HAFTANIN TARİHİNE BAKIŞ

Büyük Önder Gazi Mustafa
Kemal'e, 24 Kasım 1934'te kabul edilen kanunla ''Atatürk'' soyadı
verildi.
Başbakan İsmet Paşa'nın kanun teklifiyle; Büyük Kurtarıcı'ya, gerçekleri
dile getiren en uygun, en güzel, en anlamlı soyadının verilmesi,
Mecliste oy birliğiyle alkışlar arasında kabul edildi.
TBMM'nin, Mustafa Kemal'e ''Atatürk'' soyadı verilmesine ilişkin
oturumunu anlatan Anadolu Ajansının haberi özetle şöyleydi:
''Reis, kanun teklifinin heyeti umumiyesini okudu. Bundan sonra kürsüye
gelen İsmet Paşa dedi ki: 'Arkadaşlar, Büyük Önderimiz, Cumhurreisimizin
soyadı için kanun teklif ediyoruz. Düşündük ki, Soyadı Kanunu tatbik
olunurken, Büyük Önder'in taşıyacağı adı tayin, Büyük Meclisin borcudur.
Bu kanunla Atatürk adını teklif ediyoruz.
İnanıyoruz ki, Atatürk adıyla büyük Türk ulusu en büyük oğluna, en büyük
saygılı hitabını yapmış olacaktır.' (Alkışlar)''

-BELLİ BAŞLI ÖTEKİ OLAYLAR-

19 KASIM
1900- İngiltere'de, seçme ve seçilme hakkı isteyen 119 kadın,
Avam Kamarası'na zorla girmekten tutuklandı.
1926- Troçki ve Zinovyev, Politburo'dan kovuldu.
1938- Atatürk'ün naaşı, İstanbul'dan Ankara'ya, hazin bir
törenle yola çıkarıldı.
1943- III. Tarih Kongresi toplandı.
1949- İstanbul Radyosu normal yayınına başladı.
1967- TBMM, hükümete ülke dışına asker gönderme yetkisi verdi.
Donanma alarma geçirildi, Ankara'daki 28. Tümen İskenderun'a
hareket etti.
1977- Mısır Devlet Başkanı Enver Sedat, İsrail'i ziyaret eden
ilk Arap lider oldu.
1979- Eski milletvekillerinden Ortadoğu gazetesi yazarı İlhan
Darendelioğlu, İstanbul'da uğradığı silahlı saldırıda öldü.
1984- BM görevlisi Enver Ergun, Viyana'da Ermeni teröristlerce
katledildi.
1985- ABD Başkanı Ronald Reagan ile Sovyetler Birliği Devlet
Başkanı Mihail Gorbaçov, Cenova'da ilk kez buluştu.
1988- Pakistan'da Benazir Butto başbakan seçildi.
1994- Halil Mutlu, Dünya Halter Şampiyonası'nda 7 dünya rekoru
kırarak, 3 altın madalya kazandı. Naim Süleymanoğlu 64 kiloda 5
dünya rekoru kırarak, 3 altın madalya, Fedail Güler de 70 kiloda
iki dünya rekoru kırarak 2 altın madalya elde etti.
1996- Şair Enver Gökçe 61 yaşında öldü.
1999- İstanbul'daki AGİT Zirvesi'nin son günü, Avrupa
Konvansiyonel Kuvvetler Antlaşması'nın (AKKA) yeni koşullara
uyarlanmış şekli, tarafların liderlerince imzalandı.

20 KASIM
1910- Meksika Devrimi başladı.
1922- Lozan Konferansı'nın açılış töreni yapıldı.
1923- Halk Fırkası ''Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'' örgütünü
bünyesine aldı.
1926- ABD'li yazar Jack London intihar etti.
1943- İstanbul Teknik Üniversitesi kuruldu.
1945- II. Dünya Savaşı'ndan sonra Nürnberg duruşmaları başladı.
1949- Türk Milli Futbol Takımı, Dünya Kupası grup eleme
maçlarının ilkinde Suriye'yi 7-0 yendi.
1953- Türkiye'deki ilk otomobil mukavemet yarışı, ''İstanbul
Ankara İzmir İstanbul'' güzergahında yapıldı.
1959- BM ''Çocuk Hakları Deklarasyonu''nu yayımladı.
1961- Türkiye'de ilk koalisyon hükümeti, Başbakan İsmet İnönü
tarafından AP ve CHP'li bakanlarla kuruldu.
1975- İspanya'da General Franco öldü.
1979- İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi ve
Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Ümit
Doğanay uğradığı saldırıda öldürüldü.
1984- Ressam Eşref Üren 87 yaşında öldü.
1989- Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi kabul edildi.
2003- İstanbul'da İngiltere Başkonsolosluğu ile HSBC Bank Genel
Müdürlüğüne intihar saldırılarında bulunuldu; 27 kişi öldü.

21 KASIM
1783- Jean de Rozier ve Marquis d'Arlandes, Paris'te 500
feetin üzerine çıkarak balonla ilk uçuşu gerçekleştirdi.
1877- Edison, fonografı icat ettiğini duyurdu.
1922- Lozan Konferansı çalışmalarına başladı.
1923- Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa, İsmet Paşa, Kazım Karabekir Paşa,
Ali Fuat Paşa, Kazım Paşa, Refet Paşa, Fahrettin Paşa, Cafer Tayyar Paşa
ve cephede kahramanlık ve fedakarlık gösteren bazı sivil mebuslara,
yeşil kırmızı şeritli İstiklal Madalyası verilmesi hakkında Başbakanlık
Tezkeresi, TBMM'de kabul edildi.
1927- Samsun Amasya demir yolu hattı işletmeye açıldı.
1938- Atatürk'ün naaşı, törenle Etnografya Müzesi'ndeki geçici
istirahatgahına getirildi.
1940- Tüm Türkiye'de hava saldırılarına karşı karartma uygulamasına
başlandı.
1941- Yükseköğretimde ''Türk İnkılap Tarihi'' dersi zorunlu tutuldu.
1952- ABD, ilk hidrojen bombasını Pasifik'te patlattı.
1972- Ankara Radyosu, yurdun her yerine yayın yapmaya başladı.
1980- ABD'de tahminen 83 milyon TV izleyicisi, ''Dallas''
dizisinde, JR'ı kimin vurduğunu öğrenmek amacıyla
televizyonlarının karşısına geçti.
1996- Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) Antlaşması
Paris'te imzalandı.
2002- Prag'taki NATO Zirvesi'nde Litvanya, Letonya, Estonya, Bulgaristan,
Romanya, Slovakya ve Slovenya'nın ittifaka katılmaları kabul edildi.
2005- Türkiye'nin, Oscar ödüllerinin ''En İyi Yabancı Film''
dalındaki temsilcisi ''Gönül Yarası'', New York'ta düzenlenen
Uluslararası Queens Film Festivali'nde ''En İyi Film'' ödülünü aldı.

22 KASIM
1332- Şair Aşık Paşa öldü.
1617- Sultan I. Ahmet öldü; I. Mustafa tahta çıktı.
1906- Öykü yazarı Sait Faik Abasıyanık doğdu.
1906- SOS tehlike sinyali, Berlin'deki uluslararası radyo
telgraf konvansiyonunda kabul edildi.
1909- İstanbul'da, tıp fakültesine bağlı olarak ''dişçilik''
eğitimi veren yüksekokul açıldı.
1948- II. Türkiye İktisat Kongresi toplandı.
1950- Dünya Barış Konseyi, şair Nazım Hikmet'e, İspanya'dan
Pablo Picasso, Şili'den Pablo Neruda, Amerika'dan Paul Robeson
ve Polonya'dan Wanda Jakubowska ile beraber Uluslararası Barış
Ödülü verdi.
1962- Hükümetin davetlisi olarak Türkiye'yi ziyaret eden Kıbrıs
Cumhurbaşkanı Makarios'un gezisi olaylı geçti.
1963- ABD Başkanı John F. Kennedy, Dallas'ta suikastta öldü.
1968- Ankara'da Dr. Kemal Beyazıt ve ekibi, ilk kalp naklini
gerçekleştirdi. Maviş Karakurt adlı hasta, 18 saat yaşayabildi.
1975- Monarşi İspanya'ya geri döndü; Carlos İspanya Kralı oldu.
1976- Yazar Sevgi Sosyal 40 yaşında öldü.
1982- Açıköğretim uygulaması başladı.
1982- Türkiye I. Pul Kongresi Ankara'da yapıldı.
1983- TRT Genel Müdürü Macit Akman, ''Yorgun Savaşçı'' filminin
aktırıldığını açıkladı.
1994- Tiyatro oyuncusu Asuman Korad, Ankara'da öldü.
2005- Atatürk'ün Nutuk'u orijinal metninden Rusça ve Yunancaya çevrildi.
2006- Dünya Ekonomik Forumu Türkiye Zirvesi İstanbul'da başladı.
2006- Rus kozmonot ve amatör golfçü Mikhail Tiurin, UUİ'den tarihin
en uzun golf atışını yaptı.

23 KASIM
1918- Fransız generali Franchet d'Esperey, işgal orduları
komutanı olarak İstanbul'a girdi. Beyaz ata binen Franchet
d'Esperey'e, ''bir kral gibi'' tören yapılması tepki çekti.
1925- Şurayı Devlet (Danıştay) kanunu kabul edildi.
1936- Henry R. Luce tarafından yayınlanan Life dergisinin ilk sayısı
çıktı.
1942- ''Casablanca'' filminin ilk gösterimi, New York'ta yapıldı.
1967- ABD Başkanı Johnson'un Kıbrıs özel temsilcisi Cyrus Vance, Kıbrıs
krizini görüşmek üzere Ankara'ya geldi. Daha sonra Türkiye'ye gelen BM
Genel Sekreteri U. Thant'ın özel temsilcisi Rolz Bennet ile Vance,
temaslarından sonuç alamayınca Atina'ya geçtiler.
1970- Türkiye'nin Ortak Pazar'a üyeliği için 22 yıllık geçiş
dönemi öngören Katma Protokol, Brüksel'de imzalandı.
1976- Fransız düşünürü Andre Malraux öldü.
1985- DSP Genel Başkanlığı'na Rahşan Ecevit seçildi.
1990- Prof. Dr. Tansu Çiller, DYP'den siyasete atıldı.
1992- Türk tiyatrosunun önemli isimlerinden sanatçı Vasfi Rıza
Zobu 90 yaşında öldü.
1993- Seramik sanatçısı Ünal Cimit 59 yaşında öldü.
2003- Çin'de yapılan Dünya Liseler Futbol Şampiyonası'nda Trabzon Lisesi,
ev sahibi ülke temsilcisini 1-0 yenerek ilk kez şampiyon oldu.

24 KASIM
1870- Türkiye'nin ilk mizah gazetesi ''Diyojen'' yayımlandı.
1927- Ankara'da, Heinrinck Krippel tarafından yapılan Zafer Abidesi
açıldı.
1934- Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Meclis'ten çıkan kanunla
''Atatürk''
soyadını aldı.
1941- II. Dünya Savaşı ortamında; pasta ve unlu yiyeceklerin yapımı
yasaklandı.
1961- BM, nükleer silah yasağını ABD'nin protestosuna karşın kabul etti.
1963- ABD Başkanı John Kennedy'nin katil zanlısı Lee Harvey
Oswald, Jack Ruby tarafından öldürüldü.
1976- Van ve çevresinde; Çaldıran-Muradiye'de etkili olan 7,2
büyüklüğündeki depremde 3 bin 840 kişi öldü.
1977- Yunanistan, Büyük İskender'in babası Kral II. Philip'in
mezarının bulunduğunu açıkladı.
1979- Basın Şeref Kartı sahibi Ahmet İhsan Bahçıvangil 69 yaşında öldü.
1988- Sürgünde Bağımsız Filistin Devleti kuruldu.
1989- Hakkari'nin Yüksekova İlçesi'nin İkiyaka Köyü'nde, çoğu
kadın ve çocuk olmak üzere 28 vatandaş, teröristlerce öldürüldü.
1991- Quenn topluluğunun solisti Freddy Mercury, AIDS ile
gelen zatürre nedeniyle Londra'da öldü.
1996- ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz'a Budapeşte'de Hilton
Oteli lobisinde yumruklu saldırıda bulunuldu.
2005- ''Picasso İstanbul'da'' sergisi Sabancı Üniversitesi Sakıp
Sabancı Müzesi'nde açıldı.

25 KASIM
1893- Orhun Kitabeleri, Kopenhag Üniversitesi Genel Dil Bilimi
profesörü ve Danimarka Kraliyet İlimler Akademisi üyesi Wilhelm
Ludwig Thomsen tarafından okundu. Thomsen, Orhun alfabesini
çözdüğünü, 15 Aralık 1893'te Danimarka Kraliyet İlimler
Akademisinde sunduğu bildiriyle bilim dünyasına açıkladı.
1925- Şapka giyilmesi konusundaki kanun, TBMM'de kabul edildi.
Kanun, 28 Kasımda yürürlüğe girdi.
1945- Bestekar Lemi Atlı 76 yaşında İstanbul'da öldü.
1958- Ahmet Adnan Saygun'un bestelediği Yunus Emre Oratoryosu, BM'nin
yeni çalışma dönemi dolayısıyla New York'ta seslendirildi.
1967- ABD Başkanı Johnson'un Kıbrıs Özel Temsilcisi Cyrus
Vance, Atina'nın önerilerini Ankara'ya getirdi. NATO Genel
Sekreteri Brosio da ara buluculuk için Ankara'ya geldi. BM
Güvenlik Konseyi, savaştan kaçınılması çağrısı yaptı.
1973- Yunanistan'daki ayaklanmalar sonunda Başbakan Georgios
Papadopulos, cunta tarafından devrildi.
1979- Abdi İpekçi'nin katlinden sanık Mehmet Ali Ağca,
Kartal Maltepe Askeri Ceza ve Tutukevi'nden kaçtı.
1998- 55. Hükümet, gensoru ile düşürüldü. Devlet Bakanı Güneş
Taner'in bakanlık görevi sona erdi. Başbakan Mesut Yılmaz,
istifasını Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e sundu.
1999- Yargıtay 9. Ceza Dairesi, terör örgütünün elebaşı Abdullah Öcalan
hakkında verilen ölüm cezasına ilişkin kararı onadı.