2011-01-06 - 14:04
TBMM Genel Kurulu Başkanvekili Nevzat Pakdil başkanlığında toplandı. AK Parti Ankara Milletvekili Zeynep Dağı, CHP Antalya Milletvekili Tayfur Süner ve MHP Osmaniye Milletvekili Osman Coşkun gündem dışı söz aldı. Daha sonra Radyo ve Televizyonların
Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun Tasarısı'nın 10 maddesi daha kabul
edildi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız,
Türkiye'nin her geçen gün büyüdüğünü ve geliştiğini, siyasi istikrarın getirdiği
büyümeyle birlikte enerji yapılanmasını da sağlamaları gerektiğini söyledi.
TBMM Genel Kurulu Başkanvekili Nevzat Pakdil başkanlığında toplandı.
Demokrat Parti'nin (DP) kuruluş yıldönümü dolayısıyla gündem dışı konuşma
yapan AK Parti Ankara Milletvekili Zeynep Dağı, DP'nin, bugün açısından
''demokrasi kültür ve geleneğinin rehberi niteliğinde'' olduğunu ifade etti.
Dağı, DP'nin iktidara gelmesinin tek parti döneminin tasfiyesi
niteliğinde olduğunu belirtti.
CHP Antalya Milletvekili Tayfur Süner, Antalya Akseki'de HES inşaatı
sırasında gördüğü tahribatın ''insanın vicdanını kararttığını'' söyledi. 3 yüz
yıllık, 5 yüz yıllık ağaçların toprağa gömüldüğünü savunan Süner, ''Biz HES'lere
karşı değiliz ama yerinde, zamanında ve çevre düzenlemesi dikkate alınarak
HES'ler yapılmalı'' dedi.
Süner, ''Daha fazla doğayı ve çevreyi tahrip etmeden Çevre ve Orman
Bakanı istifa etmeli, o makamdan ayrılmalı'' diye konuştu.
Gündem dışı konuşmaya cevap veren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner
Yıldız, Çevre ve Orman Bakanının son derece çalışkan ve gayretli olduğunu,
HES'lerle ilgili çalışmalarının da ortada bulunduğunu dile getirdi.
Çevre ve Orman Bakanı'nın hem milli parklar, hem yeşil hem de çevreyle
ilgili ''hassasiyetinin olmadığını'' söylemenin ''çok ciddi haksızlık'' olacağını
belirten Yıldız, ''(Bu güzel yere HES yapılır mı?) diyorsunuz. Türkiye'nin güzel
olmayan yeri var mı?'' diye sordu.
Enerji santrali kurulmaksızın bir büyümenin olamayacağını dile getiren
Yıldız, ''Türkiye büyüyor, gelişiyor. Siyasi istikrarın getirdiği büyümenin
karşılanacağı enerji yapılanmasını sağlamamız lazım'' dedi.
Yıldız, müteahhitlerin çevreye, ortama dikkat ederek çalışmalarını
tamamlamak zorunda olduklarını dile getirerek, ''Enerjide yerli kaynaklarımızı
yeşile, doğaya dikkat ederek harekete geçireceğiz. Bu mümkün. Ama siz hiçbir
şekilde bu su kaynaklarını kullanabileceğimiz bir tarz oluşturmuyorsunuz'' diye
konuştu.
Enerjide ithalata olan olan bağımlılığı azaltmak için HES'lerin yeterince
harekete geçirilmesi gerektiğini belirten Yıldız, bu bağımlılığın alternatif
enerji kaynaklarıyla düşürüleceğini kaydetti.
Yıldız, ''Çevre ve yeşil, Türkiye'nin bütün zenginlikleriyle birlikte
değerlendirilmeli'' dedi.
MHP Osmaniye Milletvekili Osman Coşkun da Osmaniye'nin kurtuluşu
dolayısıyla gündem dışı konuşma yaptı.
TBMM Genel Kurulu'nda, Radyo ve Televizyonların
Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun Tasarısı'nın 10 maddesi daha kabul
edildi.
Tasarının, 29 maddeden oluşan birinci bölümündeki 10 maddesi daha kabul
edildi. Kabul edilen maddelere göre, yayın hizmetleri; Türkiye Cumhuriyeti
Devleti'nin varlık ve bağımsızlığına, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez
bütünlüğüne, Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı olamayacak; ırk, dil, din,
cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik
edemeyecek veya toplumda nefret duyguları oluşturamayacak; terörü övemeyecek ve
teşvik edemeyecek, terör örgütlerini güçlü veya haklı gösteremeyecek.
Yayınlar, çocuklara karşı istismar ve şiddeti özendiremeyecek; güçsüzlere
ve özürlülere karşı ayrımcılık, istismar ve şiddeti teşvik edemeyecek; alkol,
tütün ürünleri ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı madde kullanımı ile kumar
oynamayı özendirici nitelikte olamayacak. Yayınlar, müstehcen olamayacak;
cinsiyet eşitliğine ters düşen, kadınlara yönelik baskıları teşvik eden ve kadını
istismar eden programlar içeremeyecek; şiddeti özendirici veya kanıksatıcı
olamayacak.
Reçeteye tabi olmayan ilaçlar ve tedavilerin reklamları, dürüstlük ilkesi
çerçevesinde gerçeği yansıtan ve doğrulanması mümkün unsurlardan oluşacak şekilde
hazırlanacak.
Sinema ve televizyon için yapılmış filmler ile haber bültenleri,
planlanan yayın süreleri 30 dakikadan fazla olması halinde, her 30 dakikalık
yayın süresi için bir kez olmak üzere, reklam ve tele-alışverişle kesilebilecek.
Dini tören yayını içine, hiçbir şekilde reklam ve tele-alışveriş yayını
yerleştirilemeyecek. Alkol ve tütün ürünleri için hiçbir şekilde ticari iletişime
izin verilemeyecek.
Bir program tamamen veya kısmen destek görmüşse, bu husus programın
başında, program içindeki reklam kuşaklarına giriş ve çıkışta ve programın
sonunda uygun ibarelerle belirtilecek.
Yayın hizmetlerinde, genel veya tematik içerikli yayın yapılabilecek.
Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yayın lisansı başvurusu sırasında yayınlarının
türünü Üst Kurula yazılı olarak bildirecek. Üst Kurul tarafından bu kuruluşlara
verilecek yayın lisans belgesinde yayının türü açıkça belirtilecek.
Televizyon kuruluşları, çocuk yayınlarında çizgi filmlere yer vermeleri
halinde, çizgi filmlerin en az yüzde 20'si, diğer çocuk programlarının en az
yüzde 40'ı Türkçe üretilmiş olacak.
Milletvekilleri, maddeler üzerinde verdikleri önergeler üzerinde
görüşlerini dile getirdi.
CHP Konya Milletvekili Atilla Kart, yabancı sermayeye ideolojik olarak
karşı olmadıklarını belirterek, ''Yatırım, istihdam getiriyorsa buyursun gelsin
ama sizin yaptığınız, Türkiye'nin iletişiminin, güvenliğinin kuşatma altına
alınmasıdır'' dedi.
''Telekom ile başlayan sürecin alt, yan ayaklarının bu tasarıyla
oluşturulduğunu'' öne süren Kart, ''Böylesine ağır bir vebal ile karşı
karşıyasınız'' uyarısında bulundu.
MHP İzmir Milletvekili Şenol Bal, çıkarılan Vakıflar Kanunu ile azınlık
vakıflarına bir çok hak getirildiğini belirterek, ''Lozan'ı deldiniz'' dedi.
Bal, hükümetin Batı Trakya'daki soydaşlara yönelik politikalarını
eleştirerek, ''Sayın Arınç; gözyaşlarınızı, Batı Trakya'daki kardeşlerimizin için
de akıtınız'' diye konuştu.
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, Bal'ın konuşması
üzerine söz talebinde bulunarak, şunları kaydetti:
''Sayın Bal talihsiz bir konuşma yaptı. Çünkü ben Batı Trakya meselesine
hayatımı vakfetmiş bin insanım. 1995 yılında milletvekili olduğum gün, TBMM'de
kurulan Batı Trakya Dayanışma Grubu üyesi olmuştum. Sırf bu gruba girdiğim için
Yunanistan'da Stohos Gazetesi beni kara listeye almış ve hedefe koymuştu. Bu sene
temmuz ayında üç gün Batı Trakya'yı ziyaret ettim. Hanımefendiye de tavsiye
ederim, orada milletvekillerimizle, seçilmiş müftülerimizle toplantılar
gerçekleştirdim, ziyaretler yaptım. Bu toplantılarda, ziyaretlerde hanımefendinin
söylemek istediği gibi hiçbir eleştiriyle karşılaşmadım. Batı Trakya, bizim
kardeşlerimizin bulunduğu, yüzyıllardır medeniyetimizin, kültür ve tarih
varlıklarımızın hala canlı yaşadığı güzel insanlarımızın bulunduğu bir yerdir.
Onlarla manevi ve maddi irtibatımızı da hiç kesmiyoruz.''
MHP Tokat Milletvekili Reşat Doğru, tasarının reçetesiz ilaçların
reklamının yapılmasıyla ilgili maddeyi eleştirdi.
Doğru, ''Bu madde geçerse televizyon kanallarını hepsinde bununla ilgili
müthiş bir reklam kampanyası başlayacak ve iş işten geçmiş olacak'' dedi.
MHP'nin bu maddenin tasarıdan çıkarılmasıyla ilgili önergesi kabul
edilmedi.
TBMM Genel Kurulu'nda, Radyo ve Televizyonların
Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun Tasarısı'nın birinci bölümü kabul
edildi.
''Temel yasa'' olarak görüşülen tasarının kabul edilen birinci
bölümündeki maddelere göre, Türkçe dışındaki dil ve lehçelerde de yayın
yapılabilecek.
Milli güvenliğin açıkça gerekli kıldığı hallerde veya kamu düzeninin
ciddi şekilde bozulmasının kuvvetle muhtemel olduğu durumlarda Başbakan veya
görevlendireceği Bakan, geçici yayın yasağı getirebilecek.
Yayın durdurma kararına karşı Danıştayda iptal davası açılabilecek.
Danıştay, bu davalara öncelikli olarak bakacak ve yürütmenin durdurulması
talebini 48 saat içerisinde karara bağlayacak.
Yayın hizmetleri, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin varlık ve
bağımsızlığına, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke
ve inkılaplarına aykırı olamayacak; ırk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve
mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik edemeyecek veya toplumda
nefret duyguları oluşturamayacak; terörü övemeyecek ve teşvik edemeyecek, terör
örgütlerini güçlü veya haklı gösteremeyecek.
Yayınlar, çocuklara karşı istismar ve şiddeti özendiremeyecek; güçsüzlere
ve özürlülere karşı ayrımcılık, istismar ve şiddeti teşvik edemeyecek; alkol,
tütün ürünleri ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı madde kullanımı ile kumar
oynamayı özendirici nitelikte olamayacak. Yayınlar, müstehcen olamayacak;
cinsiyet eşitliğine ters düşen, kadınlara yönelik baskıları teşvik eden ve kadını
istismar eden programlar içeremeyecek; şiddeti özendirici veya kanıksatıcı
olamayacak.
Reçeteye tabi olmayan ilaçlar ve tedavilerin reklamları, dürüstlük ilkesi
çerçevesinde gerçeği yansıtan ve doğrulanması mümkün unsurlardan oluşacak şekilde
hazırlanacak.
Sinema ve televizyon için yapılmış filmler ile haber bültenleri,
planlanan yayın süreleri 30 dakikadan fazla olması halinde, her 30 dakikalık
yayın süresi için bir kez olmak üzere, reklam ve tele-alışverişle kesilebilecek.
Dini tören yayını içine, hiçbir şekilde reklam ve tele-alışveriş yayını
yerleştirilemeyecek. Alkol ve tütün ürünleri için hiçbir şekilde ticari iletişime
izin verilemeyecek.
Bir program tamamen veya kısmen destek görmüşse, bu husus programın
başında, program içindeki reklam kuşaklarına giriş ve çıkışta ve programın
sonunda uygun ibarelerle belirtilecek.
Yayın hizmetlerinde, genel veya tematik içerikli yayın yapılabilecek.
Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yayın lisansı başvurusu sırasında yayınlarının
türünü Üst Kurula (RTÜK) yazılı olarak bildirecek. Üst Kurul tarafından bu
kuruluşlara verilecek yayın lisans belgesinde yayının türü açıkça belirtilecek.
Televizyon kuruluşları, çocuk yayınlarında çizgi filmlere yer vermeleri
halinde, çizgi filmlerin en az yüzde 20'si, diğer çocuk programlarının en az
yüzde 40'ı Türkçe üretilmiş olacak.
Üst Kurul, toplum için büyük önem arz eden ulusal ve uluslararası
olayları; ülke geneline şifresiz ve ücretsiz yayın yapan televizyon kanallarından
canlı veya banttan yayınlanmasını temin etmek amacıyla önemli olaylar listesi
hazırlayarak ilan edecek.
Önemli olayları yayınlayacak televizyonlar, listede yer alan olayları
ülke geneline şifresiz ve ücretsiz olarak yayınlayacak.
Gerçek ve tüzel kişiler, kendileri hakkında şeref ve haysiyetlerini ihlal
edici veya gerçeğe aykırı yayın yapılması halinde, yayın tarihinden itibaren 60
gün içinde, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmamak ve suç
unsuru içermemek kaydıyla, düzeltme ve cevap yazısını ilgili medya kuruluşuna
gönderecek. Medya kuruluşları, düzeltme ve cevap yazılarını aldıkları tarihten
itibaren en geç 7 gün içinde yayınlayacaklar.
Belirtilen süre içinde yayınlanmaması halinde, kişi, düzeltme ve cevabın
yayınlandığı tarihten itibaren 10 gün içinde mahkemeden cevap ve düzeltmenin
yayınlanmasına karar verilmesini isteyebilecek.
Yayın lisansı; münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti
sunmak amacıyla kurulmuş anonim şirketlere verilecek. Aynı şirket ancak bir
radyo, bir televizyon ve bir isteğe bağlı yayın hizmeti sunabilecek.
Siyasi partiler, sendikalar, meslek kuruluşları, kooperatifler,
birlikler, dernekler, vakıflar, mahalli idareler ve bunlar tarafından kurulan
veya bunların doğrudan veya dolaylı ortak oldukları şirketler ile sermaye
piyasası kurumları ve bu aracı kurumlara doğrudan veya dolaylı ortak olan gerçek
ve tüzel kişilere yayın lisansı verilemeyecek. Bu kuruluşlar, medya hizmet
sağlayıcı kuruluşlara doğrudan veya dolaylı ortak olamayacak.
Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarının hisseleri nama yazılı olacak.
Herhangi bir kişi lehine intifa senedi ihdas edilemeyecek.
Bir gerçek veya tüzel kişi doğrudan veya dolaylı olarak en fazla dört
karasal yayın lisansına sahip medya hizmet sağlayıcı kuruluşa ortak olabilecek.
Ancak, bir gerçek veya tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı hisse sahibi olduğu
medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarının yıllık toplam ticari iletişim geliri,
sektörün toplam ticari iletişim gelirinin yüzde 30'unu geçemeyecek.
Bir medya kuruluşunda toplam yabancı sermaye payı ödenmiş sermayenin
yüzde 50'sini geçemeyecek. Yabancı bir gerçek veya tüzel kişi, en fazla iki medya
hizmet sağlayıcı kuruluşa doğrudan ortak olabilecek. Yerli veya yabancı
hissedarlar hiçbir şekilde imtiyazlı hisse senedine sahip olamayacak.
Şirket devir veya birleşme işlemlerinden önce Üst Kuruldan gerekli bilgi
ve belgelerle izin alınması ve devir veya birleşme işleminin gerçekleşmesinden
sonra 30 gün içinde Üst Kurula bildirimi zorunlu olacak.
İlgili mevzuata uyulması ve kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı olmamak
şartıyla, her türlü ad ve bu adı tasvir eden blok grafikler logo olarak, sesli
duyurular ise çağrı işareti olarak kullanılabilecek. Logo ve çağrı işaretlerinin
Üst Kurul nezdinde tescili zorunlu olacak. Medya hizmet sağlayıcıları, logo ve
çağrı işaretlerini Üst Kurulun izniyle değiştirebilecek.
Medya hizmet sağlayıcıları, ortak denetimle özdenetim mekanizmalarının
oluşturulması, izleyici ve dinleyicilerden ulaşan şikayetlerin değerlendirilip
kuruluşun yayın kuruluna sunulması ve sonuçlarının takip edilmesi amacıyla en az
10 yıllık mesleki tecrübeye sahip bir izleyici temsilcisi görevlendirecek.
Özel medya kuruluşları, yaptıkları her yayının kaydını bir yıl süreyle
saklayacaklar. Kayıtları kullanmak isteyen kişi ve kuruluşlar, Üst Kurula
ücretini ödeyerek bir kopya alabilecek.
RTÜK, kurula tahsis edilen frekans bantları çerçevesinde, televizyon
kanal ve radyo frekans planlamalarını yapacak. Frekans planlarında ulusal,
bölgesel ve yerel karasal yayın ağlarının sayıları ve türleri ile sayısal
yayınlar için multipleks sayıları belirlenecek.
Karasal televizyon ve karasal radyo yayınları için uygun görülen kanal ve
frekanslar ile karasal sayısal yayınlar için uygun görülen sayıda multipleks
kapasitesi TRT'ye tahsis edilecek. Bu kuruma tahsis edilen frekans kapasitesi ile
en az 4 karasal televizyon ve 4 karasal radyo yayını yapılacak. Tahsis tarihinden
itibaren 2 yıl içinde kullanılmayan veya kullanımına son verilen kanal ve
frekanslar, Üst Kurul tarafından yeniden değerlendirilecek.
Kamu kurumlarının ikaz duyuru ve eğitim maksadıyla karasal radyo veya
televizyon yayın yapma talebinde bulunmaları halinde, bu talepler yapılacak
protokol çerçevesinde TRT'den hizmet alınarak karşılanacak. Düzenleme yürürlüğe
girdiği tarihte, kanunlarında radyo ve televizyon yayın yapabileceklerine ilişkin
hüküm bulanan kamu kurum ve kuruluşlarından TRT tarafından ücret alınmayacak. TRT
haricindeki kamu kurumlarına kanal, frekans veya multipleks kapasitesi tahsisi
yapılmayacak.
Karasal radyo yayınları için frekans planları esas alınarak yapılacak
sıralama ihalesi sonucuna göre, medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara radyo frekansı
veya multipleks kapasitesi tahsis edilecek.
Sayısal televizyon frekans planı esas alınarak yapılacak sıralama ihalesi
sonucuna göre, medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara multipleks kapasitesi tahsis
edilecek. Karasal yayın lisansı alan kuruluşlar, en geç 2 yıl içinde, kendilerine
tahsis edilen kanal, multipleks kapasitesi veya frekansların tümünden yayına
geçmek zorunda olacak.
Karasal ortamdan yapılacak radyo ve televizyon yayın hizmeti için tahsis
edilen kanal, multipleks kapasitesi ve radyo frekansları için, kamu ve özel medya
hizmet sağlayıcı kuruluşlardan yıllık kullanım ücreti alınacak. Bu ücreti, söz
konusu yayının nüfusa bağlı kapsama alanı, türü, verici gücü, frekansın bulunduğu
bant ve yayının yapıldığı yerleşim biriminin ekonomik gelişmişlik seviyesi gibi
kıstaslar esas alınarak Üst Kurul tarafından belirlenecek.
Özel medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar, Üst Kurulca kendilerine tahsis
edilen televizyon kanalı, multipleks kapasitesi ile radyo frekanslarından
yapacakları yayınlarını, tek bir verici tesis ve işletim şirketince kurulan ve
işletilen radyo ve televizyon verici tesislerinden yapmak zorunda olacak.
Karasal yayın lisansına sahip kuruluşlarca ortak kurulan verici tesis ve
işletim şirketinin uyması gereken şartlar Üst Kurulca belirlenecek. Şartları
yerine getiren tek bir verici tesis ve işletim şirketine yayın iletim yetkisi
verilecek. Bu verici tesis ve işletim şirketine ortak olacakların hisse oranı,
yüzde 10'u geçemeyecek.
Verici tesis ve işletim şirketi, Üst Kuruldan karasal yayın lisansı almış
tüm kuruluşlara, tarafsızlık ve hakkaniyet ölçülerinde, makul ve ayrımcılık
içermeyecek koşullarda hizmet vermek zorunda olacak.
Kurulmasına izin verilen radyo ve televizyon verici tesisleri Üst Kurul
tarafından denetlenecek. Verici tesis ve işletim şirketinin izin şartlarını ihlal
etmesi ve Üst Kurulca yapılan uyarıya rağmen aykırılığın giderilmemesi durumunda
şirkete 100 bin liradan 300 bin liraya kadar ceza uygulanacak.
Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar, kablo, uydu, karasal ve benzeri
ortamlardan yayın yapabilmeleri için her bir yayın tekniği ve ortamına ilişkin,
Üst Kuruldan ayrı ayrı lisans almak zorunda olacak. Lisansın hangi yayın tekniği
ve ortamına ilişkin verildiği lisans belgesinde açıkça belirtilecek. Farklı yayın
teknikleri ve ortamlarından aynı anda yayın yapmak isteyen kuruluşlar, her yayın
tekniği ve ortamı için ayrı lisans alacak ve eş zamanlı yayın yapacaklar.
Yayın lisans süresi 10 yıl olacak. Lisans süresi sonunda boşalan karasal
yayın kapasitesi, Üst Kurulca yeniden ihale edilecek.
Üst Kurulun karasal yayın lisansı verdiği bir kuruluş, bu lisans
haklarını devredemeyecek. Yayın faaliyetine devam etmeme kararı alan kuruluş,
lisansını üst Kurula iade edecek.
Multipleks işletmecileri, radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın
hizmetlerinin iletimi alanında sadece Üst Kuruldan karasal yayın lisansı almış
kuruluşlara hizmet verebilecek.
Bu işletmeciler, Üst Kurulca durdurulmasına karar verilen yayınların
iletimini durdurmak zorunda olacak. Yapılan uyarıya rağmen bu yayınları iletmeye
devam eden multipleks işletmecilerinin yayın iletim yetkisi, Üst Kurul tarafından
iptal edilecek. Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar, multipleks işletmelere ortak
olabilecek.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından elektronik haberleşme
hizmetlerini sunmak üzere yetkilendirilen platform işletmecileri, medya hizmet
sağlayıcı kuruluşlara tarafsız olarak hizmet vermek zorunda olacak.
(18.52)
Türkiye'nin her geçen gün büyüdüğünü ve geliştiğini, siyasi istikrarın getirdiği
büyümeyle birlikte enerji yapılanmasını da sağlamaları gerektiğini söyledi.
TBMM Genel Kurulu Başkanvekili Nevzat Pakdil başkanlığında toplandı.
Demokrat Parti'nin (DP) kuruluş yıldönümü dolayısıyla gündem dışı konuşma
yapan AK Parti Ankara Milletvekili Zeynep Dağı, DP'nin, bugün açısından
''demokrasi kültür ve geleneğinin rehberi niteliğinde'' olduğunu ifade etti.
Dağı, DP'nin iktidara gelmesinin tek parti döneminin tasfiyesi
niteliğinde olduğunu belirtti.
CHP Antalya Milletvekili Tayfur Süner, Antalya Akseki'de HES inşaatı
sırasında gördüğü tahribatın ''insanın vicdanını kararttığını'' söyledi. 3 yüz
yıllık, 5 yüz yıllık ağaçların toprağa gömüldüğünü savunan Süner, ''Biz HES'lere
karşı değiliz ama yerinde, zamanında ve çevre düzenlemesi dikkate alınarak
HES'ler yapılmalı'' dedi.
Süner, ''Daha fazla doğayı ve çevreyi tahrip etmeden Çevre ve Orman
Bakanı istifa etmeli, o makamdan ayrılmalı'' diye konuştu.
Gündem dışı konuşmaya cevap veren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner
Yıldız, Çevre ve Orman Bakanının son derece çalışkan ve gayretli olduğunu,
HES'lerle ilgili çalışmalarının da ortada bulunduğunu dile getirdi.
Çevre ve Orman Bakanı'nın hem milli parklar, hem yeşil hem de çevreyle
ilgili ''hassasiyetinin olmadığını'' söylemenin ''çok ciddi haksızlık'' olacağını
belirten Yıldız, ''(Bu güzel yere HES yapılır mı?) diyorsunuz. Türkiye'nin güzel
olmayan yeri var mı?'' diye sordu.
Enerji santrali kurulmaksızın bir büyümenin olamayacağını dile getiren
Yıldız, ''Türkiye büyüyor, gelişiyor. Siyasi istikrarın getirdiği büyümenin
karşılanacağı enerji yapılanmasını sağlamamız lazım'' dedi.
Yıldız, müteahhitlerin çevreye, ortama dikkat ederek çalışmalarını
tamamlamak zorunda olduklarını dile getirerek, ''Enerjide yerli kaynaklarımızı
yeşile, doğaya dikkat ederek harekete geçireceğiz. Bu mümkün. Ama siz hiçbir
şekilde bu su kaynaklarını kullanabileceğimiz bir tarz oluşturmuyorsunuz'' diye
konuştu.
Enerjide ithalata olan olan bağımlılığı azaltmak için HES'lerin yeterince
harekete geçirilmesi gerektiğini belirten Yıldız, bu bağımlılığın alternatif
enerji kaynaklarıyla düşürüleceğini kaydetti.
Yıldız, ''Çevre ve yeşil, Türkiye'nin bütün zenginlikleriyle birlikte
değerlendirilmeli'' dedi.
MHP Osmaniye Milletvekili Osman Coşkun da Osmaniye'nin kurtuluşu
dolayısıyla gündem dışı konuşma yaptı.
TBMM Genel Kurulu'nda, Radyo ve Televizyonların
Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun Tasarısı'nın 10 maddesi daha kabul
edildi.
Tasarının, 29 maddeden oluşan birinci bölümündeki 10 maddesi daha kabul
edildi. Kabul edilen maddelere göre, yayın hizmetleri; Türkiye Cumhuriyeti
Devleti'nin varlık ve bağımsızlığına, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez
bütünlüğüne, Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı olamayacak; ırk, dil, din,
cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik
edemeyecek veya toplumda nefret duyguları oluşturamayacak; terörü övemeyecek ve
teşvik edemeyecek, terör örgütlerini güçlü veya haklı gösteremeyecek.
Yayınlar, çocuklara karşı istismar ve şiddeti özendiremeyecek; güçsüzlere
ve özürlülere karşı ayrımcılık, istismar ve şiddeti teşvik edemeyecek; alkol,
tütün ürünleri ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı madde kullanımı ile kumar
oynamayı özendirici nitelikte olamayacak. Yayınlar, müstehcen olamayacak;
cinsiyet eşitliğine ters düşen, kadınlara yönelik baskıları teşvik eden ve kadını
istismar eden programlar içeremeyecek; şiddeti özendirici veya kanıksatıcı
olamayacak.
Reçeteye tabi olmayan ilaçlar ve tedavilerin reklamları, dürüstlük ilkesi
çerçevesinde gerçeği yansıtan ve doğrulanması mümkün unsurlardan oluşacak şekilde
hazırlanacak.
Sinema ve televizyon için yapılmış filmler ile haber bültenleri,
planlanan yayın süreleri 30 dakikadan fazla olması halinde, her 30 dakikalık
yayın süresi için bir kez olmak üzere, reklam ve tele-alışverişle kesilebilecek.
Dini tören yayını içine, hiçbir şekilde reklam ve tele-alışveriş yayını
yerleştirilemeyecek. Alkol ve tütün ürünleri için hiçbir şekilde ticari iletişime
izin verilemeyecek.
Bir program tamamen veya kısmen destek görmüşse, bu husus programın
başında, program içindeki reklam kuşaklarına giriş ve çıkışta ve programın
sonunda uygun ibarelerle belirtilecek.
Yayın hizmetlerinde, genel veya tematik içerikli yayın yapılabilecek.
Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yayın lisansı başvurusu sırasında yayınlarının
türünü Üst Kurula yazılı olarak bildirecek. Üst Kurul tarafından bu kuruluşlara
verilecek yayın lisans belgesinde yayının türü açıkça belirtilecek.
Televizyon kuruluşları, çocuk yayınlarında çizgi filmlere yer vermeleri
halinde, çizgi filmlerin en az yüzde 20'si, diğer çocuk programlarının en az
yüzde 40'ı Türkçe üretilmiş olacak.
Milletvekilleri, maddeler üzerinde verdikleri önergeler üzerinde
görüşlerini dile getirdi.
CHP Konya Milletvekili Atilla Kart, yabancı sermayeye ideolojik olarak
karşı olmadıklarını belirterek, ''Yatırım, istihdam getiriyorsa buyursun gelsin
ama sizin yaptığınız, Türkiye'nin iletişiminin, güvenliğinin kuşatma altına
alınmasıdır'' dedi.
''Telekom ile başlayan sürecin alt, yan ayaklarının bu tasarıyla
oluşturulduğunu'' öne süren Kart, ''Böylesine ağır bir vebal ile karşı
karşıyasınız'' uyarısında bulundu.
MHP İzmir Milletvekili Şenol Bal, çıkarılan Vakıflar Kanunu ile azınlık
vakıflarına bir çok hak getirildiğini belirterek, ''Lozan'ı deldiniz'' dedi.
Bal, hükümetin Batı Trakya'daki soydaşlara yönelik politikalarını
eleştirerek, ''Sayın Arınç; gözyaşlarınızı, Batı Trakya'daki kardeşlerimizin için
de akıtınız'' diye konuştu.
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, Bal'ın konuşması
üzerine söz talebinde bulunarak, şunları kaydetti:
''Sayın Bal talihsiz bir konuşma yaptı. Çünkü ben Batı Trakya meselesine
hayatımı vakfetmiş bin insanım. 1995 yılında milletvekili olduğum gün, TBMM'de
kurulan Batı Trakya Dayanışma Grubu üyesi olmuştum. Sırf bu gruba girdiğim için
Yunanistan'da Stohos Gazetesi beni kara listeye almış ve hedefe koymuştu. Bu sene
temmuz ayında üç gün Batı Trakya'yı ziyaret ettim. Hanımefendiye de tavsiye
ederim, orada milletvekillerimizle, seçilmiş müftülerimizle toplantılar
gerçekleştirdim, ziyaretler yaptım. Bu toplantılarda, ziyaretlerde hanımefendinin
söylemek istediği gibi hiçbir eleştiriyle karşılaşmadım. Batı Trakya, bizim
kardeşlerimizin bulunduğu, yüzyıllardır medeniyetimizin, kültür ve tarih
varlıklarımızın hala canlı yaşadığı güzel insanlarımızın bulunduğu bir yerdir.
Onlarla manevi ve maddi irtibatımızı da hiç kesmiyoruz.''
MHP Tokat Milletvekili Reşat Doğru, tasarının reçetesiz ilaçların
reklamının yapılmasıyla ilgili maddeyi eleştirdi.
Doğru, ''Bu madde geçerse televizyon kanallarını hepsinde bununla ilgili
müthiş bir reklam kampanyası başlayacak ve iş işten geçmiş olacak'' dedi.
MHP'nin bu maddenin tasarıdan çıkarılmasıyla ilgili önergesi kabul
edilmedi.
TBMM Genel Kurulu'nda, Radyo ve Televizyonların
Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun Tasarısı'nın birinci bölümü kabul
edildi.
''Temel yasa'' olarak görüşülen tasarının kabul edilen birinci
bölümündeki maddelere göre, Türkçe dışındaki dil ve lehçelerde de yayın
yapılabilecek.
Milli güvenliğin açıkça gerekli kıldığı hallerde veya kamu düzeninin
ciddi şekilde bozulmasının kuvvetle muhtemel olduğu durumlarda Başbakan veya
görevlendireceği Bakan, geçici yayın yasağı getirebilecek.
Yayın durdurma kararına karşı Danıştayda iptal davası açılabilecek.
Danıştay, bu davalara öncelikli olarak bakacak ve yürütmenin durdurulması
talebini 48 saat içerisinde karara bağlayacak.
Yayın hizmetleri, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin varlık ve
bağımsızlığına, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke
ve inkılaplarına aykırı olamayacak; ırk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve
mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik edemeyecek veya toplumda
nefret duyguları oluşturamayacak; terörü övemeyecek ve teşvik edemeyecek, terör
örgütlerini güçlü veya haklı gösteremeyecek.
Yayınlar, çocuklara karşı istismar ve şiddeti özendiremeyecek; güçsüzlere
ve özürlülere karşı ayrımcılık, istismar ve şiddeti teşvik edemeyecek; alkol,
tütün ürünleri ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı madde kullanımı ile kumar
oynamayı özendirici nitelikte olamayacak. Yayınlar, müstehcen olamayacak;
cinsiyet eşitliğine ters düşen, kadınlara yönelik baskıları teşvik eden ve kadını
istismar eden programlar içeremeyecek; şiddeti özendirici veya kanıksatıcı
olamayacak.
Reçeteye tabi olmayan ilaçlar ve tedavilerin reklamları, dürüstlük ilkesi
çerçevesinde gerçeği yansıtan ve doğrulanması mümkün unsurlardan oluşacak şekilde
hazırlanacak.
Sinema ve televizyon için yapılmış filmler ile haber bültenleri,
planlanan yayın süreleri 30 dakikadan fazla olması halinde, her 30 dakikalık
yayın süresi için bir kez olmak üzere, reklam ve tele-alışverişle kesilebilecek.
Dini tören yayını içine, hiçbir şekilde reklam ve tele-alışveriş yayını
yerleştirilemeyecek. Alkol ve tütün ürünleri için hiçbir şekilde ticari iletişime
izin verilemeyecek.
Bir program tamamen veya kısmen destek görmüşse, bu husus programın
başında, program içindeki reklam kuşaklarına giriş ve çıkışta ve programın
sonunda uygun ibarelerle belirtilecek.
Yayın hizmetlerinde, genel veya tematik içerikli yayın yapılabilecek.
Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yayın lisansı başvurusu sırasında yayınlarının
türünü Üst Kurula (RTÜK) yazılı olarak bildirecek. Üst Kurul tarafından bu
kuruluşlara verilecek yayın lisans belgesinde yayının türü açıkça belirtilecek.
Televizyon kuruluşları, çocuk yayınlarında çizgi filmlere yer vermeleri
halinde, çizgi filmlerin en az yüzde 20'si, diğer çocuk programlarının en az
yüzde 40'ı Türkçe üretilmiş olacak.
Üst Kurul, toplum için büyük önem arz eden ulusal ve uluslararası
olayları; ülke geneline şifresiz ve ücretsiz yayın yapan televizyon kanallarından
canlı veya banttan yayınlanmasını temin etmek amacıyla önemli olaylar listesi
hazırlayarak ilan edecek.
Önemli olayları yayınlayacak televizyonlar, listede yer alan olayları
ülke geneline şifresiz ve ücretsiz olarak yayınlayacak.
Gerçek ve tüzel kişiler, kendileri hakkında şeref ve haysiyetlerini ihlal
edici veya gerçeğe aykırı yayın yapılması halinde, yayın tarihinden itibaren 60
gün içinde, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmamak ve suç
unsuru içermemek kaydıyla, düzeltme ve cevap yazısını ilgili medya kuruluşuna
gönderecek. Medya kuruluşları, düzeltme ve cevap yazılarını aldıkları tarihten
itibaren en geç 7 gün içinde yayınlayacaklar.
Belirtilen süre içinde yayınlanmaması halinde, kişi, düzeltme ve cevabın
yayınlandığı tarihten itibaren 10 gün içinde mahkemeden cevap ve düzeltmenin
yayınlanmasına karar verilmesini isteyebilecek.
Yayın lisansı; münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti
sunmak amacıyla kurulmuş anonim şirketlere verilecek. Aynı şirket ancak bir
radyo, bir televizyon ve bir isteğe bağlı yayın hizmeti sunabilecek.
Siyasi partiler, sendikalar, meslek kuruluşları, kooperatifler,
birlikler, dernekler, vakıflar, mahalli idareler ve bunlar tarafından kurulan
veya bunların doğrudan veya dolaylı ortak oldukları şirketler ile sermaye
piyasası kurumları ve bu aracı kurumlara doğrudan veya dolaylı ortak olan gerçek
ve tüzel kişilere yayın lisansı verilemeyecek. Bu kuruluşlar, medya hizmet
sağlayıcı kuruluşlara doğrudan veya dolaylı ortak olamayacak.
Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarının hisseleri nama yazılı olacak.
Herhangi bir kişi lehine intifa senedi ihdas edilemeyecek.
Bir gerçek veya tüzel kişi doğrudan veya dolaylı olarak en fazla dört
karasal yayın lisansına sahip medya hizmet sağlayıcı kuruluşa ortak olabilecek.
Ancak, bir gerçek veya tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı hisse sahibi olduğu
medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarının yıllık toplam ticari iletişim geliri,
sektörün toplam ticari iletişim gelirinin yüzde 30'unu geçemeyecek.
Bir medya kuruluşunda toplam yabancı sermaye payı ödenmiş sermayenin
yüzde 50'sini geçemeyecek. Yabancı bir gerçek veya tüzel kişi, en fazla iki medya
hizmet sağlayıcı kuruluşa doğrudan ortak olabilecek. Yerli veya yabancı
hissedarlar hiçbir şekilde imtiyazlı hisse senedine sahip olamayacak.
Şirket devir veya birleşme işlemlerinden önce Üst Kuruldan gerekli bilgi
ve belgelerle izin alınması ve devir veya birleşme işleminin gerçekleşmesinden
sonra 30 gün içinde Üst Kurula bildirimi zorunlu olacak.
İlgili mevzuata uyulması ve kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı olmamak
şartıyla, her türlü ad ve bu adı tasvir eden blok grafikler logo olarak, sesli
duyurular ise çağrı işareti olarak kullanılabilecek. Logo ve çağrı işaretlerinin
Üst Kurul nezdinde tescili zorunlu olacak. Medya hizmet sağlayıcıları, logo ve
çağrı işaretlerini Üst Kurulun izniyle değiştirebilecek.
Medya hizmet sağlayıcıları, ortak denetimle özdenetim mekanizmalarının
oluşturulması, izleyici ve dinleyicilerden ulaşan şikayetlerin değerlendirilip
kuruluşun yayın kuruluna sunulması ve sonuçlarının takip edilmesi amacıyla en az
10 yıllık mesleki tecrübeye sahip bir izleyici temsilcisi görevlendirecek.
Özel medya kuruluşları, yaptıkları her yayının kaydını bir yıl süreyle
saklayacaklar. Kayıtları kullanmak isteyen kişi ve kuruluşlar, Üst Kurula
ücretini ödeyerek bir kopya alabilecek.
RTÜK, kurula tahsis edilen frekans bantları çerçevesinde, televizyon
kanal ve radyo frekans planlamalarını yapacak. Frekans planlarında ulusal,
bölgesel ve yerel karasal yayın ağlarının sayıları ve türleri ile sayısal
yayınlar için multipleks sayıları belirlenecek.
Karasal televizyon ve karasal radyo yayınları için uygun görülen kanal ve
frekanslar ile karasal sayısal yayınlar için uygun görülen sayıda multipleks
kapasitesi TRT'ye tahsis edilecek. Bu kuruma tahsis edilen frekans kapasitesi ile
en az 4 karasal televizyon ve 4 karasal radyo yayını yapılacak. Tahsis tarihinden
itibaren 2 yıl içinde kullanılmayan veya kullanımına son verilen kanal ve
frekanslar, Üst Kurul tarafından yeniden değerlendirilecek.
Kamu kurumlarının ikaz duyuru ve eğitim maksadıyla karasal radyo veya
televizyon yayın yapma talebinde bulunmaları halinde, bu talepler yapılacak
protokol çerçevesinde TRT'den hizmet alınarak karşılanacak. Düzenleme yürürlüğe
girdiği tarihte, kanunlarında radyo ve televizyon yayın yapabileceklerine ilişkin
hüküm bulanan kamu kurum ve kuruluşlarından TRT tarafından ücret alınmayacak. TRT
haricindeki kamu kurumlarına kanal, frekans veya multipleks kapasitesi tahsisi
yapılmayacak.
Karasal radyo yayınları için frekans planları esas alınarak yapılacak
sıralama ihalesi sonucuna göre, medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara radyo frekansı
veya multipleks kapasitesi tahsis edilecek.
Sayısal televizyon frekans planı esas alınarak yapılacak sıralama ihalesi
sonucuna göre, medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara multipleks kapasitesi tahsis
edilecek. Karasal yayın lisansı alan kuruluşlar, en geç 2 yıl içinde, kendilerine
tahsis edilen kanal, multipleks kapasitesi veya frekansların tümünden yayına
geçmek zorunda olacak.
Karasal ortamdan yapılacak radyo ve televizyon yayın hizmeti için tahsis
edilen kanal, multipleks kapasitesi ve radyo frekansları için, kamu ve özel medya
hizmet sağlayıcı kuruluşlardan yıllık kullanım ücreti alınacak. Bu ücreti, söz
konusu yayının nüfusa bağlı kapsama alanı, türü, verici gücü, frekansın bulunduğu
bant ve yayının yapıldığı yerleşim biriminin ekonomik gelişmişlik seviyesi gibi
kıstaslar esas alınarak Üst Kurul tarafından belirlenecek.
Özel medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar, Üst Kurulca kendilerine tahsis
edilen televizyon kanalı, multipleks kapasitesi ile radyo frekanslarından
yapacakları yayınlarını, tek bir verici tesis ve işletim şirketince kurulan ve
işletilen radyo ve televizyon verici tesislerinden yapmak zorunda olacak.
Karasal yayın lisansına sahip kuruluşlarca ortak kurulan verici tesis ve
işletim şirketinin uyması gereken şartlar Üst Kurulca belirlenecek. Şartları
yerine getiren tek bir verici tesis ve işletim şirketine yayın iletim yetkisi
verilecek. Bu verici tesis ve işletim şirketine ortak olacakların hisse oranı,
yüzde 10'u geçemeyecek.
Verici tesis ve işletim şirketi, Üst Kuruldan karasal yayın lisansı almış
tüm kuruluşlara, tarafsızlık ve hakkaniyet ölçülerinde, makul ve ayrımcılık
içermeyecek koşullarda hizmet vermek zorunda olacak.
Kurulmasına izin verilen radyo ve televizyon verici tesisleri Üst Kurul
tarafından denetlenecek. Verici tesis ve işletim şirketinin izin şartlarını ihlal
etmesi ve Üst Kurulca yapılan uyarıya rağmen aykırılığın giderilmemesi durumunda
şirkete 100 bin liradan 300 bin liraya kadar ceza uygulanacak.
Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar, kablo, uydu, karasal ve benzeri
ortamlardan yayın yapabilmeleri için her bir yayın tekniği ve ortamına ilişkin,
Üst Kuruldan ayrı ayrı lisans almak zorunda olacak. Lisansın hangi yayın tekniği
ve ortamına ilişkin verildiği lisans belgesinde açıkça belirtilecek. Farklı yayın
teknikleri ve ortamlarından aynı anda yayın yapmak isteyen kuruluşlar, her yayın
tekniği ve ortamı için ayrı lisans alacak ve eş zamanlı yayın yapacaklar.
Yayın lisans süresi 10 yıl olacak. Lisans süresi sonunda boşalan karasal
yayın kapasitesi, Üst Kurulca yeniden ihale edilecek.
Üst Kurulun karasal yayın lisansı verdiği bir kuruluş, bu lisans
haklarını devredemeyecek. Yayın faaliyetine devam etmeme kararı alan kuruluş,
lisansını üst Kurula iade edecek.
Multipleks işletmecileri, radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın
hizmetlerinin iletimi alanında sadece Üst Kuruldan karasal yayın lisansı almış
kuruluşlara hizmet verebilecek.
Bu işletmeciler, Üst Kurulca durdurulmasına karar verilen yayınların
iletimini durdurmak zorunda olacak. Yapılan uyarıya rağmen bu yayınları iletmeye
devam eden multipleks işletmecilerinin yayın iletim yetkisi, Üst Kurul tarafından
iptal edilecek. Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar, multipleks işletmelere ortak
olabilecek.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından elektronik haberleşme
hizmetlerini sunmak üzere yetkilendirilen platform işletmecileri, medya hizmet
sağlayıcı kuruluşlara tarafsız olarak hizmet vermek zorunda olacak.
(18.52)
