2026-04-01 - 15:29
TBMM GENEL KURULU TOPLANDI
TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Bekir Bozdağ başkanlığında toplandı.

Toplantının başında Bozdağ, 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılmaya hak kazanan A Milli Futbol Takımı'nı tebrik etti. "Dünya Kupası'nda ellerinden gelenin fazlasını yaparak çok daha büyük başarılara imza atacaklarına, göğsümüzü kabartacaklarına yürekten inancımız tamdır" diyen Bozdağ, futbolculara Dünya Kupası yolculuklarında başarılar diledi.

Bozdağ, daha sonra, gündeme geçmeden önce 3 milletvekiline gündem dışı söz verdi.

İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş, "Başbuğ Alparslan Türkeş'in 29. ölüm yıl dönümü", CHP Bilecik Milletvekili Yaşar Tüzün,"1 Nisan İnönü zaferi", AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu, "Van'ın düşman işgalinden kurtuluşunun 108. yıl dönümü"ne ilişkin gündem dışı söz aldı.

İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş, babası Alparslan Türkeş'in vefatının 29. yılı olduğunu belirterek, Alparslan Türkeş'in ruhunun şad, mekanının cennet olmasını diledi.

Alparslan Türkeş'in, Türk milletine ve Türk dünyasına birçok hayırlı nesiller yetiştirilmesine vesile olduğunu bildiren Türkeş, sadece Alpaslan Türkeş'i anmanın yetmeyeceğini, önemli olanın onu anlamak olduğunu ifade etti. Türkeş, "Daha genç yaşta ortaya koyduğu mücadele cehdini ömrünün sonuna kadar tavizsiz olarak sürdürmüş olan Başbuğ Alparslan Türkeş'in yetiştirdiği nesiller, bugün Türkiye'miz üzerinde oynanan oyunlara karşı 'ilelebet Cumhuriyet' diyerek Mustafa Kemal Atatürk'ün ve Türkiye Cumhuriyeti'nin safında yer alanlardır." dedi.

Türkeş'in konuşmasının ardından Meclis Başkanvekili Bozdağ da Alparslan Türkeş'e Allah'tan rahmet, ruhunun şad, mekanının cennet olmasını diledi.

CHP Bilecik Milletvekili Yaşar Tüzün, İnönü zaferlerinin 105. yılı olduğunu belirtti. İnönü zaferlerinin Milli Mücadele'deki yerinin eşsiz olduğunu dile getiren Tüzün, "Bu zafer, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurduğu düzenli ordunun, ilk rüştünün ispatıdır. Dağınık birliklerden, kısıtlı imkanlardan ve 'acaba başarabilir miyiz' tereddütlerinden sıyrılan Türk milleti, bu zaferle kendi ordusuna ve Ankara'daki bu kutsal çatıya kayıtsız şartsız bağlanmıştır. Bu zafer, TBMM'nin ilk zaferidir. " diye konuştu.

AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu, 2 Nisan 1918 tarihinde kahraman Türk ordusunun şehre girmesiyle Van'ın yeniden özgürlüğüne kavuştuğunu söyledi. Türkmenoğlu, "Bu tarih yalnızca bir şehrin kurtuluşu değil aynı zamanda milletimizin bağımsızlık iradesinin, birlik ruhunun ve sarsılmaz dayanışmasının açık bir göstergesidir. İçinde bulunduğumuz coğrafya geçmişte olduğu gibi bugün de çeşitli sınamalarla karşı karşıyadır. Sınırlarımızın hemen ötesinde yaşanan gelişmeler, güçlü bir devlet yapısının ve sağlam bir toplumsal birliğin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır." ifadesini kullandı.

Türkmenoğlu, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, Van'ın kurtuluş mücadelesinde hayatını kaybeden şehitleri rahmetle ve minnetle andı.

TBMM Genel Kurulu'nda, siyasi partilerin grup başkanvekilleri yerlerinden söz alarak gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Bülent Kaya, 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılmaya hak kazanan A Milli Futbol Takımı'nı tebrik etti ve başarılar diledi.

ABD/İsrail-İran savaşını anımsatan Kaya, enerji fiyatlarının artmasından dolayı oluşabilecek enflasyon, vatandaşın enerjiye ulaşmasıyla ilgili hususlar başta olmak üzere gereken tedbirlerle ilgili mutlaka etkili çalışmalar yapılması gerektiğini söyledi.

Turizm sektörüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kaya, savaş nedeniyle otellerde bazı rezervasyon iptallerinin gündeme geldiğini, bu nedenle turizm sektörünün ciddi endişelerle karşı karşıya olduğunu dile getirdi. Kaya, "Özellikle turizm şirketlerimizin bu olası etkilerden korunması için alınması gereken tedbirlerle ilgili de mutlaka bir çalışma yapıp bunları net şekilde ortaya koymamız gerekiyor." diye konuştu.

Kaya, tarım sektörünün ve ihracatçıların sorunlarına ilişkin de gerekli çalışmaların yapılmasını istedi.

İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez de şu anda 25 milyon icra iflas dosyasının olduğunu belirterek, bu durumu eleştirdi. Çömez, "Bireysel borçlanmayla ilgili rakamlara baktığımızda inanılmaz bir tabloyla karşı karşıyayız. Son 4 yıl içerisinde bankaların takibine uğramış bireysel borçlardan bahsediyorum. 2022 yılında 27 milyarmış, bugün geldiğimizde bu şahlanma döneminde 274 milyar. Bu çok ciddi bir çöküştür, çok vahim ve son derece ciddi bir tablodur." sözlerini sarf etti.

Turizm sektöründe alarm zillerinin çaldığını ve rezervasyon iptallerinin arttığını anlatan Çömez, "Özellikle bu ayda yapılması beklenen rezervasyonlar da tamamen durduğu noktasında. Bu şu anlama geliyor: Önümüzdeki dönemde Türkiye'yi turizmde hiç de iyi olmayan bir yıl bekliyor ve maalesef bizim cari açığı azaltabilmek, dış ticaret açığını azaltabilmek için elimizde çok fazla enstrüman kalmadı." ifadelerini kullandı.

- "Evlatlarımıza karşı en büyük helallik borcumuzdur"

MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç ise 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılmaya hak kazanan A Milli Futbol Takımı'nı tebrik etti, Milli Takım'ın başarılarının devamını ve yolunun açık olmasını diledi.

Terörsüz Türkiye ile hedefin sadece silahların susması olmadığını vurgulayan Kılıç, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Terörsüz Türkiye demek, akşam ezanı okunduğunda evladı eve biraz gecikti diye bir annenin yüreğinin ağzına gelmemesi demektir. O kahpe kurşunların, karanlık pusuların gencecik yiğitlerimizi bizden koparmamasıdır. Ay yıldızlı al bayrağımızın gölgesinde, bu ülkenin sarp dağlarında artık silah seslerinin değil, sadece çoban çıngıraklarının, yayla türkülerinin çınlamasıdır. Şehirlerimizin parklarında bomba seslerinin değil, çocuk kahkahalarının yankılanması demektir, kardeşi kardeşe kırdırmak isteyenlere inat omuz omuza durmaktır.

İstiyoruz ki bu bereketli topraklar artık acıyla, ağıtla, kan ve gözyaşıyla anılmasın, üretimle coşsun, kardeşlikle büyüsün, huzurla taçlansın. Hiçbir hainin, hiçbir karanlık elin çocuklarımızın o tertemiz hayallerine, aydınlık yarınlarına uzanmaya cesareti bile olmasın. Bugün 'terör' denilen o zifiri karanlık gölgeyi bu güzelim coğrafyadan kazıyıp atmak sadece bir güvenlik meselesi değil bizim için. Bu, yarın gözlerinin içine bakacağımız evlatlarımıza karşı en büyük helallik borcumuzdur."

Amerika'da dünyanın en prestijli dergilerinden biri tarafından yakın zamanda Dünyanın En İyi 100 Yeri Listesi'nde Kapadokya'nın ve Nevşehir'den bir otelin yer aldığını hatırlatan Kılıç, bunun turizmdeki kaliteyi bir kez daha kanıtladığını ve herkesin göğsünü kabarttığını dile getirdi.

- "Bir 'genç bakanlığı'nın hayata geçmesi lazım"

DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, Muğla'nın Bodrum ilçesi açıklarında düzensiz göçmenleri taşıyan lastik botun batması sonucu 19 kişinin hayatını kaybettiğini hatırlattı. Ölen insanların kimsenin umurunda olmadığını savunan Temelli, "Akdeniz, adeta göçmen mezarlığına dönmüş durumda. Geri gönderme merkezleri ayrı bir vahşeti sergiliyor. Orada insanlara yapılan muameleleri biliyoruz. İnsanları İran'a göndermeye kalkıyoruz, onlar İran'a gittiğinde asılacaklar, bunu biliyoruz ama ısrarla bunda devam ediyoruz." görüşlerini aktardı.

Temelli, gençlerin Türkiye'nin doğusundaki illerden batıdaki illere göç ettiğini, batıda yer alan illerde yaşayan gençlerin ise Avrupa'ya göç etmek istediğini söyledi. Bunun gençlere yönelik politikalar olmamasından kaynaklandığını öne süren Temelli, "Gençlerin sorunlarına çözüm üretebilecek bir yasama, anlayış geliştirmemiz lazım. Bir 'genç bakanlığı'nın hayata geçmesi lazım." şeklinde konuştu.

- "Dünya Kupası'nda da başarıların devamını diliyoruz"

CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılmaya hak kazanan A Milli Futbol Takımı'nı tebrik etti. Günaydın, "Milli Takımımızın yeniden Dünya Kupası'na katılmasını sağlayan çocuklarımıza içten teşekkürlerimi sunmak isterim. Emeklerine sağlık. Dünya Kupası'na yeniden milli takım formasıyla katılmak heyecan verici olacak. Şüphesiz Dünya Kupası'nda da başarıların devamını diliyoruz." dedi.

Günaydın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, AK Parti TBMM Grup Toplantısı'nda darbelerle ilgili CHP'ye yönelik sözlerini eleştirdi.

27 Mayıs 1960 darbesinin, 12 Eylül 1980 darbesinin CHP tarafından yapılmadığını belirten Günaydın, 12 Eylül sonrası CHP'nin kapatıldığını söyledi. Günaydın, "Cumhuriyet Halk Partisi kapatıldı, Bülent Ecevit Zincirbozan'a gönderildi, mal varlıklarımıza el konuldu, siyasi yasaklar getirildi. Arkasından rahmetli (Bülent) Ecevit 3 kez darbecilere karşı çıktığı için Ulucanlar Cezaevi'ne konuldu. Ulucanlar Cezaevi'nde koğuşta yattığı yer belli, müzesi belli." diye konuştu.

Günaydın, 28 Şubat ile ilgili kendilerine yönelik sözleri de kabul etmediklerini belirtti.

- "15 Temmuz'daki son darbe girişimiyle hepsine haddi bildirildi"

AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılmaya hak kazanan A Milli Futbol Takımı'nı tebrik etti, Milli Takım'a başarılar diledi.

Türkiye'de yaşanan darbelerle ilgili CHP'ye yönelik eleştirilerde bulunan Usta, "Darbecilik, CHP'nin genelinde var maalesef. CHP tarihinde ezanın Türkçe okunması darbesine teşekkür, başörtülü vekilin Meclis'ten atılması gibi pek çok kara leke mevcut maalesef. Darbe zihniyetinin kendisini tarihsel ve ideolojik olarak en yakın bulduğu siyasal parti Cumhuriyet Halk Partisi'dir." dedi.

Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) 15 Temmuz darbe girişimini hatırlatan Usta, eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nu eleştirdi. Usta, şöyle konuştu:

"15 Temmuz 2016 darbe girişiminde FETÖ mensubu darbeciler Cumhurbaşkanımız Erdoğan'a suikast düzenlemek için harekete geçmişler, bütün ülkede bir dehşet saçmışlarken Genel Başkanınıza tanklar yolu açmış, güvenle ve emniyetle Belediye Başkanınızın evine gitmiş, kahvesini yudumlayarak da darbenin sonuçlanmasını izlemişti. Sonrasında da siz bu darbe için 'bir tiyatro' diyerek yine darbecilere destek olmaya devam ettiniz. Şu anda da yine FETÖ'cülerin kullandığı argümanları kullanarak aynı zihniyetle, aynı anlayışla yolunuza devam ediyorsunuz.

CHP, İnönü'yü ve kendi genel başkanlarını, kendi tarihini bilmeden darbeler tarihini anlatmaya kalkışırsa işte böyle bir durum ortaya çıkar. Biz bunlarla uğraşmak istemiyoruz. Türkiye'nin darbeler tarihi kapandı, 15 Temmuz'daki son darbe girişimiyle hepsine haddi bildirildi ve bunlara artık bir daha böyle bir girişimde bulunamayacağı çok net bir tavırla söylendi. Türkiye darbeler tarihinden başarıyla çıkmayı başarmış bir AK Parti iktidarıyla çok şükür yoluna devam ediyor."

Genel Kurulda AK Parti Grup Başkanvekili Usta ile CHP Grup Başkanvekili Günaydın arasında darbe tartışması yaşanması üzerine Meclis Başkanvekili Bekir Bozdağ, birleşime ara verdi. Aranın ardından görüşmelere devam edildi.

Öte yandan, A Milli Futbol Takımı'nın başarısı dolayısıyla AK Parti Grup Başkanvekili Usta ile bazı AK Parti milletvekillerinin Milli Takım atkısı taktıkları görüldü.

Genel Kurul'da, Yeni Yol Partisi'nin "İran'a yönelik saldırılar neticesinde Türkiye'nin mevcut politika ve uygulamaları", İYİ Parti'nin "İran'a yönelik askeri müdahalenin Türkiye ekonomisi ve gıda enflasyonu üzerindeki etkisi", DEM Parti'nin "Gıda enflasyonunda artışın nedenleri ve çözüm yolları" ve CHP'nin "Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmamasına" ilişkin grup önerileri ayrı ayrı görüşüldü.

Partisinin grup önerisi üzerinde söz alan CHP Genel Başkan Yardımcısı ve İzmir Milletvekili Gökçe Gökçen, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına uyulmamasıyla Anayasa'nın bazı maddelerinin ihlal edildiğini savundu.

Gökçen, "Hukuk devletini ve yargı sistemini temelinden sarsan bu krizin etkilerinin araştırılması ve bir an önce çözülmesi için Meclis araştırması açılmasını öneriyor, desteklerinizi bekliyoruz." diye konuştu.

Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili Birol Aydın, "adaletin, iktidarın ihtiyacına göre şekil alamayacağını ve adaletin dönemsel olamayacağını" söyledi.

"Türkiye olarak biz AİHM başvurularında dünya birincisiyiz, bizim ardımızdan Rusya gelmektedir." diyen Aydın, tarafı olunan sözleşmelerin gereğinin yerine getirilmesinin adil, doğru, zorunlu ve gerekli olduğunu dile getirdi.

İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun, AİHM kararlarının uygulanmamasının, devletin kendi anayasal düzeninin ve kendi hukuk güvenliği ilkesinin tartışmalı hale getirilmesi anlamına geleceğini belirtti.

AİHM kararlarının uygulanmasının tercih değil, anayasal ve uluslararası bir zorunluluk olduğunu anlatan Olgun, "Yapılması gereken açıktır: Anayasa Mahkemesi kararları ve AİHM kararları derhal, eksiksiz, samimiyetle uygulanmalıdır." ifadelerini kullandı.

DEM Parti Mersin Milletvekili Ali Bozan, eski HDP Eş Genel Başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ'ın "haksız yere cezaevinde olduğunu" ileri sürdü.

"Türkiye'de yargının bağımsız olmadığını" iddia eden Bozan, "Gelin, Selahattin Demirtaş'ı, Osman Kavala'yı, Can Atalay'ı, Tayfun Kahraman'ı, Figen Yüksekdağ'ı serbest bırakın ve o komisyonda attığınız imzanın gereğini yerine getirin." sözlerini sarf etti.

- "Tüm üye ülkeler bakımından kararların icra ortalaması yüzde 79,47 iken, Türkiye bakımından yüzde 90,20'dir"

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, CHP'nin grup önerisinin "hukuk devleti hassasiyeti" görüntüsü altında, "Türkiye'yi uluslararası alanda tartışmalı göstermeye dönük siyasi bir çabanın Meclis zeminine taşınmasından ibaret olduğunu" belirtti.

Anayasa'da görülmekte olan davalar hakkında yasama meclisinde görüşme yapılamayacağının açıkça hükme bağlandığını anlatan Yüksel, "Bağlayıcı olan kararların uygulanmaması şeklinde genel sonuçlar çıkaran bu önerge, hukuk sistemimiz açısından doğru bir değerlendirme ortaya koymamaktadır." dedi.

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi verilerinin, Türkiye'nin AİHM kararlarını uygulama konusundaki hassasiyetini açıkça ortaya koyduğunu vurgulayan Yüksel, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

"Tüm üye ülkeler bakımından kararların icra ortalaması yüzde 79,47 iken, Türkiye bakımından bu oran yüzde 90,20'dir. Bu tablo, Avrupa Konseyinin kurucu üyelerinden biri olan Türkiye'nin AİHM kararlarını üye ülkeler ortalamasının üzerinde bir dikkat ve titizlikle uyguladığını göstermektedir. Bu nedenlerle hukuken isabetli bir değerlendirme içermeyen söz konusu Meclis araştırması önergesine ret oyu verilmesini saygıyla arz ediyorum."

Görüşmelerin ardından yapılan oylamalarda CHP, DEM Parti, İYİ Parti ve Yeni Yol Partisi'nin gündeme ilişkin grup önerileri kabul edilmedi.

Genel Kurul'da, ekonomiye ilişkin düzenlemeleri de içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine geçildi.