ve Afrika ülkelerinde yaşanan askeri darbelerin ardından demokrasiye geçiş dönemlerinde kurulan komisyonlarla ilgili bilgi notunda, komisyonların kurulmalarına yol açan sebepler (arka plan), hukuki dayanakları ve sahip oldukları görevlendirmenin kapsamı, yapıları ve üyeleri, hazırladıkları nihai raporlarda ulaşılan sonuçlar ve yer verilen tavsiyeler ile çalışmaları sonucunda ilgili ülkelerde gerçekleştirilen reformlar ve tazminlere işaret edildi.

İncelenen ülkelerde meydana gelen askeri darbeler sonrasında kurulan komisyonların ''hakikat ve uzlaşma komisyonu'' adı altında kuruldukları belirtildi. Arjantin, Haiti, Şili ve Uganda'da komisyonların göreve başlamalarının hukuki dayanağı başkanlık (Cumhurbaşkanı veya Devlet Başkanı) kararnamesi, Gana'da söz konusu komisyon bir kanun ile Uruguay'da ise parlamentodaki iki siyasi partinin girişimiyle ve bir kararname ile kuruldukları kaydedildi.

Komisyonları oluşturan kişilerin Cumhurbaşkanı veya Devlet Başkanı tarafından belirlendiğine işaret edilerek, Arjantin'de bu uygulamanın yanı sıra parlamento tarafından seçim yoluna da gidildiği belirtildi.

Komisyonların, askeri darbe sonrası yaşanan insan hakları ihlallerinin araştırılıp gerçekleri açığa çıkarmak, uzlaşma/barışın tesis edilmesine yardımcı olmakla görevlendirildiklerine dikkati çekilerek, şu bilgiye yer verildi:

''Askeri darbeler sonrası yaşananların bir daha gerçekleşmemesi için Komisyonlar tarafından genel olarak, meydana gelen insan hakları ihlallerinin mağdurlarına, kaybolan veya hayatını kaybeden kişilerin ailelerine maddi tazminat ödenmesi; yargı, yürütme erki, emniyet teşkilatı ve orduda reforma gidilmesi, gerekli yasal düzenlemelerin yapılması, insan hakları konusunda eğitimler düzenlenmesi, resmi özür dilenmesi, anma etkinlikleri düzenlenmesi tavsiyelerinde bulunulmuştur. Şili ve Uruguay'da Komisyonların tavsiye görüşlerinin uygulamadaki takibi ve özellikle mağdurlara ödenecek tazminatlarla ilgili çalışacak kurumlar oluşturulmuştur. Haiti ve Uruguay'da Komisyon çalışmalarının ardından hukuki takip başlatılmış ve çalışmalar sonucunda elde edilen bulgular kullanılmıştır.''